Theses supervised by Doç. Dr. Ali Öztürk
11 theses · Düzce University, İstanbul University, Anadolu University
Düzce şartlarında bir evin enerji ihtiyacını karşılayacak fotovoltaik sistemin kurulumu
Yenilenebilir enerji kaynaklarının önem kazanmasıyla birlikte güneş enerjisinden elektrik enerjisi elde edilen fotovoltaik(FV) sistemler üzerindeki çalışmalar ve uygulamalar son yıllarda yaygınlaşmıştır. Ülkemizin güneş enerjisi potansiyelinin yüksek olması bu alandaki endüstriye yönelik çalışmaları hızlandırmıştır. FV sistemlerin, güneş enerjisini doğrudan elektrik enerjisine dönüştürebilmeleri, çevreyi kirletmemeleri, yapılarının basit ve uygulamalarının kolay olmaları en önemli tercih sebebidir. FV sistemler çıkış gerilimi açısından şebekeye bağlı (on grid) ve şebekeden bağımsız (off grid) olarak iki farklı şekilde uygulanabilmektedir. Güneş panelinin konumu olarak da sabit ve hareketli sistemler olarak tasarlanabilmektedir. Bu çalışmada Düzce şartlarında bir evin elektrik enerjisi ihtiyacını karşılayacak güce sahip bir FV sistem gerçekleştirilmiştir. Uygulama şebekeden bağımsız ve güneş takip eden (tracking) sistem olarak gerçeklenmiştir. Sistemin kurulu gücü yaklaşık 2.5 kW tır. Yapılan bu çalışma ile hem yenilenebilir enerji ile beslenen bir konut için elektriksel olarak projelendirme hem de matematiksel analiz ve fizibilite ortaya konulmuştur. Kurulacak sistem Düzce şartlarına göre projelendirildiğinden Düzce de kendi elektrik enerjisini güneş enerjisinden sağlamak isteyenler için bir model olmuştur. Ayrıca güneş enerjisinden elektrik enerjisi üretimi ile ilgili yapılacak kapsamlı bilimsel çalışmalar için de bir uygulama sahası olmuştur. Aynı zamanda Oransal- İntegral-Türev (PID) kontrol kullanılarak DA-DA dönüştürücü çıkış geriliminin sabit tutulması sağlanmıştır. Sistem önce kontrolsüz bir şekilde çalıştırılmış daha sonra klasik yöntem Ziegler Nicols (ZN) ile katsayıları bulunan PID kontrol ile çalıştırılmıştır. Son olarak ise bir optimizasyon yöntemi olan Parçacık Sürü Optimizasyonu (PSO) ile katsayıları bulunan PID kontrol yöntemi kullanılarak sistem çalıştırılmıştır. Elde edilen Sonuçlara göre, PSO ile katsayıları bulunan PID kontrol sisteminin gerilimi referans değerine daha kısa sürede getirdiği görülmüştür.
Varyak kontrollü statik kompanzasyon uygulaması
Elektrik enerjisinin verimli kullanılması hem iletim hem de tüketim tesisleri için büyük önem taşımaktadır. Kullanılan cihazların çeşitliliği yüklerin farklılık göstermesi enerji kalitesini etkileyen faktörlerdir. Elektrik enerjisinin kullanıldığı yükleri omik, endüktif ve kapasitif yükler olarak sınıflandırabiliriz. Omik yüklerde akım ile gerilim aynı fazda olduğu için faz farkı yoktur. Endüktif ve kapasitif yüklerde ise faz farkı oluşur. Faz farkı beraberinde reaktif gücün ortaya çıkmasına neden olur. Reaktif enerji endüktif yüklerde manyetik alan oluşturmak amacıyla şebekeden çekilen ve tekrar şebekeye verilen bir enerjidir. Enerjinin kaliteli ve verimli olması için güç katsayısının bire yaklaştırılması, yani faz farkının azaltılması gerekir. Güç katsayısının arttırılması amacıyla yapılan bu işleme kompanzasyon denir. Bu tez çalışması iki kompanzasyon uygulamasından oluşmaktadır. Birinci uygulama günümüzde yapılan SVC (statik Var kompanzasyon) tekniğini kapsamaktadır. Kondansatörler kontaktörle, reaktörler sürücü ile devreye alınmıştır. Çalışmada yükler devreye alındığında düşen güç katsayısı, kompanzasyonla yükseltilmiştir. İkinci çalışmada servo motorlu varyak kontrollü teknik hazırlanmıştır. Endüktif yüklerin kompanzasyonunda kullanılabilen yöntemde, varyak milleri servo motorla kumanda edilerek kondansatöre uygulanan gerilim ayarlanmıştır. Kondansatöre uygulanan gerilimin ayarlanması neticesinde bir kondansatörün farklı güçlerde kullanımına imkan tanınmıştır. Servo motorların kontrolü, hazırlanan bir yazılım ile arduino uno mikroişlemcisiyle gerçekleştirilmiştir. Varyak kontrolü ile reaktif güç sıfırlanmış, kademe sayısı azaltılarak maliyetlerin düşürülmesi sağlanmıştır.
Değişik çalışma koşulları için yerçekimsel arama algoritması ile transformatör verim optimizasyonu
Teknolojinin hızla gelişmesi temiz, güvenilir ve sürekli enerjiye olan ihtiyacı da artırmıştır. Trafolar, elektrik enerjisinin üretim, iletim, dağıtım ve tüketim aşamalarında önemli bir yere sahiptir. Transformatör verimlerinin çeşitli yüklenme durumlarında olabildiğince yüksek olması istenir. Bu çalışmada; Transformatörün farklı yüklenme durumlarına göre veriminin maksimum olduğu çalışma noktasının bulunması son zamanlarda geliştirilen optimizasyon tekniklerinden biri olan Yerçekimsel Arama Algoritması (YAA) ile gerçekleştirilmiştir. YAA, Newton'un hareket ve yerçekimi kanunlarına dayalı bir optimizasyon algoritmasıdır. Burada, modern bir optimizasyon yöntemi olan YAA ve Klasik Yöntem (KY) ile farklı güç ve yapılardaki transformatörlere uygulanmış ve verim optimizasyonu yapılmıştır. Elde edilen sonuçlardan YAA'nın transformatör verim optimizasyonu için alternatif bir yöntem olduğu anlaşılmıştır.
Güneş enerjisi ile beslenebilen kesintisiz güç kaynağı tasarımı ve uygulaması
Kesintisiz güç kaynakları ( KGK) şebeke enerjisi kesildiğinde elektrik enerjisini sağlayan alternatif bir kaynak olarak kullanılırlar. KGK'nın temel elemanlarından olan aküler şebeke enerjisi ile önceden doldurulmaktadır. Ancak akü kapasiteleri maliyette belirleyici bir etken olduklarından sınırlı bir kapasitede kullanılmaktadır. Uzun süreli kesintilerde akülerin boşalması ve tekrar doldurulamamaları söz konusudur. Bu çalışmada KGK' da kullanılan akülerin güneş enerjisi ile doldurulmasını amaçlayan bir sistem tasarlanmıştır. KGK ile oluşturulan bir sistemin beslemesi güneş panellerinden sağlanması durumunda mevcut sistem şebekeden bağımsız bir güneş enerji sistemine dönüşmüş olur. Böylece fazladan bir yatırıma gerek kalmadan sistem hem KGK hem de yenilebilir bir enerji kaynağı olarak kullanılabilir. Sistem için yaklaşık olarak 2 KVA'lik güce sahip bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Kurulan sistem sayesinde enerji sürekli olarak var olacaktır. Ayrıca şebeke bağlantısı da kesilmeyerek güneş enerjisinin yetersiz kaldığı özel durumlarda enerji şebeke enerjisi ile desteklenmiştir. Anahtar kelimeler: Kesintisiz Güç Kaynağı, Fotovoltaik Piller, Güneş Enerjisi
Düzce ili şartlarında güneş enerjisi ile akıllı tarımsal sulama uygulaması
Son zamanlarda tarımsal sulamada fotovoltaik (PV) enerjinin kullanımı önemli oranda artmıştır. Bu çalışmada, Düzce ili şartlarında kullanılabilecek şebekeye bağlı olmayan akıllı tarımsal sulama sistemi tasarlanmış ve uygulaması gerçekleştirilmiştir. PV enerji dönüşümü ile akıllı tarımsal sulamaya yönelik bir sistemin tasarım aşamaları ve gerekli hesaplamalar farklı senaryolar üzerinde ayrıntılı olarak verilmiştir. PV tarımsal sulama sisteminin nasıl kurulacağı ve sağladığı faydalar örnek modeller ile açıklanarak tarım alanında çalışanlar için uygulanabilir bir model olarak tavsiye edilmiştir. Bu çalışmada toprak nemi, sistem arıza durumu gibi bilgilerin cep telefonu ile uzaktan kontrolünün sağlandığı ve aynı zamanda izlenebildiği akıllı bir tarımsal sulama sistemi uygulanmıştır. Kurulan sistem PV enerjisinden elektrik enerjisi üretimi yapan sistemler için de bir yenilik niteliğindedir.
Hasîb'in Silkü'l-Le'âl-i Âl-i Osmân isimli manzum tarihinde Fatih devri (İnceleme-metin)
XVIII. asır şair ve tarihçilerinden Mü'minzâde Ahmed Hasîb'in kaleme almış olduğu Silkü'l-Le'âl-i Âl-i Osmân, 19.488 beyitten oluşan manzum bir tarihtir. Bu hâliyle Osmanlı sahasında yazılmış en uzun manzum kronik olma özelliğini taşımaktadır. Eser, Osman Gazi'den Fatih Sultan Mehmed devrinin sonuna kadarki hadiseleri içerir. Silkü'l-Le'âl'in 11.890 beyitten müteşekkil Fatih devri, tezimizin metin kısmını oluşturmaktadır. İnceleme bölümünde ise bütün eser dikkate alınmıştır. Bu manzum tarih, siyasî hadiselerin yanında her padişahtan sonra o devrin devlet adamlarını, hekimbaşılarını, âlimlerini, mutasavvıflarını ve şairlerini de tanıtır. Bu yönüyle biyografik bir özellik de taşımaktadır. Çalışmamızda Hasîb'in hayatıyla ilgili bilgi verilmiş, eserleri tanıtılmış ve Silkü'l-Le'âl-i Âl-i Osmân'ın ayrıntılı tahlili yapılmıştır. Diğer taraftan Türk-İslâm edebiyatına dair unsurlar da ayrı bir başlık altında ele alınmıştır.
Christine Nöstlinger'in seçilmiş kitaplarıyla kurgulanan yaratıcı drama etkinliklerinin yazma becerisine etkisi
Bu çalışmanın amacı Christine Nöstlinger'in kitaplarıyla kurgulanan yaratıcı drama etkinliklerinin ilköğretim 4. sınıf öğrencilerinin yazma becerilerine etkisini incelemek ve bu etkinliklere ilişkin öğrenci görüşlerini belirlemektir. Çalışma 2018-2019 eğitim–öğretim yılında Niğde ilinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı özel bir okulda gerçekleşmiştir. Çalışmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümü 48 öğrenci ile 9 hafta boyunca yürütülmüştür. Bu öğrencilerin 24'ü deney grubunu, 24'ü ise kontrol grubunu oluşturmuştur. Deney grubuna Christine Nöstlinger'in kitaplarıyla kurgulanan yaratıcı drama etkinlikleri uygulanırken, kontrol grubuna mevcut öğretim programındaki kaynak planlar uygulanmıştır. Çalışmanın nicel verileri, deney ve kontrol gruplarına deneysel uygulamalar öncesinde uygulanan yazma becerisine yönelik akademik başarı testi ile elde edilmiştir ve bu verilere yönelik olarak betimsel istatistiklere bağımlı, bağımsız t testleri uygulanmıştır. Çalışmanın nitel verileri ise deney grubu öğrencileriyle yapılan odak grup görüşmeleri yoluyla toplanmıştır ve bu verilerin çözümlemesinde içerik analizi yöntemine başvurulmuştur. Çalışma sonucunda deney grubuna ait yazma becerisine yönelik akademik başarı testi puanlarının, kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür. Yapılan odak grup görüşmelerinde deney grubu öğrencileri Christine Nöstlinger'in kitaplarıyla kurgulanan yaratıcı drama etkinlikleri ile ilgili olumlu görüş bildirmişlerdir. Anahtar Sözcükler: Yazma becerisi, Yaratıcı drama, Christine Nöstlinger.
Bir yöntem olarak yaratıcı dramanın matematiksel modelleme gerektiren problemlerde etkililiği
Bu araştırmanın amacı ortaokul 8. Sınıf öğrencilerinin "Matematiksel Modelleme" türündeki problemlerin çözümünde yaratıcı drama süreçlerinin etkisini görmektir. Bu kapsamda yaratıcı drama yöntemi kullanılarak geliştirilmiş matematiksel modelleme soruları içeren planlar öğrencilere uygulanmıştır. Uygulama sonucunda öğrencilerden toplanan günlükler, yapılan görüşmelerde elde edilen veriler, uygulanan ön test, son test ve kalıcılık testleri ile elde edilen veriler ışığında değerlendirilip alanyazından yararlanılarak yorumlanmış önerilerde bulunulmuş örnek bir uygulama oluşturulması amaçlanmıştır. Bu araştırmada karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Eskişehir ilindeki bir devlet ortaokulunda öğrenim gören sekizinci sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Veriler ön test öncesi görüşme soruları, ön test soruları, atölye öğrenci notları, son test öncesi yapılandırılmamış görüşme, son test, kalıcılık testi, öğrenci günlükleri, atölye kamera kayıtları, atölye ses kayıtlarımdan elde edilmiştir. Araştırmada öğrenciler, matematiksel modelleme sorularının başlangıçta çok zor, eksik, çözülemez olduklarını iddia etseler de, son test ve kalıcılık testleri sonucunda çözüm üretip yorum yapabildikleri gözlemlenmiştir. Ayrıca süreç içerisinde modelleme sorularının anlama basamağını daha hızlı geçtikleri ve daha fazla değişken ile modelleme ortaya koydukları gözlemlenmiştir. Bunun yanında öğrencilerin tahmin etme becerileri üzerinde bir değişiklik gözlemlenmemiştir. Elde edilen bulgulardan yola çıkılarak yöntemin, değişken ortaya koyma, problem çözme azmi, sosyal beceriler geliştirme ve matematiği günlük yaşama aktarmada başarılı olunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Süreçte uygulanan "Uzman Mantosu" yaklaşımının değişken ortaya koymada daha etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: Matematiksel modelleme, Yaratıcı drama, Uzman mantosu.
Yaratıcı drama yöntemi ile dijital vatandaşlık eğitimi: Anadolu Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu örneği
Teknoloji, yanlış kullanıldığı takdirde, insan hayatını olumsuz yönde etkileme potansiyeline sahiptir. Dijital vatandaşlık kavramının tam anlamıyla anlaşılması Bilgi İletişim Teknolojilerinin (BİT) oluşturabileceği yan etkilerin önlenmesi açısından büyük öneme sahiptir. Dijital vatandaş olma süreci çok sayıda yeterliği kazanmayı gerektirdiği için öğrenciler tarafından bütün niteliklerin özümsenmesi gereklidir. Eğitimde drama yaklaşımı, katılımcılara başkalarının ve kendilerinin birikimleri yoluyla yeni yaşantılar sunarak onların hayatı deneyimlemelerine yardımcı olacaktır. Bu araştırmada Anadolu Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu Temel Yabancı Diller Bölümü'nde öğrenim gören öğrencilere yaratıcı drama yoluyla dijital vatandaşlık eğitimi verilmesi amaçlanmıştır. Araştırma örneklemi olarak, 2018-2019 Akademik Yılında kuruma devam eden 31 öğrenci seçilmiştir. Veriler 'Gençler İçin Dijital Vatandaşlık Ölçeği' ve yaratıcı drama oturumları aracılığı ile toplanmıştır. Araştırma için toplanmış veriler betimsel istatistik yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bütün istatistik analiz hesaplamaları, GNU PSPP 1.2.0 kullanılarak yapılmıştır. Analiz sonucunda, yaratıcı drama yöntemi ile dijital vatandaşlık eğitiminin öğrenciler üstünde olumlu etkilere sahip olduğu anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bilgi İletişim Teknolojileri, Dijital vatandaşlık, Yaratıcı Drama.
Yaratıcı drama yöntemiyle verilen eğitimin 5-6 yaş çocukların farklılıklara saygı kazanımına etkisi
Bu çalışmanın amacı, 5-6 yaş çocuklara yaratıcı drama yöntemi ile verilen farklılıklara saygı eğitiminin çocukların farklılıklara saygı düzeyine etkisini ölçmektir. Çalışma 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılında İstanbul ilinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı özel bir eğitim kurumunda gerçekleştirilmiştir. Araştırma deneysel yöntem kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını deney grubu olarak 12 çocuk ve kontrol grubu olarak 12 çocuk olmak üzere toplam 5-6 yaşlarında 24 çocuk oluşturmaktadır. Örneklem belirlenirken rasgele atama yöntemi kullanılmadığından araştırma yarı-deneysel bir çalışmadır. Çalışmada deney ve kontrol gruplarına öntest olarak "Farklılıklara Saygı Ölçeği" uygulanmıştır. Deneysel işlem olarak deney grubuna 7 haftada 12 oturumluk yaratıcı drama yöntemi ile farklılıklara saygı eğitimi verilirken, kontrol grubu normal eğitim akışına devam etmiştir. Deneysel işlem sonrasında deney ve kontrol gruplarına sontest olarak tekrar "Farklılıklara Saygı Ölçeği" uygulanmıştır. Sonuç olarak, deney grubu ve kontrol grubu çocukların öntest toplam sonuçları ve cinsiyet, aile ve sosyal yapı, engellilik durumu ve farklı kültürel geçmiş alanlarına dair sonuçları arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken, sontest sonuçları arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Sontest sonuçlarında ortaya çıkan anlamlı farklılık toplam ve tüm alt alan sonuçlarında deney grubu lehinedir. Yaratıcı drama yöntemi ile verilen farklılıklara saygı eğitiminin çocukların farklılıklara saygı düzeyini arttırmada olumlu etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Farklılıklara saygı, Yaratıcı drama, Okulöncesi eğitim.
Yaratıcı drama alanında Peter Slade'in drama anlayışının incelenmesi
Bu çalışma yaratıcı drama alanında Peter Slade'in drama anlayışını incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Verilerin toplanması doküman incelemesi tekniğiyle, verilerin çözümlenmesi betimsel analizle yapılmıştır. Araştırmada Slade'in yaşam öyküsü, drama anlayışı; ilkeleri, amaçları, oyun ve özellikleri, katılımcı özellikleri, öğretmen özellikleri, mekan ve kullanılan materyaller ve dramayı ele alış biçimi temaları incelenmiştir. Bu araştırmada elde edilen bulgular, Peter Slade'in, bireyin mutlu ve dengeli olmasını amaçlayan bir drama anlayışı modeli ortaya koyduğu, bu modelde dramanın temelini oyun olarak belirlediği ve bireyin ancak oyun oynayarak mutlu ve dengeli olabileceğini göstermiştir. Anahtar Sözcükler: Çocuklarla drama, Peter Slade, yaratıcı drama