Theses supervised by Dr. Öğr. Üyesi Recep Kahramanoğlu
18 theses · Gaziantep University
Öğretmenlerin program okuryazarlık düzeyleri, program yönelimleri ve programa bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmada, öğretmenlerin öğretim programı okuryazarlık düzeyleri, program yönelimleri ve öğretim programına bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, nicel araştırma modelinde ilişkisel desen temel alınmıştır. Araştırmanın evrenini, Gaziantep ilinde görev yapan öğretmenler, örneklemini ise evrenden seçkisiz örnekleme yöntemiyle belirlenen 323 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak Öğretim Programı Okuryazarlık Ölçeği, Program Yönelimleri Envanteri ve Öğretim Programına Bağlılık Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen veriler üzerinde SPSS Paket Programı kullanılarak, betimsel istatistikler, bağımsız gruplar t testi, tek yönlü ANOVA, Pearson korelasyon analizi, basit ve çoklu doğrusal regresyon analizleri uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda; öğretmenlerin öğretim programı okuryazarlıkları ve programa bağlılıklarının yüksek düzeyde olduğu ve cinsiyet, hizmet yılı ve mezuniyete göre anlamlı bir farklılık göstermediği, branş ve kademeye göre bazı alt boyutlarda ve bağlılığın genelinde farklılaştığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin program yönelimlerini sırasıyla insancıl, teknoloji, bilişsel süreçler, sosyal-yeniden yapılandırmacı ve akademik yönelim olarak benimsediği, cinsiyete göre sosyal-yeniden yapılandırmacı, mezuniyete göre akademik, branş ve kademeye göre akademik, bilişsel süreçler, sosyal-yeniden yapılandırmacı, insancıl ve teknoloji yönelimlerinde farklılaştığı ancak hizmet yılına göre anlamlı olarak farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Program okuryazarlığının, program yönelimleriyle ve programa bağlılıkla, program yönelimlerinin ise programa bağlılıkla orta düzeyde ve pozitif yönde anlamlı ilişkiye sahip olduğu, program okuryazarlığının %21, program yönelimlerinin %27 varyans açıklama oranıyla programa bağlılığı pozitif yönde anlamlı olarak yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Sınıf öğretmenlerinin eğitim inançlarının ve epistemolojik inançlarının belirlenmesi ve aralarındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmada sınıf öğretmenlerinin eğitim inançlarının ve epistemolojik inançlarının belirlenmesi ve aralarındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini, Gaziantep ilinde görev yapmakta olan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Bu kapsamda, 2017-2018 eğitim öğretim yılında toplam 387 katılımcıya Eğitim İnanç Ölçeği ve Epistemolojik İnanç Ölçeği uygulanmış ve 25 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada nicel verilerin çözümlenmesinde SPSS 21.0 paket programı, nitel verilerin çözümlenmesinde ise betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre sınıf öğretmenlerinin Öğrenmenin Çabaya Bağlı Olduğuna İnanç ve Öğrenmenin Yeteneğe Bağlı Olduğuna İnanç alt boyutlarında sofistike inanca sahip oldukları saptanmıştır. Sınıf öğretmenlerinin eğitim inançlarında ise sırasıyla Varoluşçuluk, İlerlemecilik, Yeniden Kurmacılık, Daimicilik ve Esasicilik benimsedikleri bulunmuştur. Sınıf öğretmenlerinin eğitim inançları ve epistemolojik inançlarının bazı boyutları ile cinsiyet ve yaş değişkeni arasında anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Ancak katılımcıların eğitim inançları ve epistemolojik inançları ile eğitim durumu, kıdem, sınıf düzeyi değişkenleri açısından anlamlı farklılıklar saptanmamıştır. Sınıf öğretmenlerinin eğitim inançları ve epistemolojik inançları arasında ilişki tespit edilmiştir. Nitel bölümde sınıf öğretmenlerinin en fazla İlerlemecilik eğitim inancında oldukları nicel bölümde ise en fazla Varoluşçuluk eğitim inancını benimsedikleri sonucuna ulaşılmıştır.
Halı desinatörlüğü dalı öğrencilerinin mesleki yeterliliklerinin belirlenmesi: DACUM tekniği
Bu çalışmanın amacı çağın gereksinimlerine, sektöre cevap verebilecek düzeye erişmesi açısından mesleki ve teknik lise halı desinatörlüğü dalına yönelik mesleki yeterliklerinin belirlenmesidir. Bu yeterlikler yönelik mesleki bilgi, mesleki beceri ve tutum ve değerler olarak ele alınmış ve belirlenmiştir. Mesleki ve teknik lise halı desinatörlüğü dalına yönelik mesleki yeterlilikler DACUM yöntemi ile belirlenmiştir. DACUM tekniğinin kurallarına uygun olarak halı sektöründe en az 6 yıllık tecrübesi olan, halen halı işletmesinde çalışan ve alanına ilgili, gerekli becerilere sahip desen müdürleri, desen şefleri, halı desinatörleri, halı desen tasarım müdürleri ve ARGE çalışanlarından ve küçük, orta ve büyük halı firmalarında çalışan 12 kişiden ölçüt örnekleme uygun olarak seçilmiştir. Texcelle kullanımı ana yeterliliğinin en çok mesleki beceriye sahip olduğu görülmektedir. Texcelle ana yeterliliğinden sonra sırasıyla en çok mesleki beceriye sahip olan ana yeterlikler; PSP, Photoshop ve temel sanat eğitimidir. Halı desinatörlüğü mesleğinin mesleki bilgi, beceri, tutum ve değerlerinin önem derecesini belirlemeye yönelik yeterliliklerin yer aldığı anket formu hazırlanmıştır. Halı desinatörlüğü mesleğinin temeli Texcelle programı olmakla birlikte bunun yanı sıra PSP programı da önemlidir. Araştırma sonucunda Texcelle ve psp programlarının yeterli derecede uygulama yapabilecek seviyede öğrenilmesinden sonra ekstradan photoshop, Adobe illustrator ve Corel draw programlarının da öğrenilmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Mesleki ve teknik eğitim, Halı desinatörlüğü, DACUM, Mesleki yeterlilik
EBA kodlama modülü kullanımının ortaokul öğrencilerinin programlamaya ilişkin öz yeterlik inançlarına etkisi ve modüle ilişkin öğrenci görüşleri
Bu çalışmanın amacı kodlama eğitiminde kullanılmak üzere oluşturulan EBA Kodlama modülünün ortaokul 5.sınıf öğrencilerinin programlamaya ilişkin öz yeterliklerine etkisini ve öğrencilerin ortama ve ortamın kullanılabilirliğine ilişkin görüşlerini incelemektir. Çalışma 2017-2018 eğitim-öğretim yılı II. döneminde Hatay Anayazı Ortaokulu 5.sınıfta öğrenim gören öğrenciler içerisinden Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi Destekleme ve Yetiştirme Kursu'na katılan deney grubunda 15, kontrol grubunda 15 olmak üzere toplam 30 öğrenci ile karma yöntemde yürütülmüştür. Çalışma süresince deney grubuna EBA Kodlama modülü kullanılarak, kontrol grubuna ise gösterip yaptırma yöntemi kullanılarak eğitim verilmiştir. Çalışma sonunda EBA Kodlama modülü kullanılarak yapılan eğitimin gösterip yaptırma yöntemiyle yapılan eğitime göre öğrencilerin programlamaya ilişkin öz yeterliklerini artırmada daha etkili olduğu, ayrıca öğrencilerin EBA Kodlama modülünü yararlı ve bilgi verici olarak gördükleri, programlama eğitimde kullanılabilir bir ortam olarak niteledikleri sonuçlarına ulaşılmıştır.
Eğitim sürecine veli katılımının bir boyutu olan öğrenmeyi destekleyici ev ortamının veli toplantılarında yer alma durumunun incelenmesi (Durum çalışması)
Bu çalışmada eğitim sürecine veli katılımının bir boyutu olan öğrenmeyi destekleyici ev ortamının veli toplantılarında nasıl yer aldığı ve velileri yönlendirilmeye yönelik neler yapıldığı konusunun araştırılması amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni ile desenlemiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Gaziantep ili Şehitkâmil ilçesine bağlı iki ilkokulda 25 öğretmen, 30 veli (2 velinin öğrencisi BEP'li) oluşturmaktadır. Çalışma grubundan veriler görüşme tekniği ile toplanmıştır. Ayrıca 2016/2017 Eğitim-Öğretim yılında 1.dönem ve 2.dönem yapılan sınıf veli toplantı tutanaklarından 60 tanesi incelenmiştir. Öğretmenlerden, velilerden ve tutanaklardan elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Kuramsal çerçevesi ilgili literatür araştırılarak oluşturan 8 temaya göre kodlar çıkartılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin sınıf veli toplantılarında öğrenmeyi destekleyici ev ortamı için bazı öğretmenlerin önerilerde bulunduğu, bazıların az da olsa değindiği ve bazıların da hiç değinmediği görülmüştür. Velilere sorulan sorular neticesinde ise, bazı velilerin sınıf veli toplantılarında öğrenmeyi destekleyici ev ortamı için bazı öğretmenlerin öneride bulunduğunu, bazılarının da az da olsa değindiği bazılarının da hiç değinmediği görülmüştür. Yapılan sınıf veli toplantı gündem maddelerini incelediğimizde çok az sayıda öğretmenin öğrenmeyi destekleyici ev ortamı için önerilerde bulundukları tespit edilmiştir. Ancak öğretmenlerin düzenlemiş olduğu toplantılarda, önerilerin gündem maddesi olarak yer almasına rağmen velilerin yeterince bilgilendirilmediği, belli başlı bazı maddeler üzerinde durulduğu görülmüştür. Bu durumun oluşmasının nedenlerinden biri öğretmenin söylesem de veliler tarafından dikkate alınmayacağı kaygısı, velilerin eğitim seviyesinin düşüklüğü ve velilerin maddi durumlarının yetersizliğinden kaynaklı olduğu söylenebilir. Buna rağmen bazı öğretmenlerin önerilerde bulunduğu görülmüştür. Öğrencinin akademik başarısının artırılmasına yönelik olarak, velilerle işbirliğinin sağlanması şart olduğu ve ailelerin desteği ile bunun mümkün olduğu unutulmamalıdır.
Sosyal Bilgiler öğretmenliği özel öğretim yöntemleri I ve II derslerinin akademik öğrenme standartlarının belirlenmesi
Bu araştırmanın amacı, Sosyal Bilgiler Eğitimi Anabilim Dalı kapsamında eğitim gören özel öğretim yöntemleri I ve II dersinin akademik öğrenme standartlarının ortaya konmasıdır. Araştırma delphi tekniği ile gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda Sosyal Bilgiler öğretmenliği özel öğretim yöntemleri I ve II derslerinin akademik öğrenme standartların ortaya koyulabilmesi için yapılmış nitel bir araştırmadır. Standartlar Uzman gurubun belirlenmesi ve akademik öğrenme standartlarının belirlenmesi şeklinde iki grupta incelenmiştir. Birinci aşamada çalışmaya katılacak uzman grubu oluşturmak için amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmaya katılması için 56 kişiden oluşan bir uzman havuzu belirlenmiştir. Araştırmanın uzman grubu belirli ölçütleri sağlayan 15 uzmandan oluşmaktadır. Araştırmanın ikinci aşamasında delphi tekniği kullanılmıştır. Veriler delphi I tekniği ile tek sorudan oluşan "Akademik Öğrenme Standartları" başlığı altında toplanmıştır. Gelen cevaplar temalar oluşturmadan kodlar çıkarılarak içerik analizi yapılmıştır. Yapılan betimsel analizler sonucunda özel öğretim yöntemleri I dersine ait 33 akademik öğrenme taslak standarttı belirlenmiştir. Özel öğretim yöntemleri II dersine ait ise 20 akademik öğrenme taslak standardı belirlenmiştir. Her iki ders için uzmanlara tarafından ifade edilen standartlar anket haline getirilmiştir. 5' li likert şeklinde delphi II anketi ile uzmanların görüşüne sunulmuştur. Veriler SPSS programına girilerek birinci çeyrek (ç1) medyan (md) ve genişlik ( R ) değerleri alınarak analiz edilmiştir. Anahtar kelimeler: Sosyal Bilgiler Öğretimi, Özel Öğretim Yöntemleri, Akademik Öğrenme Standartları, Standartlar.
Sınıf içi farklı liderlik tipleri bağlamında sınıf atmosferinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin sahip oldukları farklı liderlik tiplerinin sınıf atmosferi boyutları üzerinde oluşturduğu durumların ortaya çıkarılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda beş liderlik tipinin (Yasal, ödüllendirici, uzman, benzeşim ve cezalandırıcı liderlik tipleri) sınıf atmosferinin boyutları (Ders işlenişi, sınıf düzeni, demokratik ortam, motivasyon, disiplin, duygusal boyut, iletişim ve katılım) üzerindeki durumları incelenmiştir. Bu çalışmada, nitel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmada nitel araştırma modellerinden durum çalışması kullanılmıştır. Durum çalışması için hem gözlem hem de görüşme yapılmıştır. Ayrıca öğretmenin (liderin) sınıf atmosferi üzerinde oluşturduğu değişimler incelendiği için bütüncül tek durum deseni seçilmiştir. Araştırmanın evrenini Gaziantep ilindeki sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Evren içinden basit seçkisiz yöntem ile 308 sınıf öğretmeniyle Sınıf içi liderlik tipi ölçeğinin geçerlik – güvenirlik çalışması yapılmıştır. Söz konusu ölçek 5 boyutta 58 maddeden oluşmaktadır. Geçerlik – güvenirlik çalışmaları sonrasında ölçek düzenlenmiş ve ulaşılabilirlik yöntemi ile 27 sınıf öğretmenine son hali uygulanmıştır. Çalışma grubunu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenmiş 4 sınıf öğretmeni ve bu öğretmenlerin sınıflarında yer alan kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yöntemi ile belirlenmiş 20 öğrenci oluşturmaktadır. Bu çalışmada veri toplama aracı olarak gözlem formu, görüşme formu kullanılmıştır. Gözlem formunda sınıf atmosferinin 8 alt başlığı dikkate alınarak veriler toplanmıştır. Öğrencilere uygulanan görüşme formunda ise sınıf atmosferi temalı 10 soru yer almaktadır. Gözlem ve görüşmeler eş zamanlı olarak 2017-2018 eğitim – öğretim yılında Gaziantep ilinin Nizip ilçesinde yapılmıştır. Bu çalışmada gözlemden ve görüşmelerden elde edilen verilerin analizi için betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular ışığında "Ders İşlenişi" boyutunda sınıf atmosferine en olumlu katkı ödüllendirici liderden gelmiştir. "Sınıf düzeni" boyutunda ödüllendirici liderin ön plana çıktığı sonucuna varılmıştır. "Demokratik ortam" boyutundaki sonuçlara göre uzman ve ödüllendirici liderlerin olumlu sınıf atmosferi için gerekli ortamı sağladıkları sonucuna varılmıştır. "Motivasyon" boyutunda yine ödüllendirici liderin en olumlu etkiyi yaptığı sonucu çıkmıştır. "Disiplin" boyutunda disiplinin, düzenin ve öğretmene itaatin en az olduğu liderin, benzeşim lider olduğu sonucu elde edilmiştir. "Duygusal boyut"ta sınıf atmosferine olumlu katkı uzman ve ödüllendirici liderden gelmektedir. Elde edilen bulgulardan, genel olarak tüm liderlerin sınıfında iletişimin ve derse katılımın iyi olduğu sonucu çıkmıştır. Anahtar kelimeler: Sınıf Atmosferi, sınıf iklimi, Liderlik, Öğretmen Liderliği
NLP perspektifinde hayatboyu öğrenmede karşılaşılan sorunların incelenmesi
Yaşam devam ettiği sürece ayakta kalmak için değişmek, öğrenmek, uyum sağlamak gerekir. Daha önceki yıllarda kursların azlığı, ulaşım, sosyalleşmesinin az olmasından dolayı yetişkinlerin zorunlu eğitim dışında eğitime ya da eğitim içerikli kurslara katılması oldukça zordu. Günümüze yaklaştıkça imkânların artması, sosyalleşmenin yaygınlığı nedeniyle bilgiye daha kolay ulaşabilmektedir. Kurs alınacak yerlerin artması da büyük bir etkendir. Yetişkin eğitimlerine ulaşmak daha kolay olurken bu defa kişiye göre özel engeller devreye girmektedir.Bu sebepler incelendiğinde zaman kısıtlaması,çevrenin etkisi,düşük özgüven,finansal kısıtlamalar ve özellikle ailevi sorumluluklar etkili olmaktadır. Bu sorunları sınıflandırmak ve çözüm sunmak için NLP teknikleri faydalı olacaktır.NLP kişilerin algılarını değiştirebilmeleri için birçok teknik ve bakış açısı sunmaktadır. Bu tekniklerden birisi de Gregory Bateson tarafında ileri sürülen değişim mantıksal düzeyleridir (Dilts, 1999). Değişimin mantıksal düzeyi altı basamaktan oluşmaktadır. Bunlar çevre, davranış, yetenek, inanç ve değerler, kimlik ve amaç basamaklarıdır. Her bir basamak için farklı sorular oluşturularak ölçek haline getirildi.Demografik özelliklere göre değişimin mantıksal düzeyi tek tek analiz edildi.T-test ve anova uygulandı.Sonuçta katılımcıların %92 'si eğitim almaya isteklidir.Çalışmamızda katılımcıların %11,1'i kendisini hiçbir basamakta engellenmiş görmez iken %89 'u kendisini en az bir basamakta engellenmiş hissetmektedir.Katılımcıların sorun yaşadığı en yüksek basamak;yetenek-inanç ve değerler basamağında olmaktadır.NLP teknikleri kullanılarak çözüm üretilmesi sağlanacaktır.
Çevrimiçi bir sosyal medya ağının okul öncesi öğretmenlerinin mesleki gelişimi açısından incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, kullanımı günden güne artarak devam etmekte olan sosyal medya platformlarından birisi olan Facebook'un okul öncesi öğretmenlerinin mesleki gelişimleri açısından incelenmesidir. Bu amaca yönelik, Facebook üzerinde okul öncesi öğretmenlerinin bulunduğu bir grup, belirli ölçütler dikkate alınarak seçilmiştir. Seçilen "TÜM ANASINIFI ÖĞRETMENLERİ" adlı grupta paylaşılan gönderi ve yorumlar veri doyumuna erişene dek kaydedilmiş, 16 günlük verinin yeterli olduğuna karar verilmiştir. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması desenine ait araçsal durum çalışmasından yararlanılarak yapılmıştır. İlgili gruptan, toplam 433 gönderinin ve 5003 yorumun analizleri Nvivo programı ile yapılmıştır. Ayrıca grupta üye olarak bulunan 40 öğretmenle yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Öğretmenlerle görüşme çevrimiçi olarak grup üzerinden yapılmıştır. Öğretmenlerle yapılan görüşmelerden ve ilgili grupta yapılan gönderilerden ve yorumlardan elde edilen verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. İlgili grupta yapılan gönderilerden ve yorumlardan toplanan verilerin analizinde önce düşük düzeyli kodlama ile kodlanmış ve sonucunda 722 adet kod ortaya çıkmıştır. Düşük düzeyli kodlardan ortak amaca hizmet ettiği belirlenen kodlar bir araya getirilerek, 158 koda indirgenmiştir. Bu kodlar ise 4 tema (a) öğrenme süreci, b) mevzuat işleri c) beğeni –etiketleme- takdir- takip-teşekkür-sitem, d) eğitim dışı) ve 14 alt tema altında toplanmıştır. Araştırmaya ilişkin geçerlik ve güvenirlik çalışmasında nitel araştırmalarda kullanılan aktarılabilirlik, inandırıcılık, onaylanabilirlik ve güvenilebilirlik ölçütlerini sağlamak için alanyazındaki tekniklerden faydalanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin en çok öğrenme sürecine dair paylaşımlarda bulundukları, öğretmenlerin özellikle belirli gün ve haftalar ile ilişkilendirilmiş etkinlikler ve materyaller üzerine fikir alışverişi yaptıkları görülmüştür. Yönetmelik ve resmi duyurular ile ilgili öğretmenlerin gruptan faydalandıkları tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra öğretmenlerin grup içerisinde yaptıkları paylaşımlara karşın birbirlerine teşekkür, takdir ettiği yargısına varılmıştır. Görüşme yoluyla öğretmenlerden elde edilen verilerin analizi neticesinde ise, öğretmenlerin grupta en çok etkinlikleri takip ettikleri, mesleki gelişimlerine yeni etkinlikler öğrenip sınıflarında uygulayarak katkı sağladıklarını düşündükleri sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak incelenmiş olan bu grubun öğretmenin mesleki gelişimine faydalı olduğu gözlenmiştir.
Hacı Bektaş Veli felsefesine eğitsel bir bakış
Anadolu'nun önemli düşünürlerinden biri olan Hacı Bektaş Veli, yaşadığı dönemde toplumun eğitilmesine büyük katkı sağlamıştır. Bu araştırmada, Hacı Bektaş Veli'nin insan eğitimiyle ilgili düşüncelerini ortaya koymak amaçlanmış ve konuyla ilgili etnopedagojik açıdan bir değerlendirme yapılmaya çalışılmıştır. Çalışmada nitel araştırma modeli kullanılmış, veriler ise doküman incelemesi yöntemiyle elde edilmiştir. Hacı Bektaş Veli'nin Makâlât, Kitâbü'l Fevâid, Makâlât-ı Gaybiyye ve Kelimât-ı Ayniyye ve Emânet-i Hazret-i Pir adlı eserleri, araştırma kapsamında ele alınmıştır. Bu eserlerden eğitimle ilgili elde edilen veriler Hacı Bektaş Veli'nin eğitime genel yaklaşımı, benimsediği eğitim ilkeleri ve öğretisinde yer alan eğitim programı öğeleri şeklinde üç kategoriye ayrılmıştır. Araştırmanın sonucunda Hacı Bektaş Veli'nin ahlâki değerler etrafında şekillenen hümanist bir eğitim anlayışına sahip olduğu; akla ve ilime oldukça önem verdiği; mürşide bağlılık, bireysel farklılıklar, aşamalı eğitim, eşitlik gibi ilkeleri benimsediği görülmüştür. ''Dört kapı kırk makam'' öğretisinde belirttiği hedefleri kazandırırken ayetler, hadisler, hikâyeler, şiirler ve özlü sözler kullanmıştır. Eğitim metodunun ise konuşmaya dayalı geleneksel bir yapıda olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Hacı Bektaş Veli'nin Türk kültüründe önemli bir değer olması nedeniyle fikirlerinin doğru anlaşılmasının, milli eğitim politikalarına olumlu katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Eğitimde veli katılımı: Doküman incelemesi
Bu çalışmada 2000-2018 yılları arasında eğitimde veli katılımı konusunda yapılmış çalışmaların incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda 2000-2018 yılları arasında eğitimde veli katılımı konusunda yazılmış makale, yüksek lisans ve doktora tezinden oluşan 144 çalışma incelenmiştir. Bu dokümanlara ulaşmak için Ulusal Tez Merkezi, Google Akademik, Ulakbim, Dergipark gibi sitelerde alan yazın taraması yapılmıştır. Bu çalışmalar amaç, yapıldığı yer, yayın yılı, yapıldığı kademe, çalışma türü, çalışma yöntemi, çalışma deseni ve veri toplama araçları alt problemleriyle ele alınmıştır. Bu çalışmada güvenilir bilgi elde etmek amacıyla nitel araştırma modeli kullanılmıştır. Nitel araştırma modelinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntem ile eğitimde veli katılımı konusunda yapılan çalışmalardan elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. 144 çalışmaya ait veriler sistemli ve açık şekilde betimlenmiş, açıklanmış, yorumlanmış ve bazı sonuçlara ulaşılmıştır. Bu çalışmada veriler yansız olarak ele alınmıştır ve gerçeği yansıtmaktadır. Ailede başlayan eğitim okulda devam eder ve aile her zaman okulun tamamlayıcısıdır. Okul ile aile iş birliği içinde olursa öğrenci okulda kendini daha güvende hisseder ve akademik alanda daha başarılı olur. Çalışmanın sonucunda eğitimde veli katılımı konusunda daha çok nicel çalışma yapıldığı, tarama deseni kullanıldığı, okul öncesi eğitim kademesinde yoğunlaştığı görülmüştür. Çalışmalar daha çok Batı illerde yapılmış ve makale olarak yazılmıştır.
Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde çalışan öğretmenlerin mesleki beceri yeterliklerine yönelik görüşlerinin incelenmesi
Bu araştırma, Milli Eğitim Bakanlığının belirlendiği öğretmenlik mesleği genel yeterliklerinin mesleki beceri boyutunda yer alan yeterlikler bakımından özel eğitim öğretmenlerinin görüşleri doğrultusunda nasıl değerlendirildiğini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Gaziantep il merkezindeki özel eğitim rehabilatasyon merkezlerinde görev yapan yirmi dört özel eğitim öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma öğretmen görüşlerine yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak ulaşılmış, nitel bir araştırmadır. Araştırma sonucuna göre özel eğitim öğretmenleri, öğretim programına uygun eğitim planı hazırlama ve öğrenme ortamı oluşturmada, çocuğun ihtiyacı, bireysel özellikleri, engel durumu, gelişimi, çevresel şartlar, ailenin maddi durumu, sosyo-kültürel özellikleri, çocuğun dil seviyesi, etkili iletişime uygun eğitim ortamında, milli ve manevi değerleri dikkate aldıklarını belirtmişlerdir. Öğretmenler, öğretme ve öğrenme sürecini yönetmede, özel eğitim için gerekli olan becerileri sergilemede empati kurma, tüm duyulara hitap etme, sabırla tekrar etme, zamanı etkin kullanma, farklı yöntem ve teknikler kullandıklarını belirtmişlerdir. Öğretmenler, dersleri öğrencilerin günlük yaşamlarıyla ilişkilendirme, özel gereksinimi olan öğrencileri ve çevresel özellikleri dikkate dikkate alma, öğrenciye yönelik ders etkinlikleri hazırlama, eğitim öğretim faaliyetlerinde iş birliği yaptıklarını belirtmişlerdir. Öğretmenler, sınıfta istenmeyen davranış ve durumlarla baş etme, ölçme ve değerlendirmede süreç ve sonuç odaklı yöntemler kullanma, ölçme ve değerlendirmeyi objektif ve adil olarak yaptıklarını belirtmişlerdir.
Ortaöğretim öğrencilerine MEB tavsiyeli 100 temel eserden yazarı Türk olan romanların değerler eğitimi açısından incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, ortaöğretim seviyesinde okuyan öğrencilere 2004 yılından beri MEB tavsiyesiyle okutulan 100 Temel Eser arasından seçilen Türk yazarlara ait 7 (yedi) romanda kazandırılması ön görülen milli, manevi, dini, sosyal-kültürel ve evrensel değerlerin araştırılmasıdır. Çalışmada denek ve katılımcı tepkiselliği sorununa neden olmayan, alan yazını analiz ederek araştırma sorularını detaylı açıklayabilme olanağı veren doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır.Çalışma kapsamında 100 Temel Eser arasındaki romanlardan ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilen 7 adet roman incelenmiştir. İlgili değerlerin romanlarda hangi sıklıkla işlendiği ve alt kategoride hangi değerler gözetilerek verilmeye çalışıldığı yerli, Türk yazarlar ve onların romanları üzerinden incelenmiştir. Verilerin analizi basamağında romanların tüm içeriği analiz kapsamına alınmıştır ve romanların analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, incelenen romanlarda en çok bulunan değerler sevgi, yardımseverlik, estetik, merhamet-duyarlılık paylaşımcılık-dayanışma, saygı, dürüstlük-doğruluk, emek-çalışkanlık, fedakârlık değerleridir. En az bulunan değerler ise vefa, erdem, iffetli olma, dini bayramlar, bilgelik, güven, sağlıklı olma, iradeli olma, barış, bilimsellik değerleridir.İncelenen romanlarda doğruluk-dürüstlük, misafirperverlik, Tanrı inancı, merhamet-duyarlılık, paylaşımcılık-dayanışma, adil olma, emek-çalışkanlık, barış, sağlıklı olma ve estetik değerleri en çok "İbrahim Efendi Konağı"ında, vatanseverlik, bağımsızlık, kahramanlık, birlik- beraberlik, fedakârlık ile vatan ve millet menfaatlerini öncelikle gözetme değerleri en çok "Esir Şehrin İnsanları"ında, sevgi, hoşgörü, evlilik değerleri en çok "Tütün Zamanı (Zeliş-1) de, saygı, sorumluluk, uygar-onurlu olma değeri "Eskici ve Oğulları"ında, yardımseverlik değeri en çok "Esir Şehrin İnsanları" ile "İbrahim Efendi Konağı"ında, Aile birliğine önem verme ve ahlaklı olma değerleri en çok "Gençlerle Baş başa" da yer verildiği tespit edilmiştir.
8. sınıf öğrencilerinin bilişsel ve üstbilişsel stratejileri ile sınav kaygı düzeylerinin incelenmesi
Bu çalışma 8. sınıf öğrencilerinin bilişsel ve üstbilişsel stratejileri ile sınav kaygı düzeylerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma nicel araştırma yöntemlerinden korelasyonel araştırma deseni ile yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Mersin İli; Yenişehir, Mezitli, Akdeniz ve Toroslar olan merkez ilçelerindeki resmi ortaokulların 8. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Evreni temsil edecek öğrencilerin seçimi küme örnekleme yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini 2018-2019 eğitim öğretim yılının birinci döneminde, Mersin İli Yenişehir İlçesindeki 14 resmi ortaokulun her birinin 8. sınıflarından küme örnekleme ile seçilen birer şubesindeki 188' i kız, 162' si erkek, toplam 350 öğrenci oluşturmuştur. Bu araştırmada veri toplama aracı olarak; 'Kişisel Bilgi Formu' ve 'Güdülenme ve Öğrenme Stratejileri Ölçeği ' kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS (The Statistical Package for The Social Sciences/ Sosyal Bilimler İçin İstatistik Paket Programı) 21 Paket programı kullanılmıştır. Veriler, Bağımsız Grup t- Testi, Betimsel Analiz (ortalama, standart sapma), Pearson Korelasyon Analizi yöntemleri ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda tüm öğrencilerin en çok üstbilişsel stratejilerini kullandığı daha sonra eleştirel düşünme, yineleme, bilişsel, ayrıntılandırma, düzenleme stratejilerini kullandığı, sınav kaygı düzeylerinin yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kız öğrencilerin sınav kaygı düzeylerinin, erkek öğrencilerin sınav kaygı düzeylerine göre daha yüksek olduğu; kız öğrencilerin bilişsel, üstbilişsel, yineleme ve düzenleme strateji düzeylerini erkek öğrencilere göre daha fazla kullandıkları; kız ve erkek öğrencilerin ayrıntılandırma ve eleştirel düşünme stratejilerini benzer şekilde kullandıkları görülmüştür. Öğrencilerin sınav kaygısı düzeyleri ile üstbilişsel, bilişsel ve bilişsel stratejilerin alt boyutları olan yineleme, ayrıntılandırma, düzenleme ve eleştirel düşünme strateji düzeyleri arasında negatif veya pozitif yönde herhangi bir ilişkinin olmadığı; üstbilişsel, bilişsel ve bilişsel stratejilerin alt boyutları olan yineleme, ayrıntılandırma, düzenleme ve eleştirel düşünme strateji düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişkilerin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: Sınav kaygısı, bilişsel stratejiler, üstbilişsel stratejiler
Ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının soru sorma stratejilerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının soru sorma stratejilerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının soru sorma becerilerinin ne durumda olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada, nitel araştırma modeli kullanılmıştır. Nitel araştırma modellerinden de durum çalışması deseni esas alınmıştır. Çalışma grubu, Fen Edebiyat Fakültesi Matematik bölümü mezunu olup 2012-2013 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Gaziantep Üniversitesi Eğitim Fakültesinde pedagojik formasyon eğitimi kapsamında Özel Öğretim Yöntemleri dersini alan öğretmen adaylarından oluşmaktadır. Uygun örnekleme yöntemiyle 5 ortaöğretim matematik öğretmen adayı çalışma grubu olarak seçilmiştir. Bu çalışma kapsamında veriler video kaydı ve araştırmacı tarafından hazırlanan gözlem çizelgesi ile elde edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Bu analiz sonucunda katılımcıların yürüttükleri derste, kullandıkları soru sorma stratejileri tespit edilmiştir. Bu araştırma sonucunda, ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının işlediği ders süresinin yaklaşık yarısının ve yarısından fazlasının soru cevapla geçtiği, soruları daha çok bilgileri hatırlama ve teşhis etme amacıyla kullandıkları, yoğun olarak cevabı tek veya az sayıda tepki ile sınırlı olan yakınsak soru türünü kullandıkları, en çok sınıfa soru sordukları, az karmaşık soruları tercih ettikleri, Yenilenmiş Bloom Taksonomisine göre daha çok uygulama, anlama ve hatırlama boyutunda soru sordukları, üst düzey bilişsel karmaşıklığa yönelik soruları çok az kullandıkları, daha çok cevabı açığa çıkarmaya yönelik olan detay isteme ve öğrenciden yeni bilgi isteyen teşvik etme amacına yönelik sonda soruları sordukları ve soruları öğrencilere yöneltirken onlara yeteri kadar düşünme süresi vermedikleri bulgularına ulaşılmıştır. Soruların derslerde yoğun olarak kullanılmasından hareketle, öğretmen adaylarının soru sorma stratejilerini amacına uygun olarak kullanabilmeleri için Özel Öğretim Yöntemleri dersine bu stratejilerin entegre edilmesi önerilmektedir.
Devlet ilkokullarında eğitim gören Suriyeli öğrencilerin akademik başarılarını etkileyen faktörlerin incelenmesi
Bu çalışmada; ilkokullarında eğitim gören Suriyeli öğrencilerin akademik başarlarını etkileyen faktörlerin neler olduğunu belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni ile oluşturulmuştur. Araştırmanın çalışma grubunu Gaziantep ilinin Şahinbey ilçesine bağlı bir ilkokulda eğitim veren 25 Türk öğretmen ve eğitim gören 25 Suriye uyruklu öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma verileri görüşme tekniği ile toplanmıştır. Öğretmenlerden ve öğrencilerden elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışmamızın kuramsal çerçevesi ilgili literatürün araştırılması sonucu oluşturulan on iki tema üzerine oturmaktadır. Araştırma sonunda elde ettiğimiz bulgulara göre, Türk ilkokullarında eğitim gören Suriye uyruklu öğrencilerin en fazla yaşadıkları problemin iletişim sorunu olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle, Suriye uyruklu öğrencilerin akademik başarılarını arttırmak için ilkokul eğitimi öncesinde Türkçe dili eğitimi vermenin öğrencilerin başarılarını arttıracağını düşünüyoruz. Anahtar Kelimeleri: Eğitim, akademik başarı, yabancı dil, sığınmacı öğrenciler
Ortaöğretim öğrencilerinin problemli internet kullanımları ile metabilişsel stratejilerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı ortaöğretim öğrencilerinin problemli internet kullanımları ve metabilişsel stratejilerinin incelenmesidir. Araştırmada nicel araştırma modellerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Şanlıurfa ilinden 201'i kız 215'i erkek toplam 416 ortaöğretim öğrencisi oluşturmaktadır. Bu öğrenciler yedi farklı okul türünde eğitim görmektedir. Veri toplama aracı olarak Problemli İnternet Kullanım Ölçeği ve Metabilişsel Stratejiler Ölçeği kullanılmıştır. Problemli İnternet Kullanım Ölçeği 5'li likert tipinde hazırlanmış olup üç alt faktörden oluşmaktadır. Bu faktörler internetin olumsuz sonuçları, sosyal fayda / sosyal rahatlık, aşırı kullanım faktörleridir. Metabilişsel Stratejiler Ölçeği ise Güdülenme ve Öğrenme Stratejiler Ölçeğinin ana faktörlerinden birisi olup yedili derecelendirilmiş bir ölçektir. Araştırma sonuçlarına göre problemli internet kullanımı, internetin olumsuz sonuçları, sosyal fayda / sosyal rahatlık puanlarında erkek öğrencilerin puanları kızlara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Aşırı kullanım alt faktöründe ise cinsiyete göre anlamlı farklılık bulunamamıştır. Metabilişsel stratejilerde ise kız öğrencilerin puanları erkek öğrencilere göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Okul türü değişkenine bakıldığında ise problemli internet kullanımı, internetin olumsuz sonuçları, sosyal fayda / sosyal rahatlık, aşırı kullanım sonuçlarında anlamlı farklılıkların olduğu görülmüştür. Fakat metabilişsel stratejilerde anlamlı farklılık bulunmadığı görülmüştür. Problemli internet kullanımı ile metabilişsel stratejiler arasında düşük düzeyde negatif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Problemli İnternet Kullanımı, Metabilişsel Stratejiler, Ortaöğretim Öğrencileri
İngilizce öğretmenlerinin program uyumluluğunu sağlama durumlarının incelenmesi
Bu çalışma, İngilizce öğretmenlerinin sınıf içi uygulamalarında program uyumluluğunu sağlama durumlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda İngilizce dersi öğretim programındaki kazanımlar, öğrenme-öğretme süreci ve değerlendirme arasındaki uyumluluk düzeyi Bloom'un gözden geçirilmiş sınıflama (taksonomi) tablosundaki bilgi birikimi ve bilişsel süreç boyutunda incelenmiştir. Bu araştırmada nitel araştırma deseni çeşitlerinden, durum çalışması kullanılmıştır. Durum çalışması için gözlem ve doküman analizi yapılmıştır. Gözlem formunda dersin amacı, öğretmenin sınıf içi uygulamalar sırasında yaptığı derse ilgi çeken giriş etkinlikleri, kullandığı yöntem ve teknikler, sorduğu sorular, verdiği ödevler, kullandığı değerlendirme tekniği başlıklarıyla raporlaştırma yapılmıştır. Çalışma grubunu, 2019-2020 eğitim öğretim yılında Şanlıurfa'da ortaokul 7. Sınıf İngilizce dersine giren öğretmenler oluşturmaktadır. Elde edilen verilerin analizi için betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular İngilizce öğretmenlerinin kazanımlarla öğrenme öğretme süreci arasındaki; kazanımlarla değerlendirme arasındaki; öğrenme öğretme süreci ve değerlendirme arasındaki program uyumluluğunu sağlama durumları konusunda genel olarak başarılı olduklarını, buna rağmen öğretmenlerin kazanım odaklı değil içerik odaklı bir öğretim süreci takip ettikleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca araştırma, öğretmenlerin, öğretim programının kazanımlarına yönelik farkındalığa sahip olmadıklarını, dolayısıyla kazanıma uygun bir süreç ortaya koyamadıklarını ortaya koymaktadır. Bulgular bunlara ek olarak öğretmenlerin programın öğeleri arasındaki uyumluluğu sağlamaya yönelik bir farkındalığa sahip olmadıklarını, sağlayan öğretmenlerin ise MEB'in verdiği ders kitabındaki içeriği takip ettiği için doğal olarak uyumluluğu sağlayabildiğini göstermektedir. Anahtar kelimeler: İngilizce Öğretim programı, uyumluluk, program uyumluluğu, İngilizce öğretmeni