130
Arşivlenen Tez
0
DOI Atanmış
0%
DOI Oranı
Anabilim Dalı
Yabancı dil olarak Almanca eğitiminde yazma becerisinin geliştirilmesi: Üniversite Hazırlık sınıflarına yönelik metin türü odaklı bir yaklaşım
Bu doktora tezinde, yabancı dil olarak Almanca öğretiminde yazma becerisinin geliştirilmesine yönelik bir eğitim modelinin etkililiği metindilbilimsel ve yazma süreci odaklı bir yaklaşımla incelenmektedir. Araştırmanın temel amacı, öğrencilerin ana dillerinde (Türkçe) yazdıkları tartışmacı metinleri (Almanca: argumentative Texte) ile yabancı dilleri olan Almanca 'da yazdıkları metinler arasında yapısal ve işlevsel farkları ortaya koymak ve yapılandırılmış bir yazma eğitiminin öğrencilerin metin türü bilgisi ve yazma yeterliliği üzerindeki etkisini belirlemektir. Bu bağlamda Türk-Alman Üniversitesi hazırlık sınıfında öğrenim gören beş öğrencinin öncesinde Türkçe olarak ve eğitim sonrasında Almanca olarak ürettikleri metinler karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Yazma ürünleri metindilbilimsel kriterlere göre değerlendirilmiş ve öğrencilerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle nitel veriler desteklenmiştir. Elde edilen bulgular, metin türü temelli bir yazma eğitiminin, öğrencilerin hem Almanca hem de akademik yazma standartlarına daha uygun metinler üretmelerini sağladığını ortaya koymuştur.
İki dillilik bağlamında anadilin rolü
Bu yüksek lisans tezi, iki dilli dil gelişiminde birinci dilin temel rolü detaylı bir şekildeincelemektedir. Araştırma, birinci dilin, ikinci dilin edinilmesi ve geliştirilmesindehayati bir temel oluşturduğunu ve dil anlama yetisi, bilişsel gelişimve kimlikoluşumuüzerinde belirgin etkiler yarattığını ortaya koymaktadır. Özellikle, iki dilli olarakbüyüyen çocuklarda birinci dilin desteklenmesinin önemi vurgulanmakta; budestek, sadece kültürel kimliği pekiştirmekle kalmayıp aynı zamanda dilsel yetkinliği deönemli ölçüde artırmaktadır. Tezin odak noktası, Almanya'daki Türk göçmenlerinkarşılaştığı dilsel çerçeve koşulları ve bu koşulların yarattığı özel dil özellikleridir. Çalışma, iki dillilik bağlamında dil özellikleri gösteren yeni nesiller üzerineyoğunlaşmaktadır. Bu çerçevede, tez, eğitim sistemi içerisinde birinci dilin dahafazlaönemsenmesi gerektiğini, zira bu durumun dilsel ve kültürel entegrasyonuteşvikedeceğini belirtmektedir. Araştırma sonuçları, iki dilli bir ortamda birinci dilinetkinbir şekilde teşvik edilmesinin, göçmenlerin bireysel gelişimin yanı sıra toplumsal entegrasyonu için de zorunlu olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, göçmenler için dil destekleme önlemlerinin daha etkili bir biçimde uygulanabilmesi ve birinci dilin iki dilli gelişimdeki rolünün daha derinlemesine anlaşılabilmesi açısından önemlidir.
Hoffmann Von Fallersleben'in çocuk şarkı sözleri. Vormarz dönemi eserlerinin Türkçe çevirisi yoluyla kültürlerarası erişim
Çocuk şarkıları ve şiirleri farklı kültürler arasinda aracı olarak görülebilir, çünkü edebi metinler gibi onlar da ilgili kültürün taşıyıcılarıdır. Çocuklar, eğitim işlevleri sayesinde dili çocuk şarkıları üzerinden eğlenceli olarak deneyimliyor ve örneğin yetişkinlerin yabancı bir dili öğrendiklerinden tamamen farklı bir şekilde öğreniyorlar. Alman kültürü çocuk şarkıları açısından zengin olduğu için onları Türkçeye aktarma ve Türk çocuk şarkılarının repertuarını genişletme fikri ortaya çıktı. Bu fikir, Ankara'daki Alman Büyükelçiliği'ne bağlı kültür bölümü ile birlikte bir proje ile desteklendi. Proje ve şimdiki çalışma için Vormärz ve Biedermeier döneminden 13 çocuk şarkısı seçildi ve öncelikle metrikleri ve kafiye şeması açısından analiz edildi. Bu analiz olmadan, saf bir çeviri uygun olmayacaktır, çünkü bu metinler bilimsel metinler değil, mısraları her biri farklı bir kafiye şemasına sahip olan edebi metinler, hatta şarkılardır. Buna ek olarak, kaynak metindeki (şarkıdaki) melodinin bu çeviri işlemi sonucu hedef metinde (şarkıda) eşdeğer olup olmadığını ve çeviri sırasında dil engellerinin olup olmadığını ve eğer varsa bunların nasıl kaldırılabileceğini göstermeye çalışılmıştır.
Çeviri incelemesi ve hata analizi Hacettepe Üniversitesi Mütercim Tercümanlık Bölümü öğrencilerinin çevirilerinin analizi ve hatalarının analitik sınıflandırılması
Çeviribilim eğitiminde öğrencilerin gerek kaynak gerekse hedef dil bilgilerinin üst düzeyde olması beklenir. Ancak, bu her zaman böyle değildir. Bu nedenle bu araştırma Hacettepe Üniversitesi Almanca Mütercim-Tercümanlık Bölümü öğrencilerinin yaptığı çevirileri dilbilimsel hata analizi kapsamında ele almaktadır. Katılımcılar Almanya'dan Türkiye'ye geri dönenler (L1 Türkçe, L2 Almanca) ve üniversitede üçüncül dil olarak Almanca öğrenen göç geçmişi olmayan öğrencilerden (L1 Türkçe, L2 İngilizce, L3 Almanca) oluşmaktadır. Çalışmanın amacı öğrencilerin karşılaştıkları çeviri zorluklarını ortaya çıkarmak ve hatalara yönelik bir dil çiftine özgü genel geçer bir çözüm yaklaşımının geliştirme olasılığını sorgulamaktır. Bu amaçla her iki katılımcı grubunun A, B ve C düzeylerinde Türkçeden Almancaya ve Almancadan Türkçeye çevirdikleri metinlerdeki hatalar hata analizi yardımıyla tespit edilmiş, sınıflandırılırmış ve açıklanmıştır. Araştırmanın sonuçları kapsamında hataların mevcut bir bağlam içinde yer almaları, hataların çeşitliliği ve iki dil arasındaki büyük farklılıklar nedeniyle bir dil çiftine özgü genel geçer bir çözüm yaklaşımının uygulanabilir olmadığı düşünülmektedir. Bununla birlikte bu çalışmanın sonuçları öğrencilerin dil ve çeviri becerilerine ilişkin mevcut tabloyu resmeder ve bu da çeviri eğitimini geliştirmek için önemli bir başlangıç noktası olarak hizmet edebilir.
Almanca öğretmen eğitimi sürecinde uygulama öğretmenlerinin yeterliklerinin belirlenmesi
Teorik bilgilerin uygulama ile bütünleştirildiği uygulama dersleri, öğretmen eğitimi için çok önemlidir. Uygulama derslerinin etkili bir biçimde gerçekleştirilmesinde uygulama öğretmenleri etkin bir rol oynamaktadır. Bu çalışma, Almanca branşındaki uygulama öğretmenlerinin yeterliklerini araştırmayı ve doğrulamayı amaçlamaktadır. Bu amacı gerçekleştirmek için üç aşamalı Delphi yöntemi tasarlanmıştır. Birinci aşama, açık uçlu anketler ve yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla ilgili yeterlikleri tanımlamak içindir. Bu aşama alanla ilgili uzmanlar, son sınıf öğretmen adayları ve uygulama öğretim elemanlarından toplanan verilerden elde edilen sonuçlardan oluşur. İkinci aşamada, daha önceki bulgulara dayanılarak likert tipi bir anket tasarlanıp maddeleri değerlendirmeleri ve yorumları için uzman gruplarına gönderilir. İkinci aşamada uzmanlar arası mutabık olmayı belirlemek için uzmanların değerlendirmelerinin birinci çeyrek son çeyrek, medyan ve çeyrekler arası genişlik değerleri betimsel istatistik yöntemi ile değerlendirilir. Son adımda, uzmanlara anketleri her madde için hesaplanmış istatistiksel sonuçlarla birlikte yeniden gönderilir. Bu aşamada uzmanlardan kararlarını gözden geçirmeleri ve sonuçlandırmaları istenir. Araştırmada hem nitel hem de istatistiksel veri analiz teknikleri kullanılmaktadır. Nitel veriler için değerlendirenler arası güvenilirlik analizi ile güvenilirlik sağlanmaktadır. Çalışmanın sonucunda Almaca öğretmenliği uygulama öğretmenlerinin sahip olması gereken 47 yeterlik maddesi oluşturulmuştur. Elde edilen yeterlikler hizmet öncesi Almanca öğretmenlerinin uygulama eğitimleri sürecinde nitelikli uygulama öğretmeni seçimi ve eğitimi için bir kılavuz olarak sunulmaktadır. Anahtar sözcükler: uygulama öğretmeni yeterlikleri, almanca öğretmeni, delphi metodu, uygulama dersi, almanca öğretmeni eğitimi.
Gesellschaftskritik in Friedrich Dürrenmatts Der Besuch der alten Dame und in Haldun Taners Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım
Tezin ana hedefi, toplumların hasta ve/veya sağlıklı olmasına neden olan etkenleri iki edebi eser üzerinden araştırmak, bu etkenler doğrultusunda eserlerde gözlemlenen toplumsal eleştiriyi ortaya koymaktır. Bu tez; 'Toplum nedir?' sorusuna yanıt ararken, 'Sağlıklı ve/veya hasta bir toplumun belirtileri nelerdir?' sorusuyla bütünleşmiş ve toplumsal, insancıl psikanaliz ışığı altında toplumsal eleştiri kavramı, Alman-İsviçre Edebiyatı'na ait İkinci Dünya Savaşı'nın önemli bir tanığı olan Friedrich Dürrenmatt'ın kaleminden Yaşlı Hanım'ın Ziyareti adlı ve Türk Edebiyatı'na ait İkinci Dünya Savaşı'nın bir diğer önemli tanığı olan Haldun Taner'in Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım adlı iki modern tiyatro eserde ele alınmıştır. Tez yedi bölüme ayrılıp incelenmiştir: Birinci bölümde; her iki eserin bu tezde neden incelendiği açıklanmıştır. İkinci bölümde; toplum kavram olarak ele alınmış, toplumsal eleştiri kavramı hastalık kavramından yola çıkılarak tanımlanmıştır. Sonra, sahne bir laboratuvar olarak ele alınmış, toplumsal, insancıl psikanaliz kavramından yola çıkarak toplumların nasıl giydirildiği, maskelerinin altında yatan savaş, kriz vs. gibi sebepler tespit edilmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde; eserlerdeki çizilen toplum resimleri detaylı olarak incelenmiştir. Dürrenmatt'ın ve Taner'in sahnedeki toplumda karikatürleştirdiği figürleri nasıl resmettiği, iki eser arasındaki benzerlikler ve zıtlıklar ortaya konmuştur. Dördüncü bölümde; Brecht'ten etkilenen her iki yazarın yabancılaştırma efektini eserlerinde nasıl incelediği ele alınmıştır. Özellikle dildeki yabancılaştırma, müzik ve koroların eserlerdeki rolü ve son olarak eserlerde kilit rol oynayan anlatıcı ya da anlatıcı rolü üstlenmiş eserlerdeki figürlerin üzerinde durulmuştur. Beşinci bölümde, eserlerde trajik ve komedi unsurları taşıyan öğeler üç ana mekânda incelenmiştir: dünya mekânı, tiyatro mekânı ve toplumsal mekân. Bu mekânlar baz alınarak, sahnedeki figürlerin taşlama, ironi, mizah, kimi zaman grotesk, kimi zaman da parodi ve paradoks ile resmedildiği tespit edilmiştir. Altıncı bölümde, her iki eserde epilog ya da epilog olarak tanımlanabilecek bölümlerin ışığı altında, toplumun hasta mı yoksa sağlıklı mı olduğu sorusu üzerinde durulmuştur. Hasta bir toplumun bağışıklık sistemini zayıflatan etmenlerin doğurduğu sonuçların, toplumdaki figürlerin maskelerini nasıl düşürdüğü anlatılmıştır. Sonuç olarak, yedinci bölümde savaş ve/veya kriz atlatmış bir toplumun sağlıklı olabilmesinin mümkün olmadığı; ama varlığını koruduğu sürece, hastayı da sağlıklıyı da bir arada barındırdığı için normal, makul bir toplum olarak görülebileceği düşüncesi ortaya çıkmıştır. Anahtar kelimeler: hasta/sağlıklı toplum, psikanaliz, tiyatro, ayna, toplumsal figürler
Ein vergleich der frauenbilder in den werken „Madonna im pelzmantel" und „die villa am bosporos": Türkischer autor - deutsche fraudeutsche autorin – Türkische frau
Tarih öncesi çağlardan günümüze kadar kadın imgesi bulunduğu toplumda, kültürde gerektiği gibi değerlendirilmemiş, bunun yanı sıra değer verilmek istenmemiştir. Kadına, insan olarak bakılmaması ise anaerkil ve ataerkil ayrımına maruz bırakılmasına sebebiyet vermiştir. Buna bağlı olarak her millet kendi dil, din, adet, gelenek-görenek ve törelerine bağımlı yaşamak zorunda kalmıştır. Kültürel değerlerler bu öğelerle bütünleşmektedir. Ortaya çıkan görüşler, fikirler, varsayımlar hatta önyargılar bu doğrultuda ilerleme kaydetmektedir. Kültürlerarası etkileşimin güvenilir ve iyi temeller üzerine inşa edilmesi için zemin hazırlar. Bu nedenle öncelikle kadına atfedilen kimlikleri incelemek gerekir. Bu çalışmada, Sabahattin Ali'nin "Kürk Mantolu Madonna" adlı eseriyle, Sigrid Weiner'in "Die Villa am Bosporos" adlı eserindeki kadın motifi üzerine farklı kültürlerde yaşamış olan her iki yazarın eseri incelenmiştir. Kadına karşı olan bakış açılarının, kendi normlarına bağımlı olmaksızın, kültür gözlükleriyle tahlil ederek kadının toplumdaki hak ve eşitlik mücadelesinin tarihsel gelişiminin aktarılması ele alınmıştır. Alman bir yazarın Türk kadınına, Türk bir yazarın da Alman kadınına özgü olan bakış açısının ortaya koyulması hedeflenmiştir. İncelenen eserlerin benzer özellikleri ve farklılıkları karşılaştırılarak değerlendirilmesi yansıtılmaya çalışılmıştır. Belirtilen bulgular, nitel bir araştırma yöntemi olan doküman analizi ve çoğulcu inceleme yöntemiyle incelenmiştir. Karşılaştırmalı bir betimleme yapılarak elde edilen veriler aktarılmıştır. Araştırma bulguları doğrultusunda kadına olan bakış açılarının yargılayıcı ya da destekleyici olmasının toplum ve kültüre bağlı olduğu gözlemlenmiştir.
Yabancı dil olarak Almanca öğrenen lise öğrencilerinin motivasyonunun incelenmesine yönelik bir durum çalışması
Bu çalışmada, Türkiye'deki lise öğrencilerinin Almancayı yabancı dil olarak öğrenme motivasyonları incelenmiştir. Araştırmanın amacı, öğrencilerin dil öğrenme süreçlerinde etkili olan bireysel, okul temelli ve toplumsal faktörleri belirlemektir. Kuramsal çerçeve, içsel ve dışsal; bütünleştirici ve araçsal olmak üzere çok boyutlu bir motivasyon modeline dayanmaktadır. Ayrıca kültürel ilgi, grup aidiyeti, başarı isteği ve öğretmenle olan ilişki gibi tamamlayıcı faktörler de dikkate alınmıştır. Veriler karma yöntem yaklaşımıyla toplanmıştır. Nicel veriler, Nevşehir bölgesindeki üç farklı devlet lisesinde öğrenim gören 383 onuncu sınıf öğrencisine uygulanan standartlaştırılmış bir motivasyon ölçeğiyle elde edilmiştir. Nitel veriler ise, 28 öğrencinin katıldığı odak grup görüşmeleri aracılığıyla toplanmış; öğrencilerin öznel tutumları, duygusal tepkileri ve öğrenme deneyimleri daha derinlemesine analiz edilmiştir. Bulgular, öğrencilerin Almanca öğrenme motivasyonunun büyük ölçüde dışsal ve araçsal nedenlere dayandığını göstermektedir. Özellikle eğitim ve kariyer olanakları gibi pratik nedenler ön plandadır. İçsel motivasyon unsurları - örneğin kültürel ilgi, öğrenme isteği- ise daha zayıf bir şekilde gözlemlenmiştir. Öğretmenin rolü ve olumlu sınıf ortamı öğrencilerin motivasyonunu önemli ölçüde etkilemektedir. Ayrıca birçok öğrenci, Almanca derslerinin daha erken yaşlarda, ancak pedagojik olarak uygun şekilde başlatılmasının daha etkili olacağını ifade etmiştir. Araştırma bulguları, Almancanın yabancı dil olarak öğretildiği bağlamlarda öğretim uygulamalarına yönelik önemli öneriler sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Yabancı Dil Olarak Almanca, Öğrenme Motivasyonu, İçsel - Dışsal Motivasyon, Araçsal Nedenler, Okul Ortamı.
İkinci Dünya Savaşı'nın Alman yazarlarının kısa hikayeleri üzerindeki etkisi
Apearences like earthquake, sandstorm, war and so on are subjects for the authors work because the people are very effected by these events. The event executes and ends but the detrimental consequence remains. The harm starts after the disaster for the People. Authors who workes out specified subjects have a big obligation because they are not only describing the physical side but also the psychological side of the people. Even after the world war II appeared the world different for the authors. They wrote about the war to assist the suffering people and to worn the next generation. Authors who wrote in those times picked up their subjects from their environment. We can't know wether these literary texts helped the people at that time but their are very important documents for today. The life which was very hard for the people at this time, is showen by these documents. All these works and other happenings are experiences of human being. It is the literature by which the authors try to work up the problems of their past and to master these problems on a literaturical way. The authors showed the reality of the ruins, with "ruins" is not ment only the cities and streets but also the ruins of the souls, ideals and hopes from the people, the reality of war, death, suffering, undergoing and of survive, are all showen by them in literature. The people were forced blind into the war but they came back regained their sights because they had to make many experiences.
Türk imajının Avusturya basınındaki konumu Standart ve Die Neue Kronen Zeitung örnekleriyle
" We wanted to find in our research, which place the image of the turks in austrian newspapers has. We researched newspapers from 1990 until 1997. A lot of Turks are living in Europe today. The most of them went to northern Europe in 1960 cause the economic structure in Turkey was very bad and turkish people wanted to earn money in Europe. We know, that the Turks have a negativ Image all around Europe. We can hear and sea that from the Media. We tried to find, why, how and from whom this negative image exist. We are living in a world, where racism exist and it takes more and more fans of it. We thought, that the media have the power to stop the racism. If this could be happen, we'll live in a world without negative images and with peace, if the media take a position with a humanistic tendence. We hope, that this will be happen in a short time.
Franz Kafka ve çeviribilim uygulamaları açısından "Dönüşüm" öyküsünün Türkçeye yapılan çevirilerinin analizi
YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜ FRANZ KAFKA ve ÇEVİRİBİLİM UYGULAMALARI AÇISINDAN "DÖNÜŞÜM" ÖYKÜSÜNÜN TÜRKÇEYE YAPILAN ÇEVİRİLERİNİN ANALİZİ Özber CAN Alman Dili Eğitimi Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Danışman: Doç. Dr. Mustafa Çakır İletişim kültürel yanını oluşturan çeviri etkinliği, gelişen teknoloji ile birlikte toplum içinde olduğu kadar, toplamlar arası da bir ihtiyaç olmuştur. Bu ihtiyaca koşut olarak, çeviri alanındaki araştırmalar bilimsel temellere ulaşmış ve bu çerçevede çeviri bir kat daha önem kazanmıştır. Bu çalışmada çevirmenleri yargılama, çevirilere yanlış yaftası vurma ve çevirilerde hata avcılığı yapma hakkını asla kendimde görmemekle birlikte, her biri kendi içinde özgün ve yetkin yere sahip dört farklı çeviri eserin sözdizimi ve sözcük boyutunda özgün metnin sözcük ve sözdizimleriyle karşılaştırılmasıyla, çeviride olası yanlışların kaynağı saptanmaya çalışılmıştır. Bu araştırmayla, Türkiye'de yabancı dil bilmeyen okurların, çeviri eser okuma yoluyla yazarın özgün eserinde çizdiği dünyaya çevirmenlerce ne denli yaklaştırılabildikleri ortaya konulmaktadır. Çeviri yoluyla, erek kültürün çoğul dizgesi anadile kazandırıldığı ve anadil zenginleştirildiği ölçüde erek kültür dilinde şifreli ifadelerin taşıdığı ileti ve sözdizimlerini çözüme daha kolay yaklaşılabilecektir. Amaç, çeviride anlamsal sapma ve kaymaları, dizimsel kaymaları daha az seviyelere indirerek, yazarın biçemi ve özgün metninin iletisine daha nesnel yaklaşabilmek, okuru bu sürece daha fazla yakınlaştırabilmektir.
Yabancı dil öğretiminde oyunlar yardımıyla konuşma becerisinin geliştirilmesi
YÜKSEK LİSANS TEZİ ÖZÜ YABANCI DİL ÖĞRETİMİNDE OYUNLAR YARDIMIYLA KONUŞMA BECERİSİNİN GELİŞTİRİLMESİ Gfilcan ÇAKIR Alman Dili Eğitimi Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Haziran 1999 Danışman: Yrd. Doç. Dr. Umut GÜRBÜZ Televizyon, radyo, telefon gibi teknolojik araçların yanı sıra, ülkeler arası iletişimi daha da arttıran ve insanların birbirine yakınlaşmasını, bilgi alış-verişinde bulunabilmesini sağlayan çeşitli internet ağlarının da hüküm sürdüğü ve anahtar sözcüklerinin "bilgi, ileri teknoloji ve iletişimin" oluşturduğu bir çağda yaşıyoruz. Dolayısıyla bu çağa ayak uydurmak isteyen çağdaş insan birden fazla dilin gerekliliğinin bilincindedir. Bunun dışında bir dilin insamn dünyayı anlayabilmesine, kendi tecrübelerini, yaşadıklarını, varsayımlarını çözümleyip dışa vurabilmesine olanak tanıması ve aynı zamanda bir iletişim aracı olması gerçeği, dilsel öğrenmenin insanı kişisel, toplumsal ve mesleki açıdan hareketli ve özgür kıldığının bir göstergesidir. İşte bu hareketliliğin daha da artması ve kendi dil ailemizin dışına taşabilmesi, ancak yabancı bir dil edinilerek ulaşılması mümkün bir amaç halini alabilir. Genel anlamda yabancı dil öğretimine daha da önem vermek ve ortaya çıkmış veya çıkabilecek olan sorunlara karşı da bir takım çözümler getirmek gerekmektedir ve bu da demektir ki, var olanla yetinmek değil de dil öğretimi konusunda eksiklikleri bulup, artan imkanlara paralel şekilde yeni yollar, yeni atılımlar gerçekleştirilmelidir. Kuşkusuz ki, yabancı dil öğretiminde var olan tüm sorunlara bir kere de eğilmek göze alınamayacak kadar kapsamlı ve güç bir hedef demektir. Çünkü öğrencisinden öğretmenine, ders yönteminden belirlenen hedeflere kadar bir çok unsur söz konusudur. Bu yüzden sınırlandırılmış bir şekilde bazı sorunlara eğilmek daha sağlıklı çözümler getirecektir.Yabancı dil öğretiminde genel anlamda dört temel dilsel becerinin (okuma, yazma, dinleme-anlama, konuşma) geliştirilmesi amaçlanmakta ve çoğu zaman da bu becerilerin önem sırası dil öğrenme sebebine göre farklılaşmaktadır. Ancak günümüzün iletişim çağı kabul edilmesi ve iletişimin hayatımızda çok büyük bir yer tutması sebebiyle ve yine derslerde iletişimin ön planda olması, yabancı dil dersinde ve özellikle de yabancı dil öğretmeni yetiştiren kurumlarda "konuşma becerisinin" önemini gözler önüne sermektedir. Hedef beceri olarak da kabul edebileceğimiz konuşma becerisi çoğu zaman geri plana atılmış, yeterli dilbilgisi ve kelime hazinesiyle kendiliğinden oluşabilecek bir beceri halini almıştır. İşte bu gerçek, üniversitelerdeki hazırlık sınıflarında konuşma becerisinin geliştirilmesi konusuna yemden değinilmesi gerekliliğini ortaya çıkarmış ve bu araştırmaya zemin hazırlamıştır. Araştırmada yabancı dilde konuşmanın geliştirilebilmesi için gerekli duygusal faktörlerin önemi vurgulanmakta ve özellikle serbest konuşmanın geliştirilmesinde uygulamanın (alıştırmanın) kaçınılmazlığından yola çıkılmaktadır. Her iki işlevi de yerine getiren konuşma oyunları ya da başka bir deyişle oyun olarak algılanan aktiviteler öneri olarak sunulmaktadır. Oyunlar sayesinde öğrenci biraz olsun dersi ders havasında değil de, normal bir konuşma atmosferinde algılama şansına sahiptir, dolayısıyla da zevk alabileceği fazla zorlanmayacağı bir öğrenme söz konusudur. Böylece öğrenci güncel yaşamda da kullanabileceği bir konuşma becerisine ve isteğine sahip olabilecek bir duruma getirilebilir. 111
Yabancı dil öğretiminde eğitim politikası sorunu ve yeni bir yaklaşım
DOKTORA TEZ ÖZÜ YABANCI DİL ÖĞRETİMİNDE EĞİTİM POLİTİKASI SORUNU VE YENİ BİR YAKLAŞIM MEHMET SEMERCİ Alman Dili Eğitimi Anabilim Dah-Doktora Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aralık 1999 Danışman: Doç.Dr. Yüksel KOCADORU Bilgisayar çağı dediğimiz 20.yüzyılda, globalleşmenin ve evrenselleşmenin gereği olarak yabana dile olan gereksinim her gün biraz daha artmaktadır. Internet sayesinde dünyadaki bütün yazınsal kaynaklara anında ulaşmak söz konusu olmakta, ancak bir yabana dil bilmek önkoşulu ile. Yabana dilin bu denli önemli olması, bu konuda belli stratejilerin geliştirilmesini, belli hedeflerin tespitini, bu doğrultuda belli programların oluşturulmasını ve gerekli olan önkoşulların yerine getirilmesini de zorunlu kılmaktadır. Özellikle dil öğretiminde öğrenci-öğretmen, amaç, yöntem, teknolojik gelişmelerin dil öğretimine kazandırılması, ortam, yeni öğretim modellerinin geliştirilmesi çok yönlü olarak ele alınıp incelenmesi gerekmektedir. Türkiye gibi öğrenilen amaç-dil ülkesinin uzak olduğu durumlarda ve farklı dil gruplarından gelmenin yarattığı zorluk ve bu konudaki sorunların da göz önüne alındığı durumlarda sorunların saptanması ve çözümleri de o derecede önem kazanmaktadır. Yabana dil olarak iiAlmanca öğretiminde bu dile takınılan siyasi tavır, saptanan hedefler ve bu doğrultuda hazırlanan öğretim programlan ile öğretim yöntemleri, öğretim araçları ve diğer gereksinimler sorunun ve çözümünün temel taşlarım teşkil etmektedir. Bu araştırmada yukarıda sözü edilen tüm bu sorunlar ayrıntılı olarak ele alınıp bu değerlendirmelerin ışığı altında süzgeçten geçirilip yapılan saptamalar gözönüne alınarak 8 yıllık zorunlu eğitim çerçevesinde yabana dil olarak Almanca öğretimine yeni bir öğretim modeli önerilmektedir. Böylece yabancı dil olarak Almanca, gerçek anlamda öğretilme-öğrenilme ve okul dışı yaşama aktarılabilme olanağına kavuşacaktır. m
Edebi metinlerin farklılığından kaynaklanan yanlış anlamlar
Günümüzde ülkeler arasındaki yoğun ilişkiler yabancı dil bilmeyi önemli bir gereksinime dönüştürmüştür. Yabancı bir dil öğrenme aynı zamanda yabancı bir kültürün, o dili konuşan kişilerin değer yargılarını, yaşama ve düşünme biçimlerini tanıma olanağı sunar. Özellikle yabancı dilde yazılmış olan yazınsal metinler temsil ettikleri toplumun kültürel özelliklerini taşıyarak, o toplumun yaşam deneyimleriniyansıtır. Yabancı dil öğretiminde yazınsal metinlerle bildirişime giren okur / öğrenci onu kendi önbilgisi, kültürüne dayanarak somutlaştınr.Yabancı dilde oluşturulmuş yazınsal metinle okur olarak yabancı dil öğrenen öğrenci arasında gerçekleşen bildirişimde, iki farklı kültürün buluşması söz konusudur. Eğer öğrenci yabancı kültürü tanımıyorsa, metni alımlama sürecinde metni kendi önbilgisi, kendi kültürel tecrübeleri ışığında anlamaya çalışacaktır, bu da anlama zorluklarına ve hatta yanlış anlamalara neden olabilecektir. Bu araştırma, bu anlama zorluklarının ve yanlış anlamaların nedenlerini ve nasıl giderilebileceklerini incelemektedir. Öncelikle deneysel bir çabşmayla bu yanlış anlamaların ve anlama zorluklarının nedeninin öğrencinin yabancı kültürü tanımamasından kaynaklandığı tespit edilmiştir.Bunu takiben öğrencinin edebi metni yanlış anlamasına veya hiç anlamamasına neden olan kültür bilgisinin eksi klikl iğini gidirmek amacıyla ileti şimsel-açıklayıcı bir yöntemle öğrencilere metne yönelik kültür bilgisi verilmiştir. Bu uygulamanın sonucunda yapılan istatiksel ölçümlerle, bu yöntemin öğrencinin edebi metni anlamasında önemli bir işlevi olduğu ve bunun için de yabancı dil öğretiminde kullanılması gerektiği vurgulanmıştır.
Yabancı dil öğretmeni eğitiminde sesbilgisinin önemi
YÜKSEK LİSANS TEZ OZU YABANCI DİL ÖĞRETMENİ EĞİTİMİNDE SESBILGISININ ONEMI Fatma Şükran KÜRKÇÜOGLU Alman Dili Eğitimi Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aralık 1998 Danışman: Yrd.Doç.Dr. Umut GÜRBÜZ Genel anlamda dilbilim, insan dilinin iletişim sisteminin incelenmesi demektir ve bu incelemenin, dil öğretiminde çok etkili bir rolü vardır. İşte bu nedenle, dilbilim ve dil öğretimi arasında (amaçlan bakımından farklılıklar gösterseler bile) birbirini tamamlayıcı bir ilişki vardır. Unutulmamalıdır ki, bir yabancı dil öğretmeni dil öğretimini ancak dilbilimcilerin açıklamalarından ve tanımlamalarından yola çıkarak gerçekleştirebilir. Dolaysıyla dilbilimcilerin dil öğretimine olan katkıları yadsınamaz. Özellikle uygulamalı dilbilim, dilbilim ve dil öğretimi arasında bir köprü görevi görmektedir. Uluslararası ilişkilerin ve teknolojik gelişmelerin sözlü iletişime duydukları gereksinimin yanı sıra doğru bir telaffuzun diğer becerilere (dinleme-anlama, okuma ve yazmaya) olan etkisi, dilbilimin bir dalı olan sesbilgisinin, kendi başına bir araştırma alanı olarak seçilmesinde etkin olmuştur. Sesbilgisi, sesleri belirler, tanımlar, adlandırır, öbekler ve yapılandırır, böylelikle insan sesi tanımlanmış olur. Bu yüzden sesbilgisi alanında yeterli olmayan bir yabancı dil öğretmeni, bir başka deyişle, sesletimden ve sesin nerede üretildiğinden haberdar olmayan bir öğretmen, yabancı dildeki sesleri öğrencilerine doğru bir şekilde aktaramaya bilir. Bir yabancı dil öğretmeni sesbilgisinin tüm bu özelliklerini tammada yetkin olmalıdır, ancak böyle olunca öğrencilerinin karşılaştıkları telaffuz sorunlarını belirleyebilir ve etkili bir düzeltme yoluna gidebilir. Özellikle Almanca ve Türkçe gibi iki farklı dil ailelerinden gelen diller söz konusu olduğunda, öğrencilerin telaffuz eğitimine çok daha fazla gereksinimduydukları bir gerçektir. Bu nedenle, yabancı dil öğretmeni yetiştiren kurumlarda, öğretmen adaylarına sadece kuramsal temele dayalı sesbilgisi dersleri vermekle yetinilmemeli, bu kuramların uygulamaya nasıl aktarılacağının da öğretilmesi gerekmektedir. m
İzolasyon, "Entegrasyon" ve büyükşehir nefreti Almanya`da Türk edebiyatı
YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜ İZOLASYON, "ENTEGRASYON" VE BÜYÜK ŞEHİR NEFRETİ ALMANYA'DA TÜRK EDEBİYATI Ümit KAPTI Alman Dili Eğitimi Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Şubat 2000 Danışman: Doç. Dr. Yüksel KOCADORU Günümüzde Almanya'da hem Türkçe hem de Almanca olarak ortaya çıkmış bir edebiyat mevcuttur. Türkiye'den bakıldığında bu edebiyat Almanya'nın kendi ürünü olarak görünürken Almanya'da ise Alman eleştirmenler tarafından "marjinal bir edebiyat" olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı, Almanya'da ortaya çıkan bu Türk edebiyatını daha ayrıntılı bir biçimde mercek altına alarak ortaya çıkış şartlarını, konularını, Alman edebiyatındaki yeri ve önemini irdelemektir. Çalışma için genellikle kitap, dergi, gazete ve internet'ten yararlanıldı. Ayrıca Almanya'da birçok üniversite kütüphanesinde kaynak araştırılması yapıldı. Çalışmayla bu edebiyatın aslında Alman eleştirmenlerin iddia ettiği gibi marjinal bir edebiyat olmadığı, bu edebiyatın oradaki Türk azınlığın oraya uyum sağlamasında ve entelektüel gelişmesinde son derece önemli bir rol oynadığı ortaya çıkmıştır. Bu edebiyat Alman edebiyatını dil, konu, ifade zenginliği ve yeni motifler bakımından zenginleştirmiş, hatta ileriye dönük olarak umut ışığı haline gelmiştir. Amaç her geçen günle daha da zenginleşen bu Türk edebiyatının yerini ve önemini ortaya koymak ve özellikle Türkiye'deki Almanca Bölümlerinde bu edebiyatı tanıtarak kültürler arası etkileşim ve bildirişimi güçlendirmektir.
Türk ilkokullarında ikinci yabancı dil olarak Almanca 'Hallo, Freunde'-6' ders kitabının analizi (Öğretmen ve müfredat örneğinde)
YÜKSEK LİSANS TEZİ OZU TÜRK İLKOKULLARINDA İKİNCİ YABANCI DİL OLARAK ALMANCA "HALLO,FREUNDE!-6" DERS KİTABI ANALİZİ (ÖĞRETMEN VE MÜFREDAT ÖRNEĞİNDE) Bora BAŞARAN Almanca Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ocak 2002 Danışman: Doç.Dr. Yüksel KOCADORU Dünya yeni iletişim ve enformasyon teknolojileri ile küçülmektedir. Bu gelişmelerin Yabancı Dil Öğretimini ve Öğrenilmesini -Yabancı Dil olarak Almanca'yı da ne derece etkilediği ve değiştirdiği görülmektedir. Gelişmeler doğal olarak Türkiye için de geçerli olmaktadır. Türkiye'de ikinci yabancı dil (Almanca) için yeni bir Yabancı Dil Programı yürürlüğe girdi. Bu çalışma ile ikinci yabancı dil ders kitabı olan "Hallo, Freunde!-6" hakkında, ders kitabının ders programını gerçekleştirmede önemli bir faktör olması nedeniyle elde edilen ilk veriler toplanmaya çalışılmıştır. Bu çalışma ile Türkiye'de ikinci yabancı dil olarak Almanca alanında ilk defa hazırlanmış "Hallo, Freunde!-6" ders kitabının Milli Eğitim Bakanlığı'nın belirlemiş olduğu ikinci yabancı dil olarak Almanca hedeflerine ve Nürnberg Kriterleri'ne ne derece ulaşılabildiği ve gerçekleştirilebildiği saptanmaya çalışılmıştır.
Lessing`in fabllarına didaktik açıdan bir yaklaşım: Ampirik bir çalışma
DOKTORA TEZ OZU Lessing'in Fabl'Ierine Didaktik Açıdan Bir Yaklaşım Mustafa BİLGEN Alman Dili Eğitimi Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2004 Danışman: Doç. Dr. Kadriye ÖZTÜRK Bu çalışma, Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Almanca öğretmenliği bölümü öğrencileri Gotthold Ephraim Lessing'in Fabllarının eleştirel çözümlemesini yapabilirler mi? sorusuna yanıt aramaktadır. Araştırmada bu öğrencilerin Lessing'in altı Fablının çözümlemedeki durumlarını ortaya koymak ve Fablın dolayısıyla Lessing'in Fabllarının Türkiye'deki Almanca öğretmenliği bölümlerinde okutulan derslerde çalışma materyali olarak kullanılmasını önermek amaçlanmaktadır. Yöntem olarak çoğulcu yöntemden ve ampirik çalışma yönteminden faydalanılmıştır. Yorumlama becerisinin ölçülmesinde kullanılacak olan ölçme testinin oluşturulmasında genelde Bernd Matzkowski'nin çözümleme yöntemi kullanılmıştır. Deneklere ait veriler iki anket ve bir test ile elde edilmiştir. Toplanan bu veriler nitel ve istatistiksel çözümleme teknikleri yardımıyla yapılmıştır. Daha sonra verilere ait sonuçlar tablolar yardımıyla ortaya konarak yorumlanmıştır. Sonunda da Fablın Türkiye'deki Almanca öğretmenliği bölümlerindeki derslerde kullanılmasının faydalı olacağına ilişkin öneriler getirilmiştir. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Almanca öğretmenliği bölümü öğrencilerine uygulanan test sonuçlan öğrencilerin, Lessing'in Fabllarını yorumlayabilme becerisine sahip olduklarını göstermiştir. Burada öğrencilerin Lessing'in Fabllarını yorumlayabilmelerinde etkin olan nedenler arasında yazarın fabllarının amaca yönelik, edebi süslemelerden uzak, kısa ve öz oluşunu sayabiliriz. Bu sonuçlara göre, Fabl' m Türkiye Üniversitelerindeki Eğitim Fakülteleri Almanca öğretmenliği Anabilim Dallarında okuma becerileri I, II, ileri okuma becerileri, konuşma, edebi metinlerin incelenmesi ve öğretimi derslerinin işlenmesinde ders materyali olarak kullanılması önerilmektedir.
Grimm masallarının çocuklar üzerindeki etkileri
iiDOKTORA TEZ ÖZÜGR MM MASALLARININÇOCUKLAR ÜZER NDEK ETK LERHasan GÜNEŞAlman Dili Eğitimi Anabilim Dalı- DoktoraAnadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2006Danışman: Prof. Dr. Yüksel KOCADORUMasal, çocuklar için vazgeçilemeyen, hayal dünyalarını süsleyen, besleyen,zenginleştiren bir türdür. Bu açıdan büyük önem taşımaktadır. Masalların çocukeğitimine katkısı olduğu kadar, tarihçilere, dilbilimcilere ve çocuk edebiyatına da çokkatkısı olmuş ve olmaktadır. Masallar, yaşandığı dönemin kültür ve dil yapısını bizlereakıcı bir üslûpla aktarmaktadır. Bu açıdan, toplum için de büyük önem taşımaktadır.Zamanla değişen çocuk eğitimi ve modern toplumlardaki gelişmeler doğrultusunda bazımasallardaki öğelerin gözden geçirilme ihtiyacı doğduğu kesindir.Bazı masallar çocukların ufuklarını, hayal dünyalarını zenginleştirmektedirler.Grimm kardeşlerin masallarına da bu gözle bakılınca bazı değişikliklerin yapılmasıgerektiği ihtiyacı ortaya çıkmaktadır.Sinema endüstrisinin de sayesinde filme alınmış masalların günümüzdemilyonlarca aileye ve eve ulaştığını da dikkate alırsak, artık aşınmış, çocuğu yanlışyerlere götürebilecek, şiddetin parçası haline getirebilecek olan masalların uzmanlartarafından ele alınarak incelenmesi faydalı olacaktır.Bu çalışma da bu amaçtan yola çıkarak Grimm kardeşler masallarındabulunabilecek ve çocuk eğitimi açısından eleştirilecek olan unsurları inceleyerek ortayaçıkarmaktır.Daha önce de ifade ettiğimiz gibi masalların toplumsal yönden de çok büyükönemleri bulunmaktadır. Bu nedenlerden dolayı bunları yok saymamız mümkündeğildir. Bizler bu masalları çocuk eğitimi açısından düşündüğümüzden dolayı bunlarabir çözüm üretmemiz gerekmektedir.
Genial 2 Arbeitsbuch ders kitabının yazma becerilerine yönelik etkinlikler bağlamında incelenmesi
Genel eğitim sistemlerinde, yabancı dil öğretiminde dört temel dilsel becerininbirlikte ve birbirleri ile eşgüdümlü bir biçimde geliştirilmesi, hedef dilinöğrenene en sağlıklı biçimde kazandırılması açısından önemli bir konudur.Dil edinim kuramlarından hareketle dilsel becerilerin sıralanması; dinleme,konuşma, okuma ve yazma şeklinde kabul görmektedir. Yazma becerisininbu sıralama içerisinde son sırada yer alıyor oluşu, çoğu kez yazmabecerisinin geliştirilmesinin geri plana itilmesi ve yabancı dil öğreticileriarasında bu becerinin geliştirilmesinin göz ardı edilmesi gibi yanlış sonuçlardoğurabilmektedir.Yabancı dil öğretiminde ortaya çıkması olası bu tür sorunların; öğretici,öğrenci, amaç-araç, yöntem, ortam gibi olgular ile çok yönlü tartışılarakçözüme kavuşturulması gerekmektedir.Yabancı dil öğretiminde kullanılan en önemli araç kuşkusuz ders kitaplarıdır.Yabancı dil öğretiminin esas ilkesi dört temel dilsel beceriyi geliştirmekolduğuna göre, ders kitaplarının da bu yönde yapılandırılmış olmasıgerekmektedir.Araştırmamızda, yazma becerisinin öğrenme-öğretme sürecinde sahipolduğu yer ve bu becerinin geliştirilmesinin öğrenen açısından gerekliliğikonuları irdelenmiştir.Yazma edimi salt bir bildirişim aracı değil, aynı zamanda bireyi psiko-sosyalaçıdan besleyen üst düzey bir zihinsel etkinlik olarak kabul edilmektedir.Birey yazarak, kendini ifade etmeye çalışır, ve diğer insanları tanıma veyazılanları okuyup, inceleyerek sorgulama olanağı bulabilmektedir.Yapmış olduğumuz çalışmada yazma becerisinin geliştirilmesinin önemiüzerinde durulurken yazma edimi üst düzey bir etkinlik olarak kabul edilip,onun salt bir bildirişim aracı olmayıp, bireyin yaratıcılığını geliştiren, onu çokyönlü etkileyebilen bir edim olduğu gerçeğinden hareket edilmiştir. Aynızamanda yazma edimini önemli kılan sosyal, ekonomik ve iletişimselnedenler de tartışmaya dahil edilmiştir.Bunun dışında tezin esas amacını engellemeyecek bir şekilde; ?yabancı dilintarihsel gelişimi?, ?Almanca öğretiminin önemi?, ?Ders kitabının önemi? gibikonular da tartışmaya açılmıştır.Örneklem olarak Almanca öğretiminde kullanılan ?Genial Arbeitsbuch A2?ders kitabı yazma becerilerine yönelik etkinlikler bağlamında araştırılarak,yazma becerisinin ilgili ders kitabında ne ölçüde geliştirildiği araştırılmıştır.
İngilizce`den sonraki ikinci yabancı dil Almancanın öğrenimi
Bu çalısmada ?ngilizce'den sonra ikinci yabancı dil olarak Almanca öğrenenlerin her iki dil arasındaki benzerliklerin etkisiyle Almanca'nın öğrenilmesi sırasında karsılastıkları dilsel benzerliklerden ne sekilde etkilendikleri arastırılmaktadır. Çalısma sadece sözcük boyutu ile sınırlandırılmıstır. Arastırmada Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Almanca öğretmenliği Programındaki öğrencilerin birinci yabancı dil olarak ?ngilizce öğrendikleri ve anılan programa ?ngilizce yabancı dil puanı ile kayıt yaptırdıkları, ardından ikinci yabancı dil olarak Almanca'yı öğrendikleri gerçeğinden hareketle; önce ?ngilizce ve Almanca yabancı dil bilgileri, standart seviye belirleme sınavlarıyla (Michigan Test ve Test-DaF) ölçüldü. Ardından, sözcük boyutundaki dilsel etkilesimlerin etkisini / kaynağını gösterebilecek bir 5'li likert tipi ölçek gelistirilerek uygulandı. Anılan ölçeğin ilk bölümünde öğrencilerin öğrenim durumları ve demografik bilgileri yer aldı. Takip eden üç ayrı bölümde ise uluslar arası kabul edilebilirliği olan sözlük ve arastırma bulguları ile belirlenen sözcük çiftlerinden olusturulan üç ayrı kategori olusturuldu. Buna göre, önce Almanca sözcüklerin ortografik yazımla örtüstüğü veya benzestiği 113 Almanca?ngilizce sözcük çifti verilerek öğrencilerin bu alandaki sözcük bilgileri ölçüldü. Takip eden bölümde Almanca ve ?ngilizce anlam olarak örtüsen 114 sözcük çiftine yer verildi. Son bölümde ise ?ngilizce sözcükler ve bunların Almanca karsılıklarının verildiği 112 sözcük çifti yer aldı. Gelistirilen ölçekten elde edilen veriler ile ilk iki testin sonuçları SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) ortamına aktarıldı ve buradan elde edilen veriler sayısal olarak yorumlandı. Sözcüklerin anlamları farklı bile olsa öğrenciler birbirine tam benzeyen veya çok benzeyen sözcükleri birbirini anlamca karsılayan sözcükler olarak algılayıp kullanabiliyorlar. Bu da dilbilimsel bakısla, diller arasında olumlu veya olumsuz aktarımlar yapılabildiğini gösteriyor. Bu sonuçlara göre müfredatta bu durum dikkate alınabilir ve bu sözcük çiftlerine kısmen de olsa yer verilerek, öğrencilerin bu konuda bilinçlenmeleri sağlanabilir. Diller arasındaki bu benzesmeyi dil öğrenimini olumsuz olarak etkileyen bir durum olarak değerlendirip, dil öğrenmeyi engelleyen bir olgu olarak kabul etmek yerine, öğrencilerin bilinçlendirilmesiyle, dil öğrenme sürecinde avantaja dönüstürülebilir. Böylece öğrencinin bu yolla özgüveninin ve dil bilincinin gelistirilmesine katkıda bulunulabilir.
Hier sind wir ve hallo freunde 8 ders kitaplarında günlük yaşam ve ülke bilgisi yabancı dil olarak Almanca alanında bir resim incelemesi
Sürekli olarak gelişmekte olan teknoloji aracılığıyla insanlar birbirlerine daha çokyakınlaşmaktadır ve dolayısıyla kültürleri de birbirleriyle bir etkileşim içinegirmektedir.Doğal olarak, bu gelişmeler sebebiyle yabancı dil öğretimi alanında da ilerlemelerkaydedilmekte ve birçok farklı alanda yabancı dilin işlevi ve değeri artmaya devametmektedir.nsanlar birbirleriyle iletişim halinde olmak istediklerinde ise, sadece kullandıkları dilibilmeleri karşılıklı anlaşma için yetersizlikler ortaya çıkmasına neden olabilmektedir.Bu nedenden ötürü birbirlerinin yaşam tarzları hakkında bilgi sahibi olmaları bu tarzsorunları giderebilir.Bu çalışma Türkiye'deki ilköğretim ve liselerde 2. yabancı dil olarak okutulan almancaderslerindeki ?Hier sind Wir? ve ?Hallo Freunde 8? kitaplarının, salt resim çerçevesindene derecede günlük yaşam ve ülke bilgisini aktardığını saptamaya çalışmıştır.
Emine Sevgi Özdamar'ın "Hayat bir kervansaray" adlı romanının eser merkezli yorumlanması
Edebi eserlerin ruhçözümsel ve psikolojik olarak yorumlanmasının SigmundFreud ve Otto Rank'ın öncülüğünde başladığı bilinmektedir. Yirminci yüzyılınilk çeyreğinden bu yana bazıları edebi eserler aracılığıyla eserin yazarınayönelik ruhçözümsel analizler yaparken diğer bazıları ise eserin doğrudankendisini ve eser içerisindeki karakterlerin yorumlanması işini üstlenmişlerdir.Bu tezin ana hedefi ise edebiyat eserinin bir kurmaca dünya, onun içinde yeralan karakterlerin de kurgusal olmalarından hareketle fantastik bir figüranalizi, psikoloji merkezli bir yorumlama yapmaktır. Dolayısıyla eserdışdünyadan bağımsız, otonom (özerk) bir özelliğe sahip olmak bakımındanyazarının dışında kendi kendisinin varlık nedeni olmaktadır.Eseri dış dünyadan bağımsız kılan unsur pek tabi onun kurgusal oluşu vesahip olduğu özerk dil ile ilintili bir mevzudur. Bu kurgusallığın ve kurgusaldünyanın yorumlanması ise bilme ihtiyacı duyan reel özneye (sujeye) dışsalgerçekliğin sorgulanması bakımından didaktik bir fayda sağlamaktadır.Pek tabi sanat eserinin birincil hedefi öğretici olmak değildir ve bu bakımdaneserin kendisinde didaktik bir yön aranamaz. Sanat, örneğin felsefe deolduğu gibi bir düşünme (nazar, theoria), ve eyleme (amel, praksis) değilaksine daha çok bir poiesis ?yapma?, meydana getirme işidir. Bu noktada butezin hedeflediği şey ise psikoloji biliminin varsayımlarından hareketlemeydana getirilmiş bir edebi eserin yorumlanması olacaktır.Yapmış olduğumuz figür analizi veya daha genel olarak psikolojik yorum içinseçmiş olduğumuz eser Almanya'da Almanca eserler veren Emine SevgiÖzdamar'ın ?Hayat Bir Kervansaray? adlı romanıdır. Bu seçimin nedeni iseromanın ana kahramanının özgül (spesifik) bir psikolojik çocuk perspektifisunuyor oluşudur.Tez beş bölümden oluşmakta, ilk bölüm; giriş, ikinci bölüm; psikoloji veedebiyatbilimin irdelenmesi, üçüncü bölüm; romanın içerik ve biçiminikapsamaktadır.Tezin dördüncü bölümü ise, romanın ana kahramanın yaşamı, diğerkahramanlarla olan ilişkisi aşısından psikolojik olarak yorumlanmasınıiçermektedir. Bu bölümde; bahtıl inançlar, ağır ahlaki değerler ve metafizikolgulara (Tanrı, şeytan gibi) maruz kalan bir çocuğun psikolojik açıdansergilemesi olası davranışları ortaya konmaya çalışılmıştır. Bununla birlikte;saplantı, kardeş kıskançlığı, elektra kompleksi ve kompleksin çöküşü gibibaşlıklar altında ana kahramanın sergilediği psikolojik davranışlar figür analiziile yorumlanmaya çalışılmıştır.
Erken yaşta yabancı dil öğrenimi okul öncesi dönem çocuklarının yabancı dil öğrenmelerini etkileyen faktörler üzerine bir araştırma
Erken yaşta yabancı dil öğreniminin araştırıldığı bu çalışmada, okul öncesi çocukların yabancı dil başarılarını etkileyen faktörlerin betimlenmesi amaçlanmıştır.Nitel araştırma yöntemi çerçevesinde veriler, test ve anket teknikleriyle elde edilmeye çalışılmıştır. Araştırmada verilerin toplanmasında İngilizce Resim-Kelime Testi, Anne ve Öğretmen Anketi kullanılmıştır. Ayrıca araştırmadaki bağımsız değişkenlerle ilgili bilgi toplamak için Kişisel Bilgi Formu geliştirilmiştir. Verilerin analizinde dört istatistiksel analiz kullanılmış olup bu analizler bilgisayarda istatistik paket programı (SPSS) ile yapılmıştır. Verilerin analizi sonucu elde edilen bulgulara dayanarak aşağıdaki sonuçlara varılmıştır.Okul öncesi dönemdeki çocukların yabancı dil başarıları ile onların1. biyolojik özellikleri arasındaki ilişkilere ait sonuçlar: çocukların yabancı dil başarı-ları, onların yaşlarına göre değişmektedir,2. aileleri arasındaki ilişkilere ait sonuçlar: çocukların yabancı dil başarıları, onların ika-met yerlerine göre değişmektedir,3. kayıtlı bulundukları okul öncesi eğitim kurumu asındaki ilişkilere ait sonuçlar: çocukların yabancı dil başarıları, kayıtlı bulundukları okul öncesi eğitim kurumunda yabancı dile yönelik bir öğretim programının olması ve yabancı dil öğretimine ayrılan sürenin hafta içine yayılması durumuna göre değişmektedir,4. yabancı dil öğretmenleri arasındaki ilişkilere ait sonuçlar: çocukların yabancı dil başarıları, öğretmenlerinin bazı özelliklerine göre değişmektedir.Anahtar Sözcükler: Yabancı dil öğretimi, erken yaşta yabancı dil, öğrenmeyi etkileyen faktörler.
Üniversitede iletişim: Ders içi dilsel davranışlarda yeniden yapılandırmaya ilişkin ampirik bir araştırma-işlevsel edimbilime dayalı-
Dil öğretiminde, ister anadil ister yabancı dil öğretimi olsun, hem öğretici hem de öğrenci ders içi iletişimde belli dilsel davranışlardan yararlanır. Bu araştırma, ilgisini sınıf içi öğrenci-öğretici arasındaki dilsel davranışlarda yer alan yeniden yapılandırmaya yönlendirmiştir. Yeniden yapılandırma kavramı; konuşmacının, ilgili bir söz öbeğini veya bir sözceyi, içeriğini değiştirmeksizin iletişim ortamına getirdiği söylemleri tekrar ele almasına ve ders içinde geçen bilgiyi işlemesine yöneliktir. Yeniden yapılandırma olarak adlandırılan söylemler, bu çalışmada kendi içinde beş alt alana ayrılmakta ve bunlar yapısı ve işlevleri açısından incelenmektedir. Bu çalışma söylem boyutu ile sınırlandırılmıştır.Veriler, işlevsel edimbilim yöntemiyle ?Türk Dili? ve yabancı dil olarak ?Almanca? derslerinden elde edilmiştir. Kayıt yapılan derslerin işlendiği fakülteler, anabilim dallarından yola çıkılarak seçilmiştir. Fen Bilimleri Enstitüsü'nden Mühendislik Mimarlık Fakültesi (FI), Sosyal Bilimler Enstitüsü'nden İletişim Fakültesi (FM) ve Eğitim Bilimleri Enstitüsü'nden de Alman Dili Eğitimi (FE) tercih edilmiştir. Böylelikle her bir enstitünün bir bölümü irdelenmiştir. Ayrıca; Mühendislik ve İletişim Fakülteleri, ?Türk Dili? dersinin haftada dört saat okutulması ve bu fakültelerdeki Türk Dili derslerinde ortak konuların işlenmesi nedeniyle tercih edilmiştir. Yabancı dildeki farklı yeniden yapılandırmaların ortaya konulabilmesi için ise, Alman Dili Eğitimi bölümündeki Konuşma dersleri tercih edilmiştir. Her bir bölümdeki derslerden kayıtlar yapılmış, HİAT ortamında yazı diline dökülmüş ve araştırmanın amacına uygun biçimde gerekli bölümler yeniden alınarak yapılandırılmış ve incelenmiştir.İletişim Fakültesi (FM) ve Mimarlık Fakültesinde (FI) verilen Türkçe derslerinde sınıf içi dilsel davranışlarda ağırlıklı olarak öğreticinin kendi iradesiyle, yönlendirme olmaksızın oldukça fazla yeniden yapılandırmaya yöneldiği gözlenmiştir. Dilsel davranış olarak Türkçe derslerinde; 1) Özetleme ve 2) içeriği aynı olmasına rağmen sözcelerin farklılık gösterdiği yeniden yapılandırmalar ağırlıklı olarak yer almaktadır. Alman Dili Eğitimi bölümündeki (FE) Konuşma derslerinde ise 3) tekrarlar ve 4) söz öbeklerin üzerinde yeniden yapılandırılarak çalışılma olgusuna daha yoğun olarak rastlanmıştır. Her üç Fakültede de 5) sözceler arasında köprü görevi gören, anlamsal boyutta bir kavramı başka sözcelerle açıklayabilmemizi sağlayan, sözcelerin içinden önemli görülen söz öbeklerin tekrarı sıkça yer almaktadır.Öğrenci Türkçe derslerinde daha çok dinleyen konumundayken yabancı dil derslerinde daha etkin rol almakta ve öğreticiyle daha sık iletişime geçmektedir. Bu dilsel davranışla, öğreticide gözlendiği gibi öğrenci de yeniden yapılandırmaya yönelerek, öğrenilenlerin pekişmesinde etkin rol almaktadır.Bu çalışma sonucunda elde edilen veriler doğrultusunda yeniden yapılandırma, öğretmen adaylarına öğrenimleri sürecinde tanıtılabilir ve derslerdeki dilsel davranışlara daha bilinçli yaklaşmaları sağlanabilir. Üniversite öğrencilerinin de kendi dilsel davranışları üzerinde çalışmalarını sağlayarak, ders içinde anlamadıkları yerlerde kendilerini daha açık bir biçimde ifade etmelerine yardımcı olunabilir ve böylece kesintisiz bir bilgi aktarımına, sınıf içi iletişimdeki dil kullanımlarının daha bilinçli ve kontrollü hale gelmesine katkı sağlanabilir ve öğretimin kalitesi arttırılabilir.
Yabancı dil öğretim yöntemlerinin Türkiye'nin yabancı dil olarak Almanca ders kitaplarına yansıması
Yabancı dil öğreniminin tarihçesine baktığımız zaman, çeşitli faktörlerin rol oynamasıyla birçok yeni yöntemin geliştirildiğini görebiliriz. Bu çalışmanın amacı, Almanca Öğretiminde yabancı dil yöntemlerinin Türkiye'deki yabancı dil ders kitaplarında ne ölçüde kullanıldığını tespit etmektir. Ders kitabı analizinde kullanılacak kitaplar Milli Eğitim Müdürlüğünün izniyle Tebliğler Dergisinde yayınlanan ve Türkiye'de basılan kitaplardan seçilmiştir. Kitapları şu şekilde sıralayabiliriz. „Almanca Ders Kitabı II basım yılı 1940, Almanca Ders Kitabı III basım yılı 1940, Almanca Ders Kitabı I basım yılı 1957, Almanca Ders Kitabı basım yılı 1963, Texte und Situationen I basım yılı 1974 ve Texte und Situationen basım yılı 2006. Analiz esnasında özellikle şu yöntemlere odaklanılmıştır: dilbilgisi-çeviri yöntemi, doğrudan yöntem, işitsel-dilsel yöntem, işitsel-görsel yöntem, aracı yöntem, iletişimsel yöntem ve kültürlerarası yöntem. Bahse geçen yöntemler kronolojik sıraya göre işlenmiştir. Yöntemlerin tarihsel gelişimlerini aktaran kısa giriş metinlerinden sonra her bir yönteme özgü özellikler, alıştırmalar ve metodolojik prensipler sıralanmıştır. Anahtar Sözcükler: Ders kitabı, Ders kitabı inceleme, Yabancı dil öğretim metotları, Yabancı dil olarak Almanca, Yabancı dil öğretim metotlarının tarihsel gelişimi.
Kültür aktarımında çeviri stratejileri: Yüksel Pazarkaya'nın Türkçe- Almanca çeviri örneğinde bir araştırma
Bu araştırmada, Yüksel Pazarkaya esas alınarak kültür aktarımı bağlamında çeviri stratejileri incelenmiştir. Bunun için önce çeviri hakkında teorik bilgilendirmelerde bulunulmuştur. Ardından çevirinin Yüksel Pazarkaya ile ilişkisi ortaya konulmuş ve Yüksel Pazarkaya'nın Almancadan Türkçeye ve Türkçeden Almancaya yaptığı çevirilerden örnekler incelenerek çeviri stratejileri açısından en farklı sonuçları veren örnekler çalışmaya alınmıştır. Çeviri stratejilerinin incelenebilmesi için Yüksel Pazarkaya'nın hem Almancadan Türkçeye hem de Türkçeden Almancaya yaptığı çeviri örneklerinden yararlanılmıştır. Örnek incelemelerde hem kaynak metin hem de erek metin kullanılmıştır.Örnek parçalar incelenirken önce biçimsel inceleme yapılmış sonrada çeviri işlemi ve strateji taramasına geçilmiştir.Çalışmanın inceleme kısmı Türkçeden Almancaya ve Almancadan Türkçeye yapılmış çeviriler olmak üzere iki ana başlık altında toplanmıştır.Değerlendirme kısmı da Türkçeden Almancaya yapılmış çevirilerin ve Almancadan Türkçeye yapılmış çevirilerin değerlendirilmesi olmak üzere iki ana başlık altında yapılmıştır. Kültür Aktarımında kullanılan stratejiler değerlendirilmiştir. Bütün çeviri biçimlerini kapsayan genel bir değerlendirmeye de yer verilmiştir.Değerlendirmede, kullanılan işlem, strateji ve yönteme göre sonuçlar, biçime yönelik sonuçlar, uyaklara yönelik sonuçlar, dize çevirisine yönelik sonuçlar, başlık çevirisine yönelik sonuçlar, deyim ve atasözü çevirisine yönelik sonuçlar, özel isim çevirisine yönelik sonuçlar ve kültür aktarımında kullanılan stratejilere göre sonuçlar çıkarılmıştır.Türkçeden Almancaya yapılan çeviriler için şunlar söylenebilir: İncelenen tüm çevirilerin erek odaklı yapıldığı gözlemlenmiştir. Bu arada Pazarkaya, kaynak metni göz önünde bulundurmuştur. Çevirilerde ender olarak gerekli olan hallerde sözcüğü sözcüğüne çeviri stratejisi kullanılmış fakat çevirilerin genelinde bağımlı çeviri stratejisinin kullanıldığı açıktır. Yüksel Pazarkaya, kaynak metin yazarının dilsel özelliklerini olabildiğince muhafaza ederek çevirisini yapmaya özen göstermiştir.En çok kullanılan çeviri işlemlerinin sırasıyla; Doğrudan Aktarım, Uyarlama, Daha Açık Hale Getirme olduğu görülmektedir. Ödünleme, Yanlış Yorumlama, Yöntemsel Hata gibi işlemlerin (çeviri hatası) ise hiç kullanılmadığı görülmektedir.Almancadan Türkçeye yapılan çeviriler içinse şunları söylemek mümkündür: İncelenen tüm çevirilerin erek odaklı yapıldığı gözlemlenmiştir. Fakat her çeviride kaynak metne bağlı kalınmıştır. Çevirilerde gerekli durumlarda sözcüğü sözcüğüne çeviri stratejisi kullanılmıştır fakat çevirilerin genelinde bağımlı çeviri stratejisinin kullanıldığı açıktır. Yüksel Pazarkaya, kaynak metin yazarının dilsel özelliklerini olabildiğince muhafaza ederek çevirisini yapmaya özen göstermiştir.En çok kullanılan çeviri işlemlerinin sırasıyla; Doğrudan Aktarım, Örtükleme, Daha Açık Hale Getirme olduğu görülmektedir. Eksik Çeviri, Yersiz Açımlama, Yöntemsel Hata gibi işlemlerin (çeviri hatası) ise hiç kullanılmadığı görülmektedir.Kültürel öğelerin aktarımının, Açımlama, Doğrudan Aktarım ve Ödünçleme işlemleri ile gerçekleştirildiği görülmektedir. Bu bağlamda en çok kullanılan işlem ise Doğrudan Aktarma işlemidir.Sonuç olarak, Yüksel Pazarkaya'nın, kaynak metinlerde yer alan kültürel öğeleri erek metine aktardığı gözlemlenmiştir. Kültürel öğeler en çok doğrudan aktarma işlemi aracılığı ile erek metne taşınmıştır. Doğrudan aktarma işlemi ve bunun yanı sıra çeviri eylemi sırasında kullandığı tüm işlem, yöntem ve stratejiler inceleme ve değerlendirme aşamasında ortaya çıkmıştır.
Yüksel Pazarkaya'nın eserlerinde eğitim problemleri: Edebiyat yardımı ile kültürlerarası eğitime bir katkı
Bu çalışmanın amacı Yüksel Pazarkaya'nın eserlerindeki farklı kültürler, genel olarak Türk ve Alman kültürleri bağlamında eğitim sorunlarını ve edebiyatın eğitime katkısını incelemektir.. Araştırma kapsamında hem Türkçe yazılmış eserler, hem de Almanca yazılmış eserlerden faydalanılmış, Pazarkaya'ya ait öykü, şiir, somut şiir, tiyatro eserleri ve kısa hikayeler çalışmaya alınmıştır.Çalışma beş ana bölümden oluşmaktadır. Eğitim sorunlarını daha yakından inceleyebilmek için çalışmanın ilk bölümünde temel kavramların açıklanması hedeflenmiştir. İlk bölümde ayrıca, farklı kültürlere ait olan çocukların eğitim problemleri ele alınmış ve edebiyatın eğitime katkıları bağlamında ise eğitim problemlerinin kültürlerarası öğrenme ile azaltılabileceği tespit edilmiştir.Çalışmanın ikinci bölümünde Pazarkaya'nın edebiyat kariyeri daha yakından incelenmiştir. Türk asıllı yazar olarak Pazarkaya'nın diğer yazarlar arasındaki konumu tespit edilmeye çalışılmıştır. Eserleri bu bölümde ?Alman-Türk kültür sentezi? ve ?Almanya`da Türk yaşamı'' olarak ikiye ayrılmıştır. Kültürlerarası yaşamın, yazarın eserlerine olan etkisi, eserlerindeki karakterler, okuyucu kitlesi ve motiflere bu bölümde yer verilmiştir. Genel olarak toplumdaki olayları yansıttıkları ve bu nedenle daha fazla okunması için desteklenmesi gerektiği gözlemlenmiştir.Çalışmanın üçüncü bölümünde Pazarkaya'nın eğitici etkinlikleri ve teşvikleri incelenmiştir. Bir şair olarak şiirlerindeki, bir çevirmen olarak çevirilerindeki eğitimin önemli rolü ele alınmıştır. Eğitici eserlerinde, çevirilerinde, şiirlerinde, somut şiirlerinde ve öykülerinde eğitim ve kültürlerarası eğitime hizmet etmektedir ve çokkültürlü bir toplumda gerek duyulan ?tolerans?, ?anlayış?, ?empati?, ?saygı? ve ?eşitlik? kavramlarının Pazarkaya aracılığıyla öğrenilebileceği tespit edilmiştir. İki kültür arasındaki benzerlik ve farklılıklar ve politika bağlamında çocuklar ve gençler için olan çabalar da yine bu bölümde gözlemlenmiştir.Yüksel Pazarkaya'nın eserlerindeki kültürlerarasılık çalışmanın dördüncü bölümünde incelenmiştir. Alman toplumunda yaşanan olayları eserlerinde yansıttığı tespit edilmiştir. Eserlerinde Türk ve Alman kültürlerini yakınlaştırmak için çabaladığı görülmektedir. Bu sebepten eserleri eğitim problemlerini azaltmak ve dayanışma içersinde yaşamak için hedefe giden yolda önemli araçlardan biridir denilebilir.Yüksel Pazarkaya'nın eserlerindeki eğitim problemlerinin farklı boyutları ve farklı özellikleri çalışmanın beşinci bölümünde dört alt başlık altında değerlendirilmiştir. Birinci altbaşlık içersinde Pazarkaya'nın Türk işçilerinin problemlerini onların ilk karşılaşmaları ile en baştan ele alması ve gerçek isimler kullanarak karakterleri kendi hisleriyle anlatmasının tespiti önemlidir. Uyum problemlerinin, yaşanılacak yer seçimi ile azaltılabileceğine ve yaşanılan ortamın çocuğun eğitim hayatına olan etkisine değinilmiştir. İkinci altbaşlıkta okul problemleri araştırılmıştır. Tespit edilen önemli bir nokta da ailelerin örnek teşkil edebilecek seviyede eğitimli olmamasıdır ve dil seviyesindeki yetersizlik sebebiyle çocuklarının eğitimlerine karşı az ilgili olmalarıdır. Üçüncü altbaşlıkta en önemli tespit işçi çocuklarının kimlik probleminin tespitidir. Farklı olmaktan dolayı okulda kazanılan kötü tecrübelerin çocukların okul başarılarını etkiledikleri görülmektedir. Böyle bir sorunun derslerde ele alındığında diğer kültüre ait olan çocukların daha mutlu ve başarılı olacağı vurgulanmıştır. Dördüncü ve son altbaşlıkta toplumsal çocuk eğitiminde problemler tespit edilmiş ve ırkçı saldırılar, önyargılar ve aşağılanma gibi istenilmeyen olay ve durumların Pazarkaya'nın incelenen farklı türde eserlerinde de ele aldığı ve toplumdaki gerçeklikleri yansıttığı tespit edilmiştir. Tespit edilen konulardan bazıları şunlardır: Yabancı düşmanlığı, toplumda yeterli olmayan tolerans ve anlayış, çokkültürlülüğü bir şans olarak kullanmamak, kimlik problemi, farklı kültür ve insanlara karşı önyargı. Problemlerin çözümüne eğitim ile başlanmalıdır. Bu nedenle ilk önce ders kitapları kültürlerarasılığı desteklemeli ve öğretmenlere öğrencilerinin geldiği ülkeleri daha yakındantanımaları için projelerle yardımcı olunmalıdır. Elde edilen sonuçlar Yüksel Pazarkaya'nın eserlerinin, dolayısıyla edebiyatın eğitim sorunlarını azaltmakta etkili olabileceğini gözler önüne sermiştir.
Yabancı dil eğitiminde eğitici drama oyunları ve teknikleri, uygulamaya yönelik bir araştırma
Yabancı Dil Eğitiminde Eğitici Drama Oyunları ve Teknikleri, Uygulamaya Yönelik Bir Araştırma? başlıklı bu çalışma, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Alman Dili Eğitimi Anabilim Dalı bünyesinde `Yüksek Lisans Tezi' olarak hazırlanmıştır.Ülkemizde yabancı dil eğitimi konusunda hemen hemen her gün yeni yöntemler üzerine konuşulmakta, yeni stratejiler geliştirilmekte ve sayısız araştırma sonucu yayımlanmaktadır. Ancak yabancı dil eğitiminde de henüz istenilen seviyeye ulaşılamadığı da açıktır. Bunun temelinde birçok sorun yatmaktadır. Ancak bunları tek tek tartışmak bu araştırmanın sınırlarını aşmaktadır. Bu nedenle bu araştırmada etkili bir eğitim-öğretim tekniği olan drama teknikleri ele alınmıştır.Yabancı Dil Eğitimi derslerinde drama tekniklerinin önemi tartışılamaz. Drama kavram olarak; eylem, yaşamak, canlandırmak ve oynanmak için yazılmış oyun anlamlarına gelmektedir. Drama (oyun) yönteminde bir düşünce, durum, sorun ya da olay bir öğrenci grubunun önünde dramatize edilir.Yabancı dil eğitiminde drama tekniklerinin çok sayıda yararlarından bahsedilebilir.Her şeyden önce drama teknikleri öğrenci merkezli eğitim öğretimi olanaklı kılmakta ve yaparak, yaşayarak öğrenmeye katkı sağlamaktadır. Etkili eğitim- öğretim stratejilerinden biri olan drama sayesinde yabancı dil dersleri bir oyun olarak algılanmakta ve sınıf eğlenceli bir alana dönüşmektedir.Bu çalışmanın kurumsal bölümünde eğitimde öğretim modeli, strateji, yöntem ve beceri kavramları, eğitimde etkili öğrenci merkezli etkileşim stratejilerinden drama tekniğinin kullanımının tarihçesi, eğitimde drama, rol oynama, kavramları, eğitici dramada öğrenme türleri ve dramanın yararları, drama stratejilerinin yabancı dil eğitimindeki yeri ve önemi konuları ele alınmıştır.Buna ek olarak Milli Eğitim Bakanlığı Yabancı Dil Öğretimi müfredatı drama teknikleri açısından incelenmiştir.Çalışmanın uygulamaya dönük ikinci bölümünde, anket uygulamaları yardımıyla, ?drama teknikleri? konusunda öğretmen adayı öğrencilerin ve öğretmen ve öğretmenlerin bilgi ve yeterlilik düzeyleri araştırılmıştır. Milli Eğitim Bakanlığı yabancı dil eğitimi ders müfredatlarında drama teknikleri konusuna yeterince yer ayrıldığı, araştırmaya dahil olan hem öğretmen adaylarının hem de öğretmenlerin ?Drama teknikleri/stratejileri? konusunun önemine ilişkin yeterli bilgiye sahip oldukları ortaya çıkmıştır. Ancak hem eğitim fakültelerinde hem de okullardaki uygulama boyutunda bir takım yetersizlikler saptanmıştır.Ankete katılan öğretmenler, drama tekniğini kullandıklarını belirtmektedirler. Ancak bilgilerinin eksikliğini de kabul etmektedirler. Bazı öğretmenlerin de kendilerini araştırma yapılan konuda eksik hissederek, ankete katılmadıkları göz önünde bulundurulursa, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı yürütülen hizmetiçi eğitim çalışmalarında stratejiler konusuna, özellikle de yabancı dil eğitiminde vazgeçilmez değerde olan ?drama stratejileri? konusuna özel önem atfedilmelidir diye düşünmekteyiz.Ancak şu anda asıl sorun eğitim fakültelerinden mezun olacak öğretmenlerin durumuyla ilgilidir. ?Drama İnceleme ve Eğitimi? dersinin bazı Anabilim dallarında kaldırılmış olması nedeniyle, 2010 yılından itibaren bu anabilim dallarından mezun olacak öğretmenler, drama stratejileri konusunda yeterince donanımlı olamayacaklardır. Bu dersin yeniden programa alınması, diğer taraftan ise diğer tüm yöntem derslerinde drama teknikleri konusuna gereken önem verilmelidir.
Almanca öğrenenlerin Alman diline karşı geliştirdikleri metaforik algılarının çok dillik çerçevesinde incelenmesi
Bu çalışma, Almanca öğrenenlerin Alman diline karşı geliştirdikleri metaforik algıları çok dillilik bağlamında ele almaktadır. Teorik temelden sonra bir liseden 503 katılımcının yer aldığı araştırmanın yapısı sunulmuştur. Sonuçlar 14 farklı kategoriye ayrılmış ve diller için ortaya çıkan kategorinin burada açık ara farkla ilk sıraya yerleştiği görülmüştür. Katılımcıların yaklaşık % 80'i çarpıcı bir şekilde Almanca ile İngilizce arasındaki benzerliklere dikkat çekmiştir. Buna ilişkin argümanlarını, iki dilin fonolojik, semantik ve sözdizimsel düzeyine kadar inen gerekçelerle desteklemişlerdir. Araştırmada, öğrenicilerin Almanca dersine deneyimsiz ve boş zihinle gelmedikleri, aksine çok dillilik ilkeleri doğrultusunda sürekli teşvik edilmesi gereken, bu derse daha önceki deneyim ve bilgilerini yanlarında getiren kişiler olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır.
Almanya ve Türkiye deneyimi olan Almanca öğretmenlerinin kendi dil öğrenim biyografilerine yönelik bir inceleme
Bu araştırmanın amacı Almanya'da genç yaşlarında Alman dilini öğrenmeye devam eden, bugün Türkiye'de Almanca öğretmenliği yapan öğretmenlerin, Alman dilini nasıl ve hangi stratejilerle öğrendiklerini mülakat yolu ile belirleyerek, Alman dilini öğrenecek ve öğretecek öğrencilere yeni bakış açısı ve öğrenme stratejileri kazandırmaktır. Dil öğrenme biyografi yaklaşımını öğrenenlerin kullanması, dil öğrenme süreçlerini bilinçli olarak yönlendirme imkanı sunacağı gibi öğretmenlerin de kendi dil edinim süreçlerini gözden geçirirken hatırladıkları tecrübeleriyle dersi en iyi metotlarla ve yaklaşımlarla sunmasını ve öğrencilerinin dil öğrenme süreçlerini daha detaylı kontrol etmesini sağlayacaktır. Mülakatlardan elde edilecek veriler nitel incelenecektir ve öğretmenlerin görüşleri değerlendirilecektir.
Dibilimsel gerekçelenmdirme çözümlemesi -Almanca ve Türkçe boşanma metinleri bağlamında gerekçelendirme ve belirleyenleri-
11. ÖZET Bu çalışmanın temel konusu Almanca ve Türkçede hukuksal gerekçelendirme olmakla birlikte, doğal dilsel gerekçelendirmelere ilişkin genel kuramlar irdelenmiştir. Dilbilimsel gerekçelendirme kuramı oldukça yenidir; gerekçelendirme adı altında irdelenmesi genellikle söz- eylem kuramı çerçevesindedir. Yeni çalışmalar doğası gereği kuramsal ağırlıklıdır. Bu bakımdan, bu çalışmada dallararası kimi kuramlara geniş yer verildi. Çalışma on bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, toplumsal gerçekliği ve bunun yöntemlerini araştırma konusu olarak belirleyen budun yöntembilim irdelenmiştir. Gerekçelendirme, bir konuda uzlaşımı hedefler. Uzlaşım, ancak ortak deneyimlerin gözetilmesiyle sağlanır. Toplumsal gerçekliği gözetmeyen bir uzlaşma çabasının başarıya ulaşması çok güçtür. Bu yüzden, gerekçelendirmede budun yöntembilimin verilerinden yararlanılması gereği vurgulanmış ve konuya ilişkin savlar belirginleştirilmiştir. İkinci bölümde, dilbilimsel metin çözümlemesi konulaştırılmıştır. Burada, metin dilbilimin gelişimi, metin kavramı, metin türleri ve bunları ayrımlaştırma ölçütleri irdelenmiştir.228 özet Üçüncü ve dördüncü bölümde, hukuksal gerekçelendirmenin gelişimine katkı sağlayan kuramlar ve bu kuramlar arasındaki etkileşim sorunlaştırılmıştır. Bu bağlamda, Baier'in ahlaksal gerekçelendirme kuramı, Toulmin' in gerekçelendirme kuramı ve modeli, Hare'nin ahlaksal gerekçelendirme kuramı, Wittgenstein' m dil oyunu kavramı, Austin, Searle ve Klein' m söz-eylem kuramı irdelenmiştir. Söz konusu kuramlar, gerekçelendirme çözümlemesi açısından sınanmış ve gerekçelendirme kuramına katkıları tartışılmıştır. Beşinci bölümde, gerekçe ve gerekçelendirme tüm yönleriyle ele alınmış; formal mantığın doğal dilsel gerekçelendirmeyi betimlemedeki yetersizliği vurgulanmıştır. Gerekçelendirmenin, eylem, söylem, hakikat, tartışma ve güdüleme ile ilişkisi incelenmiştir. Ayrıca, sezdirim kuramı, bağıntı kuramı ve yapıcı etikin gerekçelendirmedeki işlevi sorunlaştırılmıştır. Altıncı bölümde, hukuksal gerekçelendirme kuramı ve bunun yorumbilim ve dilbilim ile ilişkisi konulaştırılmıştır. Bu bölümde, hukukbilim, dilbilim ve yorumbilim arasında olması gereken işbirliği ve olası yöntemler sav oluşturucu biçimde ayrımlaştırılmıştır.229 özet İrdelenen kuramlar ve değinilen bilim dalları, dallararası etkileşim ve işbirliğinin zorunluluğunu ortaya koymuştur. İzleyen bölümde ise, boşanmaya ilişkin yasal düzenlemelere kısaca yer verilmiştir. Alman ve Türk yasalarına göre boşanma nedenleri belirtilmiş, aralarındaki koşutluk ya da koşutsuzluk belirginleştirilmiştir. Edimsel bölümde, Türkçe ve Almancadan seçilen boşanma metinleri, Toulmin' in gerekçelendirme modeline göre çözümlenmiştir. Kararların yorumlanmasında kimi kuramlara gönde rme yap ı İmi ş 1 1 r. Sonuç bölümünde, kapsamlı bir gerekçelendirme modeline ilişkin savlar geliştirilmiştir. Gerekçelendirmede karşı gerekçelendirenin belirleyiciliği önemsenmiş; dallararasılık, ahlaksallık, iletişimsellik, anlaşılırlık, uygunluk, yararlılık ve akılcılığın gerekçelendirmedeki önemi ve işlevi bu çalışmanın başlıca savları olarak vurgulanmıştır. Kuramsal ve edimsel bölümde belirginleşen gerekçelendirme ölçütleri irdelenmiştir.
Almanca ve Türkçenin yazım kuralları ve noktalama işaretleri
ÖZET ALMANCA VE TÜRKÇENÎN YAZIM KURALLARI VE NOKTALAMA İŞARETLERİ Cafer BOZKURT Yüksek Lisans Tezi, Alman Dili Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Tahir BALCI Eylül 2001, 208 sayfa Yalnız okullardaki Almanca dersleri değil; Almanca konuşulan ülkelerden dönen kişileri de göz önünde bulundurduğumuzda Almancanm Türkiyede en çok konuşulan yabancı dillerden biri olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Almanca, Türkiyede bu denli yaygın olmasına karşın daha iyi öğretimi için gerekli temel araştırmalar halen tamamlanamamış, eksik kalmıştır. Temel araştırmalardan kastım, karşılaştırmalı dilbilim araştınnalan ve bunların sonucunun uygulamalı dilbilime; diğer bir deyişle Almanca derslerine entegrasyonudur. Türkiyedeki Almanca derslerine ve Almanca öğrenen Türklerin çalışmalarına bir göz atıldığında; bu derslerin ve çalışmaların transferlerle dolu olduğu anlaşılacaktır. Bu derslerin ve öğrenirlerin çalışmalarının transferle dolu olmasının nedeni, öğrenirlerin yabancı dili anadili temelinde öğrenmesi yatmaktır; başka bir deyişle öğrenir kendini ifade edebilecek ve düşünebilecek bir dili ve öğelerini zaten bilmektedir. Bu transferlere dil ediniminin her alanında ve aşamasında rastlamak olanaklıdır. Bu çalışmada bu alandaki yanlışların tahmininde yalnız teoriden hareket etmenin amaca uygun olmayacağını düşünerek ampirik bir yol izlemeyi tercih ettim.Ük bölümde dilin iletişim aracı olarak önemini vurgulayıp dilbilimin tarihini kısaca özetledim. Karşılaştırmalı dilbilimin terminolojisi, alanı ve yöntemlerini de bu bölümde ele aldım. Ayrıca yine aynı böîümde her iki dilin yazım ve noktalama kurallarının tarihi gelişimim sundum. İkinci bölümde ise Almancanın ve Türkçenin yazım kurallarının ve noktalama işaretlerinin karşılaştırmasını yaptım. Üçüncü bölümde bu alandaki transferleri tahmin ve tespit etmeye ve didaktik açıdan sebeplendirmeye çalıştım. Son bölümde elde edilen verileri değerlendirdim. Bu çalışmanın sonucunda Almancanın ve Türkçenin yazım kuralları ve noktalama işaretleri alanında benzerlikler ve farklılıklar gösterdiğini ve bu özelliklerin Almanca öğrenimini yerine göre kolaylaştırdığını veya zorlaştırdığını tespit ettim. Ayrıca bazı noktalama işaretlerinin yalnız Türkçede ya da yalnız Almancada bulunduğunu saptadım. Bu çalışmayla Almancanın yazım ve noktalama kurallarının Türkçeninkine göre kararlı bir yapıda olduğunu; Türkçede ise bu kuralların kullanımının kişilerin dil beğenilerine göre değişiklik gösterdiğini, bunun sebebinin de Türkiyede dil beğenileri farklı dil kurumlarının bulunmasına bağlı olduğunu tespit ettim. Ayrıca dillerin dil tipolojisi açısından bağlı bulundukları dil grubunun da transferlerin diğer bir nedeni olduğunu saptadım.Bu arada noktalama işaretleri alanındaki transferlerin yazım kurallarına göre daha az olduğunu gördüm. Bunun nedeni ise Türkçenin noktalama işaretlerinin Fransızcamn noktalama işaretlerinden etkilenmesi olarak açıklayabiliriz. v Anahtar Kelimeler: Yazım Kuralları, Noktalama İşaretleri, Almancanın Yazım Kuralları Reformu, Karşılaştırılmalı Dilbilim
Almanca öğretmenliği hazırlık sınıfı öğrencilerinin yabancı dil kayıpları ile motivasyonları arasındaki ilişki
ivÖZETALMANCA ÖĞRETMENLİĞİ HAZIRLIK SINIFI ÖĞRENCİLERİNİN YABANCIDİL KAYIPLARI İLE MOTİVASYONLARI ARASINDAKİ İLİŞKİBahar ALBAYRAKYüksek Lisans Tezi , Alman Dili ve Eğitimi Anabilim DalıDanışman : Yrd.Doç. Dr. Ergün SERINDAĞAralï±k 2006, 116 sayfaBu çalışmada yabancı dil kaybı ile motivasyon arasındaki ilişki teorik vedeneysel bağlamda tartışılmaya çalışılmıştır. Çalışma iki ana konu üzerinekurulmuştur. Bir taraftan yabancı dil kaybı alanındaki araştırmalardoğrultusunda geliştirilmiş olan unutma teorileri ve hipotezleri üzerindedurulurken, diğer taraftan motivasyon faktörünün yabancı dil kaybına etkisininönemi üzerinde yoğunlaşılmıştır.Yabancı dil kaybı alanındaki araştırmalarıngelişimi ve gelişiminde ulaşılan belli noktalar ile ilgili bu araştırmaların belli başlıözellikleri üzerinde durulmuştur. Motivasyon faktörünün ve ilgili kavramlarıntanımlanmasından sonra bu faktörün yabancı dil öğrenim sürecine etkisivurgulanmıştır. Çalışmanın deneysel kısmında problem cümlelerine cevaparanması koşulluyla motivasyonun yabancı dil kaybına önemli ölçüde bir etkisiolduğu görülmüstür.Anahtar Kelimeler : Yabancı dil kaybı, motivasyon ,unutma ,unutma teorileri, yabancı dil kaybı araştırmaları.
Vecihi Timuroğlu'nun ve Friedrich Schiller'in şiirlerinde biçem karşılaştırması ve sözkonusu biçemlerin öğretimi
Türkiye'de iir çözümlemeleri hakk nda yap lan çal malar n büyük birço unlu u iirin biçimsel özelli i üzerinde durmaktad r. Biçem konusunda çokaz ara t rma bulunmakta, bu ara t rmalar n iir çözümlemelerine pekyans mad görülmektedir. Bu nedenle bu çal man n biçem ö retimine biryenilik getirmesi amaçlanmaktad r. Çal man n kuramsal bölümünde, iirkavram ve iirin tarihçesi hakk nda bilgi verilmeye çal lm , bunun yan s rabelirlenen biçemlerin kavramsal anlamlar , i levleri, özellikleri aç klanmayaçal lm t r.iir ö retimi dersinde biçemlerin gerekti i kadar incelenmemesi, dahaçok biçimsel inceleme yap lmas çal man n ç k noktas n olu turmu tur.Ancak biçem iirin anlama yön vermekte, dilin kullan m alanlar n göstermekteve okuyan n hayal gücünü ve yarat c l n geli tirmektedir. Bu nedenle biçemö retimi, iir incelemelerinde önemli bir yer tutmaktad r.Çal man n kuramsal bölümünde biçemler tan t lm , uygulamabölümünde ise belirlenen iki airin iirleri biçemsel aç dan çözümlenmeye veö retim önerilerinde bulunulmaya çal lm t r.Anahtar Sözcükler: iir Dili, Biçem, Biçem Ö retimi, iir ncelemeleri, Yaz nÖ retimi
İlköğretimde sınıf öğretmenliği yapan Almanca öğretmenleri
IIÖZETİLKÖĞRETİMDE SINIF ÖĞRETMENLİĞİ YAPAN ALMANCA ÖĞRETMENLERİYener ÇINIÇEVYüksek Lisans Tezi, Alman Dili Eğitim Anabilim DalıDanışman: Prof. Dr. Tahir BALCIOcak 2007, 81 SayfaBu çalışmada sınıf öğretmenliği alanında çalışan Almanca öğretmenlerinin,yaşadıkları sorunlar çalışılmıştır.Almanca öğretmenlerinin sınıf öğretmeni olarak atanması 1998 yılına kadarsüregelmiş bir olgudur. Bu öğretmenlerin farklı bir alana nasıl uyumsağladıkları, ya da sağlayıp sağlamadıkları tam bir araştırmaya değerkonudur. Çalışmam bu durumda olan Almanca öğretmenleri ile yapılan biranketle bu duruma açıklık getirmeye çalışmakta. Anketin yanı sıra bu ikidersin ders programları önce kendi içlerinde daha sonra birbirleri ilekıyaslanarak incelenmiştir, bundaki amaç bu iki farklı dersin ortak ve ayrışannoktalarını tespit edip bunları irdelemektir. Anket sonuçlarının dersprogramları sonuçları ile kıyaslanması ile Almanca öğretmenlerinin kendialanlarının dışında hangi sorunlarla karşılaştıkları tespit edilecek.Sorun yaşayan ve yaşamayan öğretmenlerin yüzdeleri çıkarılıp bunlaradayanılarak Almanca öğretmenlerinin sınıf öğretmenliği alanındaki durumlarınesnel ölçütlerle ölçülecek.Anahtar Sözcükler: Sınıf öğretmenliği, Almanca öğretmenliği, EğitimPolitikası, Alan Dışından Gelen Öğretmenlerin Sorunları
Etkin öğrenme modelinin ikinci yabancı dil olarak almancanın bilişsel, edimsel ve duyuşsal öğrenilmesine etkisi
Bu çalışmanın amacı, etkin öğrenme modelinin ikinci yabancı dil olarak Almancanın bilişsel, edimsel ve duyuşsal öğrenilmesine etkisini belirlemektir. Bu amaçla öntest-sontest kontrol gruplu model kullanılmıştır. Çalışma, 2006-2007 eğitim-öğretim yılında Adıyaman Merkez Fatih Anadolu Lisesi 10. sınıf öğrencileriyle yedi ay süreyle yürütülmüştür. Kuramsal bölümde yabancı dil öğretimini etkileyen öğrenme kuramlarına, dilbilimsel yaklaşımlara, yabancı dil öğretim yöntemlerine ve ikinci yabancı dil kavramına değinildikten sonra, etkin öğrenme modeline ilişkin açıklamaların ardından ikinci yabancı dil olarak Almanca dersinin etkin öğrenme modeline göre ne şekilde tasarlanması gerektiği ele alınmıştır. Görgül bölümde, veriler Almanca bilişsel alan öntest?sontesti, edimsel alanda okuma ve yazma becerilerine ilişkin sontestleri ve duyuşsal tutum ölçeği ön uygulama ve son uygulamaları ile elde edilmiştir. Bu verilerin yanında dersi yürüten öğretmenin gözlemlerinden elde ettiği bilgilere de yer verilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde grup içi öntest-sontestlerin karşılaştırılmasında eşli (paired samples) t-testi uygulanmıştır. Gruplar arası puanların karşılaştırılmasında ise, bağımsız gruplar (independent samples) t-testi kullanılmıştır. Anahtar Sözcükler: Etkin öğrenme, çok di l l il ik, ikinci yabancı di l olarak Almanca, yapılandırmacıl ık, i letişimsel yaklaşım.
İkinci yabancı dil öğretiminde alternatif yöntemlerin almanca edebi metinlerle uygulanması
Türkiye'de yabancı dil öğretim yöntemleri hakkında bir çok çalışma yapılmıştır, ancak alternatif yöntemlerle ilgili yapılan çalışmaların sayısı sınırlıdır. Bu çalışmada ise kuramsal bilgi uygulama ile desteklenerek Türkiye'deki yabancı dil öğretimine bir yenilik ve değişiklik getirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın kuramsal bölümünde, geleneksel yöntemlerden alternatif yöntemlere kadar bir çok yöntem tanıtılmaya çalışılmıştır. Yöntemlerin tanıtımında orijinal kaynaklardan yararlanılmıştır.Günümüz yabancı dil öğretiminde genellikle geleneksel yöntem ve tekniklerin kullanılması, ağırlıklı olarak dilbilgisi yapılarının işlenmesi ve ders kitaplarının dışına çıkılmaması elinizdeki çalışmanın çıkış noktasını oluşturmuştur. Oysa öğrenci, hayal gücünü ve düşlerini yaratıcı, üretimsel ve eylemsel bir yaklaşımla kullanabilmeli; gerek bireysel gerek toplumsal ilgi ve gereksinimleriyle, yaşama bakış açısı ve mantığıyla metne yaklaşabilmelidir. Bu düşünceyi destekleyen yöntemlerden biri üretimsel yorumbilim yöntemi ve sahnesel yorumlama yöntemidir. Bu iki yöntemin çıkış nedeni, edebiyat dersine yenilik getirmektir. Bu çalışma ile bu yöntemlerin ikinci yabancı dil öğretiminde de uygulanabileceği gösterilmeye çalışılmıştır.Çalışmanın kuramsal bölümünde üretimsel yorumbilim yöntemi ve sahnesel yorumlama yöntemi ayrıntılarıyla tanıtılmıştır. Uygulama bölümünde ise İkinci Yabancı Dil olarak Almanca dersinde sözkonusu olan yöntemler uygulanarak çıkarımlarda bulunulmuştur. Uygulama İkinci Yabancı Dil olarak Almanca dersinde yapılmasına rağmen, sözkonusu yöntemler hem edebiyat derslerinde hem de yabancı dil derslerinde uygulanabilmektedir.
Sözlük kullanma eğitiminin yabancı dil olarak Almanca öğrenimine etkisi
Bu çalışmada öğrencilerin yabancı dil olarak Almanca öğrenirken sözlüğü doğru ve etkili kullanabilmeleri için Sözlük Kullanma Eğitimi almalarının etkisi araştırılmıştır. Çalışma, sözlüğün tarihsel gelişimi ve ortaya çıkışı, önemi ve karşılaşılan sorunlar hakkında giriş niteliğinde bilgilerin sunulması ve sözlük üzerine yapılmış çalışmaların gözden geçirilmesiyle başlamaktadır.Sözlüğün kullanımı ile ilgili olarak ciddi sorunlar bulunmaktadır. Öğrencilerin sözlüğü ancak gerektiğinde ele aldıkları bir başvuru kaynağı olarak görmeleri sorunun temelini oluşturmaktadır. Bu çalışmada, üçüncü sınıf (3A / 3B) öğrencilerinden biri deney diğeri karşılaştırma olmak üzere iki grup ele alınarak Sözlük Kullanma Eğitimi sayesinde öğrencinin sözlük türleriyle birlikte nerede, hangi sözlüğün daha yararlı ve etkili olduğunu öğrenmesiyle çok verimli bir süreç yakalayacağının uygulamalı olarak ortaya konması amaçlanmaktadır. Deney grubunda 12 kız, 6 erkek ve karşılaştırma grubunda 10 kız, 8 erkek, toplamda ise 22 kız, 14 erkek olmak üzere 36 öğrenci yer almıştır.Sözlük kullanma alışkanlığı kazandırmak, üzerinde önemle durulan konulardan biri olup, sözlüğün okuma kitabı olarak da görülebilmesine katkı sağlamaya çalışılmaktadır. Metin okuma ve incelemede, metin yazımı ve sunumunda doğru ve etkili sözlük kullanımının yeri ve önemini araştırmak ve tartışmaya açmak da çalışmanın amaçlarındandır.Çalışmanın sonucunda Sözlük Kullanma Eğitiminin yabancı dil olarak Almanca öğrenimine katkı sağladığı görülmüştür.Anahtar Sözcükler: Sözlük, Sözlük Türleri ve Seçimi, Sözlük Kullanma Tutumu, Sözlük Kullanma Eğitimi
Anadilin bir motivasyon faktörü olarak yabancı dil öğrenimine ve başarısına etkisi
Bu çalışmada yabancı dil öğrenim ve öğretim sürecinde anadilin yabancı dil dersine bilinçli ve sistematik olarak dahil edilmesi teorik ve deneysel bağlamda incelenmiştir. Bu araştırma, öğrencilerde var olan anadil sisteminin başka dilleri öğrenmek için güçlü bir temel oluşturduğunu savunmakta ve anadilin yabancı dil dersine katkısıyla, yabancı dili öğrenme motivasyonuna ve başarısına yarar sağladığı ortaya koymaktadır. Böylece anadilin ders içeriğine bilinçli bir şekilde katkısıyla yabancı dil öğrenme başarısını ve öğrenme motivasyonunu olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Anadilin yabancı dil dersinde yer almasına karşı çıkılmasının temelinde, anadilin yabancı dil dersine ve öğrenmeye olumsuz bir etkisi olacağı yatmaktadır. Yapılan deneysel araştırma sonucunda anadilin yabancı dil dersini olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Almanca başarı testlerinin analizleri sonucunda deney grubunun sonuçlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Başarı testinin varyans analizi sonucu [F(1-98) = 141, 442, p< 0.1]dir. Araştırmada kontrol ve deney grubunun final sınavı puanları arasında arasında anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür (t= 9,66; p< 0.05). Motivasyon anketinin toplam faktörlerinin (4 Faktör) varyans analizi sonucu [F(1-98) = 334,347, p< 0.1]dir. Bu değerlerle anadil kullanımının deney grubunun öğrenme başarısı ve motivasyonu olumlu etkilediği tespit edilmiştir ve anadilin yabancı dil dersinde öğrenme motivasyonuna ve öğrenme başarısına ulaşmada önemli faktörlerden biri olduğu yönündedir. Bu nedenle anadil, yabancı dili öğrenirken olumsuz etki eden bir engel olarak değil, aksine öğrenme başarısına ve motivasyonuna ulaşmada etkili bir araç olarak benimsenmelidir.
Alman dilinde yazılmış Türk göçmen edebiyatının kültür-dönüşümsel boyutları ve yabancı dil olarak Almanca derslerinde kullanımı
Bu çalışmada, Almanya'da yaşayan Türk göçmenlerinin Almanca metinlerinin yabancı dil olarak Almanca derslerinde kullanımı sınanmaktadır. Çünkü göçmen edebiyatı olarak anılan bu metinlerle ilgili Türkiye'de birçok bilimsel çalışma yapılmasına karşın, bunların kültürlerarası eğitim bağlamında ele alınışı ihmal edilen bir konu olmuştur.Beş bölümden oluşan bu çalışmada Almanya'ya göç ve bu göç çerçevesinde ortaya çıkan göçmen edebiyatı farklı açılardan ele alınmaktadır.Göçmen edebiyatının Alman dil eğitimi derslerinde kullanılmasını amaçlayan bu çalışmada, farklı öğrenim/öğretim teknikleri göz önünde bulundurulmuştur. Çalışmanın amacı, Türk göçmen yazarlara ait metinlerin, yabancı dil olarak Almanca derslerinde kullanılmasının kültürlerarası eğitim bağlamında büyük bir önem taşıyacağını göstermektir. Çünkü bu metinler Almanya'da yaşayan Türklerin sosyal, kültürel ve siyasi yaşantılarına dair bilgiler içermekte; ayrıca benlik, çok kültürlülük, uyum gibi sosyal ve sosyolojik sorunları farklı bakış açılarıyla konu edinmektedir.Almancayı Türkiye'de öğrenen Türk öğrencilerin bu dili öğrenirken karşılaştıkları zorluklar dikkate alındığında, bu metinlerin dil öğretiminde kullanımının öğrencilerin ilgisini arttıracağı düşünülmektedir. Çünkü bu metinler çoğunlukla Alman yazarların edebi metinlerine göre daha basit bir dil yapısına sahip olup hem Türk hem de Almanların yaşantılarından kültürel öğeler içermektedir.Anahtar Sözcükler: Göçmen Edebiyatı, Yabancı Dil Öğretimi, Kültürlerarası Eğitim.
Necla Kelek'in ?Die Fremde Braut? ve Nuran Joerissen'in ?Süsser Tee? isimli eserlerinde `öz' ve `yabancı' kavramlarının irdelenmesi
Türklerin en çok göç ettiği dış ülke Almanya'dır. Eserleri `Göçmen Yazını' adı altında toplanan Almanya'daki Türk kökenli bazı yazarlarda, köken kültürlerine ve Türk insanına yönelik bir takım önyargılı söylemler göze çarpmaktadır. Bu söylemler, hem Türk insanı hakkındaki mevcut önyargıları ve kalıpyargıları güçlendirecek hem de henüz bu önyargılara sahip olmayan birçok genç Alman okurun da, Türk insanını bu önyargılar doğrultusunda algılamasına ve tanımasına neden olacak boyuttadır. Eserlerini bu yönde ele alan yazarlarda `öz' ve `yabancı' kavramlarının birbirleri ile yer değiştirdiği de gözlemlenmektedir.Çalışmada, kendi ve ailesinin yaşam hikayesinden yola çıkarak bütün Türk Toplumunu önyargılı söylemleri ile genelleyen Necla Kelek'in `Die Fremde Braut' (Yabancı Gelin) adlı eseri ile benzer bir konuyu kaleme alan ama bunu yaparken salt yaşam hikayesine sadık kalan ve bütün topluma yönelik genellemelerden kaçınan Nuran Joerissen'in `Süsser Tee' (Şekerli Çay) adlı eserlerinde `öz' ve `yabancı' imgeler irdelenecektir.Çalışma, Karşılaştırmalı Yazınbilim altında imge çalışmasıdır. Ele alınan imgeler, kadın yazarların kendi hayat hikayelerinden yola çıkarak kaleme aldıkları eserlerinde tespit edilen ortak, benzer ya da farklı imgelerdir. Çalışma, hem bazı yazarlarda köken kültürlerine karşı oluşan önyargılarla çevrili ve düşmanca tutumların nedenlerinin tespit edilmesi hem de yazın alanında imge araştırmalarının, kültürlerarası boyutta ne denli önemli olduğunun altının çizilmesi bakımından önem taşımaktadır.Anahtar Kelimeler: imge, önyargı, stereotip, Göçmen Yazını
Karşılaştırmalı yazınbilim çerçevesinde Herta Müller, Elke Schmitter, Saliha Scheinhardt ve Feridun Zaimoğlu'nun birer eserinde kadın imgesine eleştirel yaklaşım
Bu çalışmada kadın imgesi temel olarak ele alınacaktır. Almanya'da yaşayan ve Alman yazını'nın bir parçası olan Türk, Romen ve Alman yazarların eserlerinde kadın imgesi incelenecektir. Ele alınan dört eserden iki tanesi ( Scheinhardt'ın Frauen die sterben ohne dass sie gelebt hätten ve Zaimoğlu'nun Leyla adlı eserleri), aynı zamanda şimdiki Alman Yazını'nın bir parçası olan Göçmen işçi yazınındandır. Bu yazarlar Türk kültürünü Almanlara tanıtmaktadırlar. Bunlar Saliha Scheinhardt ve Feridun Zaimoğlu' dur. Ele alacağımız bir diğer eser Nobel Yazın Ödülü alan Romen yazar Herta Müller'e aittir. Elke Schmitter çalışmamızda Alman kültüründen olan tek yazardır. Çalışmamızın amacı, bu yazarların ele aldığımız eserlerinde kadını nasıl yansıttıklarını incelemektir. Bu bağlamda kadının kimliğine etki eden ve yaşam şeklini belirleyen milli, kültürel veya dini etkenleri ön plana çıkarmaya çalışacağız. Bu etkenlerin kadın sorunlarınlarındaki rolünü vurgulayarak eserlerde bize aktarılan farklı kültürlerin sözü geçen etkenlere etkisini irdeleyeceğiz. Kadının yabancı ve öz kültüründeki değişimi ve bu değişimin öz çevresine ve yaşadığı topluma nasıl yansıdığı gözler önüne serilmeye çalışılacaktır. Bu nedenle seçtiğimiz farklı köken kültürlerden gelen yazarlarının, eserlerinde kadının nasıl imgeselleştirildiği ve bu imgeselleştirmedeki sorunsallığı irdelemeyi amaçladık. Dünyamızın başlangıcından beri ?yabancı?nın ve ?öz?ün yeri, farklı toplumların ?yabancı?ya bakış açısı sürekli değişik tanımlanmıştır. Bazıları için ?yabancı? heyecan vericidir ve öz kültüre üretkenlik etkisi yapar. Diğerleri için öyle korku verici ve tehlikelidir ki ondan korunulması gerekmektedir. Bu ?öz? ün koruma istemi çoğu zaman ?öz? ün yitip gitmesine de zemin hazırlamaktadır. Bu zemin üzerinde kadının hayattaki ortak ve farklı sorunlarını mercek altına almaya çalıştık. Kadının bir toplumda yabancı veya öz olması bazen yaşadığı sorunların türünü de belirlemektedir. Eserlerde kadınla ilgili olarak bu tür konulara da yer verildiğinden yer yer öz ve yabancı konusunada değindik. Evrensel kadın sorunları ve hayattaki belli roller kadın imgesinin belirlenmesinde her zaman etken olmuştur. Bizler Saliha Scheinhardt'ın Frauen, Die Sterben, Ohne Dass Sie Gelebt Hätten, Feridun Zaimoğlu'nun Leyla , Elke Schmitter'in Frau Sartoris , Herta Müller'in Herztier adlı eserlerinde yansıtılan kadın imgesine (özellikle, kültürel, dini, ulusal ve ailevi zeminlerde) eleştirel yaklaşım sunmaya çalıştık.Anahtar Kelimeler: Göçmen yazını, önyargı, karşılaştırmalı yazınbilim, kadın imgesi
İşlevsel dilbilgisi açısından tarz eylemlerinin öğretimi üzerine
Bu çalışmada ?işlevsel dilbilgisi? nin öğretim üzerindeki etkisi ele alınmıştır. Öğretim alanının konusu çok kapsamlı olduğu için sadece ?tarz eylemler? üzerine bir çalışma yapılmıştır. Derslerdeki deneyimler ve Yabancı dil eğitimdeki iletişim ortamına bakıldığında, öğrencilerin tarz eylemlerinin nesnel kullanımında zorluk çekmediği ancak öznel kullanımlarda çektikleri görülmektedir. Bunun nedeni ise tarz eylemlerinin nesnel ve öznel kullanımı arasındaki farkı yapı benzerliğinden kavrayamamış olmalarıdır.Çalışmanın içeriği ikiye ayrılmaktadır. İlk bölümde işlevsel dilbilgisi kuramsal olarak ele alınmıştır. İkinci bölümünde de tarz eylemlerinin etkin bir şekilde öğretilmesine ve öğrenilmesine yönelik bazı yöntemler sunulmuştur. Böylece tarz eylemlerinin nesnel ve öznel kullanımdaki farkına dil bilinçlendirmesi yoluyla değinilmiştir.Anahtar Kelimeler: işlevsel dilbilgisi, iletişim, nesnel, öznel, tarz eylemler.
Bertolt Brecht' in ?Der kaukasische Kreidekreis ? ve Wolfgang Borchert' in ?Draußen vor der Tür? adlı eserlerinde 1945 sonrası Alman tiyatrosunun teknik ve içeriksel yönelimleri
Bu çalışmada, 1945 sonrasındaki Alman tiyatrosu kapsamında Bertolt Brecht'in ?Der kaukasische Kreidekreis? ve Wolfgang Borchert'in ?Draussen vor der Tür? adlı eserleri teknik ve içeriksel açıdan incelenmiştir. İncelenen tiyatro eserlerinde içeriksel boyutta; oyunda yer alan motiflere, sembollere, karakterlerin özelliklerine; teknik anlamda da eserin oluşturulmasına etki eden yapısal yönelimlere yer verilmiştir.?Der kaukasische Kreidekreis? adlı eser, Brecht'in epik-diyalektik anlayışıyla ortaya konmuş bir eseridir. Borchert'in eseri ise; savaş sonrası edebiyatının önemli eserlerinden olma özelliğiyle dönemin özelliklerini taşımaktadır. Bu iki eser aracılığıyla, 1945 sonrası dönemin tiyatro anlayışının yansıtılması amaçlanmıştır.Bu iki eser doğrultusunda, 1945 sonrası Alman Tiyatrosu'nun tarihsel süreci somut örnekler ile gözler önüne serilmiştir.
Almanya yeni göç yasası çerçevesinde Türkiye'de uygulanan Almanca dil kurslarının öğretbilimsel açıdan çözümlenmesi
Türklerin en çok göç ettiği dış ülke Almanya'dır. Günümüzde Almanya'ya göç edebilme şartları yeniden düzenlenmiştir. Bu düzenleme ?yeni göç yasası? adı altında 2005 yılında Almanya tarafından yapılmıştır. Bu yasa değişikliği ile Almanya'ya göç etmek isteyen bireyler ?Start Deutsch 1? (A1 sınavı) sınavına katılarak bu sınavdan yeterli puanı almak zorundadır.Sınav zorunluluğunun getirilmesi ile Türkiye'deki dil kurslarında hızla A1 sınavı hazırlık kursları açılmaya başlanmıştır. Bu kursların temel kaynağını Almanca ders kitapları oluşturmaktadır.Yeni göç yasası ile Almanya uyum sorununu ortadan kaldıracağını söylemektedir. Ancak sınav zorunluluğu ile uyum sorununun ortadan kalkacağını söylemek olanaksızdır. Bunun yerine kültürlerarası etkileşim sağlanmalı ve varsa bireylerin karşıt kültür hakkında önyargıları ortadan kaldırılmalıdır. Ayrıca göç etmek isteyen bireyler uyum sorunu olduğu düşünülen alanlarda bilgilendirilmelidir.
Almancanın yabancı dil olarak öğretilmesinde çocuk ve gençlik yazınının yeri ve öneminin okuma dersleri bağlamında irdelenmesi
Bu çalışmada Almancanın yabancı dil olarak öğretilmesinde ÇGY'nin Alman dili eğitimindeki yeri ve öneminin okuma dersindeki kullanımı sınanıp belirlenecektir. Çünkü ÇGY derslerde ve müfredatta çok sıkça ele alınmayan bir yazın türüdür ve öğrencilerin gerek dilsel, gerek anlamsal bağlamda güncel yaşantılarına yakın olan bu alanın özellikle yabancı dil eğitiminde ihmal edildiği savunulmaktadır.Çalışmamız ÇGY'nin yanı sıra Kanon yazınının da okuma ve yazma yöntemleri bağlamında değişik bakış açıları ile konulaştırılıp aktarıldığı yedi bölümlük bir çalışmadan ibarettir.Çalışmanın amacı, ÇGY'nin dil derslerinde yalın dil kullanımı sayesinde yabancı dilde okumayı sevdirme de önemli olduğunu göstermektir. ÇGY'de ele aldığımız metin aynı zamanda Almanya'da yaşayan Türkleri de konu edindiğinden kültürlerarasılığı ve onu belirleyen ön yargı, stereotip, arkadaşlık gibi kavramları da yansıtmaktadır.ÇGY'nin gerek kolay okunduğu, gerekse okuru okumaya motive ettiği ve yabancı dil edinimini hızlandırdığı hakkındaki savımızı desteklemek amacıyla bu türün karşısına dili ağır ve metin bağlamı karmaşık olan Kanon yazınından sekiz ayrı metin benzer yöntem ve uygulamalarla okuma dersinde irdelenmiştir. Bu çalışmada, özellikle eğitim kurumlarında fazla ele alınmayan okuma günlüklerinin uygulanması gerek ÇGY metninde, gerekse Kanon yazını metinlerinde gerçekleştirilmiştir. Okuma günlüklerinin metni okuma-anlama ve yazmadaki olumlu katkısı gözler önüne serilmiştir. Nitel çalışmada öğrencilerin uygulamaları Türk diline çevrilmiş ve anlamsal eşdeğerlilik sağlanmaya çalışılmıştır.Çalışmanın sonunda ise ölçme değerlendirme yöntemi çerçevesinde ÇGY' nin yabancı dil edinimine katkısında doğru kaynak olduğu Kanon yazını çalışmaları ile de karşılaştırılarak, eldeki veriler doğrultusunda değerlendirilmiştir. Uygulanan anketlerle nicel sonuçlar elde edilmiştir.
Almanca öğretmenliği bölümlerinde verilen formasyon ve alan derslerinin ilk ve ortaöğretime uygunluğu
ürkiye'de Cumhuriyet sonrasında gerek ilk ve ortaöğretim gerekse yüksek öğretim kurumlarının yapılandırılması hususunda pek çok değişiklik gerçekleştirilmiştir. Ancak reformların uygulamaya alınması sırasında bazen birtakım eksiklikler ve aksaklıklar ortaya çıkmıştır.Çalışmada, lisans öğrencisinin eğitimi süresince almış olduğu derslere ve yabancı dil öğretmeninde bulunması gereken kendi alanına özgü yetilere değinilmiştir. Ayrıca Eğitim Fakülteleri bünyesinde bulunan Alman Dili Eğitimi Anabilim Dalları eğitim programlarında zaman içerisinde ne tür değişiklikler yapılmış ve yapılan değişikliklerin söz konusu lisans eğitim alanına ne ölçüde katkı sağladığı irdelenmiştir.Öğretim kurumlarında yabancı dil öğretimi ilköğretim kademesinin 4. sınıfından itibaren öğretilmeye başlanmaktadır. Yabancı dil öğretmenliği lisans programları öğretim kurumlarındaki kademe ayrımını dikkate almaksızın öğretmen yetiştirmeyi sürdürmektedirler. Değişimin çok hızlı gerçekleştiği çağımız koşullarında daha nitelikli ve beklentiyi karşılayabilecek bireyler yetiştirmek adına eğitim programlarında gerekli değişikliklerin yapılması öngörülmektedir. Alman Dili Eğitimi Anabilim Dalında kademe ayrımı gözetilmeksizin sürdürülmekte olan eğitim sorununa öğretmen adaylarında bu hususta farkındalık yaratabilecek çocuk ve ergen psikolojisi dersi ve mikro öğretim tekniği çözüm önerisi olarak sunulmuştur. Ayrıca hedef kitlenin daha aktif ve yaratıcı olmasını sağlayacak alternatif öğretim yöntemleri, öğrencinin sadece alan bilgisi anlamında değil kişilik olarak da gelişimlerine katkı sağlayacak drama ve özellikle çocuklara yabancı dil öğretiminde fayda sağlayacağı düşünülen oyun önerilmiştir. Etkilerini insan karakteri üzerinde dahi yoğun biçimde gösteren bilgisayarın, yabancı dil öğretiminde çok duyulu öğretim, zaman ve mekandan bağımsız öğrenme ve etkili sunum olanağı sunması çözüm önerilerine dahil edilmesi için kuşkusuz yeterli bir gerekçe olmaktadır. Söz konusu anabilim dalında yapılan dilbilgisi derslerinin de hitap edilecek gruba uygun olarak öğretiminin sağlanabilmesi için ise dilbilgisi öğretim tekniklerinin lisans eğitim sürecine dahil edilmesi uygun görülmüştür.Söz konusu derslerin lisans eğitiminde uygulanması ile öğretmen adayları gelecekteki mesleklerinde daha bilinçli, donanımlı, başarılı ve etkin olacaklardır.Anahtar Sözcükler: Çocuk ve Ergen Psikolojisi, Mikro Öğretim Tekniği, Yabancı Dil Öğretiminde Drama ve Oyun, Alternatif Yabancı Dil Öğretim Yöntemleri, Dilbilgisi Öğretim Teknikleri
Satire in den Werken von Şinasi Dikmen und Osman Engin
Bu çalışmada Almanya'da yaşayan Türk asıllı yazarlardan olan Şinasi Dikmen ve Osman Enginin eserlerinde görülen hiciv sanatı konu edilmiştir. Her iki yazarda Almanya'da yaşamakta ve eserlerini Alman dilinde yazmaktalar. Hiciv gibi çok önemli ve zor sayılabilecek bir sanatı, kendilerine yabancı olan bir dilde nasıl uyguladıkları ön planda tutulmakla birlikte, ele aldıkları konular üzerine bir çalışma yapılmıştır. Genel hatlarıyla Almanların hangi koşullardan ötürü yabancı işçi alımını başlattıklarını ve Türklerin Almanya'ya neden sebep göç ettikleri hususunda bilgilendirmeler yapılmıştır. Ayrıca bu göç sürecinin ortaya çıkardığı sosyo - kültürel manzarada, bu çalışmanın içerisinde konu edilmiştir. Göçmenlerin içinde bulundukları bu yeni yaşam alanı, yaşadıkları sorunların ve de yeni yaşam koşulları irdelenmiş ve bu oluşumun edebiyata nasıl yansıdığından bahsedilmiştir. Yazarların çeşitli alanlarda ortaya koydukları eserlerde nelerden esinlendikleri ve bu konuları eserlerine nasıl yansıttıkları da irdelenmiştir. Öncellikli olarak Şinasi Dikmen ve Osman Engin'inin eserlerinde özellikle hiciv sanatını dikkate alarak inceleme yapılmıştır. Bu önemli yazın türünü farklı bir toplumun üyeleri haline gelmiş yabancı uyruklu insanların, kendilerine yabancı bir dilde ne denli ustaca yansıttıkları gözler önüne serilmiştir. Yazarların belli başlı eserleri tek tek incelenerek, konu edilen temalar irdelenmiştir ve yapılan alıntılarla desteklenerek çalışmaya yansıtılmıştır.Anahtar Kelimeler: Hiciv, Şinasi DİKMEN, Osman ENGİN, Göçmen edebiyatı,İşçi göçü
Almanca öğrenenlerin motivasyon problemleri ve bunların aşılmasına yönelik etkili öğrenme stratejileri
Bu çalışmanın amacı, "Motivasyon ve yabancı dil öğrenme" konusu çerçevesinde Almanca öğrenenlerdeki güdülenme problemlerini araştırmak ve Almanca öğrenenlerin doğru stratejiler kullanarak güdülenmelerini olumlu yönde etkileyebileceklerini ortaya koymaktır. Çalışmada öncelikle teorik olarak Güdülenme kavramı ve güdülenmenin öğrenme sürecindeki rolü ele alınmış, daha sonra motivasyonu sağlayan farklı güdülere değinilmiştir. Motivasyonun yabancı dil derslerindeki yeri ve bu konudaki önemli güdülenme kaynakları incelenmiştir. Bunun yanı sıra öğrenicilerin güdülenmesinde öğreticinin rolüne değinilmiştir. Çalışmanın problem cümlelerine cevap aranması koşuluyla güdülenmenin yabancı dil öğrenmede önemli ölçüde bir etkisi olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Motivasyon, Yabancı Dil Öğrenme, Motivasyon Türleri, Motivasyon Problemleri.