
926
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
İki boyutlu küresel yüzeydeki skaler alanın Casimir enerji yoğunluğu
Bu tez çalışmasında iki boyutlu tam ve yarım küre yüzeyi üzerinde kütlesiz konformal skaler alan ve kütlesiz konformal olmayan skaler alanın Casimir enerjisi yeniden hesaplanmıştır. Öncelikle tam ve yarım küre yüzeyi üzerinde Dirichlet ve Neumann sınır değer koşulları göz önüne alınarak kütlesiz konformal skaler alanın Casimir enerjisi modların toplamı yöntemi ile hesaplanmıştır. Daha sonra nokta ayrıştırma yöntemi kullanılarak tam küre yüzeyi üzerinde kütlesiz konformal skaler alanın Casimir enerji yoğunluğu yeniden elde edilmiştir. Son olarak kütlesiz konformal olmayan skaler alanın tam ve yarım küre yüzeyleri üzerinde Dirichlet ve Neumann sınır değer koşullarına göre ürettiği modlar göz önüne alınarak konformal olmayan skalar alanın Casimir enerjisi zeta fonksiyonu regülarizasyonu ile elde edilmiştir.
Kuantum noktalarının uyarılmış durum çözümlerinde geçiş enerjilerinin hesaplanması
Son zamanlarda teknolojideki hızlı gelişmeler sayesinde nanometre(nm) ölçekli iki boyutlu (kuantum kuyuları), tek boyutlu (kuantum telleri) ve sıfır boyutlu (kuantum noktaları) kuantum mekaniksel sistemler olarak tanımlanan düşük boyutlu yapıların üretilmesi mümkün hale gelmiştir. Düşük boyutlu yapıların, transistör, sensör, lazer, ve fotodedektör yapımında kullanılması gibi geniş bir uygulama alanı bulunmaktadır. Bu yapıların geliştirilmesi, anlaşılması ve kontrol edilmesi, nanoteknoloji ve malzeme bilimi alanlarında teknolojik yenilikler için kritik öneme sahip olacaktır. Bununla birlikte, düşük boyutlu yapıların optik ve elektronik özelliklerinin belirlenmesinde kuantum geçiş enerjileri önemli bir rol oynar. Kuantum geçiş enerjileri, bir kuantum sisteminde, bir parçacığın bir enerji seviyesinden başka bir enerji seviyesine geçişi sırasında gereksinim duyduğu veya saldığı enerjiyi ifade eder. Bu geçişler, kuantum mekaniğinin temel ilkeleri tarafından tanımlanır ve enerji seviyeleri arasındaki fark, geçiş enerjisini belirler. Bu nedenle çalışmanın temel amacı, etkin kütle yaklaşıklığı altında, küresel kuantum noktasında, taban durum (1s) ve uyarılmış durum(1p) için sistemin hamiltonyeni, subband ve yabancı atom dalga fonksiyonlarını tanımlamak ve bağlanma enerjilerini varyasyon yöntemi kullanılarak bulmaktır. Taban ve uyarılmış durum bağlanma enerjileri farkı olarak tanımlanan geçiş enerjileri kuantum noktanın yarıçapına bağlı değişimi farklı alüminyum konsatrasyonu ve sıcaklık değerleri için hesaplanmıştır. Subband ve impurity geçiş enerjilerinin alüminyum konsantrasyonu ve sıcaklık ile ilişkisini ortaya koyması planlanan bu çalışma, benzer sistemler üzerine yapılacak deneysel ve teorik çalışmalara kaynak oluşturacaktır.
Genelleştirilmiş morse dalgacığı ile bir boyutlu sürekli dalgacık dönüşümü kullanılarak faz hesaplanması
Bu tezde, uzaysal taşıyıcı frekansı yönünde olan ızgara desenine faz ekleyerek simüle edilen bozulmuş ızgara deseninden faz hesabı için bir boyutlu sürekli dalgacık dönüşümünde (1B SDD) genelleştirilmiş Morse dalgacığı (GMD) kullanımı sunulmaktadır. GMD, değişken iki parametreye sahiptir ve bu parametrelerin değişmesi lokalizasyon özelliğini etkilemektedir. 1D SDD analizinde lokalizasyon özelliğine göre hesaplar gerçekleştirilmektedir. Bundan dolayı daha az hata ile faz hesaplamak için 1D SDD analizinde, analiz dalgacığı olarak sıfırıncı dereceden GMD kullanma fikri ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada GMD yöntemi açıklanmış ve tekniğin faz dağılımını bulmaktaki geçerliliğini göstermek için sayısal simülasyonlar yapılmıştır. Morlet ve Paul dalgacıkları kullanılarak 1D SDD analizi ile hesaplanmış faz dağılımları ile karşılaştırılarak sonuçlar denetlenmiştir.
Kırmızı kan hücreleri yüzey morfolojisinin belirlenmesinde kullanılan biyomedikal ölçüm yöntemleri: Kantitatif faz görüntüleme, AFM ve SEM
Bu çalışmanın amacı, kantitatif faz ölçümü, AFM (atomik kuvvet mikroskobu) ve SEM (taramalı elektron mikroskobu) görüntüleme kullanarak kırmızı kan hücrelerinin yüzey morfolojisinin belirlenmesi ve elde edilen sonuçlar ışığında bu biyomedikal ölçüm yöntemlerinin karşılaştırılmasıdır. Optik ölçüm yöntemi olan ızgara yansıtma tekniği ile mikrometre mertebesinde, nanometre hassasiyetinde ölçüm yapabilen beyaz ışık kırınım faz mikroskopisi (BKFM) deney kurulumundan elde edilen verilerin analizinde Fourier dönüşümü kullanılmıştır. Bu sistem ile kırmızı kan hücrelerinin 3D, dinamik (her açıdan gözlenebilen) ve her noktada yüksekliği bilinen profilleri oluşturulmuştur. Ayrıca aynı örnekler için AFM ve SEM ile de görüntüler elde edilmiştir. Sonuç görüntüler üzerinden biyomedikal ölçümlerde sıklıkla kullanılan bu üç yöntemin avantaj ve dezavantajları tartışılmıştır.
n boyutlu silindirik simetrik Brans-Dicke maxwell çözümleri
Bu tezde öncelikle 4 boyutlu statik, silindirik simetrik uzay-zaman için bazı Einstein-Maxwell-Brans-Dicke çözümleri elde edilmiştir. Sonuçları daha genel yapıda değerlendirmek amacıyla teori, N boyutlu statik, silindirik simetrik uzay-zamana uygulanarak elektromagnetik alan stres-enerji tensörünün dört boyut ve yüksek boyutlu geometrilerde davranış farklılığı incelenmiştir. 4 boyutlu statik silindirik simetrik uzay-zaman için azimut açısı yönünde manyetik alan çözümleri ve sonrasında radyal yönde elektrik alan için çözümler incelenmiştir. N boyutlu statik silindirik simetrik uzay-zaman için sadece azimut açısı yönünde manyetik alan çözümleri elde edilmiştir. Bu çözümlerin genel görelilik limitleri de incelenmiş dört ve daha yüksek boyutlu çözümlerin genel görelilik limitlerinin farklı olduğu farkedilmiştir.
PVD tekniğiyle büyütülen MoO3 yarıiletken ince filmlerin elektriksel ve optik özelliklerinin incelenmesi
Son yıllarda teknolojik gelişmelere paralel olarak artan enerji ihtiyacını karşılamak ve üretim maliyeti ile verim arasındaki ilişkiyi geliştirmek için alternatif malzemelerin araştırılması ve kullanılması önem kazanmıştır. Geleneksel ve enerji üretimi sınırlı olan malzemelerin yanında farklı malzemeler kullanarak hem yapı hem de verimi geliştirecek seçenekler gittikçe artmaktadır. Bu ihtiyacı karşılamak için geçiş metal oksit ailesi içerisinde özellikle MoO3 ilginç yapısal, kimyasal, elektriksel ve optiksel özellikleriyle ön plana çıkmıştır. Bu çalışmada MoO3 yarıiletken ince filmlerin fiziksel buhar biriktirme (PVD) yöntemi olan magnetron sıçratma tekniği ile c-Si, Corning cam ve ITO kaplı cam altlıklara oda sıcaklığında büyütülmüştür. MoO3 yarıiletken ince filmlerin yapısal özellikleri x-ışınları difraksiyonu (XRD) ve Raman Spektrumu analiziyle incelenmiştir. Büyütülen MoO3 yarıiletken ince filmlerin yüzey morfolojilerinin belirlenmesi için taramalı elektron mikroskobu (SEM) kullanılmıştır. Büyütülen MoO3 yarıiletken ince filmlerin optik özellikleri geçirgenlik ve yansıma ölçümlerinin incelenmesi ile yapılmıştır. Elektriksel karakterizasyonları karanlık ve aydınlıktaki Akım-Gerilim ölçümleri yapılmıştır. Bu incelemeler ışığında üretilen eklemlerin iletkenlik tipleri, özdirençleri, doğrultma özellikleri ve ışığa duyarlılıkları gibi parametreleri araştırılıp literatür ile karşılaştırılmış ve öneriler sunulmuştur. Anahtar kelimeler: Magnetron Sıçratma Tekniği, Fiziksel Buhar Biriktirme, MoO3
Ag8SnS6 ve Ag8SnSe6 argirodit bileşiklerinin elektronik, taşınım ve termoelektrik özelliklerinin temel ilkeler ile incelenmesi
Termoelektrik sistemler çevre dostu ve yenilenebilir enerji özellikleriyle tercih edilebilir sistemlerdir. Farklı avantajlarıyla termoelektrik enerji uygulamaları soğutma, ısıtma, elektrik üretimi ve iklimlendirme gibi çeşitli alanlarda yaygınlaşma potansiyeli vardır. Termoelektrik metaryellerin verimliliği yüksek elektriksel iletkenlik ve Seebeck katsayısı ve düşük termal iletkenliğe sahip olması gerekmektedir. Aynı anda tüm bu özelliklere sahip malzemeler çok az miktardadır. Ag8SnS6 ve Ag8SnSe6 malzemeleri düşük termal iletkenliğe sahip olduğu bilinen yüksek düzensizliğe sahip yarı iletkenler olup elektronik taşınım özelliklerinden dolayı dikkat çekmektedirler. Bu çalışmada Ag8SnS6 ve Ag8SnSe6 yarı iletkenlerin yapısal, elektronik ve termoelektrik özellikleri temel ilke yöntemleriyle incelenmiş ve sonuçlar mevcut deneyler ile karşılaştırılmıştır. Hesaplamalar yoğunluk fonksiyonel kuramı ve yarı-klasik Boltzmann taşınım kuramı ile gerçekleştirilmiştir. Örgü sabitleri, hacim modülü, elektronik bant yapıları, toplam ve kısmi durum yoğunlukları ve termoelektrik katsayıları deneyden hiç bir parametre kullanılmadan hesaplanmıştır. Hesaplamalar sonucu elde edilen ZT öngörüleri var olan n-tipi katkılanmış deneylerle uyumlu olup, p-tipi katkılama yapıldığında ZT değerlerinin çok daha yüksek olacağı bulunmuştur.
Metal halojenür AgI bileşiğinin çinkoblend, würtzite ve kaya-tuzu fazlarının termoelektrik özelliklerinin temel ilkeler ile incelenmesi
Bu tez çalışmasında AgI'nın würtzite ve çinkoblend fazları için P=0 GPa basınç altında ve kaya-tuzu fazı için üç farklı P=0 GPa, P=2 GPa, P=10 GPa basınç altında ve spin-orbit etkileşmesinin dahil edildiği ve edilmediği durumlar için; kristal yapıları, elektronik bant yapıları, fonon dağılımları ve fonon durum yoğunlukları ile taşıyıcı konsantrasyonu ile sıcaklığın fonksiyonu olarak p-tipi ve n-tipi katkılama için; Seebeck katsayıları, elektriksel iletkenlikleri, güç faktörleri elektronik termal iletkenlikleri gibi termoelektrik özellikleri temel ilkelere göre hesaplanmıştır. Tüm fazlar için, sabit gevşeme zamanı yaklaşımı altında yarı-klasik Boltzmann taşınım denklemi çözülerek ve literatürdeki örgü termal iletkenlik katsayıları dikkate alınarak, yapılan fayda faktörü(ZT) hesabı sonucunda dikkate değer şekilde AgI'nın kaya-tuzu fazı için P=2 GPa basınç altında n-tipi katkılama için ZT=1.5 iken p-tipi için yaklaşık ZT=2.1 değeri elde edilmiştir. Uygulama açısından termoelektrik malzemelerde ZT>1 değerde olması gerektiğinden hareketle bu çalışmada basınç altındaki kaya-tuzu AgI fazının termoelektrik açıdan umut vaad edici olduğu gösterilmiştir.
K2Hg2Se3 ve K2Hg2Te3 malzemelerinin yapısal, elektronik ve termoelektrik özelliklerinin temel ilkeler ile incelenmesi
Artan enerji ihtiyacı ile birlikte enerji verimliliğinin arttırılması birçok çalışmanın konusu olmuş ve termoelektrik, enerji verimliliğinin arttırılmasında önemli bir seçenek haline gelmiştir. Termoelektrik, elektrik ile ısı enerjisinin birbirine dönüşümünü inceleyen bilim dalıdır. Termoelektrik malzemeler soğutmada ve atık ısıdan güç üretme uygulamalarında kullanılır. Bir termoelektrik malzemenin performansı, yüksek Seebeck katsayısı ($S$), yüksek elektriksel iletkenlik ($\sigma$) ve düşük termal iletkenliği ($\kappa$) gerektiren boyutsuz termoelektrik değer (ZT) ile belirlenir. Yoğunluk fonksiyonel kuramı temelinde yapılan bu çalışmada K$_{2}$Hg$_{2}$Se$_{3}$ ve K$_{2}$Hg$_{2}$Te$_{3} $ malzemelerinin yapısal, elektronik ve termoelektrik özellikleri incelenmiştir. Denge örgü sabitleri, hacim modülü, elektronik band yapıları, kısmi ve toplam durum yoğunlukları genelleştirilmiş gradyan yaklaşımı ile elde edilmiştir. Termoelektrik katsayılar, yarı-klasik Boltzmann taşınım denklemi çözülerek hesaplanmıştır. Seebeck katsayıları her iki malzemede de genel olarak p-tipi katkılamada n-tipine göre daha yüksek elde edilmiştir. ZT değerleri her iki malzemede de p-tipi katkılamada n-tipi katkılamaya göre daha yüksek çıkmıştır. p-tipi katkılamada elde edilen ZT değerleri K$_2$Hg$_2$Te$_3$ malzemesinde K$_2$Hg$_2$Se$_3$ malzemesine göre daha yüksektir. Yapılmış olan bu çalışmada, deneysel olarak operasyonel sıcaklık olan 500 K sıcaklığında p-tipi ZT=1,49 değeri ile K$_2$Hg$_2$Te$_3$ malzemesinin umut vaadeden bir termoelektrik malzeme adayı olduğu gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Ab initio hesaplamalar, yoğunluk fonksiyonel kuramı, termoelektrik özellikler 2019, 57 sayfa
Bazı dörtlü yarım-heusler malzemelerin yapısal, elektronik, titreşimsel ve termoelektrik özelliklerinin temel ilkelerden incelenmesi
Yarım-Heusler malzemelerden 18 değerlik elektronuna sahip olanlar yarı-iletken davranış sergilemekte ve termoelektrik özellikleri bakımından yoğun olarak çalışılmaktadır. Üç farklı atomdan oluşan 18-elektrona sahip yarım-Heusler malzemelere benzer dört farklı atomdan oluşan ve yine aynı değerlik elektron sayısına sahip dörtlü yarım-Heusler olarak adlandırılan bileşikler de düşük termal iletkenlik gösterdikleri için umut vaat etmektedirler. Bu çalışmada üçlü yarım-Heusler TiCoSb ve ScNiSb ve dörtlü yarım-Heusler, Ti$_2$FeNiSb$_2$ ve MgTiNi$_2$Sb$_2$ malzemelerinin yapısal, elektronik, titreşimsel ve termoelektrik özellikleri temel ilkelerle hesaplandı. Hesaplamalar yoğunluk fonksiyonel kuramı (YFK) ile ve genelleştirilmiş gradyan yaklaşımı (GGY) kullanılarak gerçekleştirildi. Geometrik optimizasyon yapılarak denge örgü parametreleri elde edilmiştir. Hacim modülü, hacim modülünün basınç bağımlılığı, elektronik bant yapıları, toplam ve kısmi elektronik durum yoğunlukları ve titreşimsel özellikler hesaplanmış, sonuçlar mevcut deney ve diğer hesaplamalar ile karşılaştırılmıştır. Seebeck katsayısı, elektriksel iletkenlik, elektronik termal iletkenlik gibi termoelektrik özellikler yarı-klasik Boltzmann taşınım kuramı çerçevesinde ve sabit gevşeme zamanı yaklaşımı ile hesaplanmıştır. Mevcut deneysel ve kuramsal çalışmalarla elde edilmiş örgü termal iletkenlik ve tahmini bir sabit gevşeme zamanı kullanılarak ZT değerleri öngörülmüştür. TiCoSb malzemesindeki Co atomu yerine Fe ve Ni atomlarının konulması ile oluşturulan Ti$_2$FeNiSb$_2$ malzemesinin p-tipi ZT değeri (0,58) 800K'de TiCoSb'ye göre (0,94) \%40 daha düşük olduğu bulunmuştur. Ancak ScNiSb malzemesinde Sc atomu yerine Mg ve Ti atomlarının konulmasının ise MgTiNi$_2$Sb$_2$'nin ZT değerinde (0,8) ScNiSb'ninkine (0,42) göre iki kat artış sağladığı gösterilmiştir.
Elektrokimyasal biriktirme yöntemi ile üretilen farklı Zn oranlarına sahip nanoyapılı Cd1-xZnxS ince filmlerin yapısal ve optik özellikleri
Elektrokimyasal olarak büyütülmüş Cd1-xZnxS nano yapılı ince filmlerin yapısal ve optik özellikleri, x = 0, 0.03, 0.06 ve 0.09 bileşimleri için araştırılmıştır. Biriktirilen ince filmlerin X-ışını kırınım desenleri, kübik kristal yapının (111) ve (220) düzlemleriyle bağlantılı iki tepe noktası vermiştir. Atomik bileşim oranları, enerji dağılımlı spektroskopi ölçümleri yapılarak belirlendi. Taramalı elektron mikroskobu görüntüleri, biriken ince filmlerin nano yapılı formlara sahip olduğunu gösterdi. Cd1-xZnxS ince filmlerinin Raman spektrumları, sırasıyla uzunlamasına optik mod ve ilk üst ton ile ilişkilendirilen 302 ve 603 cm-1 civarında iki titreşim modu sergiledi. Absorpsiyon katsayısı analizlerinden Cd1-xZnxS ince filmlerin bant aralığı enerjisinin, kompozisyon x = 0'dan x = 0.09'a yükseltildiğinde neredeyse lineer olarak 2.40'tan 2.51 eV'ye yükseldiği görüldü.
Ultrasonik sprey piroliz yöntemiyle farklı alttaş sıcaklıklarında üretilen nio ince filmlerin karakterizasyonu
Bu çalışmada, farklı alttaş sıcaklıklarında ultrasonik sprey piroliz yöntemi kullanılarak üretilen NiO ince filmlerin karakterizasyonu gerçekleştirilmiştir. Ultrasonik sprey piroliz yöntemi, NiO ince filmlerin üretimi için etkili bir yöntem olarak bilinmektedir. Araştırmanın amacı, bu filmlerin yapısal, morfolojik ve elektro-optik özelliklerini ayrıntılı bir şekilde analiz etmek ve alttaş sıcaklığının bu özellikler üzerindeki etkisini belirlemektir. Çalışma kapsamında, 250 °C ile 400 °C arasında değişen alttaş sıcaklıklarında NiO ince filmler üretilmiştir. Filmlerin; X-ışını kırınımı (XRD), taramalı elektron mikroskobu (SEM) ve ultraviyole-görünür-yakın kızılaltı spektroskopisi gibi çeşitli karakterizasyon teknikleri ile yapısal, morfolojik ve elektro-optik analizleri gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler alttaş sıcaklığının artmasıyla NiO ince filmlerin yapısal özelliklerini etkilediğini göstermiştir. SEM görüntülerinden düşük alttaş sıcaklıklarında film yüzeylerinin daha pürüzsüz olduğu belirlenmiştir. Band aralığı değerleri 3.50 eV ile 3.70 eV arasında belirlenmiştir. ITO (Indiyum Kalay Oksit) üzerine farklı alttaş sıcaklıklarında biriktirilen NiO ince filmler kullanılarak ITO/NiO/P3HT:PCBM/Al organik güneş pilleri üretilmiştir. En yüksek güç dönüşüm verimi 250 °C'de biriktirilen NiO filmler için %1.3*10^-3 olarak elde edilmiştir. Şampiyon hücrenin; açık devre gerilimi, kısa devre akım yoğunluğu ve dolum çarpanı sırasıyla 0.16 V, 37.46 uA/cm2 ve %21.52 olarak bulunmuştur. Bu çalışma, ultrasonik sprey piroliz yöntemi kullanılarak farklı alttaş sıcaklıklarında üretilen NiO ince filmlerin özelliklerine ilişkin değerli bilgiler içermektedir. Bu bulgular, sensörler, güneş pilleri ve şeffaf iletken elektrotlar gibi çeşitli uygulamalar için NiO ince filmlerinin geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.
Aspects in new physics beyond standard model
In particle physics, the Standard Model is considered the most successful theory describing three fundamental forces (electromagnetic force, strong nuclear force and weak nuclear force) in nature. The Standard Model provides a framework for unifying these forces and can explain most phenomena related to these forces. In addition, a significant part of the predictions made within the framework of this model were later confirmed experimentally. However, many important issues in our universe such as neutrino masses, dark matter, the superiority of matter over antimatter and other observations cannot be explained within the framework of the Standard Model. All these can be seen as a hint for the necessity of the presence of new physics extending the Standard Model to resolve some of these issues. In the literature, there are many trials to extend the Standard Model. One of these is the so-called scotogenic model. To test this model, it is crucial to investigate its signature in future colliders. In this thesis, we investigate the process e+e− →H+H− in the framework of the scotogenic model. The scotogenic model has non-standard particles consisting of new scalars and new singlet fermions with at least one of them serving as a dark matter candidate. The process receives different contributions arising from tree-level diagrams mediated by photon exchange, Z boson exchange and N1,2,3 new singlet right-handed fermion exchange. Also, we estimate the size of each contribution and the total crosssection of the process after applying all dominant constraints on the parameters of the model. Besides, we investigate the dependence of cross-section on the centre-of-mass energy for a set of benchmark points of the parameter space of the scotogenic model. We show that the dominant contribution to the cross-section originates from the new singlet right-handed fermions N1,2,3. Additionally, we present the cross-section's dependence on the center-of-mass energy for a set of benchmark points in the model's parameter space that adhere to the robust bounds that were obtained. Here, the parameter space is calculated according to the masses of the first two lightest fermions. Furthermore, the constraints of the dark matter include the relic density and accepts the lightest fermion as a potential candidate for the dark matter. These predictions can be tested in future e+e− colliders and hence can test the validity of the model or set further strong constraints on the model.
Exploring new physics beyond the standard model
In the study under investigation in this thesis, we explore the possibility of one of the new physics beyond standard model namely, the Scotogenic model to account for the observed relic density of dark matter in our Universe while respecting all imposed constraints on its parameter space. The Scotogenic model is one of the simplest extensions of the standard model that can provide a mechanism for light neutrino mass generation and can provide a candidate for dark matter. The Scotogenic model was introduced by Ernest Ma in 2006 (Ma 2006). Within framework of the model, three singlet right-handed Majorana fermions, N_1,2,3, are introduced. The lightest among these new fermions, N_1, was considered to be a candidate of dark matter. The annihilations of N_1 N ̅_1 can result in final states with two standard model particles. Specifically, these final states are ℓ+ ℓ- and ν ν where ℓ represents a charged lepton and ν denotes a neutrino. The cross sections of these final states contribute to the relic density of dark matter. However, it turns out that it is difficult to account for the measured value of the relic density of the Dark Matter while respecting the strong constraint from the process μ → eγ. It should be noted that an alternative scenario can be considered to overcome this difficulty. In this alternative scenario, which is taken into account in this thesis, one assumes that N_1 and N_2 are degenerate or nearly degenerate in mass and thus N_1 N ̅_2 and N_2 N ̅_2 annihilations into ℓ+ ℓ-, ν ν will contribute also to the relic density of dark matter. In this work, we will analyze the effect of the latest findings related to neutrino oscillations, dark matter direct detection experiments, the bound from branching ratio of the process μ → eγ and the Planck measurement of the relic density of dark matter on the parameters of the Scotogenic model. We will show the effect of each individual constraint on the parameter space of the Scotogenic model and the effect of imposing these constraints together on the parameter space. We will show that it is possible to account for the observed relic density of dark matter within 2σ range of its measured value by Planck satellite while respecting all the imposed constraints for Dark Matter masses close to 1 TeV.
Gama yaşlandırmanın dental kompozitlerin renk kararlılığı üzerine etkisinin araştırılması
Diş hekimliğinde dental kompozitler (kompozit rezinler), dişlerin şekil, form bozuklukları ve diş eksikliklerinin tedavisi gibi durumlarda kullanılan malzemelerdir. Kullanılacak kompozit malzemenin rengi esnetik açıdan her hastanın doğal diş rengi ile en uyumlu görünüme sahip olmalıdır ve bu yüzden diş hekimliğinde en uygun renk skalasındaki malzeme tercih edilmektedir. Çevresel faktörler ve değişik nedenler ile zamanla kullanılan kompozit malzemelerde meydana gelebilecek renk değişimleri çeşitli hızlandırılmış yaşlandırma teknikleriyle çalışılmaktadır. Ancak, estetik kaygıyı ön plana çıkaran bu tür çalışmalar incelendiğinde, kaçınılmaz biçimde maruz kaldığımız doğal radyasyonun dental malzemelerin renk değişimi üzerine etkisi hakkında, literatürde bir çalışmaya rastlanamamıştır. Bu çalışmanın temel amacı, diş hekimliğinde yaygın olarak kullanılan kompozit rezinlerin doğal gama radyasyonuna maruz kaldığında, renk stabilitelerinin nasıl etkilendiğinin araştırılmasıdır. Bu amaçla, restorasyonlarda kullanılan üç farklı üreticiye ait A2 ve A3 renk tonlarındaki dental kompozitler incelenmek üzere seçilmiştir (Spectra ST HV (Dentsply Sirona, Almanya), Clearfil Majesty Esthetic (Kuraray, Japonya) ve FiltekTM Z250 (3M ESPE, ABD)). Seçilen dental kompozit örneklerinden 2 milimetre yüksekliğe ve 10 milimetre çapa sahip olan disk formunda 120 adet ölçüm numunesi hazırlanmıştır. Böylelikle, 6 farklı materyal için iki farklı hızlandırılmış yapay yaşlandırma işlemi (TS, termal siklus ve G, gama yaşlandırma işlemleri) uygulanacak 12 ölçüm grubu oluşturulmuştur (N=10). Yaşlandırma işlemleri öncesi ve sonrası gerçekleştirilen renk ölçümleri için VITA Easyshade V (VITA Zahnfabrik, Almanya) dijital spektrofotometresi kullanılmıştır. Spektrofotometre ile yapılan her ölçüm çevresel koşulları elimine eden, yapay gün ortası ışık kaynağı (D65: daylight 6500 °K) sağlayan renk ölçüm kabini içerisinde, beyaz zemin üzerinde gerçekleştirilmiştir. Her numune için ölçümler merkeze yakın 5 noktadan tekrarlanıp aritmetik ortalamaları alınmış ve renk değerleri, CIE (Comission International De L'eclairage: Uluslararası Aydınlatma Komisyonu) renk sisteminde L*, a* ve b* renk koordinat verileri olarak kayıt edilmiştir. TS yaşlandırma işleminde, 1 yıllık yapay yaşlandırma için numuneler, dentester cihazında 1000 döngülük termal siklus uygulamasına tabi tutulmuştur. Termal siklus cihazının sıcak ve soğuk su hazneleri, ağız içi sıcaklık değişimlerini taklit etmek amacıyla, sırasıyla 5 ve 55 °C sıcaklıklara ayarlanmış ve numunelerin bu hazneler içinde bekleme süreleri 5'er saniye olarak belirlenmiştir. G yaşlandırma işleminde ise 1 yıllık yapay yaşlandırma işlemi için numuneler, 1 mSv doza karşılık gelecek gama radyasyonuna maruz bırakılmıştır. Kompozit numunelere 1, 2 ve 5 yıllık hızlandırılmış yapay yaşlandırma işlemleri Ankara Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü 137Cs Kalibrasyon Laboratuvarı'nda uygulanmış ve her işlem sonrası spektrofotometre ile renk ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Dental kompozitlerin renk stabilitesinin zamana ve yaşalandırma işleminin türüne bağlı değişimi, renk farkı (〖∆E〗_ab^*) değerleri hesaplanarak incelenmiştir. Yaşlandırma işlemlerine geçilmeden önce 12 gruba ait numuneler için L0*, a0* ve b0* renk koordinat değerleri ölçülerek kontrol grubu (KG) verileri olarak kayıt altına alınmıştır. 1, 2 ve 5 yıllık yaşlandırma işlemleri sonrasında renk ölçümlerinden elde edilen L*, a* ve b*renk koordinatlarına ait veriler, KG verileri ile istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. Tüm veri grupları bağımlı verilerden oluştuğundan normal dağılıma sahip olan veri grupları Bağımlı Gruplar t-Testi'ne ve normal dağılıma sahip olmayan gruplar ise Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi'ne tabi tutularak SPSS 29,0 programıyla analiz edilmiştir. KG verileri baz alınarak yapılan ikili karşılaştırmalarda, 108 karşılaştırmanın 94'ünde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın olduğu bulunmuştur (p<0,05). Genel olarak, her iki yaşlandırma işlemi sonucunda dental kompozit numunelere ait renk koordinatlarının yıllara bağlı olarak farklılaştığı söylenebilir. Elde edilen L*, a* ve b* renk koordinat değerleri kullanılarak 〖∆E〗_ab^* renk farkı değerleri; 1, 2 ve 5 yıllık TS ve G yaşlandırma işlemleri için hesaplanmıştır. Elde edilen 〖∆E〗_ab^* gruplarının normal dağılıma sahip olup olmadığı Shapiro-Wilk normallik testi ile incelenmiştir. TS ve G yaşlandırma işlemleri için 〖∆E〗_1^*, 〖∆E〗_2^* ve 〖∆E〗_5^* gruplarındaki verilerin kendi içerisindeki karşılaştırmaları; normal dağılıma sahip gruplar için Bağımlı Gruplar t-Testi ile ve normal dağılıma sahip olmayan gruplar için Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılarak SPSS 29,0 programında istatistiksel olarak analiz edilmiştir. 1 ve 2 yıllık TS ve G yaşlandırma işlemlerine ait 〖∆E〗_ab^* veri gruplarının kendi içlerinde (TS yaşlandırma yönteminde; Clearfil Majesty Esthetic A2, FiltekTM Z250 A2, FiltekTM Z250 A3 ve Spectra ST HV A2, G yaşlandırma yönteminde; FiltekTM Z250 A3 numuneleri hariç) anlamlı bir farklılık sergilediği bulunmuştur (p<0,05). 2 ve 5 yıllık yaşlandırma işlemleri için Spectra A2 renk tonuna ait TS numuneleri hariç, 〖∆E〗_ab^* veri gruplarının kendi aralarında anlamlı bir farklılığa sahip olduğu görülmüştür (p<0,05). 1 ve 5 yıllık 〖∆E〗_ab^* verileri incelendiğinde, her iki yaşlandırma işlemi için tüm gruplarda renk farkı değerlerinin istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa sahip olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Bu çalışmanın limitleri dahilinde, TS ve G yaşlandırma işlemlerinin dental kompozitlerin renk kararlılığı üzerinde etkili olduğu ortaya çıkarılmıştır. Hızlandırılmış G yaşlandırma işleminin yapay TS yaşlandırma işlemine göre renk değişimi üzerinde; kısa dönemde (1-2 yıl ölçümleri arasında) yaklaşık 2 kat kadar ve uzun dönemde (1-5 yıl ölçümleri arasında) yaklaşık 1,5 kat kadar daha etkili olduğu bulunmuştur. Dental malzemeler üzerinde yürütülen renk ölçüm çalışmalarında, bu güne kadar göz önüne alınmayan gama yaşlandırma işleminin hızlandırılmış yapay yaşlandırma işlemlerine dahil edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
A comprehensive framework for early tumor detection and quality control of MRI images using python
The early detection of brain tumors is crucial for effective treatment planning and improving patient survival rates. Magnetic Resonance Imaging (MRI) is one of the most widely used non-invasive imaging techniques for diagnosing brain tumors due to its superior soft-tissue contrast. However, the accuracy of tumor detection and classification is highly dependent on the quality of the MRI scans, which can be affected by various factors such as noise, artifacts, intensity inhomogeneity, and acquisition inconsistencies. Ensuring high-quality MRI data is, therefore, an essential prerequisite for reliable and precise tumor detection. This research project proposes a comprehensive Python-based framework that integrates deep learning models and the open-source MRQy tool to enhance early brain tumor detection while simultaneously ensuring MRI quality control. The deep learning model, based on convolutional neural networks (CNNs) and transfer learning architectures such as Reset and Efficient Net, will be trained on publicly available MRI datasets such as Bra TS (Brain Tumor Segmentation Challenge) and The Cancer Imaging Archive (TCIA). The model's performance will be evaluated using standard evaluation metrics, including accuracy, precision, recall, F1-score, and AUC-ROC curves, to ensure its robustness and generalizability. Additionally, MRQy will be integrated into the workflow to systematically assess and improve the quality of MRI scans by detecting common image artifacts, ensuring signal homogeneity, and standardizing intensity distributions. By incorporating advanced preprocessing techniques such as noise reduction, bias field correction, and normalization, we aim to mitigate the impact of poor-quality MRI scans on deep learning-based classification results. The expected outcomes of this research include a highly accurate and reliable deep learning model for automatic tumor detection and segmentation, an automated quality control pipeline using MRQy, and a standardized framework that can be extended to other medical imaging applications. This approach has the potential to improve diagnostic accuracy, optimize radiological workflows, and enhance clinical decision-making, ultimately leading to better patient outcomes in neuro-oncology.
Farklı ağır oksitler ile katkılandırılmış B2O3-Bi2O3 cam malzemelerin radyasyon soğurma özelliklerinin araştırılması
Bilimsel ve teknolojik gelişmelerle birlikte radyasyon, günümüzde birçok farklı alanda yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu kapsamda, nükleer enerji santralleri, tıbbi görüntüleme sistemleri, nükleer tıp uygulamaları, endüstriyel testler ve sterilizasyon işlemleri gibi radyasyonun zararlı etkilerinin ortaya çıkabileceği ortamlarda çalışan bireylerin sağlıklarını korumak ve güvenli çalışma koşulları sağlamak amacıyla koruyucu önlemlerin alınması gerekmektedir. Bu bağlamda, içerdiği ağır metal oksitler sayesinde yüksek yoğunluk, uygun şeffaflık ve gama ışınlarına karşı etkin koruma sağlayabilen cam malzemeler, radyasyondan korunma alanında dikkat çeken alternatifler arasında yer almaktadır. Bu tez çalışması kapsamında (65-x)B2O3-35Bi2O3-xHMO (x=0, 1, 1.5, 2, 4 mol%; HMO: Er2O3/Gd2O3/Sm2O3) kimyasal bileşimine farklı konsantrasyonlarda ağır metal oksit ilavesiyle üç farklı cam serisi (BBErx, BBGdx ve BBSmx) tasarlanmıştır. Reçete tasarımı doğrultusunda cam numuneler ergitme yöntemiyle sentezlenmiştir ve elde edilen camların fiziksel, yapısal ve radyasyon zırhlama özellikleri araştırılmıştır. Bor oksit-bizmut oksit esaslı camlara artan ağır metal oksit ilavesinin, yoğunluk değerinde bir artışa neden olduğu görülmüştür. Numunelerin yapısal özellikleri ise X-ışını kırınım yöntemi ile incelenmiştir. Sentezlenen camların radyasyon zırhlama performanslarının değerlendirilmesinde, NaI(Tl) sintilasyon detektörüne bağlı gamma spektrometresi ile 60Co ve 137Cs radyoaktif kaynaklarından yayınlanan 662, 1173 ve 1332 keV gama enerjileri kullanılarak deneysel ölçümler gerçekleştirilmiştir. Teorik hesaplamalar ise 0,015–15 MeV enerji aralığında Phy-X/PSD yazılımı aracılığıyla hesaplanmıştır. Elde edilen zırhlama parametreleri, gama ışını enerjilerinin bir fonksiyonu olarak hem deneysel hem de teorik sonuçlar açısından tutarlı bir uyum gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca, ağır metal oksit içeriğindeki artış camların radyasyon zırhlama özelliklerini iyileştirdiği sonucuna ulaşılmıştır.
Sr2nibo6 (b=os, ır) bileşiklerin farklı sıcaklıklarda yapısal, mekanik, manyetik ve elektronik özelliklerinin ab-initio yöntemi ile incelenmesi
Bu çalışmada Sr2NiBO6 (B=Os, Ir) bileşiklerin farklı sıcaklıklarda yapısal, mekanik, manyetik ve elektronik özellikleri yoğunluk fonksiyoneli teorisiyle incelenmiştir. Değişim korelasyon etkilerinin modellenmesi spin polarize durumları için genelleştirilmiş gradyen yaklaşımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Optimizasyon sonucunda hesaplanan örgü parametrelerin deneysel örgü parametreleri ile uyum içinde oldukları görülmüştür. Sr2NiBO6 (B=Os, Ir) bileşikleri için farklı sıcaklıklarda elde edilen elastik sabitleri kullanılarak bulk modülü, kayma modülü, Young modülü, Poisson oranı, anizotropik faktörler, ses hızları ve Debye sıcaklıkları hesaplanmıştır. Ayrıca farklı sıcaklılarda atomik ve toplam manyetik momentler, elektronik bant yapılar ve bu bant yapılara karşılık gelen parçalı durum yoğunlukları hesaplanmış ve yorumlanmıştır. Sr2NiBO6 (B=Os, Ir) bileşiklerin elektronik bant yapıları farklı sıcaklılarda spin yukarı durumunda doğada yarı metal bulunurken spin aşağı durumunda ise geniş yasak enerji aralıklı yarıiletkendir.
Moleküler koordinat sisteminde STO'lar üzerinden iki-merkezli Coulomb integrallerinin I ve Q yardımcı fonksiyonları kullanılarak hesaplanması
Bu çalışmada atomlarının çekirdekleri aynı çizgi üzerinde yerleşmemiş moleküllerin elektronik yapı hesaplamalarında gerekli olan Slater-tipi atom orbitalleri üzerinden iki-merkezli Moleküler Coulomb integralleri, literatürde eliptik koordinatlar yöntemi kullanılarak elde edilen I ve Q yardımcı fonksiyonlarından yararlanılarak hesaplanmıştır. Bu hesaplamalar bir kişisel bilgisayar ile Fortran programa dili kullanılarak kuadratif duyarlılıkta gerçekleştirmiştir. Söz konusu integrallerin bilgisayar programlarında kullanılacak analitik ifadelerini elde etmek için öncelikle integral içindeki Coulomb operatörünün sağındaki ve solundaki STO çarpımları, kompleks küresel harmoniklerin çiftlenim bağıntıları kullanılarak lineerleştirilmiştir. Bu lineerleştirme işleminde ortaya çıkan Gaunt katsayılarının hesaplanması için Guseinov ve ark.nın her kuantum sayı takımı için ayrı ayrı hesaplama yapabilen analitik ifadeleri kullanılmıştır. Bu durumda ortaya çıkan lined-up olmayan koordinat sistemindeki iki-merkezli Coulomb integralleri, Guseinov ve ark.nın dönme katsayıları kullanılarak lined-up koordinat sistemindeki iki-merkezli Coulomb integralleri cinsinden ifade edilmiştir. Bu Coulomb integrallerinin analitik çözümlerinin elde edilmesi için ise eliptik koordinatlar yöntemi kullanılmıştır. Bu şekilde elde edilen analitik ifadenin bilgisayar programıyla hesaplanabilmesi için yalnızca STO'ların kuantum sayıları ile perdeleme parametreleri ve molekül atomlarının çekirdeklerinin küresel koordinatlarının bilinmesi yeterlidir. Söz konusu analitik ifade kullanılarak çok sayıda kuantum sayı takımı, perdeleme sabiti ve farklı çekirdek konumları için hem lined-up hem de lined-up olmayan koordinat sistemlerindeki STO'lar üzerinden iki-merkezli Coulomb integrallerinin sonuçları çizelgeler halinde verilmiştir. Bu çizelgelerden görüldüğü gibi kuadratif duyarlılıkta hesaplamalar yapan Bağcı ve Hoggan ile yine kuadratif duyarlıklıkta hesaplamalar yapan bizim çalışmamızda elde edilen lined-up koordinat sistemindeki Coulomb integralleri sonuçları tam bir uyum içindedir. Diğer çalışmalardan Jones'un sonuçları da tam uyum içindedir ancak Jones'un sonuçlarının duyarlılığı oldukça düşüktür. Guseinov öncülüğündeki çalışmalarda da duyarlılık oldukça düşüktür ve bu duyarlılıkta dahi sonuçlar literatürle tam olarak uyuşmamaktadır. Tezimizin ana konusu olan Lined-up olmayan koordinat sitemindeki iki-merkezli Coulomb integralleri için literatürde yalnızca Guseinov öncülüğünde yapılan çalışmalarda elde edilen sonuçlar bulunmaktadır. Bu çalışmalarda da Guseinov ve ark., lined-up koordinat sistemindeki integralleri hesaplamak için kullandıkları STO'ları bir merkezden başka merkeze taşıma yöntemini kullanmışlardır. Lined-up olmayan koordinat sistemindeki iki-merkezli Coulomb integralleri için Guseinov öncülüğündeki çalışmalarda elde edilen sonuçlarla bizim çalışmamızdaki sonuçları karşılaştırdığımızda yüzde bir ile yüz trilyonda bir arasındaki duyarlılıklarda bir uyum elde edilmiştir. Yüzde birlik bir duyarlılık oldukça düşük bir duyarlılıktır. Ancak burada literatürde karşılaştıracak başka sonuç olmadığı için söz konusu duyarlılığa hangi çalışmanın sonuçlarının sahip olduğu ilk bakışta söylenemez. Bununla birlikte Guseinov öncülüğündeki lined-up koordinat sistemindeki STO'lar üzerinden iki-merkezli Coulomb integralleri hesaplamalarında elde edilen sonuçların duyarlılığının literatürle karşılaştırıldığında oldukça düşük olması bizim çalışmamızda elde edilen sonuçların ise literatürle tam bir uyum içinde olması nedeniyle lined-up olmayan koordinat sistemindeki iki-merkezli Coulomb integralleri için bizim çalışmamızda elde edilen sonuçların çok daha duyarlı olduğu düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Coulomb integralleri, elektron-itme integralleri, moleküler integraller, Slater-tipi atom orbitalleri
ZNS ve Cu2ZNS4(CZTS) ince filmlerin sentezi, karakterizasyonu ve optoelektronik uygulamaları
Çinko sülfür (ZnS), optoelekronik cihazlar için en önemli yarı iletkenlerden biridir. Genellikle çevre dostu özelliğinden dolayı yüksek verimli Cu2ZnSnS4(CZTS) güneş hücrelerinde tampon tabaka olarak kullanır. Bu tez çalışmasında yapılan tüm filmlerin hepsi sol-jel daldırarak kaplama tekniği ile sentezlenmiştir. Bu çalışmada ilk kez ZnS1-xNaxS, Zn1-xSnxS ve Zn1-xLaxS (x=%0-15) ince filmleri çözelti tabanlı sol-jel metodu ile cam ve Si (fiziksel olarak aşındırılmış) altlıklar üstünde 6000c'de vakum ortamında üretilerek Na+, Sn+2, ve La+3 katkılarının ve katkı oranlarının yapısal, optiksel ve lüminesans özelliklerine etkisi incelenmiştir. Benzer biçimde CZTS ince filmleri de sol-jel yöntemiyle farklı sıcaklıklarda (400, 450, 500 ve 5500C) aynı altlıklar üzerinde büyütüldü. Hazırlanan her iki tip ince filmlerin fiziksel özellikleri XRD, Raman, SEM, AFM, XPS, EDX, haritalama fotolüminesans, UV-Vis spektroskopisi, Hall etkisi, akım-voltaj(I-V) ölçüm sistemleri ve solar sümilatör ölçüm sistemleri ile karakterize edildi. Hazırlanan ZnS1-xNaxS, Zn1-xSnxS ve Zn1-xLaxS (x=%0-15) ince filmlerinin karma kübik ve altıgen ZnS polikristal fazına sahip olduğu fakat baskın (111) kübik düzlemi boyunca yüksek tercihli yönelime sahiptirler. Bu film grubu içerisinde Zn1-xSnxS ince filmlerin kristal kalitesinin daha yüksek olduğu anlaşıldı. Her üç filminde yüzey morfolojisi homojen ve yoğundur. FTIR, XPS, ve EDX analizi sonuçları üç film grubunda da ZnS bağ oluşumu ve Zn+2, Na+, Sn+2, La+3, katkı tür ve oranlarıyla beraber ZnS ince filminin optik yasak bant aralığı değeri ve fotolüminesans şiddeti değişim gösterdi. Bu filmlerde p/n tipi Si üzerine kaplanan filmlerin I-V grafiklerinin omik olmayan davranış sergilemesinin p-n eklem oluştuğunu göstermektedir. Diğer taraftan hazırlanan CZTS ince filmlerinin (112) yönelimli karakteristik CZTS kesterit faz yapısında kristallendiği gözlemlendi. Kristallenme derecesi tavlama sıcaklığına ve süresine bağlı olarak değişti. Yüzey ve elementsel analiz sonuçları CZTS film yüzeylerinin homojen fakat pürüzlü olduğunu ve Cu, Zn, Sn,ve S atomlarını belirli oranda içerdiğini gösterdi. Optik ölçüm sonuçları soğrulma şiddetinin ve aynı zaman n-tipi Si üstüne kaplanan film örneklerinin I-V ölçümleri omik olmayan davranış sergilemiştir. p ve n tipi Si üzerine hazırlanan güneş hücrelerinde anlamlı bir verim elde alınmamakla birlikte sadece bir CZTS tabanlı güneş hücresinde çok az da olsa verim elde edilmiştir. Anlamlı bir verimin elde edilememesinin sebebi kaçak devre akımları, hazırlanan filmlerdeki mikro çatlaklar ve soğurucu CZTS katman kalınlığı olarak tespit edilmiştir.
Fisyon reaktörlerinde nötron zehiri izotopların tesir kesiti hesaplamaları
Bu tez çalışmasında, reaktörlerde nötron zehiri olarak bilinen 95Mo, 99Tc, 101Ru, 103Rh, 105Pd, 133Cs, 143Nd, 147Sm, 149Sm izotopları için 2-20 MeV aralığında ve (n,p) reaksiyon tesir kesitlerinin teorik hesaplamaları yapıldı. Hesaplamalarda denge ve denge öncesi modeller kullanıldı. ve (n,p) reaksiyon tesir kesitlerine ait hesaplamalarda, Weisskopf-Ewing ve Full Exciton Model için PCROSS bilgisayar programı, Denge, Hibrid ve Geometri Bağımlı Hibrid Model için ALICE/ASH bilgisayar programı kullanıldı. Her model için yapılan tesir kesiti hesaplamaları birbirleriyle, EXFOR (Experimental Nuclear Reaction Data) veri tabanından alınan deneysel veriler ile ve literatürde yer alan JANIS (Java-based Nuclear Information Software) veri kütüphanesinden elde edilen değerlendirilmiş verilerle (JENDL-4.0) karşılaştırıldı.
The investigation of the effect of metal type on the electrical properties of hybrid structure based on functional dye
In this thesis, the effect of phenol red an organic interlayer in a metal semiconductor diode with different metal top contact was studied using various methods. The performance of the diodes was evaluated by examining the current-voltage (I-V) and capacitance-voltage (C-V) measurements at room temperature using thermionic emission, Norde and Cheung-Cheung methods in calculation. The electrical parameters such as barrier height Фb, ideality factor n, and series resistance Rs were determined using the I-V measurements of the diodes. The effect of metal type (M=Ag, Cu, Ni, Pd, Sn) on the electronic parameters has been investigated and compared with each other. The obtained results show that all the devices with and without the organic interlayer have rectification behavior. The barrier height values of the devices increases with inserting the organic layer. The highest value of barrier height was 0.738 eV with the Sn metal and the lowest value was 0.600 eV with Ni metal were obtained by I-V measurements. C-V measurements were used to obtain electrical parameters of fabricated devices. This measurement showed that the organic thin film has been enhanced the electrical properties of the diodes, and these results were agreement with the results obtained from other methods. The obtained results showed that the electrical properties of devices are strongly dependent on the metal type, and presence of interfacial layer. Thus, the modification of these parameters, and increment of the device performance are possible, by using appropriate metal and the organic interfacial layer.
Oksit ve nitrür katkılı yeni yüksek entropili kompozit malzemelerin nükleer radyasyon zırhlama özelliklerinin araştırılması
İyonize radyasyonun zararlı etkilerinden korunma yöntemlerinden biri olan radyasyon zırhlama, son yıllarda araştırmacıların dikkatini çeken bir alan haline gelmiştir. Etkili bir zırh malzemesi üretiminde, radyasyonun türü ve enerjisi dikkate alınmalıdır. X-ışınları ve gama ışınları yüksek yoğunluklu malzemelerle, nötronlar ise hidrojen içeriği yüksek hafif malzemelerle etkin biçimde zayıflatılabilmektedir. Bu tez kapsamında, Hf–Ti–Al–Cu–Ni ve Mo–Ti–Al–Cu–Ni esaslı iki farklı yüksek entropili alaşım üretilmiş; ayrıca bu alaşımlar farklı katkı oranlarında WO₃, Er₂O₃, Ta₂O₅, Bi₂O₃, TiN, ZrN, CrN ve BN bileşikleriyle takviye edilerek kompozit numuneler hazırlanmıştır. Üretilen numunelerin radyasyon zırhlama özellikleri, Baryum-133 radyoaktif kaynağından yayılan 81, 160, 276, 302, 356 ve 383 keV enerjili gama ışınları kullanılarak Ultra-Ge dedektörü ile deneysel olarak belirlenmiştir. Bu parametreler arasında kütle azaltma katsayısı (µ/ρ,(cm^2)/g), lineer azaltma katsayısı, yarı değer kalınlığı (Δ_0.5), etkin atom numarası (Z_eff ), elektron yoğunluğu (Nel) yer almaktadır. Aynı parametreler teorik olarak EpiXS programı kullanılarak hesaplandı. Elde edilen deneysel ve teorik sonuçlar karşılaştırıldı, ayrıca incelenen kompozit malzemelerin deneysel nötron zırhlama özellikleri ile teorik hızlı nötron azaltma tesir kesiti (ΣR) parametreleri hesaplanarak değerlendirildi. Ek olarak bu çalışmada üretilen malzemeler için buildup faktörleri (EBF ve EABF) EpiXS programı kullanılarak teorik olarak hesaplandı. Sonuç olarak, bu çalışma ile üretilen oksit ve nitrür katkılı yüksek entropili kompozit malzemeler, özellikle Bi₂O₃, WO₃ ve ZrN/BN takviyeli kompozitlerin hem gama ışınlarına hem de hızlı nötronlara karşı üstün zırhlama performansı sergilediği deneysel ve teorik olarak gösterilmiştir.
İnce film büyütülmesi için halojen alttaş ısıtıcısı geliştirilmesi
Bu tez çalışmasında, in-situ ince film üretim sistemlerinde kullanılabilecek ve reaktif gaz ortamında çalışabilecek yüksek performanslı bir alttaş ısıtıcısı geliştirilmiştir. YBCO ince film üretiminin, genel olarak ince film üretimi için kullanılan parametrelere kıyasla daha agresif koşullar gerektirmesi nedeniyle, YBCO ince filmler bu ısıtıcının hedef malzemesi olarak seçilmiştir. Bu kapsamda, öncelikli olarak ticari alttaş ısıtıcıları incelenmiş, bu ısıtıcılarının süperiletken YBCO ince filmler gibi zorlu üretim parametreleri gerektiren in-situ ince film büyütülmesi süreçlerindeki problemleri belirlenmiş ve bu problemlere çözümler sunulmuştur. Üretilebilirlik ve üretim maliyetleri de göz önünde bulundurularak, halojen ışık kaynaklı, kompakt, uzun ömürlü ve yüksek performanslı bir alttaş ısıtıcısı tasarlanmış ve üretilmiştir. Üretilen alttaş ısıtıcısı hava atmosferinde, ultra-yüksek vakumda, Argon ve Oksijen gazları akışında, Oksijen atmosferinde ve YBCO ince film büyütülmesi sürecinde test edilmiştir. Test sonuçlarından elde edilen veriler ışığında, bu tez çalışması kapsamında geliştirilen alttaş ısıtıcısının ultra-yüksek vakum ve oksijen uyumlu, herhangi bir parçacık salınımı yapmayan, uzun ömürlü, kontrollü ısıtılıp soğutulabilen ve istenilen sıcaklıklarda istikrarlı olarak çalışmaya elverişli bir sistem olduğu gösterilmiştir. Sonuç olarak; bu tez çalışmasında geliştirilen halojen alttaş ısıtıcısının, süperiletken YBCO ince filmler dahil yüksek sıcaklık ve yüksek performans gerektiren tüm oksit kristal ince film üretim süreçlerinde güvenle kullanılabilir, profesyonel bir sistem elemanı olduğu gösterilmiştir.
Hidrokinon molekülünün katkılı ve katkısız fullerenlerle etkileşiminin kuantum mekaniksel yöntemlerle incelenmesi
Hidrokinon (HK) molekülü antioksidan özellik gösteren ve bir çok alanda kullanılan indirgeme ajanıdır. Katkılı ve katkısız fullerenler ile etkileşim özellikle ilaç taşınımı ve sensör uygulamaları bakımından gelecek vaat eden yapılar arasındadır. Bu tezde hidrokinon molekülünün katkısız ve bor veya silisyum katkılı fullerenlerle etkileşimi yoğunluk fonksiyonel teorisi (YFT) ile incelenmiştir. Ele alınan sistemlerin yapısal özellikleri ve bağlanma ya da tutunma enerjilerinin yanı sıra, elektronik ve çizgisel olmayan optik özellikleri de hesaplanmıştır. Moleküler yapılar infrared (IR) ve nükleer manyetik rezonans (NMR) spektroskopileri ile de incelenmiştir. Etkileşimlerdeki hidrokinon molekülünün konformasyonunun tüm incelenen bu özelliklere olan etkisi de ele alınmıştır. Tüm veriler ilaç taşınımı ve sensör uygulamaları bakımından değerlendirilmiştir. Sonuçlar bağlanma enerjileri ve konformasyonun çözücüye bağlı olduğunu göstermektedir. Katkı atomu ise bağlanma enerjilerini, optik, elektronik ve spektroskopik özelliklerini etkilemektedir. Katkılı fullerenler hidrokinonun vücutta kontrollü taşınımı konusunda aday olarak gösterilebilirler. Gaz fazında katkısız, su fazında ise bor katkılı fullerenler sensör uygulamaları için uygundur. Anahtar sözcükler: Hidrokinon, Fulleren, Yoğunluk Fonksiyonel Teorisi, İlaç Taşınımı, Sensör
Nükleer bozunmaların kesirsel matematik yöntemlerle incelenmesi
Bu çalışmada, Caputo kesirsel türevi ile yeniden tanımlanan nükleer bozunma denklemi kullanılarak 14C, 14C, 24Ne, 28Mg, 25Ne ve 28Mg küme (cluster) bozunması yapan 222, 224, 226Ra, 223, 225Ac, 232, 234, 235U, 236, 238Pu, 233, 235U ve 234, 236U izotoplarının yarı-ömür değerleri hesaplanmıştır. Hesaplamalar yapılırken keyfi bir parametre kullanılmamıştır. Standart matematik kullanılarak elde edilen yarı-ömür değerleri ile deneysel yarı-ömür değerleri arasındaki uyumsuzluk kesirsel matematik kullanılarak ortadan kaldırılmıştır. α kesirsel türev mertebesi ile nükleer yapı arasındaki ilişki incelenmiştir.
Kuantum mekaniğinde lokalite problemi
Bu yüksek lisans tez çalışmasında, kuantum mekaniğinin temellerindeki soru işaretleri olan; formülasyonun tam olmama ve lokalite problemi üzerinde durulmuştur. Problemin kaynağı olan EPR makalesi tanıtılıp, problemin çözümü için ortaya atılan saklı parametre teorileri açısından değerlendirilmiştir. Bell tarafından gerçekleştirilen çalışmalarla birlikte kuantum mekaniği formülasyonun tamamlanmış bir teoriye ait kıstasları sağlasa bile, lokal özelliğe sahip olamayacağı gerçeği açıklanmıştır. Görelilik teorisi fiziksel etkileşimlerin belli bir hızla gerçekleşeceğini savunurken kuantum mekaniği bu durumun tersi görüngülerle karşımıza çıkmaktadır. Bu problemin irdelenmesi, fizik biliminin iki önemli teorisini karşı karşıya getirmesi açısından büyük öneme sahiptir. Problemin çözümü için atılacak adımlar her iki teoriyi de kapsayan daha genel bir teorinin varlığına işaret edebilir.
B vitamini ve türevlerinin model membranlar ile etkileşimlerinin spektroskopik ve kalorimetrik teknikler ile incelenmesi
Biyolojik membranlar tüm yaşayan hücrelerde bulunan kompleks ve dinamik sistemlerdir. Biyolojik membranların temel yapı birimini oluşturan fosfolipitler ve vücudumuzun karbohidrat, lipit ve proteini kullanmasını ko-enzim rolleriyle sağlayan vitaminler arasındaki ilişkiyi anlamak oldukça önemlidir. Biyolojik membranlar oldukça karmaşık yapılar olduğundan bileşenlerini değiştirebildiğimiz basitleştirilmiş model membran sistemleri kullanılmaktadır. Bu çalışmada amacımız, B kompleks vitaminlerinin biyolojik membranlarla etkileşimini, model membranlar kullanarak anlamaya çalışmaktır. B vitaminleri ile model membranların fiziksel etkileşmesi yani membran faz geçişi, membran düzeni ve membran dinamiği üzerindeki etkisi, ayrıca B vitaminlerinin model membranlara katılmasıyla meydana gelen termal değişimler sıcaklığa ve konsantrasyona bağlı olarak incelenmiştir. Çalışmalar sırasında Fourier Transform Infrared (FTIR) ve Differential Scanning Calorimetry (DSC) teknikleri kullanılarak spektroskopik ve kalorimetrik ölçümler yapılmıştır. Bu çalışma sayesinde, B vitaminlerinin membran üzerindeki etkileri moleküler düzeyde saptanacaktır. Ayrıca fosfolipitler ve B vitamini gibi organik bileşiklerin insanlar üzerindeki fizyolojik etkileri hakkında bilgi sahibi olmamıza yardımcı olacaktır.
Ökaryot model organizmalarda sentromer fonksiyonu genetik düzenleyici dinamik ve mutasyonel sağlamlık analizi
Bu tezde Boole tipi gen düzenleyici ağların matematiksel modeli kullanılarak, Saccharomyces cerevisiae model organizmasının hücre döngüsü içerisinde aktif görevler alan Sentromer bölgesi genlerinin düzenleyici dinamiği incelenmiştir. Biyolojik veritabanlarından model organizmanın ilgili genlerini içeren gen düzenleyici ağ kurulmuş ve tüm olası hücre fenotipleri gen düzenlenmesine tabi tutularak sistemin çekicileri elde edilmiştir. Çekicilerdeki gen ifadelerinin hücre döngüsü içerisindeki değişimleri elde edilerek biyolojik veriler ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca tüm sistemin, literatürdeki diğer gerçel ağlar ile davranışsal karşılaştırılmaları da yapılmıştır. Bununla birlikte Boole tipi gen düzenleyici ağlarda mutasyonel bir gen susturulması modellenmiş ve literatürdeki ağlar ile birlikte oluşturulan ağımıza da uygulanmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda mutasyonel sağlamlık yorumlanmıştır.
Fermi-LAT and Chandra studies of shell-like supernova remnants
Supernova Remnants (SNRs) have long been considered to be the primary source of galactic cosmic rays (CRs) having energies below the so called knee, 10^15 eV. CRs are accelerated by SNRs which transfer some of their internal energies into chargedparticles. Those charged particles in SNRs produce high energy photons up to TeVenergies. Main motivation of this study is to investigate young, shell-like SNRs as high energy (HE) sources and to better understand the origins of main HE emissions. SNRs are observable in GeV energies by means of Fermi Gamma Ray Space Telescope(Fermi). Generally, there are two accepted models for the gamma-ray productionin SNRs: (i) The leptonic model, where emission arises from inverse Compton and relativistic bremsstrahlung, (ii) the hadronic model, where gamma rays are produced from decay of neutral pions originating from proton-proton interactions. Fermi analysis of SNRs, Cassiopeia A (Cas A) and Tycho as point-like sources in gamma-ray, has shown that these young SNRs are GeV sources in the Milky Way. Also, about half of the SNRs in the galaxy are observed in the X-ray band [16]. The X-ray emissionof SNRs results from the interactions of ejecta of the SNR and swept-up interstellarmedium (ISM). Bremsstrahlung and line emissions are the thermal and main X-ray emission mechanisms in SNRs. Synchrotron emission is the non-thermal contribution of X-ray emission and it is produced by charged particles in strong magnetic eld. Chandra-ACIS image and spectral analysis of Cas A and Tycho was performed both to understand shell-like structures of SNRs and, to examine which part of SNRs are responsible for main non-thermal emission. Also Chandra analysis showed that thin filaments at the shell of the remnants associated with reverse shocks are the most important candidate regions, where non-thermal emission is dominant.
Physics of diffuse optical imaging
Diffüse optical tomography (DOT) is a functional imaging modality which con-sists of transilluminating of a volume. This diagnosis technique is particulary usefulfor characterizing thick tissue especially for breast tissue. By using model based im-age reconstruction, DOT provides us with the map of tissue properties such as totalhemoglobin concentration and blood oxygen saturation via absorption coe±cient. Be-sides the image of the absorption property of the interior of the breast, DOT givesinformation about cellular and subcellular changes with the aid of scattering coefficient. Even though DOT is relatively low cost, non-invasive, and capable of measuringtissue hemodynamics, it has a drawback of having insu±cient spatial resolution be-cause of the nature of light when scattered in tissue. Therefore, the accuracy of therecovered optical parameters of the tissue is limited. In this thesis, the theoretical basisof diffuse optical spectroscopy and tomography is outlined. First, this thesis examinesthe theory of the propagation of light in tissue. Subsequently, it describes theoreticalbackground of the image reconstruction of di®use optical spectroscopy and tomogra-phy. Finally, the concepts of dual modality and pharmacokinetics model which playan important role in improvement of DOT are presented by using some fundamentaltechniques and methods.
Effects of different types of fields to cosmology and of extra dimension to fcnc hadronic processes of the sm
The Effects of Different Types of Fields to Cosmology. Alternative cosmological models are proposed as a harbinger of new physics to overcome the perceived shortcomings of the standard theory of cosmology (¤CDM). We consider a non-minimallycoupled massive complex scalar field to the curvature in the Jordan-Brans-Dicke (JBD)framework. We obtain an extra term to the Friedmann equation and it fits to supernova observations with a slightly lesser chi-squared value compared to the ¤CDM. Weassign the vector field as the photon field in JBD theory, a small photon mass leads to the late time in°ation. The background electric potential of the photon permeatesthe universe and explains the weakness of the gravitational interaction by coupling tothe curvature, hence the smallness of the Hubble parameter is linked with the smallness of the photon mass. Another feature of our model is that the Planck mass isinterpreted as the electric potential of the photon field thatfills the universe.Effects of an Extra Dimension to Some Hadronic Processes of theSM. Although the SM of particle physics is in perfect consistency with all con¯rmed collider data andthe precision tests so far, it has some de¯ciencies such as scale hierarchy problem, etc. The compactified extra dimensions have been proposed to reduce the differencebetween the Planck mass scale and the strength of the electro-weak force. We analyzethe effects of a single universal extra dimension (UED) on some flavor changing neutral current (FCNC) decays of hadrons such as baryonic and the mesonic transitions. We calculate some physical quantities such as branching ratio, lepton forward-backward asymmetry, double lepton polarization asymmetriesand hadron polarizations in terms of the compactification scale of the extra dimension.Using the experimental data provided by the CDF Collaboration on the branchingratio of lambda decay channel and comparing with our theoretical prediction, we put a constraint on the lower limit of the compactification scale of extra dimension tobe 250 GeV . The results of UED show overall considerable deviations from those of the SM which can be considered as indications for the existence of extra dimensions which we should look for them at hadron colliders.
Hysteretic behaviour of a simple Charge Density Wave system
In this thesis, the hysteretic behaviour in a simple 1D Charge Density Wave (CDW) system is investigeted. Such systems can be represented as elastically coupled particles in a periodic potential with a random phase-offset in the presence of a uniform external force. CDWs are models for depinning transitions: for a force smaller then a threshold force, all configurations are static, while a sliding dynamic behavior is obtained when the threshold force is exceeded. The systems we consider have two unique and distinct threshold configurations, corresponding to reaching the threshold via positive and negative force increments. We study how hysteresis occurs in between these two threshold configurations. For a fixed system size, there are finite number of pinned states that can be obtained by arbitrarily varying the external force while keeping the system in the pinned onfiguration.We find a power law relation between system size L and the total number of reachable states which are the configurations that can be reached from the threshold configurations by equence of increasing or decreasing forces. We also observe that our model has the return-point memory effect.
Kara delikler ve kozmik sansür
This thesis starts with a brief review of causality conditions, gravitational collapse and singularity theorems. Cosmic censorship conjecture is introduced and the need for such a conjecture to preserve the deterministic nature of physics is explained. Examples of thought experiments which are designed to test the validity of cosmic censorship conjecture, are given. These examples involving cases of both particles and fields, are considered to have conceptual importance. Spinor algebra and analysis is reviewed. Newman-Penrose formalism is introduced. The derivations of Teukolsky's solutions for test fields in Kerr space-time are given. Using these solutions an original thought experiment involving an extremal Kerr black hole and a test electromagnetic is constructed. It is shown that cosmic censorship conjecture is not violated in this case. The examples of thought experiments with particles that start with nearly extremal black holes instead of extremal ones are given. Another original thought experiment is constructed using integer-spin test fields and a nearly extremal Kerr black hole. It is found that cosmic censorship conjecture is violated in this case as long as radiative and self-force effects are ignored. Finally the case of neutrino fields are considered as an example of half integer-spin. It is shown that neutrino fields lead to a generic violation of the conjecture which is unique among all the attempts since the conjecture was introduced.
Spin-based three dimensional memory
Magnetic memory is the major information storage method for the last sixty years. Since its invention, this technology has undergone very rapid and vast improvements while being challenged by the requirement for higher data storage capacities, for lowering the cost of production and for less power consumption. To supply those demands, the industry constantly tries to develop new techniques. The ultimate goal of the information storage industry is to invent 3D memory systems such that the data are recorded in a three dimensional volume instead of a two dimensional thin film. In this work, two different 3D magnetic memory systems are introduced and experimented. Both of these devices utilize novel concepts of spintronics. First system makes use of a spin-laser and is based on optical magnetization reversal via circularly polarized light. The second system is a multilayer structure where domain walls are moved along ferromagnetic nanowires by the application of spin-polarized current and vertical data shift is achieved through heat assistance. In the first part of this thesis, the structure and the working principles of the former system, will be introduced and explained as an idea whereas the second part concerns with experiments for realizing the latter system. To fabricate the magnetic multilayer structure, sputter deposition and photolithography are employed. Experiments are carried out for electrical, thermal and magnetic characterization of fabricated thin films. EDS and XPS are done for stoichiometric analysis of samples. Surface properties are examined via stylus profiling and AFM. Finally, the distribution of magnetic domains is visualized with MFM. The experimental scope of this study is to establish the preliminary conditions for realizing a 3D magnetic memory structure and demonstrate how this spin-based system operates for the goal of boosting data storage capacity of future information storage devices.
Fusion of w states using optical quantum gates
In this work, after talking about historical developments leading to ideas of information processing based on quantum dynamics, we will be constructing basic mathematical expressions for qubits and quantum gates, the Toffoli gate and the cNOT gate. To do this, we will mention the superposition of polarization states of photons and their state matrices defining our quantum system since these matrices purely depend on the qubits. Later, we will mention one of the basic theorems in quantum information processing, the no-cloning theorem that states that no operation can be defined cloning some quantum state to steal information. We will also point out the fact that quantum systems must be isolated from environment by showing an example. In the later section, we will talk about the reversibility property of quantum information processing by examining quantum Toffoli and cNOT gates. By showing famous examples, the Deutsch algorithm and the Grover search algorithm, we will adress the fact that quantum information processing can be more advantageous than classical algorithms. Lastly, we will focus on the construction of the optical networks to fuse photonic W states, that is the main subject of this work. For this purpose, we will examine the previous works that use optical setups, and then propose two methods fusing two W states. The first proposal consists of two cascaded Toffoli gates and the basic fusion gate whereas the second proposal consists of a Toffoli and a cNOT gates together with the basic fusion gate. We will use some theoretical and experimental results to show that our setups are more realizable with current photonics technology. We will also talk about why creating large-scale W states is important by pointing out their unique superpositions.
Finite size effects on the bose-einstein condensation
In this thesis, the finite size effects for the Bose-Einstein condensation are investigated. The application of the Poisson summation method on the ideal Bose gas (both for relativistic and non-relativistic cases) is studied. The Bose gas is assumed to be enclosed in a cubical finite enclosure with periodic boundary conditions. The Bogoliubov theory for the weakly interacting Bose gas is reviewed and an expression for the ground state energy in terms of the heat kernel is obtained. We observed that a well known result of the ground state energy is obtainable via an alternative method. Then for the zero temperature case, the depletion of the condensate is treated with the heat kernel analysis combined with the Poisson summation method. The results show that for such conguration, finite size corrections turn out to be of order 1=L^2. Finally, for the zero temperature case, the ground state energy is analysed by scaling the heat kernel. This yields finite size corrections of order 1/L, a result which shows the necessity of a more elaborate treatment for more accurate results.
Cern Linac4 beam dynamics studies and commissioning up to 12 MeV
Linac4 is a normal conducting, 160 MeV H− ions accelerator that is being con- structed within the scope of the LHC Injectors Upgrade project. Linac4 will be con- nected to the Proton Synchrotron Booster during the next long LHC shutdown and it will replace the current 50 MeV proton linac, Linac2. Linac4 is being commissioned progressively with the installation of the accel- erating structures into the Linac4 tunnel. Movable diagnostic benches, with various instruments, are used at each step to allow the detailed characterization of operational parameters that will play a key role in the overall future performance. The first three stages of the commissioning, up to 12 MeV beam energy, were completed by the end of 2014 with a temporary version of the ion source. Using the permanent diagnostic instruments and a movable diagnostic bench, the Low Energy Beam Transport (LEBT) at 45 keV, the Radio Frequency Quadrupole (RFQ) and Medium Energy Beam Trans- port (MEBT) at 3 MeV, as well as the first tank of the Drift Tube Linac (DTL) at 12 MeV were fully characterized.
Instanton methods and the Dyon atom
In quantum mechanics, perturbation theories have crucial importance for almost any practical calculation. However, perturbative expansions are generally asymptotic series due to the singularities on the complex couping constant plane. In these cases, there is a non-zero error for the perturbative series. The divergent behaviour of an perturbative expansion can also be examined by using the non-perturbative techniques, such as WKB approximation and instanton methods. Futhermore, the non-perturbative methods can also be used to improve the error. In this thesis, instanton methods are applied to the perturbed Dyon atom. After a detailed discussion about the divergences of perturbation theory, the divergent behaviour of the energy coefficients of the one dimensional anharmonic oscillator is estimated by instanton methods. Then, the divergent behaviour of the perturbation series of the Dyon atom is calculated by a map from the estimation of $4$ dimensional anharmonic oscillator, which is again done by instanton methods.
Analyses of literary texts by using statistical inference methods
Quantitative Analysis of Literature (QAL) is a rapidly growing field and it deals with numerical analyses of literary texts. Our motivation in this thesis is to classify literary pieces of authors based on their choice of words. We examine, whether given a set of literary documents we can classify them by author, whether we can classify them depending on their genre or not and whether by treating speech by individual protagonists as texts we can infer something about the protagonists themselves. These are novel questions in the field of QAL.
Friedmann-Walker-Robertson k=0 kozmolojisinde kinetik teori
In the thesis we calculated Boltzmann Equation in RW metric. After that in the flat space-like slices we showed that for RW metric it is not possible to find any equilibrium solutions. However we looked for the equilibrium solutions in the two limits when mass goes to zero and when mass goes to infinity. Then we applied these result to the Bose-Einstein and to the Fermi-Dirac statistics for finding the equilibrium solution in the limits. Finally in the Bose-Einstein Condensation we calculated critical temperature.
p tipi Si ve iletken tabanlı CdS heteroeklemlerin kimyasal depolama yöntemiyle elde edilmesi ve karakterizasyonu
Bu tez çalışmasında kimyasal depolama (CBD) yöntemi ile farklı molaritede çözeltiler kullanılarak 3 grup CdS yarıiletken ince film elde edildi. 1. grup CdS film; cam, cam/ITO, cam/FTO ve p-tipi Si alttabanlar üzerine CBD yöntemi ile 85 °C'de 25 dakikada, 2. grup CdS filmleri ise 1. gruptaki ile aynı alttabanlara 85 °C'de 40 dakikada depolandı. 3. grup filmler ise cam alttaban üzerine 2. grup film çözeltisi kullanılarak 35 dakikada iki film elde edildi. Filmlerden biri azot ortamında 623 K'de tavlandı. Filmlerin, UV-Visible Spektrofotometresi, taramalı elektron mikroskobu (SEM), X-ışını kırınımı (XRD), enerji dağılımlı X-ışını spektroskopisi (EDS), Raman spektroskopisi, Hall etkisi ölçüm sistemi ve Fourier Dönüşümlü Kızılötesi (FT-IR) spektroskopisi, Doğrusal Taramalı Voltametri (LSV) ve amperometrik ölçüm ile karakterizasyonları incelendi. 1. grup CdS filmlerin yüzey morfolojisinin küre gibi nano tanecikli yapıda, 2 ve 3. grup filmlerde yapının nanoduvar (NW) olduğu gözlendi. Filmlerin hepsi polikristal yapıda ve n tipidir. 1. grup filmlerin özdirenci cam/CdS 104, cam/ITO/CdS 10-4, cam/FTO/CdS 10-4 ve p-Si/CdS 10-6; 2. grup filmlerinki cam/CdS 105, cam/ITO/CdS 103, cam/FTO/CdS 104 ve p-Si/CdS 105 -cm mertebesindedir. 3. grup filmlerin özdirenci tavlamayla 104 mertebesinden 105 mertebesine yükselmiştir. 1. grup filmlerin optik band aralığı (Eg) cam/CdS 2,33, cam/ITO/CdS 2,36 ve cam/FTO/CdS 2,39 eV; 2. grup filmlerinki cam/CdS 2,21, cam/ITO/CdS 2,12 ve cam/FTO/CdS 2,29 eV'tur. 3. grup filmlerin optik band aralığı tavlamayla 2,31'den 2,19 eV'a düşmüştür. 1. ve 2. grup filmlerin LSV analiz sonuçlarına göre 1. grupta en büyük akım değeri ITO alttabanda, 2. grupta FTO alttabanda çıkmıştır. Bu sonuçlar amperometrik ölçüm sonuçları ile uyumludur. 1. grup filmler yüksek iletkenlikleri, 2. ve 3. grup filmler NW özellikleriyle güneş hücreleri ve optoelektronik aletlerde kullanılabilecek iyi bir malzeme adayıdır.
Kuantum dolaşıklık ve kuantum dolaşıklık dönüşmüleri
Dolaşıklık kavramı ilk olarak Einstein, Podolsky ve Rosen tarafından 1935'te yazılan bir makaleden ortaya çıktı. Dolaşıklık saf ve saf olmayan, iki, üç ve çoklu sistemlerden oluşabilir. Dolaşıklık, kuantum bilgi teorisinde büyük bir öneme sahiptir. Dolaşıklık dönüşümü, bir sistem arasındaki mevcut durumu tıpkı kimyasal bir reaksiyondaki katalizör gibi manipüle ederek başka bir duruma dönüştürülebilir. Bu dönüşüm için gerekli koşullar incelenmiştir.
Palamut yuvası özü yüklenmiş hidrojellerin dielektrik özelliklerinin araştırılması
Bu çalışmada, farklı kimyasal içeriklere sahip meşe palamudu yuvası özü yüklü hidrojeller (PYH) polimerizasyon tekniği ile hazırlanmıştır. Numunelerin karakterizasyonu, kalitatif ve morfolojik özellikleri sırasıyla X-ışını difraksiyonu (XRD) tekniği, X-ışını EDAX (EDX) ve Taramalı elektron Mikoskobu (TEM) ile yapıldı. Numunelerin elektriksel ve dielektrik özellikleri empedans spektroskopisi ile oda sıcaklığında ve 102 rad/s ila 107 rad/s frekans aralığında ölçüldü. Tüm numunelerin dielektrik özellikleri frekansa göre incelenmiş ve fiziksel nedenleri detaylı olarak tartışılmıştır. Arayüz etkileşimleri ve dipolar polarizasyon mekanizması tüm numuneler düşük frekans bölgesinde etkili olurken, elektrot polarizasyonu yüksek frekans bölgesinde dielektrik ve iletkenlik özellikleri üzerinde etkili olmuştur. Meşe palamudu yuvası özü yüklü hidrojeller için Smith abağına uyarlanmış Cole-Cole eğrileri ve eşdeğer empedans devreleri, dielektrik düzlem grafikleriyle ayrıntılı olarak gösterilmiştir.
Düşük Ag içerikli, Sn–Ag–Zn kurşunsuz lehimlerin termal, elektriksel ve mekanik özelliklerinin incelenmesi
Sn-%2 ağ.Ag-%2 ağ.Zn, Sn-%2 ağ.Ag-%2.5 ağ.Zn, Sn-%1.5 ağ.Ag-%2 ağ.Zn, Sn-%1.5 ağ.Ag-%2.5 ağ.Zn kurşunsuz lehim alaşımlarının ısıl iletkenliklerinin sıcaklıkla değişimini lineer ısı akış metoduyla , elektriksel iletkenliğin sıcaklığa bağlı değişimini ise 4-nokta iletkenlik ölçüm tekniğiyle ölçüldü. Alaşımlara ait elektriksel ve ısı iletkenliğin sıcaklığa bağlı değişimine ait grafikleri de çizildi. Bu grafikler yardımıyla ısıl ve elektriksel iletkenlik katsayıları belirlendi. Mekanik özelliklerinin belirlenebilmesi için mikrosertlik ve çekme-uzanım testleri yapıldı. Tez çalışmasında Vickers sertlik ölçme yöntemiyle mikrosertlik ölçümleri yapıldı. Çekme analizi, mekanik tahrikli çekme cihazında tek eksende ve sabit hızla koparılıncaya kadar çekilerek yapıldı. Her bir numune için kuvvet-uzama eğrileri çizildi. Anahtar Kelimeler: Kurşunsuz Lehim Alaşımları, Isıl İletkenlik, Elektriksel İletkenlik, Mekanik Özellikler
Karma spin-1 ve spin-2 Ising nanötüp sisteminin dinamik davranışlarının incelenmesi
Zamana bağlı salınımlı dış manyetik alan altında öz-kabuk yapısına sahip karma spin-1 ve spin-2 Ising nanotüp sisteminin dinamik manyetik özellikleri (faz geçiş sıcaklıkları, faz diyagramları, düzen parametreleri), ortalama alan yaklaşımı (OAY) ve Glauber-tipi stokhastik dinamik kullanılarak incelendi. Bu nanotüp sisteminin kararlı fazlarını elde etmek için düzen parametrelerinin zamana bağlı davranışları çalışıldı. Dinamik faz geçişlerinin doğasını (birinci veya ikinci dereceden) karakterize etmek ve dinamik faz geçiş (DFG) sıcaklıklarını elde etmek için dinamik düzen parametreleri sıcaklığın bir fonksiyonu olarak incelendi. Sistemin dinamik faz diyagramları manyetik alan genliği ve sıcaklık düzlemlerinde sunuldu. Karma spin-1 ve spin-2 Ising nanotüp sisteminin dinamik manyetik özelliklerinin etkileşme parametrelerine kuvvetli bir şekilde bağlı olduğu gözlendi. Dinamik faz diyagramları, paramanyetik (p), ferrimanyetik (i) temel fazların yanısıra temel fazların birlikte olduğu i+p karma faz bölgesi gözlemlendi. Dinamik faz diyagramlarında birinci- ve ikinci-derece faz geçiş sıcaklıklarının yanında, dinamik üçlü kritik nokta gibi özel dinamik kritik noktaların sergilendiği görüldü
A comparison of acoustic waves generated in proton and carbon-ion therapy
Particle therapy, specifically proton and carbon ion therapy, represents a promising cancer treatment method that leverages hadrons' unique energy deposition profiles. Optimizing beam parameters enables maximum energy transfer at the Bragg peak, targeting tumors while minimizing damage to surrounding healthy tissue. The ionoacoustic waves generated by energy deposition through thermal expansion and localized heating from electronic collisions offer potential applications in dose optimization, range verification, and comparative studies of different particle types. This study proposes an analytical model for predicting the depth-dose distribution of carbon-ion beams in particle therapy. Based on Bortfeld's approach, our model addresses fragmentation processes and energy deposition patterns of carbon ions, providing an efficient alternative to Monte Carlo simulations for treatment planning and dose optimization. Furthermore, we analyze ionoacoustic signals from proton and carbon-ion beams in tissue using mathematical modeling and computational simulations. We investigate Carbon Ion-induced Acoustic Signals (CIAS) as a non-invasive, high-resolution method for real-time imaging, tracking dose distribution, and beam position during treatment. Examining the nuclear fragmentation tail in carbon-ion therapy reveals significant insights into ionoacoustic signal profiles, showcasing carbon ions' distinct energy deposition characteristics in acoustic waveforms.
De sitter'de küme ayrışımının tekrar ele alınması
We investigate cluster decomposition in four-dimensional de Sitter space using two complementary approaches. First, we analyze equal-time two-point correlation functions at late times for scalar fields categorized by their unitary irreducible representations under the de Sitter group. The principal and complementary series exhibit power-law decay with spatial separation, while the discrete series shows a logarithmic divergence. Although this divergent behavior might initially appear to result from zero modes, further analysis shows that zero modes must be removed across all representation categories. The failure of cluster decomposition is therefore a distinct feature of the discrete series. In the second approach, we study the statistical distribution of distances between coarse-grained field configurations. We perform a saddle point analysis of the Laplace integral that defines the distribution, but leave the full evaluation to future work.
The spin-boson model on compact manifolds: A functional analytic approach
The spin-boson model is a fundamental framework in quantum optics, condensed-matter physics, and the theory of open quantum systems. It describes a two-level quantum system interacting with a quantized bosonic field and captures essential processes such as radiative transitions, and phonon-assisted dynamics. Despite its simplicity, the model exhibits spectral properties, particularly in the non-perturbative regime. In this thesis, we formulate and analyze the spin-boson Hamiltonian on a compact Riemannian manifold. This geometric setting removes infrared divergences and allows the bosonic field to be expanded in terms of the discrete eigenmodes of the Laplace operator. Starting from non-relativistic QED under the dipole approximation, we derive the effective two-level Hamiltonian and couple it to the bosonic field defined on the manifold. The full Hamiltonian is constructed on the bosonic Fock space using creation and annihilation operators associated with the Laplacian eigenfunctions. A central tool in our analysis is a unitary transformation, which simplifies the interaction term and makes the Hamiltonian more accessible to spectral methods. Using this transformed operator, we obtain variational upper bounds and operator-theoretic lower bounds on the ground state energy. The main results establish three key properties of the spin-boson Hamiltonian in this setting: (i) its spectrum is purely discrete above the ground-state energy, (ii) the ground state is unique under natural assumptions on the parameters, and (iii) the ground-state degeneracy is at most two in general. Also, we show that, exactly as in the flat case, the ground state involves a finite number of bosons, which is a quite remarkable result.
Güncel deneysel veriler ışığında minimal olmayan standart model ötesi teorilerin incelenmesi
Minimal Süpersimetrik Standart Model (MSSM), Standart Model'in (SM) ötesinde en çok incelenen teorilerden biridir. Özellikle yüksek enerjilerde SM'nin eksiklerini tamamlamak için önerilmiştir. MSSM'nin güçlü yönleri kadar bazı tartışmalı ve eleştiriye açık yönleri de bulunmaktadır. Bu özellikler hem teorik hem de deneysel zorluklardan kaynaklanır. Bunlardan biri olan μ problemi, MSSM'in temel sorunlarından biridir ve μ parametresinin büyüklüğü ile ilgili doğal olmayan bir durumdan kaynaklanır. Bu çelişkili durumu çözmek için μ parametresinin Planck ölçeğinde büyük bir değere sahip olmasını engelleyen ek simetriler önerilir. Bu genişlemeler MSSM'ye ek simetriler, ayar tekli alanlar veya etkileşimler ekleyerek μ parametresi'nin doğal ölçeklerde ortaya çıkmasını sağlar. Birçok model, elektrozayıf simetri üzerine yeni bir ayar simetrisi ekleyerek bu simetriyi genişletir. Bunlardan biride, MSSM'nin mevcut ayar grubu üzerine ek bir U(1)' simetrisi eklenerek elde edilir. U(1)'simetrisinin kırılmasından sorumlu olan bir skaler tekli alan ve U(1)' simetrisine karşılık gelen yüksüz ayar bozonu tanımlayarak yapılır. Minimal U(1)' model,μ problemini çözmek için zarif bir mekanizma sunar. Bu modelde tekli alanın vakum beklenti değeri, hem MSSM'deki μ teriminin dinamik olarak ortaya çıkmasını sağlar hem de Z' bozonunun kütlesinin kaynağını oluşturur. Ayrık U(1)' Model, birden fazla tekli alan (S_i) içererek, hem μ teriminin doğal olarak elektrozayıf ölçekte olması hem de yeterince ağır bir Z' bozonunun üretilmesi arasındaki gerilimi hafifletir. Bu çalışmada Ayrık U(1)' Model güncel deneysel veriler çerçevesinde incelenmiştir.