1,094
Archived Theses
7
DOIs Assigned
1%
DOI Rate
Discipline
indexedOpen AccessTRYapay zeka ile etkileşimli çocuk hakları eğitimi: 4.sınıf insan hakları, vatandaşlık ve demokrasi dersi örneği
Bu araştırmanın amacı, ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin İnsan Hakları, Vatandaşlık ve Demokrasi (İHVD) dersinde İneç (2025) tarafından geliştirilen Yapay Zekâ Destekli Çocuk Hakları Platformu’nun (YZDÇHP) “Çocuk Olarak Haklarımla Varım” öğrenme alanındaki kavramsal, alan, sosyal-duygusal ve okuryazarlık becerileri ile değer ve eğilimler üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma, Tasarım ve Geliştirme Araştırması (TGA) modeli kapsamında yürütülmüş, geliştirilen platformun etkililiğinin değerlendirildiği aşamada gömülü karma yöntem deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda eşitlenmemiş kontrol gruplu ön test-son test-kalıcılık deseni, nitel boyutunda ise temel nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Çalışma grubunu, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında Erzincan il merkezindeki iki devlet okulunun dördüncü sınıfında öğrenim gören 52 deney ve 60 kontrol grubu olmak üzere toplam 112 öğrenci oluşturmaktadır. Nitel veriler, maksimum çeşitlilik örneklemesiyle seçilen 20 öğrenci ve deney grubunda bulunan iki öğretmenden elde edilmiştir. Nicel veriler, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli İnsan Hakları, Vatandaşlık ve Demokrasi Dersi Öğretim Programı, K12 Becerileri Çerçevesi Türkiye Bütüncül Modeli ve UNESCO çerçeveleri doğrultusunda araştırmacı tarafından geliştirilen 34 maddelik Öğrenme Çıktısı Temelli Öz Değerlendirme Rubriği ile, değer ve eğilimlere ilişkin veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formlarıyla toplanmıştır. Veriler bağımsız örneklemler t-testi, iki faktörlü karışık desenli ANOVA (2×3 Mixed ANOVA) ve içerik analizi ile çözümlenmiştir. Bulgular, YZDÇHP’nin (İneç, 2025) alan ve kavramsal becerilerin bazı alt boyutlarında anlamlı etkiye sahip olduğunu, sosyal-duygusal ve okuryazarlık becerilerinde ise etkinin alt boyutlara göre farklılaştığını göstermektedir. Gömülü nitel bulgular, platformun öğrencilerin becerilerini somutlaştırdığını, değer ve eğilimlerini olumlu etkilediğini ve öğrenme sürecini desteklediğini doğrulayarak nicel bulguları desteklemektedir.
indexedOpen AccessTRYabancı uyruklu öğrencilere Türkçe öğretimi için kullanılan kitap setlerinde kültür aktarımı
Bu araştırmada, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan beş kitap setinde yer alan ders kitaplarındaki kültürel unsurlar incelenmiştir. Çalışmada, okuma metinlerinde yer verilen kültürel ögeler tespit edilerek bunların A1-C1 düzeylerindeki dağılımı karşılaştırılmış; kültür aktarımının belirgin olduğu ve sınırlı kaldığı temalar veriler doğrultusunda değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında 23 kitapta yer alan toplam 688 yazılı metin ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımıyla ve doküman incelemesi yöntemiyle yürütülmüş; veriler betimsel analizle çözümlenmiştir. Veri toplama aracı olarak Avrupa Ortak Başvuru Metni’ndeki sosyokültürel bilgi sınıflandırmasına dayalı Metinlere Yansıyan Kültürel Ögeler Rubriği kullanılmış; veriler 7 ana ve 46 alt tema altında değerlendirilmiştir. Araştırma, yalnızca okuma metinleriyle sınırlandırılmış; deyimler, atasözleri, dinleme metinleri ve görseller kapsam dışında bırakılmıştır. Bulgular, kültürel ögelerin değerler, inançlar ve tutumlar temasında yoğunlaştığını; beden dili, yaşam koşulları ve kişiler arası ilişkiler temalarının daha sınırlı temsil edildiğini göstermiştir. Ek olarak, “başka ülkeler, devletler, halklar” kategorisi ayrıca incelenmiş ve kültürlerarası içeriğin kitap setlerinde dengeli dağılmadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, ders kitaplarında kültürel içeriğin düzeylere göre daha dengeli, işlevsel ve kültürlerarası farkındalığı destekleyecek biçimde düzenlenmesi gerektiği ortaya konulmuştur. Çalışma, Türkçe öğretim setlerinde kültürel içerik planlamasına yönelik karşılaştırmalı bir bakış sunarak, yabancı uyruklu Türkçe öğrenicilerine yönelik materyal geliştirme süreçlerine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
indexedOpen AccessTRÇocuk kitaplarında kültürel unsurlar: Metin Özdamarlar kitapları
Bu araştırmanın amacı, Metin Özdamarlar'ın çocuk kitaplarında yer alan kültürel ögeleri belirlemek ve sınıflandırmaktır. Araştırma nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde doküman analizi yöntemiyle yürütülmüş, elde edilen veriler betimsel analiz yoluyla çözümlenmiştir. Çalışmanın inceleme nesnesini popülerlik ölçütleri ve Millî Eğitim Bakanlığı ders kitaplarında yer alma durumu dikkate alınarak belirlenen Metin Özdamarlar'a ait on çocuk kitabı oluşturmaktadır. Kültürel ögelerin tespit ve sınıflandırılmasında alan yazından yararlanılarak oluşturulan bir çerçeve esas alınmış; ögeler günlük yaşam, kişiler arası ilişkiler, değerler ve eğitim, edebiyat-sanat ve müzik, gelenekler ve folklor, sosyal yaşam, coğrafya ve mekân ile atasözü ve deyimler olmak üzere sekiz kategori altında incelenmiştir. Araştırma sonucunda incelenen eserlerde toplam 875 kültürel öge tespit edilmiş; kültürel ögelerin en yoğun biçimde kişiler arası ilişkiler kategorisinde yer aldığı, bu kategoriyi sırasıyla atasözü ve deyimler, değerler ve eğitim, sosyal yaşam, günlük yaşam, edebiyat-sanat ve müzik, gelenekler ve folklor ile coğrafya ve mekân kategorilerinin izlediği görülmüştür. Araştırma bulguları, Metin Özdamarlar'ın çocuk kitaplarının kültürel aktarım açısından zengin ve çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu; tarih bilinci, millî değerler ve gündelik yaşam kültürüne ilişkin unsurların çocuk okura sistemli ve işlevsel bir biçimde sunulduğunu ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, söz konusu eserlerin kültürel kimlik oluşumu ve değer aktarımı bakımından önemli bir kaynak niteliği taşıdığına işaret etmektedir.
Sosyal bilgiler öğretiminde görüş geliştirme tekniğinin öğrencilerin akademik başarılarına etkisi
Bu araştırmanın temel amacı Sosyal Bilgiler öğretiminde görüş geliştirme tekniğinin öğrencilerin akademik başarılarına etkisini incelemektir. Araştırmanın bağımsız değişkenini görüş geliştirme tekniği ve klasik öğretim uygulamaları, bağımlı değişkenini ise öğrencilerin akademik başarıları oluşturmaktadır Araştırmanın deney ve kontrol gruplarını, Ağrı ili Patnos ilçesi İMKB Ortaokulunun 2016-2017 eğitim öğretim yılındaki 6/B ve 6/A sınıflarında öğrenim gören 35'i kontrol grubu 35'i ise deney grubu olan ve akademik başarı olarak birbirine denk öğrenciler oluşturmaktadır. Öğrenim ve araştırmaları her iki grupta da araştırmacı yürütmüştür. Akademik başarı olarak birbirine denk olan kontrol ve deney gruplarına araştırma öncesi akademik başarıyı ölçen ön test ölçeği uygulanmış. Daha sonra beş hafta boyunca kontrol grubuna klasik öğretim yöntemiyle deney grubuna ise görüş geliştirme tekniğiyle ders süreci öğrenci merkezli olarak işlenmiştir. Ders süreci bittikten sonra her iki gruba akademik başarıyı ölçen son test uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS. 20.0 veri analiz programıyla incelenmiştir. Elde edilen veri sonuçlarına göre görüş geliştirme tekniğinin faydalı olduğu anlaşılmış ve deney grubu öğrencileri kontrol grubundaki öğrencilere göre daha başarılı olmuştur. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Görüş Geliştirme, Ülkemiz ve Dünya, Saygı Duyma, Demokratik Ortam, Öğrenci Akademik Başarısı.
8. sınıf öğrencilerinin eğitimde teknoloji kullanımına ilişkin tutumları (Ağrı İli örneği)
Bu araştırmada Ağrı il merkezinde bulunan ortaokullarda eğitim gören 8. sınıf öğrencilerinin eğitimde teknoloji kullanımına ilişkin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Betimsel tarama türünde yürütülen bu çalışmanın evrenini 2016-2017 eğitim öğretim yılında Ağrı il merkezinde öğrenim gören 8. sınıf öğrencileri; örneklemini ise bu evrenden seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilen 400 öğrenci oluşturmaktadır. 8. sınıf öğrencilerinin eğitimde teknoloji kullanımına ilişkin görüşlerinin belirlenmesinde eğitimde teknoloji kullanımına yönelik tutum ölçeği kullanılmıştır. Ölçek, kişisel özellikleri ölçmeye yönelik ifadeler ve eğitimde teknoloji kullanımına yönelik tutum ölçeği olmak üzere 2 bölümden oluşmaktadır. Eğitimde teknoloji kullanımına yönelik tutum ölçeği 39 madde ve 3 boyuttan oluşmaktadır. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde; eğitimde teknoloji kullanımına ilişkin görüşler değerlendirilirken; t- testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Yapılan araştırma sonuçlarına göre cinsiyet, okuldaki teknolojik gelişmelerden haberdar olma durumu, anne eğitim seviyesi, baba eğitim seviyesi, ailedeki birey sayısı ve okulun fiziki durumu hakkındaki görüşler ile eğitimde teknoloji kullanımına ilişkin tutum arasında anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir.
Sosyal bilgiler ders kitaplarında yer alan tarih konularının 1955 yılı ortaokul tarih ders kitapları ile karşılaştırılması
Bu çalışmada, ortaokul 5-6-7. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitapları ile ortaokul 1-2-3. sınıf Tarih ders kitaplarında yer alan tarih konuları ele alınarak, öğretim programları ve ders kitaplarındaki benzerlik ve farklılıkların ortaya çıkarılmasına çalışılmıştır. Öğretim programları ve özellikle ders kitapları üzerinde durulmuştur. Doküman analizi yöntemi ile yapılan bu çalışma, giriş, ders kitapları, kavramsal çerçeve ve ilgili araştırmalar, yöntem, bulgular, yorum, sonuç ve öneriler olmak üzere altı ana bölümden oluşmaktadır. Cumhuriyetten günümüze kadar kullanılan öğretim programlarıyla ilgili bilgiler ekler bölümünde yer verilmiştir. Çalışmanın amacı; 2015-2016 Eğitim-Öğretim yılı ortaokul 5-6-7. sınıflarda okutulan Sosyal Bilgiler ders kitaplarında yer alan tarih konuları ile 1955 yılı ortaokul 1-2-3. sınıflarda okutulan Tarih ders kitaplarında yer alan konuların ele alınışlarının dil-anlatım, görsel tasarım, yöntem ve içerik karşılaştırılması yapılarak benzerlik ve farklılıkları ortaya çıkarılmasıdır. Çalışma doküman analizi yöntemi ile yürütüldüğü için araştırma boyunca amacına yönelik var olan kaynaklar bulunmuştur. Bu kaynaklar ayrıntılı bir şekilde incelenerek gerekli notlar alınmış ve bu doğrultuda değerlendirme işlemi yapılmıştır. Araştırma sonucunda, ortaokul Sosyal Bilgiler öğretim programı ve ders kitaplarında yer alan tarih konularının, ünitelerinin ve içeriğinin hafifletildiği, konular bilgi yüklü olmaktan çıkarılarak kısa ve öz bir şekilde ele alındığı görülmüştür. Konuların çeşitli örneklerle ve akabinde sorulan sorularla öğrencilerin ilgisini çekecek biçimde sunulmuştur. Ders kitaplarında Ortaokul Tarih öğretim programında ve ders kitaplarında yer alan konuların ise daha uzun ve içeriği bilgi yüklü olduğu görülmüştür. Konuların birbirinden kopuk ve siyasi tarihin yoğun olduğu, dönemin siyasi atmosferinden etkilendiği, örnekler ve sorularla zenginleştirilmediği görülmüştür. Kullanılan görsellerin sönük kaldığı ve amacına hizmet etmediği, değerlendirme sorularının sadece bir ders kitabında yer aldığı ve işlevini yerine getirilmediği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Tarih Konuları, Ders Kitapları, Öğretim Programları.
Dört kare yazma yönteminin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin yazılı anlatım becerileri üzerine etkisi
Bu araştırmada Dört Kare Yazma Yönteminin 5. sınıf öğrencilerinin yazılı anlatım becerileri üzerine etkisi olup olmadığı incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi 2018-2019 eğitim- öğretim döneminde Zonguldak ili Alaplı ilçesi Çatak Ortaokulu 5. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. A şubesi (15 kişi) deney grubu, B şubesi (12 kişi) kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Deney grubuna Dört Kare Yazma Yöntemi, kontrol grubuna Türkçe Dersi Öğretim Programı'na uygun yazma teknikleri uygulanmıştır. Uygulama 12 hafta boyunca araştırmacı tarafından devam ettirilmiştir. Araştırmada veri elde etmek için İkna Edici Yazıları Değerlendirme Aracı ve Yazılı Anlatım Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın sonunda elde edilen veriler t- testi kullanılarak çözümlenmiştir. Çalışmada elde edilen sonuçlar şu şekildedir: DKYY'nin uygulandığı deney grubunun ikna edici metin yazma ön test ve son test puanları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmiştir. Geleneksel yazma yöntemlerinin uygulandığı kontrol grubunun ikna edici metin yazma ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. DKYY'nin uygulandığı deney grubu ile geleneksel yazma yöntemlerinin uygulandığı kontrol grubunun ikna edici metin yazma son test puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. DKYY'nin uygulandığı deney grubunun bilgilendirici metin yazma ön test ve son test puanları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmiştir. Geleneksel yazma yöntemlerinin uygulandığı kontrol grubunun bilgilendirici metin yazma ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. DKYY'nin uygulandığı deney grubu ile geleneksel yazma yöntemlerinin uygulandığı kontrol grubunun bilgilendirici metin yazma son test ix puanları arasında anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Elde edilen bu sonuçlar DKYY'nin 5. sınıf öğrencilerinin yazılı anlatım becerilerini geliştirmede etkili olduğunu göstermektedir. Anahtar Sözcükler: Dört Kare Yazma Yöntemi, yazılı anlatım, yazma, yazma becerisi
6. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde kullandıkları öğrenme stratejilerinin değerlendirilmesi (Ağrı ili örneği)
Bu araştırmada Ağrı il merkezinde öğrenim gören 6. sınıf öğrencilerinin Sosyal Bilgiler dersinde kullandıkları öğrenme stratejilerine ilişkin tutumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Nicel araştırma türünde betimsel tarama çalışması olan araştırmanın amacı doğrultusunda; 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Ağrı il merkezinde öğrenim gören 6. Sınıf öğrencilerinden amaçlı örneklem yöntemlerinden biri olan maksimum çeşitlilik yöntemi ile seçilen 453 öğrenci araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Veriler, alanyazında yapılan araştırmalar doğrultusunda araştırmanın amacına uygun olarak "6.sınıf öğrencilerinin Sosyal Bilgiler dersinde kullandıkları öğrenme stratejilerine ilişkin tutumlarının belirlenmesinde "Sosyal Bilgiler Öğrenme Stratejileri Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Ölçek 27 madde, 4 boyuttan oluşmaktadır. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde; öğrenme stratejilerine ilişkin tutumlar değerlendirilirken; t- testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Yapılan araştırma sonuçlarına göre; cinsiyet, evde ders çalışmak için ayrı odanın bulunma durumu, anne ve baba eğitim düzeyi, baba yaşı, aile aylık gelir düzeyi ve ailedeki birey sayısı değişkenleri ile öğrenme stratejisine ilişkin tutum arasında anlamlı farlılık olduğu; etüt merkezine gitme durumu ve anne yaşı değişkenleri ile öğrenme stratejisine ilişkin tutum arasında anlamlı farklılık olmadığı belirlenmiştir.
Garip akımı sanatçılarının şiirlerinde bir değer olarak yaşama sevinci ve tabiat sevgisi bağlamında çocuk
Bu çalışmanın amacı Garipçilerin yaşama sevinci ve tabiat sevgisi temalarını içeren şiirlerinin çocuklara bu değerleri kazandırma noktasında katkılarının ortaya konmasıdır. Bu kapsamda Orhan Veli Kanık, Oktay Rifat Horozcu ve Melih Cevdet Anday'ın şiirleri nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi modeli kullanılarak incelenmiş ve yorumlanmıştır. Veriler toplanırken fişleme tekniği ile bilgiler kaydedildikten sonra tasnif edilmiştir. Araştırmanın evrenini Garip akımı sanatçılarının şiirleri, örneklemini ise onların yaşama sevinci ve tabiat sevgisi değerlerini içeren çocukların seviyesine uygun şiirleri oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında şairlerin incelenen 1000 civarında şiirden çocukların seviyesine uygun olan toplam 100 şiirde yaşama sevinci ve tabiat sevgisi değerleri tespit edilmiştir. Belirlenen şiirlerin değerler eğitiminde kullanılabilirlik açısından uygun olduğu görülmüştür. Bu araştırma Garipçilere farklı bir açıdan bakmamız ve sanatçıların şiirleriyle değerler eğitimine katkılarını göstermek açısından zengin bir kaynak niteliğindedir. Anahtar Kelimeler: Garip Akımı ve Sanatçıları, Değerler Eğitimi, Yaşama Sevinci, Tabiat Sevgisi
Ortaokul öğrencilerinin yazılı anlatım becerilerinin değerlendirilmesi Eleşkirt/ Ağrı örneği
Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin yazma becerilerini etkileyen değişkenleri araştırmak ve öğrencilerin yazılı anlatımlarında en çok tekrar eden hataları belirlemektir. Tarama modelini kullanıldığı alan araştırması, 2015-2016 eğitim öğretim yılında Ağrı ilinin Eleşkirt ilçesindeki dördü köy dördü merkezde olmak üzere toplamda sekiz ortaokulda 426 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin yazma becerilerini belirlemek amacıyla onlara kompozisyon yazdırılmış ve kompozisyon puanı YBP olarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda cinsiyet, evde kitaplık bulunma durumu, kompozisyon yazmaya karşı tutum, bir ayda okunan kitap sayısı, ailesi ile okuma saati düzenleme, bulunduğu sınıf seviyesi ve yazma yöntemlerinin (not alma, boşluk doldurma, serbest, dikte, grup olarak, metni tamamlayarak, metni tekrar yazma, duyulardan hareketle, kelime ve kavram havuzundan seçerek, kontrollü, tahmin ederek, bir metinden hareketle yeni metin oluşturarak, tümevarım, yaratıcı ve eleştirel yazma yöntemi) kullanılma sıklığı değişkenlerinde anlamlı farklılıklar bulunurken; babanın ve annenin öğrenim durumu, evde yaşayan birey sayısı, çalışma odasının varlığı, ortalama aylık gelir, annenin ve babanın mesleği, günlük hayatta iletişim kurulan dil, eve süreli yayın girme sıklığı, günlük tutma durumu, çevresinde yazma konusunda model alabileceği kişi veya kişilerin bulunup bulunmadığı, günlük televizyon izleme süresi, eğitim gördüğü okul (merkez-köy), gibi değişkenleri ile yazma becerileri puanı arasında anlamlı farklılık bulunamamıştır. Araştırmada ayrıca kompozisyonlarda en çok karşılaşılan hatalar da imla, noktalama, planlama, başlık ve kâğıt düzeni hataları olmak üzere beş başlık altında toplanmıştır. Anahtar Sözcükler: Yazma Becerisi, değişken, yöntem, hata.
Sosyal Bilgiler 5.sınıf etkin vatandaşlık öğrenme alanının ters-yüz sınıf modeline göre işlenmesinin öğrencilerin akademik başarıya etkisi
Bu araştırmanın amacı, Ortaokul 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi "Etkin Vatandaşlık" öğrenme alanının ters yüz sınıf modeline göre öğretiminin öğrencilerin akademik başarısına etkisini incelemektir. Araştırmada, karma yöntem desenlerinden iç içe desen kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, Ağrı Merkez'de yer alan bir ortaokulda 2018-2019 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise rastgele seçilerek bu ortaokulda öğrenim gören 88 öğrenci oluşturmaktadır. Deney grubuna Ters yüz sınıf modeli uygulanırken, kontrol grubuna ise MEB'in müfredata uygun şekilde belirlediği süreç ile öğretim yapılmıştır. Nicel araştırmada, deneysel desen kullanılırken, nitel araştırmada betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın nicel aşamasında akademik başarı testi uygulanıp veriler istatistik programı ile analiz edilirken, nitel aşamasında ise yarı yapılandırılmış görüşme yapılarak, betimsel analiz kullanılmıştır. Görüşmeye deney grubunu oluşturan 11 öğrenci katılmıştır. Araştırmanın sonucunda ters yüz sınıf modelinin, MEB'in müfredata uygun şekilde belirlediği sürece göre akademik başarıyı arttırdığına dair olumlu sonuçlar elde edilmiştir. Yapılan görüşmede katılımcıların, ters yüz sınıf modeli ile ilgili eksikliklerin giderilmesi sonucunda modelin daha verimli olacağına dair görüşler öne sürdükleri gözlenmiştir.
Jigsaw okuma tekniğinin ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin okuma-anlama becerilerine etkisi
Bilgiye ulaşma ve elde edilen bilgiyi kullanarak özgün ürünler ortaya koyma noktasında okuma ve okuduğunu anlama becerilerinin anahtar rol oynadığı düşünülmektedir. Bu gerçekten yola çıkılarak hazırlanan araştırmanın amacı; jigsaw okuma tekniğinin ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin okuma-anlama becerileri üzerindeki etkisini incelemektir. İlgili araştırmaya 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Tekirdağ ilinin Muratlı ilçesindeki Talatpaşa Ortaokulunda öğrenim görmekte olan 40 öğrenci katılmıştır. Deneysel yöntemin kullanıldığı araştırmada 6/A sınıfı öğrencileri deney grubu, 6/B sınıfı öğrencileri de kontrol grubu olarak seçkisiz örnekleme yoluyla belirlenmiştir. Araştırmada, veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen 'kişisel bilgiler formu' ve 'okuduğunu anlama becerileri akademik başarı testi' kullanılmıştır. Okuduğunu anlama becerisini ölçmeye dönük hazırlanan içerik, ön test-son test kontrol gruplu deneme modeli şeklinde uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler, SPSS 20.0 istatistiksel veri paket programı aracılığıyla frekans, yüzde ve t-testi yöntemleri kullanılarak çözümlenmiştir. Verilerin çözümlenmesiyle elde edilen bulgular neticesinde; jigsaw okuma tekniğiyle öğrenim gören deney grubu öğrencileriyle geleneksel yöntem ve tekniklerle öğrenim gören kontrol grubu öğrencilerinin son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark görülmüştür. Araştırmanın sonunda; jigsaw okuma tekniğinin, ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin okuma-anlama becerilerine ilişkin akademik başarılarını yükseltmede etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Çetin Öner'in öykülerinin çocuk edebiyatı açısından incelenmesi ve Türkçe eğitimine katkısı
Bu çalışmada, çocuk edebiyatı alanında eserler vermiş olan Çetin Öner'in hayatı, edebi kişiliği ve üslubu, çocuk edebiyatı alanındaki öyküleri ele alınmıştır. Öner'in eserleri arasından seçilen bu öyküler, çocuk edebiyatı unsurlarına göre okunmuş; biçim ve içerik özellikleri açısından incelenmiştir. Biçim özellikleri olarak kitabın kapak tasarımı, boyutu, resimleri, yazı tasarımı, sayfa düzeni ele alınmıştır. İçerik özellikleri ise konu, ana fikir, karakterler, çatışmalar, çevre (yer ve zaman), dil anlatım ve söz varlığı başlıklarında ele alınıp değerlendirilmiş; bu öykülerin Türkçe eğitimine katkısına değinilmiştir. Yapılan bu çalışma betimsel nitelikli bir çalışmadır. Çalışmada tarama modellerinden doküman inceleme yöntemi esas alınmıştır. Elde edilen veriler ışığında Çetin Öner'in kaleme almış olduğu öykü kitaplarının çocuk edebiyatı alanında ve Türkçe eğitiminde kullanılması gereken bir kaynak olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Güncellenen 5. sınıf sosyal bilgiler öğretim programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi (Erzurum ili örneği)
Bu çalışmada güncellenen 5. sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı(SBDÖP)'na ilişkin öğretmen görüşlerini değerlendirmek amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklem grubunu 2017-2018 eğitim öğretim yılında Erzurum ilinin metropol ilçelerinde (Aziziye, Palandöken, Yakutiye) görev yapan 62'si kadın ve 106'sı erkek olmak üzere toplam 168 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Bu araştırmanın modeli, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı karma modeldir. Nicel araştırma verilerin analizi SPSS 22.00 istatistik paket programıyla yapılmıştır. Cinsiyet ve hizmet içi kurs veya seminere katılma durumunun tespiti değişkenleri için T testi, mesleki kıdem ve öğrenim durumu değişkenleri için Kruskal Wallis H testi uygulanmıştır. Nitel araştırma verileri ise içerik analizi yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Öğretmenlerin ankete verdikleri yanıtlara göre; 5. SBDÖP'nin genel amaçları, vizyonu, içeriği, öğrenme ve öğretme süreçleri, ölçme ve değerlendirme ile uygulama boyutları öğretmenlerin beklentilerini karşıladığı görülmektedir. Sosyal bilgiler öğretmenleri arasında cinsiyet, kıdem, eğitim durumu, hizmet içi eğitim kursu ya da seminerlere katılım faktörleri değişkenlerine göre anlamlı fark görülmemiştir. Öğretmenlerin görüşme formuna verdikleri yanıtlara göre; öğretmenler, 5.sınıf SBDÖP'nin amaçlarının gerçekleşmesi için öğretmenlerin; rehber, birikimli, tecrübeli ve davranışları ile örnek olması, sınıf içerisinde olumlu eğitim öğretim ortamı oluşturması ve programı benimsemesi gerektiği vurgulamışlardır. Ayrıca, öğrencilerin öğrenmeye, derse ilgi duymaya, doğrudan etkinliklere katılmaya, kabullerini ve yeteneklerini sosyal ortamda davranışa dönüştürmeye gönüllü olmaları gerektiğini ifade etmişlerdir. Ailelerin öğretmenle işbirliği içinde olması ve eğitim öğretim sürecinin her safhasında desteklerinin alınması programın amacına ulaşmasında büyük katkı sağlayacağını belirtmişlerdir. Buna ek olarak okul ortamı ve imkanları iyi olması gerektiğini vurgulamışlardır. Kazanım sayısının azaltılmasını ve bazı kazanımların birleştirilmesini faydalı bulmuşlardır. Kazanımların sınıf düzeyine (öğrenci seviyesine ) uygun, sade ve anlaşılır olduğunu ifade etmişlerdir. Kazanımlar ile içeriğin örtüşmekte olduğunu, içeriğin sade ve öğrencilerin seviyesine uygun olduğunu fakat bazı konuların öğrencilerin öğrenme düzeyinin üzerinde olduğunu vurgulamışlardır. Çeşitli ölçme ve değerlendirme yöntemlerinin kullanılmasına olanak tanıdığını fakat ölçme ve değerlendirme çalışmalarının yetersiz olduğunu belirtmişlerdir. Öğretmenler programı uygulanabilir olduğunu fakat kalabalık sınıflarda kazanımların öğrencilere kazandıramadıklarını ifade etmişlerdir. Ayrıca ders saatinin yetersizliğini ve ders saatinin artırılması gerektiğini vurgulamışlardır.
Ortaokul 7. sınıflarda oyunlaştırma yöntemi ile kelime öğretimi (Örneklem: Tabu)
Planlı ve programlı bir şekilde okullarda gerçekleştirilen ana dil eğitiminin öncelikli amacı öğrencilere anlama ve anlatma becerileri kazandırmak ve bu becerileri ait olduğu yaş grubuna uygun olarak geliştirmektir. Akademik başarının temelini oluşturan bu eğitim aynı zamanda öğrencinin sağlıklı iletişim kurma becerisini geliştirerek kişilik gelişimine de yardım etmektedir. Bireysel gelişimin yanı sıra toplumsal birlik beraberliğin kurulmasında ve devamlılığında ana dilin yeri çok önemlidir. Bu yüzden tüm ülkeler ana dil eğitimine büyük önem vermiştir: dünyadaki bütün eğitim sistemleri eğitimin tüm kademelerinde ana dil öğretimi yapmaktadırlar. Ulusal ve uluslararası raporlara baktığımızda öğrencilerimizin temel dil becerilerinin istenilen düzeyin çok altında olduğunu görürüz. Ana dil eğitiminin istenilen düzeyde olması kelime hazinesinin yeterli düzeyde olmasıyla doğrudan ilişkilidir. Bu yüzden kelime hazinesinin geliştirilmesine yönelik kelime öğretim çalışmalarına ağırlık verilmelidir. Hayatımızın her alanında; sağlıklı iletişim kurmak, bilgi, duygu, düşüncelerimizi tam ve doğru olarak aktarmak için ya da aktarılan bilgi, duygu, düşünceleri anlayabilmek için gelişmiş bir kelime hazinesine ihtiyaç duyarız. Dil eğitiminin amacına ulaşabilmesi için kelime kazanımı etkinliklerine öncelik verilmeli bu sayede öğrencilerin kelime hazineleri zenginleştirilmelidir. Geleneksel yöntemlerin uygulandığı kelime öğretim çalışmaları yeni öğretim programımızın amaçlarına hizmet etmekte yetersiz kalmaktadır. Bu yöntemlerin kullanıldığı etkinliklerde öğrenciler derste sıkılmakta, öğrendikleri kelimeler ezberin ötesine geçememekte ve kısa sürede unutulmaktadır. Bu yüzden kelime öğretiminde öğrenciyi merkeze alan aktif öğrenme yöntemlerine yer verilmelidir. Öğrencilerin kelime hazinelerini geliştirmek için kullanılabilecek birçok yöntem vardır. Doğru yöntemi belirlemek için öncelikle öğrencilerin ilgi ve seviyeleri göz önüne alınmalı ve konunun yönteme uygun olmasına dikkat edilmelidir. Bu çalışmada kelime öğretiminde oyunlaştırılmış öğretim yöntemlerinden biri olan Tabu oyununun kelime öğretimine katkısı incelenmiştir. Kontrol gruplu ön test- son test deseninin kullanıldığı araştırmamız Trabzon ili Akçaabat ilçesinde bulunan bir ortaokulun yedinci sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Deney grubunda 36, kontrol grubunda 36 olmak üzere toplam 72 öğrenci ile çalışılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen kelime bilgisi başarı testi kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarında kelime bilgisi ön test uygulaması ile başlayan süreçte deney grubu öğrencilerine kelime öğretimi okul tabu oyunu ile desteklenmiş kontrol grubu öğrencilerine herhangi bir müdahalede bulunulmamış, kelime öğretiminde klasik yöntemler kullanılmıştır. On iki haftalık sürecin sonunda iki gruba da kelime bilgisi son test uygulanmıştır. Araştırmanın sonunda elde edilen verilerin analizinde SPSS 16.0 programı kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubunun ön test sonuçları arasında anlamlı bir fark görülmezken son test sonuçlarını incelediğimizde deney grubu lehine anlamlı bir fark ortaya çıktığı görülmüştür.
Yenilenen sosyal bilgiler öğretim programlarında (2018) yer alan girişimcilik becerisinin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi
Bu araştırmanın amacı, yenilenen Sosyal Bilgiler Öğretim Programları' ndaki (2018) girişimcilik becerisinin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesidir. Bu çalışma, nitel bir araştırmadır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen 10 tane açık uçlu sorudan oluşan görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme yöntemlerinden temel nitel yöntem türü uygulanmıştır. Araştırma grubunu 2019/2020 eğitim öğretim yılında Adana Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı ortaokullarda görev yapan 30 Sosyal Bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada görüşlerine başvurulan öğretmenlerin seçiminde amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubuna, görüşme formları uygulanırken. hem eğitim öğretimin aksamaması hem de zaman sıkıntısı yaşamamaları için, gönüllülük esasına dayalı olarak uygun bir zaman belirlenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi tekniklerinden betimsel analiz ve içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Sorulara verilen cevaplara göre uygun kodlamalar yapılmıştır. Benzer ve farklı kodlamalar kendi aralarında kategorize edilip temalar belirlenerek, frekans ve yüzde değerleri oluşturulmuştur. SBÖP, içerik analizi tekniği ile amaç, kazanım, beceri ve değerler açısından incelenmiştir. Araştırma sonunda çalışma grubunu oluşturan öğretmenlerin SBÖP' te yer alan girişimcilik becerilerine yönelik kazanım ve etkinliklerin yetersiz, içerik olarak yüzeysel olduğunu belirtmişlerdir. Ayrıca öğrenme-öğretme süreci ile ölçme değerlendirme boyutlarının uygulanabilirliği açısından kısmen olumsuz düşünürlerken, farklı öğretim yöntem ve tekniklerin kullanımına uygun etkinlikler bakımından olumlu görüş bildirmişlerdir.
Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının topluma hizmet uygulamaları projelerine tasarım odaklı düşünme becerilerini yansıtma süreçlerinin incelenmesi
Araştırmanın temel amacı Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının topluma hizmet uygulamaları çalışmaları dersinde hazırladıkları projelerine tasarım odaklı düşünme becerilerini yansıtma süreçlerini incelenmektedir. Yapılan bu araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın desenini nitel araştırma modellerinden olgu bilim deseni oluşturmaktadır. Verilerin toplanması için gözlem ve yarı yapılandırmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Gözlem ve yarı yapılandırılmış tekniklerle elde edilen veriler betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Araştırmanın çalışma gurubunu Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler lisans programında öğrenim görmekte olan 16 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan öğretmen adaylarından dörder kişilik gruplar oluşturularak çalışma yürütülmüştür. Bu araştırmanın veri toplama süreci 6 hafta sürmüştür. Yapılan bu çalışma sonucunda tasarım odaklı düşünme yaklaşımının katılımcıların tasarlama yapabilme, empati kurabilme, çok boyutlu algılamaya, araştırma yapma, çözüm üretme, problem çözme, eleştirel düşünme gibi becerilerinin gelişimini olumlu yönde etki ettiği saptanmıştır. Bunun dışında katılımcılar üzerinde ortak hareket etme, grup dayanışması içinde olma, daha fazla duyarlı olma gibi özellikleri geliştirdiği gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Tasarım Odaklı Düşünme, Topluma Hizmet Uygulamaları, Tasarım, Sosyal Bilgiler
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin informal öğrenme ortamlarının kullanımı ile ilgili görüşlerinin incelenmesi (Ağrı ili örneği)
Bu araştırmanın amacı Ağrı ili örnekleminde Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin informal öğrenme ortamlarının kullanımı ile ilgili görüşlerinin incelenmesidir. Çalışmanın amacının gerçekleştirmek için tarama modeli ve nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi kullanılmıştır. Bu doğrultuda random yöntemi ile seçilen ve 2017-2018 eğitim-öğretim yılında, Ağrı il merkezinde, 21 ortaokulda görev yapan 40 Sosyal Bilgiler öğretmeni ile yüz yüze görüşülmüştür. Görüşmede sorulan sorular 3 ayrı eğitim uzmanının görüşleri alınarak hazırlanmıştır. Görüşmelerde elde edilen veriler frekans ve yüzdelik değerleri dikkate alınarak tablolaştırılmış, ardından bu değerler yorumlanmıştır. Araştırmanın sonunda, çalışmanın verilerinden hareketle, Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin derslerde informal öğrenme ortamlarının kullanılması gerektiği, bu ortamların bilgiyi kazandırdığı ve kalıcı hale getirdiği, bilginin birincil kaynaklardan elde edildiği vb. düşüncesinde oldukları belirlenmiştir. Çalışmada Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin, ayrıca, ders saatlerinin/eğitim araç-gereçlerinin/fiziki ortamın yetersiz olması, informal öğrenme ile ilgili prosedürlerin fazla olması gibi çeşitli sorunların olduğu düşüncesinde oldukları da ortaya çıkmıştır. Araştırmanın son bölümünde, elde edilen bulgular doğrultusunda, informal öğrenme ile ilgili prosedürlerin kolaylaştırılması, okulların ve bahçelerinin fiziksel olarak informal eğitimi uygun bir hale getirilmesi gibi çeşitli önerilere yer verilmiştir.
Behiç Ak'ın "Gülümseten Öyküler" dizinindeki hikâye kitaplarının kalıplaşmış söz varlığı açısından incelenmesi
Yazın alanında Türkçe, söz varlığı açısından geniş ve zengin bir kullanıma sahiptir. Bu zengin kullanım özellikle Türkçenin özünü korumak ve yaşatmak açısından edebi eserlerde ayrı bir öneme sahiptir. Türkçe söz varlığının gelecek nesillere aktarımında sıklıkla kullanılan edebiyat eserleri hikâye kitaplarıdır. Hikâye kitapları yazınında Türkçe söz varlığını ustaca kullanan yazarlardan bir tanesi Behiç Ak'tır. Bu çalışmada yazarın "Gülümseten Öyküler" dizinindeki çocuk hikâyeleri örneklem olarak seçilmiş ve dizide yer alan on (10) kitap incelemeye tabi tutulmuştur. Kitapların incelenmesinde betimsel analiz yöntemi kullanılmış ve belirlenen içerikler kategori halinde tablo ve grafik olarak görselleştirilmiştir. Dolayısıyla Behiç Ak'ın çocuk hikâyelerinde Türkçenin söz varlığını kullanım şeklinin ve "atasözü, deyim, tekerleme, bilmece ve ikileme" gibi unsurları kullanım sıklığının incelenmesi çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Böylece elde edilen veriler ışığında Behiç Ak'ın bu yapıtlarında söz varlıklarını oluşturan söz varlığı unsurları ve bu unsurların kullanım sıklığı belirlenmiştir. Bu amaçla yazarın Türkçe söz varlığına dair kullanımı yazdığı eserlerde incelenerek yazar hakkında bu bağlamda bir değerlendirmeye ulaşılmıştır. Bu değerlendirmede Behiç Ak'ın çocuk kitaplarında daha çok deyim ve ikileme gibi söz varlığı unsurlarını sıklıkla kullandığı; tekerleme, bilmece ve atasözü gibi söz varlığı unsurlarını ise daha az sıklıkla kullandığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmanın Türkçenin söz varlığı açısından zengin bir dil olmasına dikkat çekmesi ve bu yönde alan yazına katkı sağlaması beklenmektedir.
Selim İleri'nin Bodrum Dörtlemesi ana başlıklı romanlarında anlatıcı profilleri ve anlatım teknikleri (Bilinç Akımı tekniği)
Geleneksel roman anlayışının yerini modern roman anlayışına bıraktığı günümüzde edebî eserlerde anlatıcı tipleri de değişim göstermektedir. Geleneksel anlatıcı tipleri yerini modern anlatıcı tiplerine bırakmaktadır. Selim İleri'nin kaleme aldığı Bodrum Dörtlemesi serisinde kullanılan anlatıcı tiplerinin modern romanlarda kullanılan anlatıcı tipleriyle örtüşüp örtüşmediğinin tespit edilmesi amacıyla gerçekleştirilen bu çalışmada "Selim İleri'nin Bodrum Dörtlemesi ana başlıklı romanlarında anlatıcı profilleri, bakış açısı ve anlatım teknikleri, -bilinç akımı-açısından nasıldır?" sorusuna cevap aranmıştır. Selim İleri'nin Bodrum Dörtlemesi'nin anlatıcı tipleri, bakış açıları ve bilinç akımı tekniğine göre incelendiği bu araştırma nitel yaklaşıma göre tasarlanmış ve tarama yöntemine göre yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama tekniği olarak doküman analizi kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz ve içerik analizi teknikleriyle çözümlenmiş ve değerlendirilmiştir. Araştırmada Selim İleri'nin Bodrum Dörtlemesi'ndeki anlatıcı tipleri ve bilinç akımının tespit edilmesi aşamasında "Her Gece Bodrum", "Ölüm İlişkileri", "Cehennem Kraliçesi" ve "Bir Akşam Alacası" adlı kitapları çalışmanın kapsamını oluşturmaktadır. Modern romanın gerektirdiği anlatıcı tipleri ve bakış açısının kullanıldığı ve bireyi anlatmada kullanılan bilinç akımı tekniğinin amaca uygun bir şekilde kullanıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Anlatıcı, Bakış Açısı, Bilinç Akımı, Selim İleri, Bodrum Dörtlemesi, Anlatım Tekniği
Yenileşme dönemi hikayeciliğimizde eğitsel açıdan çocuğun sosyalleşmesine yönelik ifadelerin tespiti
Bu çalışmanın amacı ana dili ders kitaplarına alınacak olan metinlerin zenginleştirilmesi, bu bağlamda Türk edebiyatındaki önemli yazarların hikâyelerinin incelenmesi ile incelenen hikâyelerde çocuğun sosyalleşmesine katkı sağlayacak ifadelerin eğitsel açıdan kullanılabilirliğinin tespit edilmesidir. Yenileşme Dönemi hikâyecilerimizin hikâyeleri nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi modeli ile incelenerek amaca hizmet eden hikâyeler seçilip yorumlanmıştır. Veriler toplanırken fişleme tekniği ile bilgiler kaydedilip akabinde tasnif edilmiştir. Çalışmada evren; Yenileşme Dönemi hikâyeciliğimizde yer alan ''Samipaşazede Sezai, Halit Ziya Uşaklıgil, Mehmet Rauf, Hüseyin Cahit Yalçın, Ahmet Hikmet Müftüoğlu, Refik Halit Karay, Fahri Celaleddin Göktulga, Selahattin Enis Atabeyoğlu, Yakup Kadri Karaosmanoğlu ve Ömer Seyfettin'' gibi yazarların hikâyelerinin eğitsel açıdan çocuğun sosyalleşmesine yönelik ifadelerin tespitini oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi ise belirtilen yazarların hikâyeleri arasından beşer hikâyenin incelenmesidir. Çalışma kapsamındaki yazarlara ait toplamda 566 hikâye okunmuştur. Çocukların sosyalleşmesine yönelik ifadelerin yanı sıra belirlenen hikâyelerin değerler eğitiminde kullanılabilirlik açısından uygunluğu da tespit edilmiştir. Bu araştırma edebi yönü olan hikâyelere farklı bir açıdan bakılmasını sağladığı gibi hikâyelerin hem değerler eğitimine hem de çocukların sosyalleşmesine katkılarını göstermek açısından Türk hikâyeciliğinin zengin bir kaynak niteliğinde olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Yenileşme Dönemi Hikâyecileri, Sosyalleşme, Hikâye, Çocuk, Eğitsel Değer.
Ortaokul Türkçe ders kitapları metin etkinliklerinin girişimcilik becerisi açısından incelenmesi
Değişen dünya şartlarına ayak uydurabilmek için en önemli unsurlar arasında yer alan girişimcilik becerisinin bireyler tarafından geliştirilmesi ve bu becerinin ekonomik fırsatlar yaratmada kullanılması önem arz etmektedir. Toplumdaki tüm bireyler bir şekilde girişimci olabilme potansiyeline ve gücüne sahiptir. Özellikle Türkiye gibi genç nüfus potansiyeline sahip olan ülkelerde girişimcilik fırsatları ön plana çıkmaktadır. Ülkemizde kullanılan ders kitaplarının girişimcilik becerilerinin kazandırılmasında rol oynadığı düşünülmektedir. Bu varsayımla hazırlanan araştırmanın amacı, ortaokul Türkçe ders kitapları metin etkinliklerinin girişimcilik becerisi açısından incelenmesidir. Bu kapsamda ortaokul Türkçe ders kitaplarından toplamda "96" okuma metni ve "824" adet etkinlik ele alınmıştır. Çalışmada tarama modelinde doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. İncelenen 824 etkinlikten %15,29'unun (126) girişimcilik becerisi içerdiği tespit edilmiştir. Bu etkinliklerden bazıları birden fazla girişimcilik becerisini içerdiğinden toplamda 224 girişimcilik alt becerisine rastlanmıştır. En az alt beceriye sahip olan ders kitabı 48 beceriyle 7. sınıf iken; en fazla alt beceriye sahip olan ders kitabı 64 beceriyle 6. sınıf kitabı olmuştur. Araştırma sonucunda ortaokul Türkçe ders kitapları metin etkinliklerinde girişimcilik becerilerine yer verildiği ve bu etkinliklerin metin ve Türkçe dersi kazanımlarıyla uygunluk gösterdiği belirlenmiştir. Ancak "üretim, fikir, risk, yenilik" kavramları açısından yetersiz olması sebebiyle bu etkinliklerin girişimcilik becerileri ile doğrudan uyum göstermediği sonucuna varılmıştır.
7. sınıf Türkçe ders kitaplarında bulunan kurgusal metinlerdeki çatışma çözme becerilerinin incelenmesi
Çatışma, hayatımızın her alanında meydana gelen önemli bir unsurdur. Çatışmalar ve çatışmaların çözüm süreci öğrencilerde yapıcı ve yıkıcı etkiler oluşturmaktadır. Öğrencilerin gelişim düzeyi düşünüldüğünde metinlerde iletişim, iş birliği ve ortak çıkarın ön planda olduğu yapıcı çatışmalara yer verilmelidir. Bu tezin amacı, 7.sınıf Türkçe ders kitaplarında bulunan kurgusal metinlerdeki çatışmaların hangi yolla çözüldüğünü ve nasıl sonuca ulaşıldığını ortaya koymaktır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden birisi olan doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Kategorilerden elde edilen verilerin çözümlenmesi, SPSS 23 ve EXCEL programları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamdan hareketle 7.sınıf Türkçe ders kitaplarında bulunan 46 kurgusal metin incelenmiş olup 30 kurgusal metinde çatışmalara rastlanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre çatışma sürecinde en çok rastlanan veriler şunlardır: Çatışmalar, % 76,5 ile karşılanamayan temel gereksinimlerden kaynaklanmıştır. Çatışmalara %52,9 ile sert tepki verilmiştir. Çatışma türü olarak %47,1 ile tartışma türü kullanılmıştır. Çatışmalarda %26,5 ile güç kullanma çatışma çözme stratejisine yer verilmiştir. Çatışmalar %44,1 ile kazan-kazan, %44,1 kazan-kaybet şeklinde sonuçlanmıştır. Araştırma sonucunda, öğrencilerin çatışma sürecinde yıkıcı etkiye sahip tepki, strateji ve sonuç ile karşı karşıya kaldığı tespit edilmiştir. Bu durum, öğrencilerin duygusal ve sosyal gelişim düzeyini olumsuz yönde etkileyebilmekte, istenmedik davranışlar kazanmalarına sebep olabilmektedir.
Melek Özlem Sezer'e ait masal kitaplarının söz varlığı ve içerdiği iletiler açısından incelenmesi
Duygu ve düşüncelerini doğru bir şekilde aktarabilmek, insanlarla doğru ve etkili bir iletişim kurabilmek için zengin bir söz varlığı gerekmektedir. Söz varlığı ise bir dili meydana getiren bütün sözcüklerden oluşur. Türkçe dersi okuma becerisi kazanımlarında "söz varlığı" başlığının yer alması, başlı başına Milli Eğitim Bakanlığının bu konuya ne denli önem verdiğinin bir göstergesidir. Güzel Türkçemizin zengin söz varlığını daha da zenginleştirmek elimizdedir. "Melek Özlem Sezer'e Ait Masal Kitaplarının Söz Varlığı ve İçerdiği İletiler Açısından İncelenmesi" adlı bu çalışmada Sezer'in "Şapkadaki Balık, Şiir Yazdım Masal Sandım, Masal Yazdım Şiir Sandım, "Eldivenlerimi Kim Çalıyor?" Karagöz'ün Gölgesini Kim Çaldı? Eyvah, Gölgeler Değişiyor? Sen Hiç Kebikeç Gördün Mü?" adlı eserlerindeki söz varlığı ve ögelerini ortaya çıkarmak, bu söz varlığı ögelerinin Türkçeye katkısını incelemek, eserlerde geçen masalların iletilerini incelemek ve bugüne kadar yapılmış çalışmalara katkı sağlamak amaçlanmıştır. Araştırma, nitel bir araştırma olup araştırmanın verileri için literatür tarama ve doküman incelemesi yöntemleri kullanılmıştır. Öncelikle çocuk edebiyatı ve çocuk edebiyatının bir türü olan masal hakkında bilgi verilirken Dünya ve Türk edebiyatında masal konusuna değinilmiştir. Masallar üzerine yaptığı çalışmalar ve aldığı ödüllerle de bilinen Melek Özlem Sezer'in hayatı, eserleri, edebi kişiliği ve masallara bakış açısı üzerinde de durulmuştur. İnceleme yapılırken söz varlığı ögeleri (temel söz varlığı, deyimler, atasözleri, terimler, ikilemeler, kalıp sözler, yansıma sözcükler, argo ifadeler) belirlenerek bulgular tablolaştırılmış ve Türkçe eğitimi açısından yorumlanmıştır. Araştırmanın sonucunda Melek Özlem Sezer'in "Şapkadaki Balık, Şiir Yazdım Masal Sandım, Masal Yazdım Şiir Sandım, Eldivenlerimi Kim Çalıyor? Karagöz'ün Gölgesini Kim Çaldı? Eyvah, Gölgeler Değişiyor? Sen Hiç Kebikeç Gördün Mü?" adlı eserlerinin söz varlığı açısından atasözleri haricinde yeterli seviyede olduğu belirlenmiştir. İncelenen eserlerin söz varlığı ögelerinden özellikle temel söz varlığı, deyimler, ikilemeler ve yansıma sözcükler açısından oldukça zengin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca masallarda tespit edilen söz varlığı ögelerinin I. kademe öğrencilerinin ve II. kademeden de 5 ve 6. sınıf öğrencilerinin Türkçe eğitimine katkı sağlayabileceği saptanmıştır.
Türkçe eğitimi açısından Eyyüp Akyüz'e ait masal kitaplarının söz varlığı ve iletileri
Bu çalışmada Eyyüp AKYÜZ'ün çocuk edebiyatı alanında yazdığı "Uyandıran Masallar, Masal Kuyusu, Enfes Masallar, Masal Sepeti ve Mutlu Sinekler İmparatorluğu" isimli masal kitapları söz varlığı ve iletiler açısından incelenmiş, Söz varlığı ile ilgili tespit edilen bulgular tablo halinde sunulmuştur. Sonuç kısmında iletiler ve söz varlığının kullanım sıklığıyla ilgili değerlendirme yapılmıştır. Çalışmada daha çok çocuk edebiyatı ve çocuk edebiyatı ürünlerinden masal türü üzerine bilgi verilmiştir. Ayrıca yazarın masal kitapları Türkçe eğitimi açısından değerlendirilmiştir. Çalışmanın esasını oluşturan ileti, söz varlığı ve içerdiği ögeler detaylı bir biçimde ele alınmıştır. Çocuk edebiyatı sahasında da eserler veren Eyyüp AKYÜZ'ün hayatı ve edebi kişiliği üzerinde de durulmuştur. İnceleme bölümünde eserlerdeki söz varlığı ögeleri (deyimler, atasözleri, ikilemeler, kalıp sözler, yansıma sözcükler, tekerlemeler) tespit edilerek, bulgular tablolaştırılmış ve Türkçe eğitimi açısından yorumlanmıştır. Araştırmanın sonucunda Eyyüp AKYÜZ'ün 'Uyandıran Masallar, Masal Kuyusu, Enfes Masallar, Masal Sepeti ve Mutlu Sinekler İmparatorluğu' adlı eserlerinin deyim, ikileme ve kalıp sözler bakımından zengin oldukları; bununla birlikte incelenen diğer söz varlığı ögeleri bakımından zengin olmadıkları tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Eyyüp Akyüz'e ait masal kitapları, söz varlığı, iletiler, Türkçe eğitimi.
Sara Gürbüz Özeren'in efsanelerinin kök değerler bağlamında incelenmesi
Bu çalışmanın amacı Türk edebiyatı yazarlarından Sara Gürbüz Özeren'in Büyük Türk Efsaneleri kitap serisini kök değerler eğitimi açısından incelemektir. Bu araştırma, betimsel nitelikte bir çalışma olup doküman incelemesi yöntemi, Nitel araştırma tekniği ve betimsel tarama modeli esas alınarak yapılmıştır. Çalışmanın materyallerini de Sara Gürbüz Özeren'in on eseri oluşturmaktadır. Bu eserler kök değerler eğitimi açısından, Türk Millî Eğitiminin genel amaçları ve 2019 yılında yayımlanan İlkokul ve Ortaokul Türkçe Dersi öğretim programında yer alan MEB Kök Değerleri' ne göre incelenmiştir. İncelenen eserlere konu olan değerler sırasıyla en fazla sevgi (51), saygı (39), yardımsever (34), denetim (32), sorumluluk (28), dürüstlük (18), vatansever (18), adalet (17), dostluk (14), öz sabır (14), değerine yer verildiği belirlenmiştir. Bu bulgular neticesinde Sara Gürbüz Özeren'in Büyük Türk Efsaneleri adlı kitap serisi değerler eğitimi konusunda faydalanılacak kaynaklar arasında olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Eserlerin genelinde on kök değerin hepsine yer verilerek ve değerlerin okuyucuya örtük bir biçimde aktarıldığı tespit edilmiştir. Sara Gürbüz Özeren'in Büyük Türk Efsaneleri kitaplarının değerler eğitimi açısından ilköğretim ve ortaöğretim düzeyindeki öğrencilere önerilebilir niteliktedir. Anahtar Kelimeler: Sara Gürbüz Özeren, Kök Değer, Değerler Eğitimi, Efsaneler.
Türkçe dersinde oyun ile kavram öğretiminin öğrencinin derse karşı tutumuna ve söz varlığına etkisi
Savaşların artık kalem ve dille yapıldığı günümüz dünyasında yaşanan gelişmeler birey ve toplumların ihtiyaçlarını değiştirmiştir. Bilgiyi edinen, kullanan bireylerin yanında bilişsel becerileri iyi kullanan, hayatını devam ettirmek için gerekli duyuşsal ve zihinsel becerilere sahip, günün şartlarına ayak uydurabilen, yaratıcı, öze dönük değerlendirme yapabilen, araştıran, düşünen ve fikir üretebilen bireylere ihtiyaç vardır. Bu araştırma eğitsel oyun ile kavram öğretiminin öğrencilerin söz varlığına ve Türkçe dersine karşı tutumunu incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla yapılmış deneysel modelli bir çalışmadır. Deneysel yöntem içerisinde yer alan ön test- son test deney gruplu yarı deneysel bir nitelik taşımaktadır. 100 öğrenciye yapılan pilot uygulama ile elde edilen bulgular istatistik programı ile analiz edilmiş ve uygulamanın öğrenciler üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Pilot uygulama sonrası uygulayıcı öğretmen ve öğrencilere yapılandırılmış görüşme formu uygulanmış ve elde edilen verilerle oyunun prototipi üzerinde gerekli düzenlemeler yapılarak ana uygulamaya hazır hale getirilmiştir. Ana uygulama amaçlı örneklem yolu ile seçilmiş 370 öğrenciye uygulanmıştır. Deney gruplarından toplanan veriler istatistik programı ile analiz edilmiş, çalışmanın güvenirlik katsayıları hesaplanmış, normallik dağılımlarına bakılmış ve uygulanacak testler ona göre belirlenmiştir. Atatürk'ün Gençliğe Hitabesi'nde yer alan kelimelerin eğitsel oyunla öğretilmeye çalışıldığı bu araştırmanın sonucunda, geliştirilen eğitsel oyunun öğrencilerin başarılarını yükselttiği ve derse karşı tutumlarında olumlu yönde değişiklik meydana getirdiği sonucuna ulaşılmıştır.
İhsan Oktay Anar'ın "Yedinci Gün" romanında geçen deyimlerin yapı ve anlam bakımından incelenmesi
Bu çalışmanın amacı İhsan Oktay Anar'ın "Yedinci Gün" adlı eserinde geçen deyimleri anlam ve yapı bakımından sınıflandırmak, deyimleri ve bu sınıflamaların kullanım oranlarını, tekrar sayısını belirlemektir. Çalışmada deyimlerle ilgili kuramsal bilgilere, deyimlerin özelliklerine ve bu alanda yapılmış çalışmalara yer verilmiştir. Çalışma nitel yöntemlerden doküman incelemesi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucu elde edilen verilerin yorumlanmasında içerik analizi kullanılmıştır. "Yedinci Gün" adlı eser taranarak kullanılan deyimler fişlenmiş, anlamları ve yapıları bakımından sınıflandırılmıştır. Söz konusu deyimlerin anlamlarına başta Ömer Asım Aksoy'un "Deyimler Sözlüğü 2" olmak üzere çeşitli sözlüklerden ulaşılmıştır. Eserde geçen deyimlerin altında anlamları belirtilmiş, kullanılan deyimin bulunduğu cümle ve sayfa sayısı da deyimin açıklaması altına yazılmıştır. Elde dilen bilgiler ışığında eserde kullanılan deyim sayısına, en çok tekrar eden deyimlere ve oranlarına ulaşılmıştır. İhsan Oktay Anar'ın "Yedinci Gün" eserinde toplam 2250 deyim kullanımı tespit edilmiştir. Bu deyimlerden 933 tanesinin birbirinden farklı deyimler oldukları tespit edilmiştir. TDK'nin "Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü" veritabanında 11.209 deyimin var olduğu düşünüldüğünde incelene bu eserin tamamında kullanılan deyimlerin var olan deyimler içinde yaklaşık %20'lik bir dilimi oluşturduğu görülmektedir. Bu eserin okuyucuları dilde var olan deyimlerin yaklaşık %20'si ile muhatap olacaklardır. Deyimlerde anlam ve yapı alanında yapılacak çalışmalar için bir yararı olacaktır.
Yenilenen Türkçe dersi öğretim programı (2019) dinleme/izleme alanı kazanımlarının gerçekleştirilme düzeylerinin Türkçe öğretmenlerinin görüşlerine göre değerlendirilmesi
Türkçe dersi öğretim programları dinleme, konuşma, okuma ve yazma dil becerileri üzerine inşa edilen ve ana dili eğitiminin bütüncül bir yaklaşımla yürütülmesini esas alan öğretim süreçlerini içerir. Dil becerileri birbirini etkileyen ve birbirinden etkilenen öğrenme alanlarıdır. Ana dili eğitiminde dil becerileri çok önemli bir yer tutarken dinleme/izleme becerisinin diğer dil becerilerinin temelinde yer alması önemini ve gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu araştırmanın amacı 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı dinleme/izleme kazanımlarının ne ölçüde gerçekleştiğinin ortaokul Türkçe öğretmenleri tarafından değerlendirilmesidir. Amaca yönelik olarak 2019 TDÖP dinleme/izleme kazanımları farklı açılardan ele alınmış ve araştırma verileri, araştırmacı tarafından hazırlanan ve uzman görüşüne sunulduktan sonra son şeklini alan yarı yapılandırılmış öğretmen görüşme formu ile toplanmıştır. Görüşme formu dört bölümden oluşmuştur. İlk bölümde görüşmecilere ait kişisel bilgiler yer almıştır. İkinci bölüm ile 2019 TDÖP dinleme/izleme kazanımlarının program boyutundaki niteliği, üçüncü bölümde dinleme/izleme kazanımlarının öğretim süreçlerindeki niteliği ve bileşenleri görüşmecilere açık uçlu sorularla yöneltilmiştir. Dördüncü bölümde ise 2019 TDÖP dinleme/izleme kazanımlarının gerçekleştirilme durumları/düzeyleri öğretmen görüşleriyle değerlendirilmiştir. Araştırma Bingöl il merkezi ile Solhan ve Genç ilçelerinde, resmi ortaokullarda görev yapan 100 Türkçe öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen veriler son öğretim programındaki kazanımların yüksek ölçüde gerçekleştiğini, programın bu haliyle yeterince işlevsel olduğu, kazanımların genel olarak amacına ulaştığını ortaya koymuştur. Ancak özellikle dinleme/izleme kazanımlarının ölçme-değerlendirme süreçleriyle ilgili ve yine ders kitaplarına seçilen dinleme/izleme metinleriyle ilgili öğretmenlerin olumsuz görüş bildirmeleri dikkat çekmiştir. "Dinlediği/izlediği hikâye edici metinleri canlandırır.", "Dinlediklerinde/izlediklerinde tutarlılığı sorgular.", "Dinledikleri/izledikleri medya metinlerini değerlendirir.", "Dinlediklerinde/izlediklerinde başvurulan düşünceyi geliştirme yollarını tespit eder." kazanımları ise öğretmenlerin yoğun olumsuz görüş bildirdiği kazanımlar olarak tespit edilmiş ve bu durumun sebepleri, alınabilecek önlemlerle ilgili bazı değerlendirmelerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Türkçe Dersi, Öğretim Programı, Dinleme/İzleme, Kazanım, Değerlendirme.
Vladimir Tumanov'un çocuk kitaplarının çocuk edebiyatının temel ögeleri açısından incelenmesi
Dil, duygu ve düşüncelerimizi diğer insanlara iletmede en önemli unsurdur. Bu bağlamda "Olay, düşünce, duygu ve hayallerin dil aracılığıyla sözlü ve yazılı olarak biçimlendirilmesi sanatı" olan edebiyat; bireyin kendisini daha doğru ifade etmesi, duygu ve düşüncelerini doğru ve akıcı anlatması, kendisine söylenenleri eksiksiz anlaması yönünden önemli bir işleve sahiptir. Bu bağlamda düşünen, sorgulayan, yorumlayan, eleştiren bir nesil yetiştirmek için çocuklara okuma alışkanlığı ve zevki kazandırılmalıdır. Nitelikli çocuk edebiyatı ürünleri ile buluşan çocuk hayal, duygu ve düşüncelerini doğal bir öğrenme ortamında zenginleştirir ve istenen amaca ulaşır. Çocuk edebiyatının en önemli araçlarından olan çocuk kitapları, çocuğa kitap sevgisi ve okuma alışkanlığı kazandırılması aşamasında büyük bir yere sahiptir. Geleceğin sahibi çocukların okul öncesi dönemden itibaren çocuğa görelik ilkesine uygun yazılmış, nitelikli çocuk kitaplarıyla buluşması sağlanmalıdır. Bu çalışmada, çocuklar tarafından sevilerek okunan Vladimir Tumanov'un çocuk kitapları çocuk edebiyatının temel ögeleri açısından incelenmiştir. Bu araştırma tarama modelinde nitel bir çalışma yapılarak oluşturulmuştur. Beş bölümden oluşan bu araştırmanın birinci bölümünü giriş bölümü oluşturmuştur. Giriş bölümünde çalışmanın problemi, problem cümlesi, alt problemleri, sınırlılıkları, amacı ve önemi belirtilmiştir. İkinci bölümde çalışmanın kuramsal çerçevesi çizilerek; çocuk ve çocuk edebiyatı, dünyada ve Türkiye'de çocuk edebiyatı, okuma kültürü edindirmede çocuk edebiyatının önemi, çocuk kitaplarının nitelikleri, yaş dönemlerine göre çocuk kitaplarının seçimi, çocuk kitaplarında bulunması gereken temel ögeler gibi konulara yer verilmiştir. Üçüncü bölümde araştırmanın modeline, çalışma materyallerine, veri toplama araçlarına ve verilerin analizine ait bilgilere yer verilmiştir. Çalışmanın bulgularına ve bulguların yorumlanmasına dördüncü bölümde yer verilmiştir. Beşinci bölümde ise çalışmanın bulgularından hareketle ulaşılan sonuç, tartışma ve öneriler yer almıştır. Araştırmada Vladimir Tumanov'un çocuk kitapları, çocuk edebiyatının temel ögeleri açısından incelenmiştir. İncelenen kitaplar hem biçimsel özellikler hem de içerik özellikleri açısından değerlendirilmiştir. İnceleme sonucunda bu kitapların, kitaplardaki birkaç biçimsel eksiklik ile bazı yazım ve noktalama yanlışlarının düzeltilmesi koşuluyla çocuk okura uygun olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Vladimir Tumanov, Çocuk, Çocuk Edebiyatı, Çocuk Kitabı, Çocuğa Görelik.
Göknil Özkök Sezener'in çocuk kitaplarının çocuk edebiyatı açısından incelenmesi
Dil, bir toplumun inşasında en önemli unsurlardan biri olarak kabul edilmektedir. Toplumu toplum yapan dinamiklerin ve kültür taşıyıcılığının en önemli aracı olan dil, zenginliğiyle değerini yükseltmektedir. Dünya dilleri arasında en zengin dillerden biri olarak kabul edilen Türkçe, gerek tarihsel süreçteki varlığı gerek yayıldığı geniş coğrafya bakımından büyük önem arz etmektedir. Son yıllarda çocuk edebiyatı nesillerin ilerleyiş sürecinde ve dünyanın gelişiminde büyük bir pay edinmiştir. Sanat ve edebiyatın çocuğun gelişim sürecindeki en anlamlı görevi, çocuğa dil zenginliğini kazandırmasıdır. Dilin zenginliklerinin en güzel örneklerini barındıran kitaplar, çocuğun gelişim sürecinde önemli bir yer edinmektedir. Bu sebeple nitelikli çocuk edebiyatı ürünleri ortaya koyulmalı, mevcut ürünler de detaylıca gözden geçirilmelidir. "Göknil Özkök Sezener'in Çocuk Kitaplarının Çocuk Edebiyatı Açısından İncelenmesi" adlı bu tez çalışmasında, Göknil Özkök Sezener'in yazmış olduğu 12 çocuk kitabı çocuk edebiyatının temel ilkelerine uygunluk açısından incelenmiş, çeşitli uzmanların bildirdiği görüşler doğrultusunda analiz edilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ve model olarak betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin analizi içerik analizi ile yapılmıştır. Eserlerin çocuk edebiyatının temel ilkelerine uygunluğu incelenirken iki Türkçe öğretmeni ve Türkçe alanında uzman bir öğretim üyesinin görüşlerine başvurulmuştur. Öncelikle çocuk kavramı, çocuk edebiyatı kavramı, çocuk edebiyatının dünyadaki gelişimi ve Türkiye'deki gelişimi açıklanmış daha sonra çalışmadaki eserleri kaleme alan yazar Göknil Özkök Sezener ve edebi kişiliği hakkında bilgi verilmiştir. Çocuk kitaplarında bulunması gereken biçim ve içerik ilkeleri, çeşitli uzmanların belirlediği ölçütler doğrultusunda açıklanmıştır. Bulgular ve yorum kısmında yazarın tüm kitapları biçim bakımından kapak, boyut, cilt tasarımı, sayfa ve yazı tasarımı, resim; içerik bakımından konu/ tema, kurgu/ kurulum, kahraman/ karakter, ileti/ mesaj, dil ve anlatım şeklinde incelenmiştir. Dil ve anlatım başlığı altında hitap edilen grubunun anlamakta güçlük çekebileceği kelimeler ve kitaplarda yer alan deyimler tablolar halinde gösterilmiş, söz sanatları tespit edilip ayrı başlıklar altında gösterilmiştir. Tüm kitaplar incelendiğinde, yazarın müzisyen kimliğini eserlerinin büyük çoğunluğunda yansıttığı gözlemlenmiştir. Yazar, müzikle ilgili öykülerinde çok fazla müzik terimi kullanmış ve bu terimlerin büyük çoğunluğu teknik terimler olduğu için metnin akıcılığı olumsuz yönde etkilenmiştir. Dünyaca ünlü müzisyenlerle ilgili kaleme aldığı biyografik öykülerde eğitselliğe önem veren yazar, daha küçük yaş grupları için kaleme aldığı eserlerinde de ileti, kurgu, kahraman gibi çocuk edebiyatı unsurlarını göz önünde bulundurmuştur. Bazı eserlerde sık kullanılan teknik müzik terimleri dışında olumsuz herhangi bir unsura rastlanmamış, yazarın eserlerini genel anlamda çocuk edebiyatının temel ilkelerine özen göstererek kaleme aldığı gözlemlenmiştir.
Ahmet Ali Arslan'ın derlediği Kars halk masallarının çocuk edebiyatı temel ilkeleri bağlamında incelenmesi
Kars'ta âşıklık geleneğine bağlı olarak halk hikâyelerinin yanında halk masallarının da önemli bir yer tuttuğu gözlenmektedir. Buna bağlı olarak bu çalışmada Ahmet Ali Arslan'ın derlediği 15 Kars halk masalı araştırılmıştır. Bu masallar ilk olarak çocuk edebiyatı temel ilkelerinin içyapı unsurları olan konu, kurgu, tema, kahraman ve karakter, dil ve anlatım, çevre, ileti, yazınsal ve eğitsel özellikler başlıkları altında incelenmiştir. Araştırılan 15 halk masalının çocuk edebiyatı temel ilkelerine uygunluğu incelenmiştir. Bu temel ilkelerden biri olan yazınsal ve eğitsel özellikler ilkesi içerisinde yer alan değerler eğitimi, ayrı bir konu başlığı altında araştırılmıştır. Masallarda hangi değerlerin olduğu incelenmiş ve bu değerlerin sayısı belirlenip değerlendirilmiştir. Bu çalışma yapılırken nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda Kars halk masallarının çocuk edebiyatı ilkelerinden konu, kurgu, tema, ileti, kahraman ve karakter açısından uygun olan yönlerinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca dil ve anlatım, çevre, yazınsal ve eğitsel özellikler gibi ilkelerden uygun olmayan yönlerinin olduğu tespit edilmiştir. Değerler eğitimine bakıldığına ise toplamda 67 değere yer verildiği görülmüştür. Yardımseverlik, misafirperverlik, iyilik masallarda en çok kullanılan değerlerdir. Ahvah Molla, Üş Gardeş, Üş Bacılar en çok değere yer veren masallardır. Değerler eğitim açısından masallar, çocukların gelişimine katkı sağlayacak düzeydedir.
Mavisel Yener'in hikâyelerinin değerler eğitimi bağlamında incelenmesi ve ortaokul Türkçe ders kitapları için metin önerileri
Bu araştırmanın amacı Mavisel Yener'in hikâyelerinin Millî Eğitim Bakanlığı Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda yayınlanan on kök değer bağlamında incelenerek Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın genel amaçları ve kazanımları doğrultusunda ortaokul Türkçe ders kitapları için metin önerilerinde bulunmaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden "doküman taraması" yapılmıştır. Doküman taraması neticesinde fişlenen değerlerin analizinde "betimsel analiz" uygulanmıştır. Öncelikle Mavisel Yener'in tesadüf örneklem ile belirlenen 15 hikâye kitabına ulaşılmıştır. Verilerin analizi sürecinde tarama yöntemiyle belirlenen değerler ayrı başlıklar altında ele alınmış ve tablolarda frekansları verilmiştir. Her değer için ayrı ayrı hazırlanan tablolarda, değerlerin işlendiği eserler, eserlerin sayfa numaraları, işlenme sıklıkları verilmiştir. Ayrıca her değer için kavramsal açıklamalara yer verilerek değerin toplumu oluşturan bireyler için önemine değinilmiştir. Tablolarda değerlerle ilgili verilen sayısal veriler doğrudan alıntılarla örneklendirilerek desteklenmiş ve yorumlanmış. En yüksek frekansa sahip on kök değere ait hikâyeler, Türkçe Öğretmeni 10 uzman tarafından taşıdığı düşünülen değerler ve okuma metinlerinde bulunması gereken özellikler yönünden standart görüşme formlarıyla değerlendirilmiştir. Bu aşamada "Ders Kitabındaki Okuma Metninde Bulunması Gereken Özelliklerle İlgili Görüş Formu" ve "Değerlere Yönelik Uzman Görüş Formu" adlı iki farklı görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler nicel olarak değerlendirilmiş, frekans tabloları oluşturulmuştur. Araştırmanın problem sorularına bağlı olarak ulaşılan sonuçlar şu şekildedir: Mavisel Yener'in eserlerinde 2019 Türkçe Öğretim Programı'nda yer alan on kök değere yer verildiği tespit edilmiştir. Mavisel Yener'in eserlerinde sevgi değeri (f=94), "yardımseverlik" değeri (f=57), "sorumluluk" değeri (f=66), "saygı" değeri (f=37), "dostluk" değeri (f=37), "öz denetim" değeri (f=32), "dürüstlük" değeri (f=20), "sabır" değeri (f=12), "vatanseverlik" değeri (f=12) , "adalet" değeri (f=5) tespit edilmiştir.Mavisel Yener'in incelenen hikâyelerinin değer eğitimi için zengin olduğu, eserlerinde on kök değere yer verdiği söylenebilir. Eserlerin 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda yer alan Türkçe ders kitaplarındaki metinlerde bulunması gereken özellikler bakımından ise, Türkçe Öğretmeni 10 uzman görüşü neticesinde testin hem fikirlik yüzdesi %50'nin üzerinde uyum sağladığı için Mavisel Yener'in eserlerinin ortaokul Türkçe ders kitaplarında kullanılabileceği sonucuna varılabilir. Anahtar Kelimeler: Türkçe eğitimi, hikâye, Türkçe dersi, değer eğitimi, Mavisel Yener.
Yeşim Saygın Armutak'ın çocuk romanlarının kök ve alt değerler açısından incelenmesi
Bilgi kazandırmak, meslek edindirmek gibi amaçlarıyla öne çıkan eğitim ve öğretim kurumlarının olumlu davranış ve değer kazandırma gibi hedefleri de vardır. Ulusal ve evrensel değerlerin çocuklara kazandırılması ve bu değerlerin çocuklar tarafından benimsenmesi toplumların geleceği açısından büyük önem arz etmektedir. Bu değerler, yetişme aşamasında olan kuşaklara olumlu davranışlar kazandırılması, toplumun yaşanılabilir bir yapıya sahip olması adına gerekli olan, toplum tarafından kabul gören ortak duygu, düşünce, davranış ve kurallar bütünüdür. "2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı"nda değerler eğitimine önem verilmektedir. Bu araştırmanın amacı da, Yeşim Saygın Armutak'ın çocuk romanlarının "2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı"nda yer alan on kök değer "sevgi, adalet, sorumluluk, sabır, dostluk, dürüstlük, saygı, yardımseverlik, öz denetim, vatanseverlik" ve alt değerler açısından incelenmesidir. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniğinin kullanıldığı bu araştırmada, Yeşim Saygın Armutak'ın çocuk romanlarında bulunan değerler sınıflandırılmış ve bu değerlerin ne sıklıkta kullanıldığı belirlenmiştir. Bu çalışma beş bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde problemin ne olduğu belirtilmiştir. Bununla birlikte araştırmanın amacı ve önemine değinilip varsayım ve sınırlılıklar sıralanmıştır. Ayrıca çalışmanın genel kavramları hakkında tanımlar yapılıp değerler eğitimi alanında daha önce yapılan araştırmalar analiz edilmiştir. İkinci bölümde kuramsal çerçeve üzerinde durulup araştırmanın alt yapısını meydana getiren kavramlar açıklanmıştır. Üçüncü bölümde araştırma modeli, çalışmanın evren ve örneklemi açıklanmıştır. Bununla birlikte verilerin toplanması ve değerlendirilmesi aşamasında hangi yollara başvurulduğu ifade edilmiştir. Dördüncü bölümde kök ve alt değerler için ayrı ayrı başlıklar oluşturulmuş ve bu başlıkların altına ilgili değer iletilerinin sayısı ve iletilerden örnekler aktarılmıştır. Daha sonra çalışmaya konu olan eserlerde bulunan değerler ve bu değerlerin dağılımı şekil aracılığıyla gösterilmiştir. Beşinci bölümde ise çalışmanın sonucuna değinilmiş ve değerler eğitimiyle ilgili çeşitli öneriler sıralanmıştır. Araştırmada Yeşim Saygın Armutak'ın çocuk romanlarının kök ve alt değerler bakımından zengin ögeler içerdiği belirlenmiştir. Söz konusu eserlerin, içerdiği zengin ögeler açısından değerlerin aktarımında yararlı bir eğitim materyali olarak kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çocuk Romanları, Değerler Eğitimi, Kök Değer, Yeşim Saygın Armutak.
2019 (Ortaokul) Türkçe dersi öğretim programı'nın öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi
Bu çalışmanın amacı, 2019 (Ortaokul) Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda yer alan genel amaçlar, özel amaçlar, kazanımlar, öğrenme alanları, dilbilgisi alanı, temalar, metin türleri, değerler, yetkinlikler, ölçme ve değerlendirme hakkında Türkçe öğretmenlerinin görüşlerini belirlemektir. Çalışma nicel araştırma yöntemine uygun olarak düzenlenmiş olup veriler anket tekniği ile toplanmıştır. Programın değerlendirilmesinin yapılabilmesi için programda ele alınan başlıklara dikkat edilerek araştırmacı tarafından 20 soruluk 5'lilikert tipi anket hazırlanmıştır. Hazırlanan anket, İstanbul, Ankara, Denizli, Antalya, Trabzon, Ağrı ve Gaziantep illerinden random usulüyle seçilen devlet ortaokullarında görev yapan 750 Türkçe öğretmenine çevrimiçi olarak gönderilmiştir. Katılımcıların verdikleri cevaplar yine aynı şekilde elektronik ortamda kayıt altına alınmıştır. Verilerin analizinde cevaplar yüzdelik ve kişi sayısı olarak belirlenmiştir. Çalışma sonucunda araştırmaya katılan Türkçe öğretmenlerinin çoğu 2019 (Ortaokul) Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda yer alan; genel amaçlar, özel amaçlar, kazanımlar, öğrenme alanları, dil bilgisi, temalar, metin türleri, değerler, yetkinlikler, ölçme ve değerlendirme başlıklarına yönelik olumlu görüş bildirmişlerdir. Katılımcılar ders kitaplarındaki etkinliklerin programın kazanımlarıyla uyumlu olmadığı yönünde görüş bildirmiştir. 2019 (Ortaokul) Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda yer alan dört temel beceri alanı ile ilgili kazanımların içerik ve sayıları yeterli görülürken dinleme/izleme, konuşma ve yazma alanlarına yönelik kazanımların içerik ve sayı bakımdan yeterli olup olmadığı hususunda kararsız kalan katılımcılar da bulunmaktadır.
Çocuk edebiyatı metinlerinin çok yönlü değerlendirilmesi: Sara Gürbüz Özeren örneklemi
Eğitim, ailede başlayıp okul yaşantısıyla devam devam eden ve hayat boyu süren bir süreçtir. Bu süreçte çocuk edebiyatı eserleri çocuk eğitiminde doğrudan rol oynayan bir araç vazifesi görmektedir. Çocuk edebiyatı eserleri çocukların zihinsel ve psikolojik gelişiminde etkili bir eğitim aracıdır. Çocukların okuma becerilerini geliştirmenin yanı sıra çocukta dil bilincinin oluşması ve gelişmesinde de birincil etkendir. Okuma eğitimini geliştirmenin yanı sıra çocuğun duygu ve düşünce dünyasının gelişimi ile eleştirel ve yaratıcı düşünme becerisi kazanması üzerinde de birçok katkısı vardır. Çocuklar için kaleme alınmış eserlerin çocuğa toplumun değer yargılarını, çocuğun sahip olduğu hakları çocuk edebiyatının kendine has üslubuyla kazandırarak çocuğa yaşam boyu rehberlik edecek nitelikte olması ve çocuğu hayata hazırlar özellikte olması önemli bir husustur. Bu araştırma çocuk edebiyatı metinlerini çocuk edebiyatına uygunluğu, çocuk haklarına yönelik olma durumu, taşıdığı değerler ve çocuk eserlerinde yer alan görsellerin çocuk edebiyatına uygunluğu açısından incelenmesi ve kendinden sonraki çalışmalara bir ön çalışma olmasını sağlamak amacıyla yapılmıştır. Araştırmada kullanılması amaçlanan "Çocuk Kitaplarını Çocuk Edebiyatına Uygunluğu Açısından Değerlendirme Ölçeği" ve "Çocuk Edebiyatı Metinlerinde Yer Alan Görselleri Değerlendirme Rubriği"nin kuramsal çerçevesi belirlenmiştir ve doküman incelemesi yoluyla veriler toplanmıştır. Doküman incelemesi yoluyla toplanan nitel veriler betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiş ve taslak ölçek ile rubrik oluşturulmuştur. 12 uzman görüşü alınmış ve Lawshe tekniği kullanılarak rubriğin son haline ulaşılmıştır. Çalışma için araştırmacı tarafından "Çocuk Kitaplarını Çocuk Edebiyatına Uygunluğu Açısından Değerlendirme Ölçeği" hazırlanmıştır. Pilot uygulamasında 101 katılımcıya; ana uygulamada 302 katılımcıya uygulanmış ve elde edilen veriler istatistik programı ile analiz edilerek ölçeğin son haline ulaşılmıştır. Bulguların elde edilme sürecinde araştırmacı ve bir uzman tarafından Sara Gürbüz Özeren'in TDK tarafından ödül almış "Binbir Gece Masalları Züleyha Serisi" adlı kitap dizisi "Çocuk Haklarına Yönelik Metin Değerlendirme Ölçeği", "Müfredatta Yenileme ve Değişiklik Çalışmaları Üzerine– Değerler ve Değerlerle İlişkili Tutum ve Davranışlar Formu", "Çocuk Kitaplarını Çocuk Edebiyatına Uygunluğu Açısından Değerlendirme Ölçeği" ve "Çocuk Edebiyatı Metinlerinde Yer Alan Görselleri Değerlendirme Rubriği" ile değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiş ve elde edilen sonuçlar yorumlanmıştır. Sara Gürbüz Özeren'in "Binbir Gece Masalları Züleyha Serisi" adlı kitap dizisinin anlatı ve görselleri açısından çocuk edebiyatına uygun olma durumu ile çocuk haklarına yönelik olma ve barındırdığı değerler açısından incelendiği bu çok yönlü çalışmada incelenen kitaplar çocuk edebiyatı açısından 2,61 ortalaması ile "güçlü" çocuk hakları açısından 1,81 ortalaması ile "orta" değerde bulunmuştur. Kitapların tamamında 603 değere yer verildiği tespit edilirken kullanılan görselleri açısından ise aranan özelliklerin yarısından daha azını karşıladığı için zayıf kaldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Konuşma halkası tekniğinin ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin konuşma becerilerine ve tutumlarına etkisi
Bu araştırmanın amacı, konuşma halkası tekniğinin ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin ve konuşma becerilerine ve tutumlarına etkisini incelemektir. Araştırmada "ön test – son test kontrol gruplu" desen uygulanmıştır. Araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Trabzon ili Akçaabat ilçesi Kavaklı Ortaokulu 5. sınıf öğrencileri, örneklemini ise Trabzon ili Akçaabat ilçesi Kavaklı Ortaokulu 5/A ve 5/B şubelerinde eğitim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Ön test puanları neticesinde random örneklemeyle seçilen bu öğrencilerin 16'sı deney grubunu, diğer 18'i ise kontrol grubunu oluşturmuştur. Deney grubuna konuşma halkası tekniği uygulanmış, kontrol grubuna ise Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda yer alan konuşma teknikleri ile öğretim yapılmıştır. Araştırmada her iki gruba ön test ve son test olarak Konuşma Becerisi Tutum Ölçeği ile Konuşma Becerisi Gözlem ve Değerlendirme Formu uygulanmıştır. Ayrıca uygulama süresince her iki grup Konuşma Becerisi Gözlem ve Değerlendirme Formu ile takip edilmiştir. Araştırmanın verilerinin analiz edilmesi sürecinde betimsel istatistikler (frekans ve yüzde), normallik testleri, bağımsız örneklemler t testi ve bağımlı örneklemler t testi kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesiyle elde edilen bulgular neticesinde; çalışma ve kontrol grupları arasında ön test ortalama puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark gözlenmemiştir. Konuşma halkası tekniğiyle öğrenim gören deney grubu öğrencileriyle mevcut yöntem ve tekniklerle öğrenim gören kontrol grubu öğrencilerinin son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık görülmüştür. Çalışma grubunun ön test ve son test puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuşken kontrol grubu ön test ve son test puanlarında istatistiksel olarak bu anlamlı farklılığa ulaşılamamıştır. Bu çalışma sonucunda elde edilen veriler ışığında konuşma halkası tekniğinin mevcut öğrenme yöntemine göre öğrencilerin konuşma becerilerini geliştirmesinde ve konuşmaya yönelik olumlu tutum sergilemesinde daha etkili olduğu saptanmıştır.
Ortaokul öğrencilerinin politik okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin politik okuryazarlık düzeylerini farklı değişkenler açısından incelemektir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden biri olan tarama (survey) modelinden faydalanılmıştır. Çalışmanın örneklemini, 2020-2021 Eğitim ve Öğretim yılı içerisinde Ağrı il merkezinde bulunan 834 ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Ortaokul öğrencilerinin politik okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi amacıyla yapılan bu çalışmada, Aslan (2019) tarafından geliştirilen ''Politik Okuryazarlık Ölçeği'' kullanılmıştır. Ölçeklerden toplanan veriler analiz edilmeden önce, normallik sayıltısını sağlamak için, Skewness ve Kurtosis katsayılarına, z puanlarına ve p-p grafiklerine bakılmıştır. Araştırmada ''Kişisel Bilgi Formu ve Politik Okuryazarlık Ölçeği'' kullanılarak elde edilen veriler, istatistik programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın verileri, betimsel tekniklerle analiz edilmiştir. Verilerin analizi araştırmanın alt amaçları bağlamına göre yapılmıştır. Ortaokul öğrencilerinin ''Politik Okuryazarlık'' düzeylerinin ve ölçeğin alt boyutları olan "Politik Davranış", "Politik Bilgiye Yönelik Algı", "Gündemi Takip Etme" ve "İnsan Haklarına Yönelik Bilinç" düzeylerinin demografik değişkenlere göre analizi için ikili gruplarda "Bağımsız Örneklemler t-Testi" ve çoklu gruplarda "Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA)" testleri kullanılmıştır. ANOVA sonucunda manidar farklılığın hangi gruplar arasında olduğunun tespiti için "post-hoc (çoklu) karşılaştırmalar" testlerine bakılmıştır. Bu testler arasında araştırmalarda yaygın olarak kullanıldığı gözlenen "Scheffe testi" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analiz sonucuna göre, ortaokul öğrencilerinin ''Politik Okuryazarlık'' düzeylerinin orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Politik okuryazarlık alt boyutları olan ''Politik Davranış'' düzeylerinin düşük, ''Politik Bilgiye Yönelik Algı'', ''Gündemi Takip Etme'' ve ''İnsan Haklarına Yönelik Bilinç'' düzeylerinin orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir.
Mustafa Necati Sepetçioğlu'nun Kilit, Anahtar, Kapı romanlarının anlatım teknikleri, deyim ve atasözü bakımından incelenmesi
Mustafa Necati Sepetçioğlu'nun "Selçuklu Üçlemesi" isimli roman dizisinde yer alan Kilit, Anahtar, Kapı isimli romanların anlatım teknikleri, anlatıcı bakış açıları, deyim ve atasözleri bakımından incelenmesi amacıyla gerçekleştirilen bu çalışmada "Mustafa Necati Sepetçioğlu, Selçuklu Üçlemesi içerisinde yer alan Kilit, Anahtar, Kapı isimli romanlarında hangi anlatım tekniklerinden yararlanmıştır?", "Mustafa Necati Sepetçioğlu Selçuklu Üçlemesi içerisinde yer alan Kilit, Anahtar, Kapı isimli romanlarında hangi anlatıcı bakış açılarını kullanmıştır?", "Mustafa Necati Sepetçioğlu'nun Selçuklu Üçlemesi içerisinde yer alan Kilit, Anahtar, Kapı isimli seri romanlarında kullandığı deyim ve atasözleri nelerdir?" şeklinde oluşturulan sorulara cevap aranmıştır. M. Necati Sepetçioğlu'nun "Selçuklu Üçlemesi" ana başlıklı roman serisinde (Kilit, Anahtar, Kapı) kullanılan anlatım tekniklerinin, anlatıcı bakış açısının ve deyim-atasözlerinin incelendiği bu araştırmada nitel araştırma yaklaşımı esas alınmıştır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak doküman incelemesi kullanıldığından veri toplama aracı olarak bilgiler fişleme tekniği ile kaydedildikten sonra tasnif edilmiştir. Elde edilen veriler tematik olarak tasnif edilerek incelenmiş ve betimsel analiz teknikleriyle çözümlenmiş ve değerlendirilmiştir. Araştırmanın hedef grubu Mustafa Necati Sepetçioğlu'nun Dünkü Türkiye Dizisi içerisinde yer alan "Selçuklu Üçlemesi" (Kilit, Anahtar, Kapı), "Osmanlı Üçlemesi" (Konak, Çatı, Üçler Yediler Kırklar), "Şeyh Bedreddin, Timur ve Yıldırım Bayezid Üçlemesi" (Bu Atlı Geçide Gider, Geçitteki Ülke, Darağacı), "Fatih Üçlemesi" (Ebemkuşağı, Sabır, Gündönümü) isimli serilere ait romanların tümüdür. Doküman incelemesi yoluyla elde edilen ve ön değerlendirmeleri yapılan eserlerden amaçlı örnekleme yöntemine göre ölçüt örnekleme tekniği ile "Selçuklu Üçlemesi" içerisinde yer alan Kilit, Anahtar, Kapı isimli romanlar seçilerek çalışmanın geneli yansıtması hedeflenmiştir. Bulgular doğrultusunda Mustafa Necati Sepetçioğlu'nun kullanmış olduğu anlatım tekniklerinin, anlatıcı bakış açılarının, deyim ve atasözlerinin Kilit, Anahtar, Kapı isimli romanlarda çok ve çeşitli örnekler barındırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Türkçe eğitimi, Türkçe dersi, yazma becerisi, anlatım teknikleri, Mustafa Necati Sepetçioğlu.
İlkokul (1, 2, 3 ve 4. sınıf) Türkçe ders kitaplarındaki etkinlik ve metinlerin Türkiye yeterlilikler çerçevesinde yer alan anahtar yetkinlikleri karşılama durumu
Bu araştırmanın amacı ilkokul (1. 2. 3. ve 4. sınıf) Türkçe ders kitaplarında anahtar yetkinliklerin nasıl ve ne oranda yer aldığını belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda ilkokul Türkçe ders kitabı içeriğinde (metinler ve etkinlikler) anahtar yetkinliklerin durumu incelenmiştir. Nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesi yönteminin kullanıldığı bu araştırmada veri toplama aracı olarak, MEB tarafından hazırlanan ve 2021-2022 eğitimöğretim yılında kullanılan ilkokul (1. 2. 3. ve 4. sınıf) Türkçe ders kitaplarındaki metinler ve etkinlikler esas alınmıştır. Veriler, betimsel analiz ve içerik analizi tekniği ile çözümlenerek anahtar yetkinliklerin metin ve etkinliklere dağılımı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırma bulgularına göre ilkokul (1. 2. 3. ve 4. sınıf) Türkçe ders kitaplarında yer alan metinlerde ve etkinliklerde anahtar yetkinliklerin dağılımının sistemli ve dengeli olmadığı belirlenmiştir. Metinlerde en çok (34 metin) "sosyal ve vatandaşlıkla ilgili yetkinlikler"e yer verilirken "yabancı dillerde iletişim, dijital yetkinlik, kültürel farkındalık ve ifade, matematiksel yetkinlikler"e ise daha az yer verilmiştir. Etkinliklerde ise en çok "öğrenmeyi öğrenme" ve "anadilde iletişim" yetkinliklerine yer verildiği görülmüştür. "Yabancı dillerde iletişim, dijital yetkinlik, kültürel farkındalık ve ifade, sosyal ve vatandaşlıkla ilgili yetkinlikler"e daha az yer verilmiştir. Araştırma sonucunda ilkokul (1. 2. 3. ve 4. sınıf) Türkçe ders kitaplarındaki metin ve etkinliklerin Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi'nde yer alan anahtar yetkinlikleri kapsam itibariyle tam olarak karşılamadığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Anahtar yetkinlik, ders kitapları, hayat boyu öğrenme, Türkçe eğitimi
Şiir okuma etkinliklerinin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin konuşma becerilerine etkisi
Bu çalışmada, şiir okuma etkinliklerinin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin konuşma becerilerini geliştirmedeki etkisini tespit etmek amaçlanmıştır. Çalışma "doğa ve evren", "milli kültürümüz", "vatandaşlık" temaları çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma modeli ön test son test kontrol gruplu deneysel çalışmadır. Araştırma, Muş ili Sungu beldesine bağlı Sungu Vakıfbank Kız Yatılı Bölge Ortaokulunun iki beşinci sınıf şubesinde gerçekleştirilmiştir. 2021-2022 eğitim-öğretim yılının ikinci döneminde yürütülen çalışmada deney ve kontrol grupları yansız (random) atama yolu kullanılarak belirlenmiştir. Araştırma Türkçe ve Okuma Becerileri dersinde 12 hafta boyunca 30 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırma verileri Çintaş Yıldız ve Yavuz (2012) tarafından geliştirilen "Etkili Konuşma Ölçeği" ile elde edilmiştir. Konuşma konularının belirlenmesinde uzman öğretmen görüşlerinden yararlanılmıştır. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin konuşma becerilerine ilişkin ön test ve son test ölçümleri SPSS-22 istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma verileri normal dağılım gösterdiğinden parametrik testler kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, şiir okuma etkinliklerinin uygulandığı deney grubu öğrencilerininmevcut Türkçe programı esas alınarak dersin işlendiği kontrol grubu öğrencilerine göre, konuşma becerileri toplam puanı ile alt boyutlardaki puanların daha yüksek çıktığı ve aradaki farkınistatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler:Etkinlik, konuşma becerisi, şiir okuma.
Bilgisayar destekli eğitsel oyunlarla gerçekleştirilen sosyal bilgiler dersinin akademik başarıya etkisi
Bu araştırmanın amacı sosyal bilgiler dersinde bilgisayar destekli eğitsel oyun kullanımının öğrencilerin akademik başarılarına etkisini belirlemektir. Çalışma nicel yaklaşım benimsenerek hazırlanmış olup yarı deneysel desenlerden ön test – son test eşitlenmemiş kontrol gruplu model kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Ağrı il merkezinde 6. Sınıfta öğrenim görmekte olan 10'u deney grubu, 12'si kontrol grubu olmak üzere toplam 22 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak 20 sorudan oluşan akademik başarı testi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler bir istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen verilere bağımsız örneklem t testi ve eşleştirilmiş örneklem t testi uygulanmıştır. Araştırmada yapılan analizler neticesinde sosyal bilgiler dersinde bilgisayar destekli eğitsel oyun kullanımının öğrencilerin akademik başarılarını arttırdığı tespit edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının ön test puanlarında anlamlı farklılık bulunmazken, son test puanlarında deney grubu lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Ayrıca kontrol grubunda yapılan ön test – son test karşılaştırmasında anlamlı farklılık bulunmazken deney grubunda yapılan ön test – son test karşılaştırmasında son test puanları lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Deneysel işlemin deney grubundaki etkisinin cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için deney grubu öğrencilerin ön test puanlı ve son test puanları cinsiyete göre karşılaştırılmıştır. Yapılan analiz neticesinde ön test puanlarında cinsiyete ilişkin anlamlı farklılık bulunmazken son test puanlarında erkekler lehine cinsiyete ilişkin anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Sosyal bilgiler dersinde bilgisayar destekli eğitsel oyun kullanımı erkek öğrencilerin akademik başarılarını arttırmada daha etkilidir. Anahtar Kelimeler: Eğitsel Oyun, Sosyal Bilgiler, Teknoloji, Akademik Başarı.
Ortaokul öğrencilerinin sesli okuma kaygı düzeylerinin belirlenmesi ve bu kaygının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Dört temel dil becerilerinden okuma hem anlama hem de aktarma becerisini barındırması açısından konuşma, yazma ve dinleme becerilerine göre daha fazla önem arz eder. Bireyin hem anlama hem de aktarma işlevini sağlıklı bir şekilde yerine getirebilmesi doğru ve anlaşılır bir sesli okuma yapabilmesi ile mümkündür. Sesli okuma evde, sınıfta ya da bir topluluk önünde yapılması zor eylemlerden biridir. Bunun da başlıca faktörü ise kaygı unsurudur. Kaygının duyuşsal, bedensel ve bilişsel etki boyutları mevcuttur. Bu etkilerin tamamen kaldırılması ya da azaltılması anlama ve aktarma becerilerinin sağlıklı bir şekilde gelişmesini sağlayacaktır. Bu doğrultuda bu çalışmanın amacı ortaokul öğrencilerinin erken öğrencilik olarak adlandırılan bu dönemde sesli okumaya karşı kaygılarını tespit etmek ve bu kaygının çeşitli değişkenlere göre incelemektir. Bu bağlamda mevcut çalışma nicel araştırma yaklaşımlarından betimsel araştırma modeline dayalı olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemi, seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme yöntemi ile seçilen Muş İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı dört ortaokul öğrencilerinden, evreni ise Muş İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı ortaokullarda okuyan 408 öğrenciden oluşmaktadır. Bu kaygının belirlenmesinde ve çeşitli değişkenler açısından incelenmesinde kendim geliştirilmiş olduğum 34 maddelik "Sesli Okuma Kaygısı ölçeği" uygulanmıştır. Ölçümler sonucunda ortaokul öğrencilerinin sesli okumaya karşı kaygılarının çok yüksek olmadığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca cinsiyet, sosyo-ekonomik düzey, sınıf değişkenlerinde anlamlı farklılıklar bulunmazken yaş değişkeninde ise küçük yaşlardaki öğrencilerin büyüklere nazaran daha fazla kaygı yaşadıkları sonucu bulunmuştur
Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan "Yeni İstanbul Uluslararası Öğrenciler için Türkçe" kitaplarının kültürel ögeler açısından incelenmesi
Dil; insanlar arasında anlaşmayı sağlayan, fikirlerin ve hislerin aktarımına yardımcı olan canlı bir varlıktır. Her millet kendine özgü bir dili konuşur. Kültür; bir milletin uzun yıllar boyunca biriktirdiği ve nesilden nesile geçen maddi ve manevi değerler bütünüdür. Yabancı dil öğretimi; bireye ana dili haricinde yeni bir dilin bir hedef doğrultusunda öğretilmesini amaçlayan faaliyetler toplamıdır. Bir dili öğrenmek için yalnızca o dilin dil bilgisini öğrenmek ya da o dile ait temel dil becerilerini kazanmak yeterli değildir, kültüre de hâkim olunmalıdır. Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi son yıllarda yaygınlaşmıştır. Ders kitapları yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında kültür etkileşimi konusunda en önemli kaynaklardan biridir. Bu çalışmada, yabancılara Türkçe öğretimi alanında kullanılan "Yeni İstanbul Uluslararası Öğrenciler için Türkçe" ders ve çalışma kitaplarının A1, A2, B1, B2 ve C1 seviyelerinde bulunan kültürel ögeler incelenmiştir. Araştırma tarama modeli çeşitlerinden doküman incelemesi yöntemiyle incelenmiştir. Çalışma sonucunda "Yeni İstanbul Uluslararası Öğrenciler için Türkçe" A1, A2, B1, B2 ve C1 kitaplarının kültürel unsurlar bakımından zengin bir içeriğe sahip olduğu ama seviyeler arasında dengeli bir dağılım göstermediği sonucuna varılmıştır. Anahtar Sözcükler: Yabancılara Türkçe öğretimi, dil, kültür, ders ve çalışma kitabı
Türkçe dersi öğretim programında yer alan kazanımların çevrim içi araçlarla aktarımına ilişkin Türkçe öğretmenlerinin görüşleri
Bilişim teknolojileri özellikle son dönemlerde hızla ilerlemekte ve hayatın her alanına etki etmektedir. Eğitim – öğretim etkinlikleri de bilişim teknolojilerinden kaçınılmaz olarak etkilenmiştir. Dünyada posta yoluyla başlayan uzaktan eğitim önce radyo ve televizyonlarla sonra çevrim içi araçlarla yapılmaya başlanmıştır. Çevrim içi eğitim araçları, eğitime yenilikçi ve modern bir anlayış getiren bilişim teknolojilerinin yansımasıdır. Farklı amaç ve yöntemler doğrultusunda çevrim içi gerçekleştirilen eğitim gün geçtikçe yaygınlaşmaktadır. Bu çalışmada 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programının çevrim içi araçlarla aktarımına ilişkin Türkçe öğretmenlerinin görüşleri incelenmiştir. Araştırmada eş zamanlı karma yöntem deseni benimsenmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla görüşmeler yapılmıştır. Nicel boyutunda anket formu kullanılmıştır. Veriler içerik analizi ile elde edilmiş ve nicel verileri elde etme amacıyla SPSS 25 programı kullanılmıştır. Görüşme ile Türkçe öğretmenlerinin çevrim içi eğitime yönelik farklı açılardan görüşleri alınmıştır. Anket aracılığıyla 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programında yer alan kazanımların çevrim içi aktarımına ilişkin Türkçe öğretmenlerinin görüşleri alınmıştır. Türkçe öğretmenlerinin görüşlerine göre çevrim içi aktarıma uygun olmayan kazanımlar belirlenmiştir. Ayrıca ankette beceri alanlarına göre ve katılımcıların demografik özelliklerine değerlendirmeler yapılmıştır.
Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin üst bilişsel okuma stratejileri ve öğrenme stilleri
Bu çalışmanın amacı, ortaokul 7.sınıf öğrencilerinin kullandıkları üst bilişsel okuma stratejilerinin öğrencilerin öğrenme stillerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. Çalışma betimsel yöntemle gerçekleştirilmiş olup ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; öğrenciler üst bilişsel okuma stratejilerini sık sık kullanmaktadır. Öğrencilerin üst biliş okuma stratejilerini kullanmaları üzerinde cinsiyet değişkeni açısından anlamlı bir farklılığın olmadığı tespit edilmiştir. Ortaokul 7.sınıf öğrencilerinin üst biliş okuma stratejilerini kullanma düzeyleri ve öğrenme stilleri arasındaki anlamlı farklılığa bakıldığında analitik ve pragmatik düzeyler için anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir.
İki Dirhem Bir Çekirdek adlı eserin söz varlığı açısından incelenmesi
Dil, bir milleti var eden ve o milletin toplumsal hayatına yön veren önemli bir unsurdur. Dil içerisinde var olan söz varlığı ise o toplumların tarihini, kültürünü, gelenek ve göreneklerini yansıtır. Söz varlığı çalışmalarıyla dilin üzerindeki tarihsel ve kültürel değişimlerin tespit edilmesi sağlanır. Bu yolla kişilerin sahip olduğu kelime hazinesi belirlenir. Söz varlığı; kişilerin sahip olduğu temel söz varlığını, atasözlerini, deyimleri, ikilemeleri, doldurma sözleri, kalıp/ilişki sözlerini, yabancı sözcükleri, kalıplaşmış (özdeyişleri) sözleri, terimleri ve argoyu kapsamaktadır. Bu araştırmada İskender Pala'nın "İki Dirhem Bir Çekirdek" adlı eserinin söz varlığını inceleyip bu ögelerin sıklık değerleri ile birlikte sınıflandırmasını yapmak amaçlanmıştır. Ayrıca eserin Türkçe öğretiminde kullanılıp kullanılamayacağını ortaya koymak, Türkçenin söz varlığı ile ilgili yapılacak olan çalışmalarına katkı sağlanması da amaç edinilmiştir. Bu araştırma nitel araştırma yöntemine göre planlanmıştır. Betimsel tarama deseninin kullanıldığı çalışmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Veriler analiz edilirken içerik analizi yöntemine başvurulmuştur. Eserdeki söz varlığı unsurları belirlenirken alanında uzman Türkçe öğretmenlerinin ve Türkçe alanında uzman bir öğretim üyesinin görüşlerinden, Türk Dil Kurumu sözlüklerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda eserde 253 adet temel söz varlığı, 303 deyim, 22 farklı atasözü, 84 ikileme, 158 terim, 6 kalıplaşmış (özdeyiş) söz, 76 kalıp/ilişki söz, 412 yabancı söz, 31 argo sözcük, 29 doldurma söz varlığı ögesi tespit edilmiştir. Tüm bu bulgular ışığında; araştırma konusu olan eserin söz varlığı bakımından zengin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Dil, Söz Varlığı, Sözcük, İskender Pala
Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde eğitsel oyunların kullanımına ilişkin öğrenci görüşleri: Türkiye Maarif Vakfının Etiyopya Sebata Kampüsünde bir inceleme
Bu çalışmada eğitsel oyunlarla yabancılara Türkçe öğretimine ilişkin öğrenci görüşleri incelenmeye çalışılmıştır. Öğrencilerin yabancı dil olarak Türkçeyi öğrenirken özellikle temel dil becerilerini uygulama alanlarında karşılaşabilecekleri muhtemel sorunlara eğitsel oyunlarla çözüm üretmek, dil öğrenme sürecini daha eğlenceli ve ilgi çekici hâle getirmek ve öğrencilerin öğrenme sürecine yönelik olumlu tutumlar geliştirilebilmelerini sağlayabilmek bu araştırmanın temel dayanaklarını oluşturmaktadır. Araştırmada yöntem olarak eylem araştırması kullanılmıştır. Çalışma grubu, çeşitli sınıflardan seçilen 6 öğrenciden oluşmaktadır. Bu öğrenciler H.T, H.U, H.Y, H.A, M.Y ve A.Y şeklinde kodlanmıştır. Öğrenciler, 4 kız 2 erkek öğrenciden oluşmaktadır. Öğrenciler, ortalama 15 yaşındadır. Öğrencilerin seçiminde seviyeleri, dört temel dil becerileri ve Türkçe konuşabilme becerileri dikkate alınmıştır. Çalışma okul idaresinin uygun görüşü alınarak Türkçe sınıfında yapılmıştır. Çalışmalar, öğrencilerin derslerini aksatmayacak şekilde okul idaresinin uygun gördüğü saatlerde yapılmıştır. Çalışma kapsamında veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu ile eylem planının uygulanabilmesi amacıyla yine araştırmacı tarafından hazırlanan eğitsel oyunlar kullanılmıştır. Öğrencilerle yapılan görüşme kayıtları bilgisayar ortamına aktarılarak tematik analize tabi tutulmuştur. Tutarlılığı sağlamak için araştırmacı tarafından belirlenen kodların hem kendi aralarındaki ilişkiye hem de daha önce oluşturulan kuramsal yapı ile ilişkilerine bakılmış, anlamlı ve tutarlı bir bütün ortaya koydukları anlaşılmıştır. Araştırmanın teyit edilebilirliğini sağlamak için ise araştırmada izlenen bilimsel yöntem, örnekleme tekniği, veri toplama aracı ve veri analizi süreçleri ayrıntılı olarak belirtilmiştir. Çalışmanın inandırıcılığını sağlamak için katılımcılar tarafından dile getirilen görüşler; herhangi bir yorum yapılmadan, ifade edildikleri şekilde değerlendirilmiştir. Araştırmanın aktarılabilirliğini sağlamak için ise öncelikle araştırmacının veri toplama ve analizi süreçlerindeki rolü açık şekilde ifade edilmeye çalışmıştır. Araştırmanın sonunda eğitsel oyunlarla gerçekleştirilen yabancılara Türkçe öğretiminin öğrencilerin Türkçe öğrenmeye ilişkin tutumlarını olumlu yönde etkilediği, Türkçe öğrenmeye yönelik ilgilerinin arttığı, eğitsel oyunların Türkçenin yabancı dil olarak öğretimini kolaylaştırdığı, eğlenceli hâle getirdiği ve eğitsel oyunlarla Türkçe öğrenme etkinliklerinin, öğrencilerin dil öğreniminde karşılaştıkları zorlukları aşmalarında yardımcı olduğu anlaşılmıştır.
2019 (Ortaokul) Türkçe dersi öğretim programında yer alan temalara göre Dîvânu Lugâti't-Türk'ün incelenmesi
Yaşam boyu devam eden, bir süreden ziyade süreç olan eğitimi, en verimli şekilde tamamlamak da sürecin bir parçasıdır. Bu parçanın tamamlanması ise öğretim ile gerçekleşmektedir. Yani eğitim, öğretim ve kültür bu sürecin yapı taşlarını oluştururken birlikte var olmuştur, birbirlerini tamamlamıştır. Öğretimde kullanılacak materyaller zaman içerisinde meydana gelmiş ve sürekliliğini korumuştur. Günümüzde teknoloji, materyale kaynak oluşturmada büyük rol üstlense de kitaplar unutulmaya yüz tutsa da eğitimde ve öğretimde kitaplar her zaman yer bulmuştur. İlk dil sözlüğümüz olan Kâşgarlı Mahmud'a ait "Dîvânu Lugâti't-Türk" isimli kitabın, 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programında yer alan 16 tema başlığı altında incelenmesi amacıyla gerçekleştirilen bu araştırma; nitel araştırma yöntemlerinden "doküman incelemesi" yöntemi ile oluşturulmuştur. Veriler betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Not alma ve fiş notları ile veriler kayıt altına alınmıştır. Ana amaç dışında metin nitelikleri, Türk kültür ögeleri, eğitsel ögeler alt problemleri çerçevesinde çalışma değerlendirilmiştir. 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programında ön görülen 16 adet tema başlığına göre Dîvânu Lugâti't-Türk incelenmiştir. Her tema başlığı ayrı ayrı Microsoft Word dosyalarına yazılarak fişler oluşturulmuştur. Çalışma sonucunda, Dîvânu Lugâti't-Türk'te "Erdemler (171), Millî Kültürümüz (490), Millî Mücadele (116), Birey ve Toplum (77), Okuma Kültürü (13), İletişim (15), Hak ve Özgürlükler (5), Kişisel Gelişim (23), Bilim ve Teknoloji (16), Sağlık ve Spor (265), Zaman ve Mekân (164), Duygular (149), Doğa ve Evren (542), Sanat (29), Vatandaşlık (5), Çocuk Dünyası (29)" temalarına ait örnekler tespit edilmiştir. En fazla örneğe yer verilen tema "Doğa ve Evren" teması olmuştur. En az örneğe yer verilen temalar "Vatandaşlık" ve "Hak ve Özgürlükler" temaları olmuştur. Türkçe eğitiminde temaları içerisinde barındıran her eserin kitaplara ve Türkçe eğitimine dâhil edilemeyeceğinden hareketle; Dîvânu Lugâti't-Türk'ün 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programındaki metin nitelikleriyle uyumlu olması, günlük yaşamdan örneklerle kültürümüzle harmanlanmış bir şekilde temaları barındırması Türkçe ders kitaplarında/Türkçe eğitiminde yer alabileceği ve öğrencilere kültürel, dilsel bilinci aşılayacağı sonucunu doğurmuştur.
Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde söz varlığının geliştirilmesine yönelik teknoloji destekli araç geliştirme ve uygulama
Son yıllarda bilim ve teknolojide yaşanan hızlı gelişmeler eğitim ve öğretimi de etkilemiştir. Derslerde geleneksel öğretim yöntemlerinin yanı sıra teknoloji destekli araç ve uygulamalar ile dijital içerikler de tercih edilmeye başlamıştır. Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde de teknolojik ve dijital materyallerin kullanımı yaygınlaşmaya başlamış ancak istenen düzeye henüz ulaşılmamıştır. Bu sebeple yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde daha fazla araç ve materyal geliştirmeye ihtiyaç duyulmaktadır. Temel amacı, teknoloji destekli araç geliştirmek ve bu araçla gerçekleştirilen kelime öğretiminin, Türkçe öğrenen uluslararası öğrencilerin kelime öğrenme başarısına ve Türkçe öğrenmeye yönelik motivasyonlarına etkisini ortaya koymak olan bu araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmada karma araştırma yöntemi desenlerinden gömülü (iç içe) desen işe koşulmuş ve araştırmanın nicel boyutu yarı-deneysel desenle planlanmıştır. Araştırmada öncelikle kelime öğretimi amacıyla teknoloji destekli bir araç tasarlanmış ve aracın tasarım süreci ADDIE öğretim tasarımı modeline göre yürütülmüştür. Teknoloji destekli araç tasarımının tamamlanmasının ardından bir Türkçe öğretim merkezinde Türkçe öğrenen 20 deney ve 20 kontrol grubu olmak üzere toplamda B1 düzeyinde 40 öğrenci ile çalışma gerçekleştirilmiştir. Uygulama öncesinde deney ve kontrol grubu öğrencilerine "Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenmeye Karşı Motivasyon Ölçeği", demografik bilgi formu ve araştırmacı tarafından geliştirilen kelime başarı testi uygulanmıştır. Teknoloji destekli aracın uygulaması yalnızca deney grubu öğrencileri ile gerçekleştirilmiş ve ayrıca yine deney grubu öğrencileri ile yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile görüşme yapılmıştır. Uygulama sonunda hem deney hem de kontrol grubu öğrencilerine tekrar Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenmeye Karşı Motivasyon Ölçeği ve kelime başarı testi uygulanmıştır. Araştırmanın verileri SPSS 22.0 programıyla analiz edilmiş, Shaphiro Wilk testi, bağımlı gruplar t-testi, bağımsız gruplar t testi, Wilcoxon işaretli sıralar testi ve Mann Whitney U testi analiz aşamasında kullanılmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda teknoloji destekli araç ile kelime öğretimi yapılan deney grubu öğrencilerinin kelime başarı testi puanları artmış ve istatistiksel olarak anlamlı bir fark ortaya çıkmıştır. Kontrol grubu öğrencilerinin puanlarında ise anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Öğrencilerin motivasyon puanlarına bakıldığında ise hem deney grubu hem de kontrol grubu öğrencilerinin ölçek geneli ve ölçek alt boyutlarında uygulama öncesi puanları ile uygulama sonrası puanları arasında anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Deney grubu öğrencileri ile yapılan görüşmelerin sonucunda da teknoloji destekli aracı beğendikleri, diğer derslerde de kullanmak istedikleri sonucu çıkmıştır. Sonuç olarak teknoloji destekli araç ile yapılan kelime öğretiminin öğrencilerin kelime öğrenme başarısını arttırdığını ve öğrencilerin teknoloji destekli aracı beğendiklerini söylemek mümkündür. Anahtar Kelimeler: Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, Kelime öğretimi, Söz varlığı, Teknoloji, Motivasyon.