Doç. Dr. İbrahim Yılmaz danışmanlığındaki tezler
16 tez · Ankara Yıldırım Beyazıt University, Akdeniz University, Afyon Kocatepe University
A complex fuzzy z-number-based decision-making framework for prioritizing organized industrial zone alternatives under partial information
Fuzzy Z-Numbers (CFZNs) to evaluate alternative OIZ locations in Türkiye under uncertainty and incomplete or partial information. This study used CFZN to better model expert opinions by considering both uncertainty and how trustworthy their language assessments are. In this research, five alternative cities are identified as potential areas for constructing OIZ: 1) Çankırı, 2) Samsun, 3) Tokat, 4) Amasya, and 5) Çorum. Also, six criteria are determined as 1) cost, 2) predictable employment, 3) institutional opinion (Ministry of Agriculture, Environment, and Municipalities), 4) proximity to transportation networks (sea, road, rail, and air), 5) observational geoscience, and 6) land type to evaluate the alternative OIZs. Therefore, the decision making framework integrates complex fuzzy Z-number and crisp numbers to define criteria weights. In addition, alternatives are ranked in a novel structured multi-criteria decision-making (MCDM) model. This study's primary contribution is to model a decision-making framework integrating mathematical optimization with fuzzy Z-number. The weights of the criteria are calculated under partial information by applying a mathematical modeling approach, which helps to transform partial information into accurate information. The result of this research shows that Samsun is the most appropriate alternative among the determined alternatives under defined criteria. Therefore, the proposed framework implies that the proposed decision-making framework provides more realistic and reliable results under partial information.
A circular economy framework in solar PV supply chain
The global energy paradigm shift, driven by the imperatives of climate change and energy security, necessitates the adoption of circular economy principles within solar energy supply chains. This unique study transcends the conventional discourse on the circular economy - often limited to technical solutions - to demonstrate how a supply chain designed on cradle-to-cradle principles can achieve poverty alleviation without exacerbating resource dependency. To analyze this complex structure, a novel hybrid methodology was developed, integrating Stakeholder Theory, Natural Resource Dependence Theory, and the Co-benefit Theory into a single operational model. In the initial phase, a field study employing Stakeholder Theory and Multi-Criteria Decision-Making (MCDM) methods concretely mapped the power-interest dynamics and strategic priorities of key stakeholders within the solar panel supply chain concerning circular economy strategies. In the second stage, a conceptual framework developed using Causal Loop Diagrams (CLDs) formed the foundation of a Stock-and-Flow model. The empirical data obtained from the first phase were then utilized as inputs for this quantitative model. Findings from the scenario analyses demonstrate that a circular solar panel supply chain quantitatively outperforms its linear counterpart in terms of increasing raw material recovery, enhancing energy access, and significantly reducing the Multidimensional Poverty Index (MPI). This dissertation, by operationalizing a novel theoretical synthesis, provides a strategic guide for policymakers and industry leaders. It demonstrates a synergistic pathway toward achieving measurable progress on several Sustainable Development Goals: SDG 1, SDG 7, SDG 9, SDG 12, and SDG 13.
Machine learning-based feature selection approach for no-show rate prediction: A case of aviation industry
In today's environment of increasing competition, rapidly changing customer demands, and globalization, companies are compelled to operate with low profit margins and adapt swiftly to changing conditions to gain a competitive advantage. This thesis was conducted during a period when the importance of technologies such as artificial intelligence and big data is increasing in the highly competitive aviation industry. The aviation industry is known for its high capital requirements, low profit margins, intense competition, complex operational structures, and constant pressure from local or global conditions. Considering the low profit margins in the aviation industry, airlines are continually encouraged to enhance their efficiency, reduce operational costs while maintaining customer satisfaction, or explore areas that could generate additional revenue. A significant proportion of passengers who purchase tickets do not show up for their scheduled flights. This situation allows airlines to practice overbooking, and accurately predicting the rate of no-shows can provide substantial additional revenue. However, if all passengers do show up, airlines would incur additional costs and suffer reputational damage. Therefore, accurately predicting no-show rates and optimizing operational planning processes are critically important for airlines. No-show rates are generally estimated by analyzing historical data using statistical methods. However, recently developed machine learning and big data analytics have the potential to play a significant role in solving such complex problems. There are very few studies in the literature on predicting no-show rates using machine learning methods. These studies typically use only Passenger Name Record (PNR) data for no-show prediction, neglecting many external factors. Using only passenger information reduces the accuracy of predictions due to the unique characteristics of each passenger. Unlike other studies, this research investigates the impact of external factors such as weather conditions, traffic density, special occasions, and public holidays on no-show rates without using PNR data, employing big data analysis and machine learning methods. This study focuses on the unique and critical need to improve operational planning processes in the aviation industry. It aims to contribute to understanding and addressing the challenges in the aviation industry, particularly in accurately calculating the no-show rate. To achieve this goal, the importance and effects of accurately predicting the no-show rate have been comprehensively examined, and a model has been proposed using machine learning algorithms to address the problem at hand.
Antalya ilinde nar üretiminin ekonomik analizi
Antalya ili uygun iklim koşulları ile geniş ve verimli toprakları nedeniyleTürkiye'de temel bir sebze ve meyve üretim merkezidir. Tüketim talebi ve gıdasanayisinde hammadde olarak kullanımı giderek artan nar, Antalya tarımsal ürünyelpazesinde de önemli bir yere sahiptir. 2008 yılı verilerine göre Türkiye'de toplam narüretimi 127.760 ton iken, bu üretimin 52.953 tonu ( % 41,5) Antalya'da gerçekleşmiştir.Bu çalışmanın öncelikli amacı, Antalya'da nar üretimi yapan tarım işletmelerininsosyo-ekonomik özelliklerinin incelenmesi ve bu işletmelerde nar üretim faaliyetininekonomik yapısı ve sorunlarının ortaya konulmasıdır. Ayrıca, çalışma kapsamında narındünyada ve Türkiye'de üretimi, dış ticareti ile uygulanan politikalar dadeğerlendirilmiştir.Çalışmada kullanılan veriler 2009 üretim dönemine ait olup anket yöntemi ile 75tarımsal işletmeden elde edilmiştir.İncelenen işletmelerde nar yetiştiriciliği yapılan alan ortalama 24,53 dekar olaraktespit edilmiştir. İşletmelerde üreticilerin yaş ortalaması 49.19, nar üretiminde deneyimsüreleri ise 8 yıl olarak belirlenmiştir. İşletmelerin tesis dönemi masrafları ortalama2.541,51 TL/da olarak hesaplanmıştır. Üretim döneminde gerçekleşen değişen masraflar586,93 TL/da iken, sabit masraflar 1.305,81 TL/da olarak hesaplanmıştır. İncelenenişletmelerin nar üretiminden elde ettikleri gayrı safi üretim değeri 2.211,33 TL/da olarakbulunmuştur.iiSonuç olarak, işletmelerde birim (kg) nar üretim maliyeti 0,54 TL olarakhesaplanmıştır. Buna karşılık ortalama nar satış fiyatı ise 0.91TL/kg'dır. Buna göreAntalya örnekleminde incelenen işletmelerde kilogram nar başına kar marjı 0,37 TL'dir.
Tematik harita tasarımı
Bu tez çalışmasında, son dönemlerde kullanıcı kitlesini ve popülerliğini arttıran tematik haritaların tasarımı konusu ele alınmıştır. Ülkemizde tematik harita yapımı ve üretimi ile ilgili bir mevzuat bulunmamaktadır. Bu durum tematik haritaların tasarımı konusunda ülke genelinde bir bütünlüğün ve standartın olmamasına neden olmuştur. Bu sebeple tematik harita tasarımı konusu özelinde tasarım ilkelerinin ortaya konulması gerektiği düşünülmektedir. Her şeyden önce haritalar için geçerli olan genel kuralların tematik haritalar içinde geçerli olduğu unutulmaması gerekir. Bu bağlamda genel kartografik tasarım ilkelerinden yararlanılarak tematik tasarım ilkelerinin ortaya konulması gerekmektedir. Bu tez çalışması kapsamında genel grafik ve kartografik tasarım ilkelerinden yararlanılarak tematik haritalar özelinde tasarım ilkeleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Tematik haritaların tasarımı konusunda literatüre katkı sağlayacak çalışmaların devam etmesi gerekmektedir. Bu kapsamda bu tez çalışmasının bundan sonra tematik harita ve bu haritaların tasarımı konusunda çalışma yapacaklara kılavuz niteliğinde olacağı düşünülmektedir.
Analyzing the administrative border maps with contemporary techniques a case study of villages in the district of Uluborlu
In this study, the boarders of the existing border map were revealed by applying the administrative borders data obtained from the land registry to the fields, the acceptability of the existing administrative border was researched according to the contemporary measurement techniques, and the existing administrative borders were mapped within a defined scale by remeasuring them in a defined coordinate system, all done with the aim of determining the administrative boarders for the city of Isparta, the district of Uluborlu and four villages within the district of Uluborlu. Therefore, the border maps in the scope of this study were made suitable for the current technology. Necessary analysis were made in order to put the administrative border maps in the scope of this study into the final form and new administrative borders obtained in a defined coordinate system were asserted. In addition, frequently encountered problems during the field application were addressed and solutions for them were presented in this study.
Ortaöğretim kurumlarında coğrafya derslerinde yeryüzü şekillerinin gösteriminde kabartma haritaların kullanımı
Ortaöğretim kurumlarındaki Coğrafya derslerinde etkili materyal kullanmanın önemi günümüzde giderek artmaktadır. Bu kapsamda yeryüzü şekillerinin işlendiği 9.sınıf Coğrafya ders kitabında bulunan yeryüzü şekillerinin tanımı verilmiştir. Kabartma haritaların yapım yöntemleri ve üretim süreçleri irdelenmiştir. Hazır olarak temin edilen kabartma haritalar kullanılarak, plastik kabartma haritalarda gösterilmesi etkin ve uygun olacak yeryüzü şekilleri gösterilmiştir. Kabartma haritaların kullanım alanlarına genel bir bakış açısı yapılmış olup, PKH'ların öğrenmedeki olumlu ve olumsuz yanları açıklanmıştır. Son olarak ise Coğrafya öğretmenleri ile görüşmeler yapılmış olup kabartma haritaların ortaöğretim kurumlarında kullanılabilirliği sorgulanmıştır.
16. yüzyıl Akdeniz coğrafi bilgi sistemi: Kitab-ı bahriye
Bu araştırmada, ilk olarak Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile bu sistemlerin tarihçesi, sistemlerin kullandığı metodoloji ile bileşenleri açıklanmaya çalışılmıştır. CBS'nin uygulama alanları özellikle deniz ve denizciliğe ilişkin uygulamalar örnekleri ile ifade edilmiştir. Piri Reis tarafından 1526 yılında dönemin padişahına sunulan Kitab-ı Bahriye adlı deniz klavuzu olarak da ifade edilebilecek eşsiz kitap; CBS'lerinin açıklanan metodolojisi, bileşenleri ve uygulamaya yönelik örnekleri ile kıyaslanmıştır. Kıyaslama neticesinde kitapta yer alan bilgi setleri ile haritalar, coğrafya ve kartografya bilimi açısından değerlendirilerek sunulmuştur.
OGC standartlarının incelenmesi ve OGC WFS ile vektör veri sunumu
Bu araştırmada, CBS verisine erişimin kolay olduğu, farklı kaynaklardan elde edilen verilerin kolaylıkla birleştirilebildiği ve kullanıcılarına görsel hizmetler sunma gibi imkanlar veren Açık Coğrafi Bilgi Konsorsiyumu (Open Geospatial Consortium - OGC) standartları, yararları ve OGC uyumlu web servisleri incelenmiştir. OGC standartlarından olan Web Detay Servisinin vektör (nokta, çizgi, alan) tipteki verilerin ağ tabanlı sunumu ve işlenmesinde etkili olarak kullanıldığı gözlemlenmiştir. OGC WFS ile ilgili OGC' ye ait "Web Feature Service Implementation Specification" dokümanından yararlanılarak konu hakkında araştırma yapmak isteyen kullanıcılara geniş çaplı bir Türkçe kaynak sunulmuştur. Ayrıca ağ ortamında WMS ve WFS sunumunda kullanılan açık kaynaklı bazı altyapı yazılımları incelenerek bunlara ait örnekler tez çalışmasına konulmuştur.
Türkiye'de kullanılan kadastral harita türleri ve bu haritaların yenilenmesi
Ülkemizde kadastro çalı?maları Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM)tarafından yürütülmekte, kadastro sonrası meydana gelen deği?iklikler ilgililerin talepleri üzerine kadastro müdürlüğünce güncellenmektedir. Ancak zeminde fiilen gerçekle?tirilen deği?iklikler talep olmadığı sürece kadastro paftasına yansıtılamamaktadır. Bu nedenle günümüzde kullanılan kadastro paftaları geli?en teknoloji kar?ısında teknik yönden yetersiz kalmı?, uygulama niteliğini kaybetmi? ve artık kadastro haritaları zemini yansıtmamaya ba?lamı?tır.Kadastronun geleceği açısından, güncelliğini yitirmi? kadastro haritalarının günümüz ko?ullarına ve teknolojiye uygun hale getirilmesi, güncelliğini koruması, ba?ka bir ifadeyle yenilenmesi gerekliliği ortaya çıkmı?tır.Teknik açıdan yetersiz olan ve güncelliğini yitirmi? olan kadastro paftalarının yenilenebilmesi, çalı?maları önce 23.06.1983 tarih 2859 sayılı ?Tapulama ve Kadastro Paftalarının Yenilenmesi Hakkında Kanun? ile daha sonra da 3402 Sayılı Kanunun 22.a maddesi uyarınca 29.11.2006 tarihli ve 26361 sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren ?Kadastro Haritalarının Yeniden Düzenlenmesi ve Tapu Sicilindeki iiGerekli Düzeltmelerin Yapılmasında Uyulacak Usul ve Esaslara ?li?kin Yönetmelik? ile yapılmaya ba?lanmı?tır.Ülkemizde kadastro çalı?malarının tamamlanması ile birlikte teknik açıdan yetersiz, güncelliğini yitirmi? ve günümüz teknolojisine uygun olmayan kadastro paftalarının yenilenmesi konusunun detaylı bir ?ekilde irdelenmesi gerekliliği ortaya çıkmı?tır.Bu itibarla bu çalı?mada, ülkemizde üretilen kadastro haritalarını teknik ve hukuki açıdan değerlendirilmi?, yetersiz ve güncelliğini yitirmi? kadastro paftalarının TKGM?ce yapılan yenileme çalı?malarında kullanabilirliği detaylıca incelenmi?tir. Örnek uygulama alanı olarak Eski?ehir ilinde yapılan kadastro paftalarının yenilenmesi çalı?maları ele alınmı?tır.TKGM tarafından bu güne kadar yakla?ık olarak 57.000.000 parsel üretilmi?tir. Yapılan inceleme ve ara?tırmalar sonucunda acil olarak 8.100.000 parselin ilk etapta yenilenmesine karar verilmi?tir. Tapu ve Kadastro Modernizasyon Projesi (TKMP) kapsamında kadastro haritalarının yenilenmesi çalı?maları hızlı bir ?ekilde sürdürülmektedir.Anahtar Kelimler: Kadastral Harita, Paftaların Yenilenmesi, Grafik, Ortofoto
Gerçek anlamda olmayan projeksiyonlar
Bu araştırmada, harita projeksiyonları, harita projeksiyonlarında deformasyon analizleri, deformasyon gösterim çeşitleri, nicel analiz ve nicel analizlerin yorumlanması için projeksiyonların görselleştirilmesi konuları ele alınmıştır. Harita projeksiyonlarında deformasyon analizleri için farklı yöntemler olan Tissot endikatrisi, renk metodu yöntemi ve eş deformasyon eğrileri yöntemi kullanılarak deformasyonların görselleştirilmesi sağlanmıştır.Uygulamada gerçek anlamda olmayan (pseudo) projeksiyonlar seçilmiştir. Genellikle dünya haritalarının ve büyük kıta parçalarının gösteriminde kullanılan; bazı harita projeksiyonlarının deformasyon görselleştirilmesi gerçek anlamda olmayan sinüzoidal projeksiyon gibi yaygın olarak kullanılan projeksiyonlarda incelenmiştir. Seçilen her bir harita projeksiyonu için 15?x15? coğrafi grid ağı oluşturulmuştur. Harita projeksiyonlarındaki grid noktalarında, minimum uzunluk deformasyonu b, maksimum uzunluk deformasyonu ?, paralel boyunca uzunluk deformasyonu k, meridyen boyunca uzunluk deformasyonu h, alan deformasyon değeri p, maksimum açı deformasyonu ? ve koordinat değerleri hesaplanmıştır.Projeksiyon eşitlikleri verilen harita projeksiyonlarının kısmi türevlerinin çözümü için Mathematica 5.0 yazılımı kullanılmıştır. Hesaplamalarda Microsoft Excel 2007 ve Cad tabanlı programlar kullanılmıştır. Hesap kolaylığı olması için yeryüzü küre olarak; yarı çapı 1 birim olarak kabul edilmiştir. Hesaplanan değerler ArcGIS 9.2 yazılımı, ArcINFO ara yüzünde görselleştirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Kartografya, Harita projeksiyonları, Gerçek anlamda olmayan projeksiyonlar, Deformasyon analizi
Kentsel dönüşüm uygulamalarında tematik haritaların kullanılması: Burdur ili örneği
Görselliğin bir amaç doğrultusunda sanat ve teknikle birleştiği mekana bağlı ürünlere tematik harita denmektedir. Tematik harita görsel açıdan diğer haritalara göre daha fazla ayrıntı ifade ettiğinden kullanıcısına bilgi edinme ve analiz sonucuna yorum getirme imkanını sunar. Tematik haritalar kent ve altyapı bilgi sistemi uygulamalarında, arazi kullanımı bilgi sistemi uygulamalarında, çevresel uygulamalarda, güvenlik amaçlı uygulamalarda kullanılarak doğru, güvenilir ve hızlı çözümler getirir. Hızlı bir kentleşme sürecine giren dünyamızda olduğu kadar ülkemizdeki çarpık kentleşmenin önlenmesi için fiziksel, ekonomik veya sosyal olarak sorunları bulunan alanlarda kentsel dönüşüm uygulamalarında da tematik harita kullanımının yaygınlaştırılarak doğru, güvenilir ve hızlı sonuca ulaşmak amaçlanmalıdır. Bu çalışma ile zeminin veya oturulan binanın riskli olmasından dolayı kentsel dönüşüm sürecine giren alan ve alanda yaşayanlar hakkında verilerin toplanması, istatistiki olarak analiz edilmesi, analiz edilen veriler işlenerek oluşturulan tematik haritaların yorumlanması, en uygun projenin seçilmesi aşamalarını içermektedir. Tematik harita kullanımının etkin hale getirilmesi ile kentin gelişimi daha hızlı sağlanarak çağdaş kentler seviyesine taşınacaktır.
İş kazası ve meslek hastalığının ekonomik maliyetinin mesleki rehabilitasyon temelinde değerlendirilmesi ve Türkiye için hizmet bileşenlerinin belirlenmesi
İş kazası ve meslek hastalığı mevcut çalışma gücünde değişikliklere yol açarak sürekli iş göremezliklere, maluliyete neden olmaktadır. Bu durum sürdürülebilir istihdamı engellediği gibi, söz konusu istihdamdan kopuşlar sosyal dışlanmaya neden olmaktadır. Mesleki rehabilitasyon, çalışanın uygun yöntemler ile rehabilite edilerek uygun işe dönüşü sağlayan ve böylece sosyal dışlanmayı minimize edecek argümanları içeren bir yöntemdir. Ülkemizde mesleki rehabilitasyon iş kazası ve meslek hastalığı sonrası uygulaması olan bir yöntem değildir. Tez çalışması kapsamında yapılan araştırmada mesleki rehabilitasyon hizmeti 2 alternatif senaryoya göre fayda maliyet açısından incelenmiştir. Tüm alternatifler mevcut duruma göre incelendiğinde, Alternatif 1 senaryosu toplam maliyet üzerinde %55,2'lik bir azalış; Alternatif 2 senaryosu ise toplam maliyet üzerinde %60,3'lük bir azalış sağlamıştır. Alternatif 2 senaryosu ise Alternatif 1 senaryosuna göre faydada %4,3'lük bir artış sağlamıştır. Bu sonuçlara göre mesleki rehabilitasyon ve işe dönüş uygulamalarının ekonomik açıdan maliyet etkindir. Hizmet bileşenleri çok kriterli karar verme yöntemlerinden AHP yöntemi kullanılarak yerindelik, insan odaklılık ve maliyet kriterlerine göre belirlenmiştir. Buna göre Ülkemiz için uygulanabilecek mesleki rehabilitasyon hizmeti öncelikli olarak "iş kazası ve meslek hastalığı" sonrası uygulanmalıdır. Meslek rehabilitasyonda hizmet sağlayıcısı öncelikli olarak Sağlık Bakanlığı olmak üzere süreçlerin finansmanında "İşçi-işveren-devlet tarafından finanse edilen sigortacılık sistemi" benimsenmelidir. Hizmet "Sağlık hizmetinin bir parçası olarak mesleki rehabilitasyon hizmeti" olarak kurgulanmalı, hizmetin merkezi yapılanması öncelikle "Türkiye'de belli illerde özel mesleki rehabilitasyon merkezleri" şeklinde olmalı ve hizmet öncelikli olarak işe uygunluk değerlendirmelerini içermelidir. Mesleki rehabilitasyonda işe dönüş ile ilgili nihai karar "işe uygunluk için rapor verebilecek bir komisyon" tarafından verilmeli, komisyonda öncelikli olarak işe dönüşte görevli vaka yöneticisi, Sağlık Bakanlığı temsilcileri, SGK ve İŞKUR'un ilgili birimleri yer almalıdır. İşe dönüş süreçlerinde çalışabilecek vaka yöneticisi öncelikli olarak ayrı bir uzmanlık alanı olarak tanımlanmalıdır. Vaka yöneticisinin vaka sonrası çalışan ile iletişime geçmek, olguya ilişkin bilgileri toplamak, ilgili bilgileri taraflarla paylaşmak, mesleki rehabilitasyon aşamalarında koordinasyon sağlamak, işe dönüş için gerekli dokümantasyonu sağlamak, çalışan ile iletişim kurmak, vakaya özel bireysel eylem planı hazırlamak, tüm ilgili taraflar ve aktörler ile işbirliği içinde çalışmak en önemli fonksiyonları arasında olmalıdır. Vaka yöneticisi vaka yönetiminden sorumlu müstakil bir kurum ya da kurul tarafından atanmalıdır. Vaka yöneticisi mesleki kaza/yaralanma ve hastalık tespitinden itibaren 3 iş günü içinde öncelikli olarak işverenin ya da sağlık kuruluşunun bildirimi üzerine çalışan ile iletişime geçmelidir. Vaka yönetimi süreci "işe dönüş sağlanana kadar" devam ettirilmelidir. Bu çalışma ile mesleki rehabilitasyonda hizmet bileşenlerinin seçiminde ilk defa çok kriterli karar verme tekniği kullanılmıştır. Maliyet etkin bir yöntem olduğu ortaya konulan ve bileşenlerine yer verilen mesleki rehabilitasyon hizmetinin kanun koyucu tarafından yasal bir statüye kavuşturularak uygulanması Ülkemizde insan odaklı İSG'nin gelişimi açısından oldukça önemlidir. Mevcut araştırma Ülkemizde ilk defa yapılmış olmasından dolayı özgündür. Gelecekte bu hizmetin maliyet etkin olup olmayacağının tahmin edilmesi etkin politika gelişimini desteklemesi açısından literatüre önemli katkı sağlayacaktır.
Prioritization of water conservation strategies in irrigation facilities through integrated MCDM methods: A case of Çorum province
Nowadays, due to the global decline in water resources, efforts to conserve them have become increasingly critical. This study aims to find a solution to reduce the water waste that mainly occurs during agricultural practices, which account for the largest portion of water consumption. Efficient and sustainable water management in agriculture requires the conscious and effective selection of water-saving strategies. In this context, the study focuses on prioritizing the methods currently in use at irrigation facilities operated by the Irrigation Union in Çorum province using a hybrid approach combining Multi-Criteria Decision Making (MCDM) and fuzzification techniques. Real-world data were used to evaluate and analyze the applied methods to ensure efficient water use. The ultimate goal is to support decision-makers in resource-constrained states by guiding them toward the most strategic and effective alternatives. Four alternatives metering systems installed at irrigation facilities, drip irrigation systems, pricing of irrigation water through specific tariffs, and legal regulations were evaluated according to five criteria: water saving, water efficiency, water productivity, social acceptance/local impact, and ease of implementation. These criteria were weighted using the Pythagorean Fuzzy Set theory and Entropy method, and alternatives were prioritized with Interval Type-2 and TOPSIS methods. Additionally, a sensitivity analysis was conducted to evaluate the robustness and reliability of the model by using various weight and performance scenarios. Among the prioritized options, drip irrigation, which delivers water based on crop needs, consistently showed the highest performance. Drip irrigation supports sustainable agriculture and strategic policymaking through practical use and social acceptance.
Prioritization of water conservation strategies in irrigation facilities through integrated MCDM methods: A case of Çorum province
Nowadays, due to the global decline in water resources, efforts to conserve them have become increasingly critical. This study aims to find a solution to reduce the water waste that mainly occurs during agricultural practices, which account for the largest portion of water consumption. Efficient and sustainable water management in agriculture requires the conscious and effective selection of water-saving strategies. In this context, the study focuses on prioritizing the methods currently in use at irrigation facilities operated by the Irrigation Union in Çorum province using a hybrid approach combining Multi-Criteria Decision Making (MCDM) and fuzzification techniques. Real-world data were used to evaluate and analyze the applied methods to ensure efficient water use. The ultimate goal is to support decision-makers in resource-constrained states by guiding them toward the most strategic and effective alternatives. Four alternatives metering systems installed at irrigation facilities, drip irrigation systems, pricing of irrigation water through specific tariffs, and legal regulations were evaluated according to five criteria: water saving, water efficiency, water productivity, social acceptance/local impact, and ease of implementation. These criteria were weighted using the Pythagorean Fuzzy Set theory and Entropy method, and alternatives were prioritized with Interval Type-2 and TOPSIS methods. Additionally, a sensitivity analysis was conducted to evaluate the robustness and reliability of the model by using various weight and performance scenarios. Among the prioritized options, drip irrigation, which delivers water based on crop needs, consistently showed the highest performance. Drip irrigation supports sustainable agriculture and strategic policymaking through practical use and social acceptance.
Prioritization of water conservation strategies in irrigation facilities through integrated MCDM methods: A case of Çorum province
Nowadays, due to the global decline in water resources, efforts to conserve them have become increasingly critical. This study aims to find a solution to reduce the water waste that mainly occurs during agricultural practices, which account for the largest portion of water consumption. Efficient and sustainable water management in agriculture requires the conscious and effective selection of water-saving strategies. In this context, the study focuses on prioritizing the methods currently in use at irrigation facilities operated by the Irrigation Union in Çorum province using a hybrid approach combining Multi-Criteria Decision Making (MCDM) and fuzzification techniques. Real-world data were used to evaluate and analyze the applied methods to ensure efficient water use. The ultimate goal is to support decision-makers in resource-constrained states by guiding them toward the most strategic and effective alternatives. Four alternatives metering systems installed at irrigation facilities, drip irrigation systems, pricing of irrigation water through specific tariffs, and legal regulations were evaluated according to five criteria: water saving, water efficiency, water productivity, social acceptance/local impact, and ease of implementation. These criteria were weighted using the Pythagorean Fuzzy Set theory and Entropy method, and alternatives were prioritized with Interval Type-2 and TOPSIS methods. Additionally, a sensitivity analysis was conducted to evaluate the robustness and reliability of the model by using various weight and performance scenarios. Among the prioritized options, drip irrigation, which delivers water based on crop needs, consistently showed the highest performance. Drip irrigation supports sustainable agriculture and strategic policymaking through practical use and social acceptance.