Doç. Dr. Yunus Kaplan danışmanlığındaki tezler
12 tez · Osmaniye Korkut Ata University
İstanbul Üniversitesi nadir eserler kütüphanesi 10740 numaralı Şiir mecmuasının "Mecmuaların sistematik tasnifi projesi"ne (MESTAP) göre tasnifi
Kelime anlamı olarak; "toplanmış, bir araya getirilmiş demek" olan mecmualar, tek bir kişinin ya da birden fazla kişinin kendi beğenilerine göre oluşturdukları eserler bütünüdür. Bu eserler, derleyicilerinin şiir zevkini yansıtmaları bakımından önemli oldukları gibi yazıldıkları dönemlerin şiir telakkileri hakkında genel bir kanaat oluşturmaları bakımından da önemlidir. Yazma eser kütüphanelerimizde bu türden oldukça fazla eser bulunmaktadır. Bunların bir kısmı üzerinde çeşitli çalışmalar yapılmış olsa da üzerinde çalışılmayı bekleyen daha birçok mecmua bulunmaktadır. Bu çalışmamızın konusunu daha önce üzerinde herhangi bir bilimsel çalışma yapılmayan İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi 10740 numaralı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni ve Şiir Mecmualarının Sistematik Tasnifi Projesi'ne (MESTAP) göre tasnifi oluşturmaktadır. Çalışmaya Türk edebiyatında yazılmış olan mecmualar hakkında genel bilgiler verilerek bu eserlerin klasik Türk edebiyatındaki öneminden ve sınıflandırılmasından bahsedilerek başlanmıştır. Ardından üzerinde çalışma yaptığımız mecmuanın şekil ve muhteva olarak tasnifi ve tanıtımı yapılmıştır. Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi (MESTAP) hakkında bilgi verilerek bu mecmuada yer alan şair ve şiir sayıları, şairlerin yaşadıkları yüzyıllar, nazım şekilleri ve aruz kalıplarının dağılımı gibi bilgilere yer verilmiştir. Daha sonra şekil ve muhteva olarak incelenen şiir mecmuasının transkripsiyonlu metnine yer verilmiştir. Mecmuadaki şiirler, şairlerin divanları varsa divanlardaki şiirlerle karşılaştırılarak farklılıklar ve divanlarda bulunmayan şiirler dipnotta belirtildikten sonra MESTAP tablosuna yer verilmiştir. Sekiz sütundan oluşan tabloda her bir satır bir şiire ayrılmıştır. Bu tablo; sayfa numarası, şairin mahlası, matla beyiti ya da bendi, makta beyiti ya da bendi, nazım şekli/birimi, nazım türü, vezin ve açıklamalar şeklinde oluşturulmuştur. Çalışmamızın sonunda istifade edilen çalışmaları ihtiva eden kaynakçaya yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı, mecmua, MESTAP, Divan şiiri.
Milli Kütüphane "06 MİL Yz a 3291" numarada kayıtlı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni ve mecmuaların sistematik tasnifi projesine (MESTAP) göre tasnifi
Arapça "cem'" kökünden türeyen ve "bir araya getirilen, derlenen, cem edilen" manalarını taşıyan mecmuanın çeşitli türleri vardır. Mecmua türlerinden biri olan şiir mecmuaları, içerisinde bir veya birden fazla şahsa ait muhtelif nazım şekilleri ve türlerini barındıran metinleri ihtiva eder. Derleyicilerin herhangi bir düzen gözetmeksizin tamamen kişisel zevk ve beğenilerine bağlı olarak oluşturdukları şiir mecmuaları, dönemin estetik anlayışını yansıtan birer ayna görünümündedir. Kütüphanelerimizde umumiyetle "Mecmûa-i Eş'âr" veya "Mecmû'atü'l-Eş'âr" isimleriyle kayıtlı olan şiir mecmuaları, edebi ve biyografik bilgiler içermesi açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmada müstensih ve istinsah tarihi hakkında herhangi bir bilginin olmadığı Milli Kütüphanede '06 Mil Yz A 3291' numarada kayıtlı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni ve Şiir Mecmualarının Sistematik Tasnifi'ne (MESTAP) göre tasnifi yer almaktadır. Çalışmamızın giriş bölümü, klasik Türk edebiyatının önemli kaynakları arasında sayılan mecmuanın tanımı, sınıflandırılması, önemi ve Şiir Mecmualarının Sistematik Tasnifi Projesi (Mestap) hakkındaki bilgilerden oluşmaktadır. İkinci bölümde Milli Kütüphane '06 Mil Yz A 3291' numarada kayıtlı 74 varaktan oluşan şiir mecmuasının tanıtımı yapılarak mecmuada yer alan şairler ve bu şairlerin yaşadıkları yüzyıllar, kullanılan nazım şekilleri ve aruz vezinleri, divanlarda bulunmayan şiirler, mecmuanın muhteva özellikleri, mecmuada şiir başlıklarıyla ilgili yanlışlık ve eksikliklerle ilgili tespitlere yer verilmiştir. Üçüncü bölüm mecmuanın transkiripsiyonlu metnini içermektedir. Şiirler, yayımlanan divanlarla mukayese edilmiş ve farklar dipnotta gösterilmiştir. Anahtar kelimeler: Klasik Türk edebiyatı, şiir mecmuası, Mestap, şiir.
Milli Kütüphane "06 MİL Yz a 3291" numarada kayıtlı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni ve mecmuaların sistematik tasnifi projesine (MESTAP) göre tasnifi
Arapça "cem'" kökünden türeyen ve "bir araya getirilen, derlenen, cem edilen" manalarını taşıyan mecmuanın çeşitli türleri vardır. Mecmua türlerinden biri olan şiir mecmuaları, içerisinde bir veya birden fazla şahsa ait muhtelif nazım şekilleri ve türlerini barındıran metinleri ihtiva eder. Derleyicilerin herhangi bir düzen gözetmeksizin tamamen kişisel zevk ve beğenilerine bağlı olarak oluşturdukları şiir mecmuaları, dönemin estetik anlayışını yansıtan birer ayna görünümündedir. Kütüphanelerimizde umumiyetle "Mecmûa-i Eş'âr" veya "Mecmû'atü'l-Eş'âr" isimleriyle kayıtlı olan şiir mecmuaları, edebi ve biyografik bilgiler içermesi açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmada müstensih ve istinsah tarihi hakkında herhangi bir bilginin olmadığı Milli Kütüphanede '06 Mil Yz A 3291' numarada kayıtlı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni ve Şiir Mecmualarının Sistematik Tasnifi'ne (MESTAP) göre tasnifi yer almaktadır. Çalışmamızın giriş bölümü, klasik Türk edebiyatının önemli kaynakları arasında sayılan mecmuanın tanımı, sınıflandırılması, önemi ve Şiir Mecmualarının Sistematik Tasnifi Projesi (Mestap) hakkındaki bilgilerden oluşmaktadır. İkinci bölümde Milli Kütüphane '06 Mil Yz A 3291' numarada kayıtlı 74 varaktan oluşan şiir mecmuasının tanıtımı yapılarak mecmuada yer alan şairler ve bu şairlerin yaşadıkları yüzyıllar, kullanılan nazım şekilleri ve aruz vezinleri, divanlarda bulunmayan şiirler, mecmuanın muhteva özellikleri, mecmuada şiir başlıklarıyla ilgili yanlışlık ve eksikliklerle ilgili tespitlere yer verilmiştir. Üçüncü bölüm mecmuanın transkiripsiyonlu metnini içermektedir. Şiirler, yayımlanan divanlarla mukayese edilmiş ve farklar dipnotta gösterilmiştir. Anahtar kelimeler: Klasik Türk edebiyatı, şiir mecmuası, Mestap, şiir.
Milli Kütüphane "06 MİL Yz a 3291" numarada kayıtlı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni ve mecmuaların sistematik tasnifi projesine (MESTAP) göre tasnifi
Arapça "cem'" kökünden türeyen ve "bir araya getirilen, derlenen, cem edilen" manalarını taşıyan mecmuanın çeşitli türleri vardır. Mecmua türlerinden biri olan şiir mecmuaları, içerisinde bir veya birden fazla şahsa ait muhtelif nazım şekilleri ve türlerini barındıran metinleri ihtiva eder. Derleyicilerin herhangi bir düzen gözetmeksizin tamamen kişisel zevk ve beğenilerine bağlı olarak oluşturdukları şiir mecmuaları, dönemin estetik anlayışını yansıtan birer ayna görünümündedir. Kütüphanelerimizde umumiyetle "Mecmûa-i Eş'âr" veya "Mecmû'atü'l-Eş'âr" isimleriyle kayıtlı olan şiir mecmuaları, edebi ve biyografik bilgiler içermesi açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmada müstensih ve istinsah tarihi hakkında herhangi bir bilginin olmadığı Milli Kütüphanede '06 Mil Yz A 3291' numarada kayıtlı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni ve Şiir Mecmualarının Sistematik Tasnifi'ne (MESTAP) göre tasnifi yer almaktadır. Çalışmamızın giriş bölümü, klasik Türk edebiyatının önemli kaynakları arasında sayılan mecmuanın tanımı, sınıflandırılması, önemi ve Şiir Mecmualarının Sistematik Tasnifi Projesi (Mestap) hakkındaki bilgilerden oluşmaktadır. İkinci bölümde Milli Kütüphane '06 Mil Yz A 3291' numarada kayıtlı 74 varaktan oluşan şiir mecmuasının tanıtımı yapılarak mecmuada yer alan şairler ve bu şairlerin yaşadıkları yüzyıllar, kullanılan nazım şekilleri ve aruz vezinleri, divanlarda bulunmayan şiirler, mecmuanın muhteva özellikleri, mecmuada şiir başlıklarıyla ilgili yanlışlık ve eksikliklerle ilgili tespitlere yer verilmiştir. Üçüncü bölüm mecmuanın transkiripsiyonlu metnini içermektedir. Şiirler, yayımlanan divanlarla mukayese edilmiş ve farklar dipnotta gösterilmiştir. Anahtar kelimeler: Klasik Türk edebiyatı, şiir mecmuası, Mestap, şiir.
İstanbul Üniversitesi nadir eserler kütüphanesi 10740 numaralı Şiir mecmuasının "Mecmuaların sistematik tasnifi projesi"ne (MESTAP) göre tasnifi
Kelime anlamı olarak; "toplanmış, bir araya getirilmiş demek" olan mecmualar, tek bir kişinin ya da birden fazla kişinin kendi beğenilerine göre oluşturdukları eserler bütünüdür. Bu eserler, derleyicilerinin şiir zevkini yansıtmaları bakımından önemli oldukları gibi yazıldıkları dönemlerin şiir telakkileri hakkında genel bir kanaat oluşturmaları bakımından da önemlidir. Yazma eser kütüphanelerimizde bu türden oldukça fazla eser bulunmaktadır. Bunların bir kısmı üzerinde çeşitli çalışmalar yapılmış olsa da üzerinde çalışılmayı bekleyen daha birçok mecmua bulunmaktadır. Bu çalışmamızın konusunu daha önce üzerinde herhangi bir bilimsel çalışma yapılmayan İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi 10740 numaralı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni ve Şiir Mecmualarının Sistematik Tasnifi Projesi'ne (MESTAP) göre tasnifi oluşturmaktadır. Çalışmaya Türk edebiyatında yazılmış olan mecmualar hakkında genel bilgiler verilerek bu eserlerin klasik Türk edebiyatındaki öneminden ve sınıflandırılmasından bahsedilerek başlanmıştır. Ardından üzerinde çalışma yaptığımız mecmuanın şekil ve muhteva olarak tasnifi ve tanıtımı yapılmıştır. Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi (MESTAP) hakkında bilgi verilerek bu mecmuada yer alan şair ve şiir sayıları, şairlerin yaşadıkları yüzyıllar, nazım şekilleri ve aruz kalıplarının dağılımı gibi bilgilere yer verilmiştir. Daha sonra şekil ve muhteva olarak incelenen şiir mecmuasının transkripsiyonlu metnine yer verilmiştir. Mecmuadaki şiirler, şairlerin divanları varsa divanlardaki şiirlerle karşılaştırılarak farklılıklar ve divanlarda bulunmayan şiirler dipnotta belirtildikten sonra MESTAP tablosuna yer verilmiştir. Sekiz sütundan oluşan tabloda her bir satır bir şiire ayrılmıştır. Bu tablo; sayfa numarası, şairin mahlası, matla beyiti ya da bendi, makta beyiti ya da bendi, nazım şekli/birimi, nazım türü, vezin ve açıklamalar şeklinde oluşturulmuştur. Çalışmamızın sonunda istifade edilen çalışmaları ihtiva eden kaynakçaya yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı, mecmua, MESTAP, Divan şiiri.
İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi "TY 1724" numarada kayıtlı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni ve Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesine (MESTAP) göre tasnifi
Mecmualar sahip oldukları zengin muhtevalarıyla klasik Türk edebiyatının önemli kaynakları arasında yer alan eserlerdir. Kütüphanelerimizde çok farklı örneklerine rastlanan bu tür eserler üzerine yapılan çalışmalar her geçen gün artmaktadır. Bu çalışmanın konusunu da İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi'nde TY 1724 arşiv numarasıyla kayıtlı olan Mecmû'a-i Eş'âr'ın çeviri yazılı metni ve Şiir Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ne (MESTAP) göre tasnifi oluşturmaktadır. Mecmuada mürettip ve derlenme tarihi ile ilgili herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Şiirleri yer alan şairlerin yaşadıkları yüzyıllar, şairlerle ilgili biyografik kayıtlar ve düşürülen tarih beyitleri göz önünde bulundurularak mecmuanın 18. yüzyılda tertip edildiği söylenebilir. Mecmuada çoğunluğu 16. yüzyıla ait olmak üzere 196 şaire ait toplam 946 adet manzum ve mensur metin bulunmaktadır. Çalışmamızın birinci bölümünde mecmuaların genel özellikleri ve önemi hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde çalışmamıza konu olan mecmua tanıtılarak şair ve şiir sayıları, nazım şekilleri ve vezin gibi şekil özellikleri ortaya konulmuş ve mecmuanın muhtevasına değinilmiştir. Mecmuada şiirleri bulunan şairler, nazım şekilleri ve kullanılan vezinler tablolar halinde gösterilmiştir. Üçüncü bölümde metnin kuruluşunda izlenen yöntem belirtildikten sonra mecmuada yer alan şiirlerin çeviri yazılı metni verilmiştir. Divanı olan şairlerin şiirleri bu divan nüshalarıyla karşılaştırılarak farklılıklar tespit edilmiştir. Bazı şairlerin divanlarında olmayan şiirleri veya eksik beyitleri tespit edilerek hem dipnotta hem de inceleme kısmında belirtilmiştir. Dördüncü bölümde mecmuadaki şiirlerin Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ne (MESTAP) göre tasnifi yapılmıştır. Beşinci bölümde ise sonuçların ortaya konulması, kaynakça ve şairler dizini ile çalışma tamamlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi, TY 1724, Şiir Mecmuası, MESTAP.
İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi "TY 1724" numarada kayıtlı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni ve Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesine (MESTAP) göre tasnifi
Mecmualar sahip oldukları zengin muhtevalarıyla klasik Türk edebiyatının önemli kaynakları arasında yer alan eserlerdir. Kütüphanelerimizde çok farklı örneklerine rastlanan bu tür eserler üzerine yapılan çalışmalar her geçen gün artmaktadır. Bu çalışmanın konusunu da İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi'nde TY 1724 arşiv numarasıyla kayıtlı olan Mecmû'a-i Eş'âr'ın çeviri yazılı metni ve Şiir Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ne (MESTAP) göre tasnifi oluşturmaktadır. Mecmuada mürettip ve derlenme tarihi ile ilgili herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Şiirleri yer alan şairlerin yaşadıkları yüzyıllar, şairlerle ilgili biyografik kayıtlar ve düşürülen tarih beyitleri göz önünde bulundurularak mecmuanın 18. yüzyılda tertip edildiği söylenebilir. Mecmuada çoğunluğu 16. yüzyıla ait olmak üzere 196 şaire ait toplam 946 adet manzum ve mensur metin bulunmaktadır. Çalışmamızın birinci bölümünde mecmuaların genel özellikleri ve önemi hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde çalışmamıza konu olan mecmua tanıtılarak şair ve şiir sayıları, nazım şekilleri ve vezin gibi şekil özellikleri ortaya konulmuş ve mecmuanın muhtevasına değinilmiştir. Mecmuada şiirleri bulunan şairler, nazım şekilleri ve kullanılan vezinler tablolar halinde gösterilmiştir. Üçüncü bölümde metnin kuruluşunda izlenen yöntem belirtildikten sonra mecmuada yer alan şiirlerin çeviri yazılı metni verilmiştir. Divanı olan şairlerin şiirleri bu divan nüshalarıyla karşılaştırılarak farklılıklar tespit edilmiştir. Bazı şairlerin divanlarında olmayan şiirleri veya eksik beyitleri tespit edilerek hem dipnotta hem de inceleme kısmında belirtilmiştir. Dördüncü bölümde mecmuadaki şiirlerin Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ne (MESTAP) göre tasnifi yapılmıştır. Beşinci bölümde ise sonuçların ortaya konulması, kaynakça ve şairler dizini ile çalışma tamamlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi, TY 1724, Şiir Mecmuası, MESTAP.
İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi "TY 1724" numarada kayıtlı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni ve Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesine (MESTAP) göre tasnifi
Mecmualar sahip oldukları zengin muhtevalarıyla klasik Türk edebiyatının önemli kaynakları arasında yer alan eserlerdir. Kütüphanelerimizde çok farklı örneklerine rastlanan bu tür eserler üzerine yapılan çalışmalar her geçen gün artmaktadır. Bu çalışmanın konusunu da İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi'nde TY 1724 arşiv numarasıyla kayıtlı olan Mecmû'a-i Eş'âr'ın çeviri yazılı metni ve Şiir Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ne (MESTAP) göre tasnifi oluşturmaktadır. Mecmuada mürettip ve derlenme tarihi ile ilgili herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Şiirleri yer alan şairlerin yaşadıkları yüzyıllar, şairlerle ilgili biyografik kayıtlar ve düşürülen tarih beyitleri göz önünde bulundurularak mecmuanın 18. yüzyılda tertip edildiği söylenebilir. Mecmuada çoğunluğu 16. yüzyıla ait olmak üzere 196 şaire ait toplam 946 adet manzum ve mensur metin bulunmaktadır. Çalışmamızın birinci bölümünde mecmuaların genel özellikleri ve önemi hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde çalışmamıza konu olan mecmua tanıtılarak şair ve şiir sayıları, nazım şekilleri ve vezin gibi şekil özellikleri ortaya konulmuş ve mecmuanın muhtevasına değinilmiştir. Mecmuada şiirleri bulunan şairler, nazım şekilleri ve kullanılan vezinler tablolar halinde gösterilmiştir. Üçüncü bölümde metnin kuruluşunda izlenen yöntem belirtildikten sonra mecmuada yer alan şiirlerin çeviri yazılı metni verilmiştir. Divanı olan şairlerin şiirleri bu divan nüshalarıyla karşılaştırılarak farklılıklar tespit edilmiştir. Bazı şairlerin divanlarında olmayan şiirleri veya eksik beyitleri tespit edilerek hem dipnotta hem de inceleme kısmında belirtilmiştir. Dördüncü bölümde mecmuadaki şiirlerin Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ne (MESTAP) göre tasnifi yapılmıştır. Beşinci bölümde ise sonuçların ortaya konulması, kaynakça ve şairler dizini ile çalışma tamamlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi, TY 1724, Şiir Mecmuası, MESTAP.
İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi T 752 numarada kayıtlı mecmua'nın transkripsiyonlu metni ve şiir mecmualarının sistematik tasnifi projesi'ne (MESTAP) göre tasnifi
Mecmua Arapça cem' kökünden türemiş olup "toplanılıp biriktirilmiş, tertip ve tanzim edilmiş her şeyin tümü" olarak tanımlanmıştır. "Mecâmî, mecma', câmi'" gibi cem' kökünden türetilmiş kelimeler ve Osmanlı Türkçesinde "cüzdân, defter, cerîde" kelimeleri de mecmua anlamında kullanılmıştır. Sahip oldukları zengin muhtevalarıyla kırkambar özelliği gösteren mecmualar, Türk edebiyatında önemli bir yere sahiptir. Manzum ve mensur şekilde kaleme alınan bu eserler meraklılarınca her zaman rağbet görmüştür. Büyük çoğunluğunun mürettibi ve tertip tarihi bilinmeyen bu eserler mürettibinin tercihine göre muhteva bakımından farklılık gösterirler. Yazıldıkları dönemin şiir anlayışını ve edebi zevkini yansıtması bakımından önemli olan mecmualar, bir edebiyat araştırmacısı için önemli bir kaynak olarak da karşımıza çıkmaktadır. Bu kaynaklar ile ilgili yapılmış çalışmalar da edebiyatımıza önemli katkılarda bulunmuş ve bulunmaya devam edecektir. Edebiyatımızın farklı dönemlerini aydınlatan, bilinen şairlerin duyulmamış şiirlerini ortaya koyan, az tanınan veya hiç bilinmeyen şairleri gün yüzüne çıkartan mecmualar adeta günümüzün antolojileridir. Bu çalışmada İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi'nde T 752 numarada kayıtlı şiir mecmuasının tanıtımı amaçlanmıştır. İlk olarak mecmualar hakkında genel bilgiler verilmiş olup bu eserlerin edebiyatımızdaki yerinden, öneminden ve sınıflandırılmasından bahsedilmiştir. Daha sonra 107 varaktan oluşan mecmuanın tanıtımı, transkripsiyonlu metni ve MESTAP'a göre tasnifi yapılmıştır. Anahtar kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı, Mecmua, Şiir, MESTAP.
İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi T 752 numarada kayıtlı mecmua'nın transkripsiyonlu metni ve şiir mecmualarının sistematik tasnifi projesi'ne (MESTAP) göre tasnifi
Mecmua Arapça cem' kökünden türemiş olup "toplanılıp biriktirilmiş, tertip ve tanzim edilmiş her şeyin tümü" olarak tanımlanmıştır. "Mecâmî, mecma', câmi'" gibi cem' kökünden türetilmiş kelimeler ve Osmanlı Türkçesinde "cüzdân, defter, cerîde" kelimeleri de mecmua anlamında kullanılmıştır. Sahip oldukları zengin muhtevalarıyla kırkambar özelliği gösteren mecmualar, Türk edebiyatında önemli bir yere sahiptir. Manzum ve mensur şekilde kaleme alınan bu eserler meraklılarınca her zaman rağbet görmüştür. Büyük çoğunluğunun mürettibi ve tertip tarihi bilinmeyen bu eserler mürettibinin tercihine göre muhteva bakımından farklılık gösterirler. Yazıldıkları dönemin şiir anlayışını ve edebi zevkini yansıtması bakımından önemli olan mecmualar, bir edebiyat araştırmacısı için önemli bir kaynak olarak da karşımıza çıkmaktadır. Bu kaynaklar ile ilgili yapılmış çalışmalar da edebiyatımıza önemli katkılarda bulunmuş ve bulunmaya devam edecektir. Edebiyatımızın farklı dönemlerini aydınlatan, bilinen şairlerin duyulmamış şiirlerini ortaya koyan, az tanınan veya hiç bilinmeyen şairleri gün yüzüne çıkartan mecmualar adeta günümüzün antolojileridir. Bu çalışmada İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi'nde T 752 numarada kayıtlı şiir mecmuasının tanıtımı amaçlanmıştır. İlk olarak mecmualar hakkında genel bilgiler verilmiş olup bu eserlerin edebiyatımızdaki yerinden, öneminden ve sınıflandırılmasından bahsedilmiştir. Daha sonra 107 varaktan oluşan mecmuanın tanıtımı, transkripsiyonlu metni ve MESTAP'a göre tasnifi yapılmıştır. Anahtar kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı, Mecmua, Şiir, MESTAP.
İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi T 752 numarada kayıtlı mecmua'nın transkripsiyonlu metni ve şiir mecmualarının sistematik tasnifi projesi'ne (MESTAP) göre tasnifi
Mecmua Arapça cem' kökünden türemiş olup "toplanılıp biriktirilmiş, tertip ve tanzim edilmiş her şeyin tümü" olarak tanımlanmıştır. "Mecâmî, mecma', câmi'" gibi cem' kökünden türetilmiş kelimeler ve Osmanlı Türkçesinde "cüzdân, defter, cerîde" kelimeleri de mecmua anlamında kullanılmıştır. Sahip oldukları zengin muhtevalarıyla kırkambar özelliği gösteren mecmualar, Türk edebiyatında önemli bir yere sahiptir. Manzum ve mensur şekilde kaleme alınan bu eserler meraklılarınca her zaman rağbet görmüştür. Büyük çoğunluğunun mürettibi ve tertip tarihi bilinmeyen bu eserler mürettibinin tercihine göre muhteva bakımından farklılık gösterirler. Yazıldıkları dönemin şiir anlayışını ve edebi zevkini yansıtması bakımından önemli olan mecmualar, bir edebiyat araştırmacısı için önemli bir kaynak olarak da karşımıza çıkmaktadır. Bu kaynaklar ile ilgili yapılmış çalışmalar da edebiyatımıza önemli katkılarda bulunmuş ve bulunmaya devam edecektir. Edebiyatımızın farklı dönemlerini aydınlatan, bilinen şairlerin duyulmamış şiirlerini ortaya koyan, az tanınan veya hiç bilinmeyen şairleri gün yüzüne çıkartan mecmualar adeta günümüzün antolojileridir. Bu çalışmada İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi'nde T 752 numarada kayıtlı şiir mecmuasının tanıtımı amaçlanmıştır. İlk olarak mecmualar hakkında genel bilgiler verilmiş olup bu eserlerin edebiyatımızdaki yerinden, öneminden ve sınıflandırılmasından bahsedilmiştir. Daha sonra 107 varaktan oluşan mecmuanın tanıtımı, transkripsiyonlu metni ve MESTAP'a göre tasnifi yapılmıştır. Anahtar kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı, Mecmua, Şiir, MESTAP.
İstanbul Üniversitesi nadir eserler kütüphanesi 10740 numaralı Şiir mecmuasının "Mecmuaların sistematik tasnifi projesi"ne (MESTAP) göre tasnifi
Kelime anlamı olarak; "toplanmış, bir araya getirilmiş demek" olan mecmualar, tek bir kişinin ya da birden fazla kişinin kendi beğenilerine göre oluşturdukları eserler bütünüdür. Bu eserler, derleyicilerinin şiir zevkini yansıtmaları bakımından önemli oldukları gibi yazıldıkları dönemlerin şiir telakkileri hakkında genel bir kanaat oluşturmaları bakımından da önemlidir. Yazma eser kütüphanelerimizde bu türden oldukça fazla eser bulunmaktadır. Bunların bir kısmı üzerinde çeşitli çalışmalar yapılmış olsa da üzerinde çalışılmayı bekleyen daha birçok mecmua bulunmaktadır. Bu çalışmamızın konusunu daha önce üzerinde herhangi bir bilimsel çalışma yapılmayan İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi 10740 numaralı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni ve Şiir Mecmualarının Sistematik Tasnifi Projesi'ne (MESTAP) göre tasnifi oluşturmaktadır. Çalışmaya Türk edebiyatında yazılmış olan mecmualar hakkında genel bilgiler verilerek bu eserlerin klasik Türk edebiyatındaki öneminden ve sınıflandırılmasından bahsedilerek başlanmıştır. Ardından üzerinde çalışma yaptığımız mecmuanın şekil ve muhteva olarak tasnifi ve tanıtımı yapılmıştır. Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi (MESTAP) hakkında bilgi verilerek bu mecmuada yer alan şair ve şiir sayıları, şairlerin yaşadıkları yüzyıllar, nazım şekilleri ve aruz kalıplarının dağılımı gibi bilgilere yer verilmiştir. Daha sonra şekil ve muhteva olarak incelenen şiir mecmuasının transkripsiyonlu metnine yer verilmiştir. Mecmuadaki şiirler, şairlerin divanları varsa divanlardaki şiirlerle karşılaştırılarak farklılıklar ve divanlarda bulunmayan şiirler dipnotta belirtildikten sonra MESTAP tablosuna yer verilmiştir. Sekiz sütundan oluşan tabloda her bir satır bir şiire ayrılmıştır. Bu tablo; sayfa numarası, şairin mahlası, matla beyiti ya da bendi, makta beyiti ya da bendi, nazım şekli/birimi, nazım türü, vezin ve açıklamalar şeklinde oluşturulmuştur. Çalışmamızın sonunda istifade edilen çalışmaları ihtiva eden kaynakçaya yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı, mecmua, MESTAP, Divan şiiri.