Theses supervised by Prof. Dr. Hasan Çetin
20 theses · Çukurova University
100. Yıl Heyelanı (Adana) jeolojik-jeoteknik incelemesi
Bu çalışma 2005-2006 öğretim yılında Çukurova Üniversitesi Fen BilimleriEnstitüsü Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalında Yüksek Lisans Tezi olarakhazırlanmıştır.Aralık 2001 ve Ocak 2002 tarihlerinde 100. Yıl Bölgesi batı kesimindeoluşan heyelan bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır.Çalışmaya önce arazide başlanmış, heyelanın detay haritası yapılarakboyutları ortaya çıkarılmıştır. Daha sonra laboratuvar çalışmaları için gerekliörselenmiş ve örselenmemiş numuneler alınarak heyelanın içinde geliştiği HandereFormasyonu'nun jeoteknik özellikleri bulunmuştur. Arazide elde edilen veriler ilelaboratuar çalışmaları sonucunda elde edilen veriler değerlendirilerek büroçalışmaları için gerekli veriler sağlanmıştır. Büro çalışmaları bilgisayar çizimleriyledesteklenerek heyelanların oluşum mekanizması, çevreye olan etkisi ve heyelanlarakarşı alınacak önlemler araştırılmıştır.Sonuçlar heyelanların meydana gelmesinde 2001 Aralık ve 2002 Ocakaylarında mevsim normallerinin üzerinde aşırı yağışlar nedeni ile birimlerin suyadoygun hale gelmesi sonucu boşluk suyu basıncının artmasına bağlı olarak efektifbasıncın azalması yanında kayan kütle üzerindeki altere olmuş kiltaşı birimininvarlığı, tabaka doğrultu ve eğim yönünün de önemli rol oynadığını göstermiştir.Anahtar Kelimeler : Heyelan, Handere Formasyonu, Boşluk suyu basıncı,Efektif basınç.I
Zemin granülometrisinin ön konsolidasyon basıncı ve zemin hafızasına etkisi
ÖZDoktora TeziZEMİN GRANÜLOMETRİSİNİN ÖN KONSOLİDASYON BASINCI VEZEMİN HAFIZASINA ETKİSİMustafa FENERÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜJEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALIDanışman : Prof. Dr. Hasan ÇETİNYıl:2006, Sayfa 107Jüri : Prof. Dr. Hasan ÇETİN (Başkan): Prof. Dr. Aziz ERTUNÇ (Üye): Prof. Dr. Mustafa LAMAN (Üye): Prof. Dr. Kamil KAYABALI (Üye): Yrd. Doç. Dr. Hakan GÜNEYLİ (Üye)Doktora tezi olarak hazırlanan bu çalışmayla zemin granülometrisinin (tanedağılımının) ön konsolidasyon basıncı ve zemin hafızası üzerine etkisi incelenmiştir.Bu amaç için laboratuvarda farklı kum ve kil oranlarına sahip 10 adetkarışım hazırlanarak kalıplara alınmış, suya doygun ortamda 0,028 kgf/cm2'likgerilme oluşturacak yükler (sürşaj yükü) oniki ay süreyle bekletilerek deneydekullanılacak yapay zemin numuneleri oluşturulmuştur.Hazır hale gelen herbir karışımın ön konsolidasyon basıncını dolayısıylahafıza özelliğini belirleyebilmek için tek bir kalıptan alınan toplam 15 adet numuneödometre deney cihazına örselenmeden yerleştirilmiş ve herbir numuneye 2,86kgf/cm2'lik gerilme oluşturabilecek ön yüklemeler farklı sürelerde (0 sn, 1 sn, 3 sn, 6sn, 15 sn, vs.,) uygulanarak oluşturulan bu ön gerilmelerin doku vasıtasıyla zemininhafızasına kaydedilmesi sağlanmıştır. Daha sonra zeminin dokusuna kaydedilenefektif gerilmeleri (ön konsolidasyon basınçlarını) belirleyebilmek için numunelerüzerinde standart konsolidasyon deneyleri yapılmıştır. Aynı işlem diğer kalankarışımlar için de ayrı ayrı tekrar edilmiş ve bu amaç için toplam 126 adet deneyyapılmıştır. Ayrıca permeabilite ile zemin hafızası arasındaki ilişkinin varlığınıortaya koyabilmek için karışımların permeabilite katsayıları belirlenmiştir.Deneylerden elde edilen veriler kullanılarak Casagrande yöntemiylenumunelerin sahip oldukları ön konsolidasyon basınç değerleri hesaplanmış ve eldeedilen değerlerin karşılaştırılmasıyla zemin granülometrisinin zemin hafızasıüzerindeki etkisi araştırılmıştır.Anahtar Kelimeler; Zemin Granülometrisi, Zemin Hafızası, Ön KonsolidasyonBasıncıI
Adana bölgesindeki killi zeminlerin hassasiyet özelliği
ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİADANA BÖLGESİNDEKİ KİLLİ ZEMİNLERİN HASSASİYET ÖZELLİĞİBarış KAYHANÇukurova ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüJeoloji Mühendisliği Anabilim DalıDanışman : Prof. Dr. Hasan ÇETİNYıl: 2006, Sayfa: 103Jüri : Prof. Dr. Hasan ÇETİN (Başkan)Prof. Dr. Aziz ERTUNÇ (Üye)Prof. Dr. Mustafa LAMAN (Üye)Bu çalışma 2005-2006 öğretim yılında Çukurova Üniversitesi Fen BilimleriEnstitüsü Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalında Yüksek Lisans Tezi olarakhazırlanmıştır.Adana bölgesinde bulunan dört farklı killi zeminin hassasiyet özelliğininaraştırılması bu tezin çalışma konusunu oluşturmuştur. Bunun için bu zeminlerdenörselenmemiş ve örselenmiş numuneler alınmış ve serbest basınç deneyleriyapılmıştır. Bu deneylerden elde edilen örselenmemiş ile örselenmiş serbest basınçdayanım değerleri birbirine oranlanarak her bir zemine ait hassasiyet derecesibelirlenmiştir. Ayrıca bu zeminleri sınıflamak için kıvam, tane boyu ve özgül ağırlıkdeneyleri de yapılmıştır.Adana bölgesindeki killi zeminlerin hassasiyet derecesi belirlenerek, depremgibi dinamik koşullarda dayanımdaki düşüş veya artışa bağlı olarak zeminin taşımagücünde nasıl bir durum meydana gelebileceği ortaya koyulmuştur.Anahtar Kelimeler: Hassasiyet, killi zemin, tek eksenli örselenmemişdayanım, tek eksenli örselenmiş dayanım, taşıma gücü.
Dikilitaş göleti (Niğde) ıslah çalışması
Bu çalışma 2007?2008 öğretim yılında Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalında Yüksek Lisans Tezi olarak hazırlanmıştır.Niğde ilinin 40 km kuzey doğusunda yer alan Dikilitaş Sulama Göleti'nin ıslah çalışması bu tezin çalışma konusunu oluşturmuştur. Dikilitaş Göleti rezervuar alanındaki sızma problemi yüzünden su depolayamamaktadır. İnceleme alanında çeşitli araştırmalar yapılmış ve gölet rezervuar alanının hangi tür nedenlerle su tutamadığı saptanmıştır. Daha sonra rezervuar alanındaki problemlerin ortadan kaldırılması için, yapılan çalışmalar ve araştırmalar sonucu Dikilitaş Göleti'nin sıkıştırılmış kil örtü (Clay Blanket) yöntemi ile ıslah edilmesine karar verilmiştir. Seçilmiş olan bu ıslah çalışmasında kullanılacak malzemenin uygunluğunu araştırmak için çeşitli sahaları temsil eden yerlerden numuneler alarak bu numuneler üzerinde zemin mekaniği deneyleri uygulanmıştır. Bu deneyler ilk olarak zemin sınıflamasına yönelik olan Atterberg, özgül ağırlık, tane boyu analizi deneyleridir. Daha sonra numunelerin mühendislik parametrelerin araştırılması açısından standart kompaksiyon, serbest basınç, permeabilite deneyi ve konsolidasyon deneyleri yapılmıştır. Deney sonuçları incelenmiş ve bu ıslah çalışması için kullanılacak en uygun numune tanıtımı yapılmış ve seçilmiştir. Sıkıştırılmış kil örtü ıslah çalışmasında uygulanacak kompaksiyon yöntemi ve yapılması gerekenler açık bir şekilde yazılmıştır ve önerilerde bulunulmuştur.
Killi zeminlerde üç eksenli deney sonucu oluşan kayma düzlemleri boyunca fabrik değişimleri
Birçok zemin ve kaya (kayma sırasında deformasyona uğrayarak) partiküllerinin yer değiştirmesiyle kayma yüzeyleri geliştirir. Bu gelişen kayma yüzeyleri arazide fay, heyelan kayma yüzeyleri ve bir mühendislik yapısından dolayı artan yükleme nedeniyle temel zeminlerdeki kayma yüzeyleri olarak karşımıza çıkar. Doktora tezi olarak hazırlanan bu çalışmanın amacı killi zeminlerde üç eksenli deney sonucu oluşan kayma düzlemleri boyunca maksimum asal gerilme altındaki dokusal değişimleri incelemektir. Çalışmada 20 kPa'lık çevre basıncı altında, farklı hız ve birim deformasyonlarında gerçekleştirilen üç eksenli basınç deneyleri (CU-CD) sonucunda gelişen kayma düzlemleri boyunca fabrik (dokusal) değişimleri ile fabrik değişimlerin maksimum asal gerilme ile ilişkisi araştırılmıştır.İnceleme için 1/3 (%33,33) oranında mika kumu ve 2/3 (%66,67) oranında kil numuneden oluşan yapay bir zemin numunesi hazırlanmıştır. Yapay zemin numunesi metal kaplar içerisinde bir yıl süreyle 0,028 kg/cm2 (2,78 kPa)'lık ön konsolidasyon basıncına tabi tutularak bir ilksel doku kazanması sağlanmıştır. İlksel doku kazananan yapay zemin numunesinden silindirik numuneler alınarak 1 adeti sadece doyurma-konsolidasyon aşaması, farklı deformasyonlarda 9 adet konsolidasyonlu-drenajsız (CU) ve 10 adet konsolidasyonlu-drenajlı (CD) üç eksenli basınç deneyleri olmak üzere toplam 20 adet deney yapılmıştır. 21 adet yapay zemin numunesinin kayma düzlemlerine (teorik ve deneysel) dik yönde ince kesitleri hazırlanarak mikroskopta ve bilgisayar ortamında incelenmesi yapılmıştır. Hazırlanan ince kesitlerden yapay zemin numunesinin içerisindeki partikül (mika), boşluk ve diğer bileşenlerin yönlenmeleri ölçülerek gül diyagramları çizilmiş ve değerlendirmeleri yapılmıştır. Değerlendirme sonucunda zemin dokusundaki değişiklik ile maksimum asal gerilme arasında bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir. Boşluk suyu basıncının artmasıyla zemin bileşenlerinin yönlenmesinde bir artış olurken, boşluk suyu basıncındaki azalmayla yönlenmede bir azalma olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda kayma düzleminden uzaklaştıkça bileşenlerin yönlenmelerinde bir azalma olduğu da belirlenmiştir.
Çatalan içmesuyu iletim hattında kazık temel uygulaması
Adana ili Karaisali ilçesi Topalak köyü civarından geçen Çatalan İçme suyu İsale Hattının dolgu menfez geçişinde, oturma ve kaymadan dolayı 2006 yılında hasar meydana gelmiştir. Bunun sonucu olarak Adana merkez Seyhan ilçesi üç gün susuz kalmıştır.Sorunun çözümü için gerekli araştırmalar yapılmış ve dolgu menfez geçişini temsil edebilecek şekilde derinlikleri 6-15 metre arasında değişen 3 adet sondaj açılmıştır. Bu sondajlardan ve yakın civardaki isale hattı yamaçlarından alınan numunelerin incelenmesi sonucu bazı bilgiler edinilmiştir.Bu yüksek lisans tez çalışmasında dolgu malzemesinin ve ana kayanın jeolojik-jeoteknik özellikleri incelenerek kazık temel yapılmasının uygunluğu araştırılmıştır.
Altunhisar (Niğde) kara yolu (Km : 0+000 ? 29+466,74) jeolojik?jeoteknik güzergah incelemesi
Bu tez çalışması kapsamında Niğde İl sınırları içerisinde yer alan Altunhisar (Niğde) karayolu'nun (Km : 0+000 ? 29+466,74) `nun jeolojik ve jeoteknik incelemesi gerek jeofizik etütle gerekse sondajlar ve laboratuarda zemin mekaniği teknikleri kullanılarak yapılmıştır.Mevcut yol hattı boyunca arazi üzerinde detaylı etüt çalışmaları yapılmış olup, yapılacak yeni genişletilmiş yol güzergahı boyunca zeminin fiziksel ve mekanik özelliklerini üzerindeki etkilerini irdelemek amacıyla belirlenen kesimlerden araştırma çukurları açılarak numuneler alınmış ve bu numuneler üzerinde laboratuar koşullarında kıvam limitleri, elek analizi, su içeriği, hidrometre ve standart proktor deneyleri yapılmıştır. Yol inşaatı yapımı sırasında ve yolun bitiminden sonrada oluşabilecek stabilite sorunlarını azaltmaya yönelik SLİDE yazılımı ile stabilite analizleri yapılmıştır. Jeofizik etüt kapsamında arazi üzerinde elde edilen değerler IPI2win programında incelenmiştir.Yapılan arazi ve laboratuar çalışmaları sonucunda yol güzergâhı boyunca mevcut zemin hakkında edinilen bilgiler sunulmuştur.
Nergizlik Barajı (Adana) kil çekirdek malzemesinin jeoteknik incelemesi
Bu çalışma 2010 - 2011 öğretim yılında Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalında Yüksek Lisans Tezi olarak hazırlanmıştır.Adana iline bağlı Karaisalı ilçesinin 15 km kuzeyinde yer alan Nergizlik Barajı'nın kil çekirdek özellikleri, bu tezin çalışma konusunu oluşturmuştur. Barajda su tutulmaya başlandıktan kısa bir süre sonra gövdeden su kaçağı olmuş ve barajın güvenliği için acil olarak su seviyesi düşürülmüştür. Sorun önce enjeksiyon ile çözülmeye çalışılmış fakat bunun başarısız olması nedeni ile slurry-trench yöntemi uygulanmıştır.Nergizlik barajında kil çekirdek malzemesi olarak kullanılan şeyl numunesi, jeoteknik özellikleri dolayısı ile fisürlu bir yapıya sahiptir. Bu malzemenin kil çekirdek malzemesi olarak uygun olup olmadığı ve ayrıca yaşanan soruna katkısı olup olmadığı araştırılacaktır. Bunun için baraj kil çekirdeğinde kullanılan malzemenin bulunduğu kil ocağından numune alınarak, laboratuar ortamında optimum su içeriğinde sıkıştırılmıştır. Daha sonra söz konusu numune ile baraj kil çekirdeğinin iki farklı lokasyonundan alınan örselenmemiş numuneler üzerinde indeks deneyler (Atterberg limitleri, tane boyu analizi, özgül ağırlık tayini) ve bazı zemin mekaniği deneyleri (permeabilite, konsolidasyon) yapılmıştır. Bu işlemlerin sonunda tüm deney sonuçları incelenerek, baraj kil çekirdeğinde kullanılan malzemenin, kil çekirdek malzemesi olarak kullanılmaya uygun olup olmadığı ve ayrıca yaşanan soruna katkısı olup olmadığı ortaya konmuştur.
Haç Gediği heyalanının (Karaisalı-Adana) ağaç halkaları yöntemiyle analizi
Bu çalışma kapsamında Adana Baseninde yer alan Güvenç formasyonu içerisinde meydana gelen sığ ve düzlemsel bir kayma olan Haç Gediği heyelanı incelenmiştir.Heyelanın meydana geldiği zeminden (Ayrışmış Güvenç) alınan örselenmiş ve örselenememiş numunelerle zemin mekaniği deneyleri yapılmıştır. Zeminin indeks ve mühendislik özellikleri tespit edilerek zeminin kayma direnci parametreleri belirlenmiş ve heyelanın gerilme durumu ortaya konmuştur.Çalışma sırasında daha önce meydana gelmiş olan heyelanın geçmişteki hareketi/hareketlerinin yaşını tespit edebilmek için dendrokronolojik analizlerde kullanılmak üzere heyelanın üzerinden 10 adet ve heyelana yakın bir bölgeden kesilmiş 9 adet kızılçam (Pinus Brutia Ten.) örneği kullanılmıştır. Denrokronolojik analizlerin sonucunda oluşturulan kronolojiler ve Karaisalı Meteoroloji İstasyonuna ait yağış verileri kullanılarak heyelanın geçmiş hareketinin yaşı tespit edilmiştir.
Ceyhunkent toplu konutları (Ceyhan/ Adana) inşa sahasının jet grout yöntemi ile ıslahı
Adana ili, Ceyhan ilçesinde inşa edilen Ceyhunkent toplu konutlarına yönelik zemin ıslah çalışması bu tezin çalışma konusunu kapsamaktadır. Ceyhan ilçesinin zemin özellikleri yapılacak olan toplu konut projesini olumsuz yönde etkilemekte olduğundan zemin iyileştirme yoluna gidilmiştir. Zemin iyileştirme yöntemleri göz önüne alınarak belirlenmiş olan ıslah yöntemi jet grout olmuştur. Çalışmanın amacı, seçilen ıslah yöntemi ile zeminde meydana gelecek farklılıkların belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda söz konusu arazinin temel zeminden ve jet grout yöntemi ile iyileştirilmiş zeminden alınan örselenmiş ve örselenmemiş numuneler üzerinde gerekli zemin mekaniği deneyleri yapılmıştır. İlk olarak zemin sınıflamasında kullanılan Atterberg, özgül ağırlık ve tane boyu analiz deneyleri yapılmış olup sonrasında mühendislik parametrelerinin araştırılması açısından serbest basınç, kesme kutusu, konsolidasyon deneyleri yapılmıştır. Deney sonuçları değerlendirilerek uygulamanın etkinliği analiz edilmiştir. Son olarak her iki zeminin gösterdiği dayanım ve oturma koşulları, oluşabilecek sıvılaşma riski ve yeraltı suyunun etkisi gözlenerek nasıl bir durum oluşabileceği ortaya koyulmuştur.
Killi zeminlerde permeabilite ve efektif gerilmenin kompaksiyon enerjisine bağlı olarak değişimi
Bu çalışma Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalında Yüksek Lisans Tezi olarak hazırlanmıştır.Bu çalışmada kompaksiyonun önemli parametrelerinden biri olan sıkıştırma enerjisinin farklı oranlarda zemine uygulanması sonucu, zeminin mühendislik özelliklerinden permeabilite ve ön konsolidasyon basıncıda meydana gelen değişiklikler araştırılmıştır. Çalışmada Atatürk Barajı kil çekirdeğinde kullanılan Sam-Tekin ariyet ocağından örselenmiş zemin numuneleri alınmıştır. Killi zemini sınıflamak için kıvam, tane boyu ve özgül ağırlık deneyleri yapılmıştır. Kompaksiyon deneyleri yapılarak zeminin farklı kompaksiyon enerjisinde (15, 25, 35, 45 ve 55 vuruşlarda) maksimum kuru birim hacim ağırlıkları ve optimum su içerikleri belirlenmiştir. Belirlenen bu maksimum kuru birim hacim ağırlık ve optimum su içeriği değerlerinde tekrar Standart Proctor deneyleri yapılmış ve konsolidasyon ringine numuneler alınarak permeabilite ve konsolidasyon deneyleri yapılmıştır. Sonuç olarak zemine uygulanan kompaksiyon enerjisi arttıkça; zeminin kuru birim hacim ağırlığının arttığı, optimum su içeriğinin azaldığı, ön konsolidasyon basıncının arttığı, boşluk oranın azaldığı ve permeabilitesinin düştüğü tespit edilmiştir.
Atatürk Barajında kil çekirdek malzemesi olarak kullanılan kilin dispersif (dağılgan) özelliklerinin araştırılması
Bu çalışma 2011-2012 öğretim yılında Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalında Yüksek Lisans Tezi olarak hazırlanmıştır.Bu çalışmada Atatürk Barajı'nın kil çekirdek inşasında kullanılan malzemesinin dispersif (dağılgan) özelliği belirlenmiş olup, bu özelliğin barajın uzun süre stabilite durumuna etkisi araştırılmıştır. Kullanılan killi zeminden alınan örselenmiş zemin numunelerine sınıflama deneyleri yapılmıştır. Zeminin üzerinde yapılan XRF, XRD ve SEM analizleri ile zeminin Vermikülit, Kaolinit ve Simektit türü kil minerallerince zengin olduğu belirlenmiştir. Mühendislik deneylerinden Standart Proctor Deneyi yapılarak zeminin maksimum kuru birim hacim ağırlığı ve optimum su içeriği belirlenmiş olup bu değerler kullanılarak İğne deliği, çifte hidrometre ve dağılma deneyleri yapılmıştır. Sonuç olarak, kil çekirdek malzemesinin dispersif (dağılgan) olmadığı belirlenmiştir.
Afşin-Elbistan bölgesi (Kahramanmaraş) Çöllolar linyit sahası Gidya biriminin jeolojik jeoteknik incelemesi
Bu çalışma 2013-2014 öğretim yılında Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalında Yüksek Lisans Tezi olarak hazırlanmıştır. Afşin-Elbistan linyit havzasında; açık ocak kömür işletmesi olarak faaliyet gösteren Çöllolar Açık Ocak İşletmesi'nde 6 Şubat 2011 tarihinde batı şevinde; 10 Şubat 2011 tarihinde ise doğu şevinde heyelanlar meydana gelmiştir. 50 milyon metreküpten fazla miktardaki heyelan malzemesi 2 km2' lik işletme alanının büyük bir bölümüne yayılmıştır ve can kayıpları yaşanmasına sebep olmuştur. Afşin-Elbistan linyit havzasında, Çöllolar bölgesinde mostra veren Gidya birimi, bölgede meydana gelen heyelanların ayna kısmında mostra vermektedir. Bu çalışma kapsamında, bölgedeki Gidya biriminin jeolojik ve jeoteknik incelemesi büyük önem arz etmektedir. Çalışmada heyelan bölgesinden örselenmiş ve örselenmemiş deney numuneleri alınıp Gidya biriminin indeks özellikleri yanında jeolojik ve jeoteknik özellikleri ortaya konmuştur.
Improvement of Handere clay by using a master cast
This study examines possibility of improving clayey soils in the Handere Formation exposed in the vicinity of Adana (S. Turkey), one of the largest cities in southern Turkey. The Handere Formation, from where the samples for this study are taken, is stratigraphically at the upper most part of the marine sediments of the Adana Basin. The unit is located at the northern part of Adana city. The samples were examined in the geotechnical laboratory to determine the effect of plaster mortar (Master Cast) on the geotechnical properties of the soil and its ability to improve the soil. Atterberg limits, hydrometer, specific gravity, shear box, consolidation, unconfined compressive strength tests were applied on the samples. It has been shown that the master cast used has the potential to improve soil properties geometrically and can be used as a soil stabilizer. The plasticity values of the soils were reduced by master cast addition. Besides, it was determined that the highest maximum dry unit weight and the lowest optimum moisture content were obtained by 15% master cast addition. The soil strength properties were reached to the maximum values in case of 15% master cast added into the mixtures. Besides, it is determined that the coefficient of volume compressibility (Mv) and the pre-consolidation pressure values are ideal when the master cast ratio in the mixtures are 10% and 5% respectively. Keywords: Adana, Handere, Master Cast.
Van/Bardakçı bölgesi zeminlerinde arazi ve laboratuvar deneyleri arasındaki ilişkilerin jeoteknik ve istatistiksel açıdan incelenmesi
Van Gölü doğusunda yer alan Bardakçı bölgesi ve civarı, eski göl çökelleri üzerine kuruludur. Bu bölgede, Van Gölü'nün seviye değişimleri sonucunda, farklı kalınlık ve tane boyuna sahip sedimanlar çökelmiştir. Yapılan çalışma kapsamında, inceleme alanındaki kil seviyelerinin saha ve laboratuvar verileri ve bu veriler arasındaki ilişkileri incelenmiştir. Aynı noktada yaklaşık 5 m mesafe ile açılan iki farklı kuyu içerisinde, Standart Penetrasyon Testi (SPT) ve Menard Presiyometre Testi (MPT) yapılmıştır. Aynı zamanda, kil çökellerden örselenmiş ve örselenmemiş (UD) zemin numuneleri alınmış ve laboratuvarda bu numunelerin fiziksel ve mekanik özellikleri belirlenmiştir. Elde edilen deneysel veriler doğrusal (lineer) ve doğrusal olmayan (non-lineer), tek ve çok değişkenli regresyon analizleri ile karşılaştırılmıştır. Tüm deneysel veriler arasındaki ilişkiler incelenmiş ve Menard deformasyon modülü (EM) – ön konsolidasyon basıncı (Pön), EM – SPT-N60 ve EM – kohezyon (c) arasında yüksek belirleme katsayıları olan ilişkiler elde edilmiştir. Çoklu regresyon analizinin sonuçları, su muhtevasının SPT-N60'ın belirlenmesinde etkili bir parametre olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca bu çalışmada, aynı zemin türü için farklı EM, SPT-N60, Pön ve c değerleri belirlenmiştir. Böyle bir bulgunun nedenleri bu tezde araştırılmış ve zeminin mekanik özellikleri üzerinde, mevcut düşey örtü yükü ve Van Gölü'nün geçmişte yükselmiş olduğu seviye sonrasında oluşan su yüküne kıyasla, bölgedeki aktif Van Bindirme Fayı'nın daha fazla etkili olduğu belirlenmiştir.
Afşin-Elbistan kömür havzası çöllolar sektörü, siyah ve yeşil kil'e ait jeoteknik parametrelerin incelenmesi ve karşılaştırılması
Kahramanmaraş Afşin–Elbistan Kömür Havzası, Çöllolar açık ocak işletmesinde 2011 yılında meydana gelen iki ayrı heyelan sonucunda can ve mal kayıpları yaşanmış, işletme sahasında madencilik faaliyetleri durdurulmuştur. Heyelanlar sonrasında yapılan incelemelerde, kömür damarı içerisindeki tabakalanmaya paralel olarak gelişen, siyah ve yeşil kil birimlerinin şev stabilitesi açısından büyük önem arz ettiği belirtilmiştir. Ayrıca, sahada yeraltı suyu varlığının tehdit oluşturmaya devam ettiğinin belirlenmesi sonucunda, sahada yeraltı suyu drenajına yönelik çalışmalar hızlandırılmıştır. Yüksek plastisiteli, çok zayıf dayanımlı siyah ve yeşil kil birimlerinin, jeoteknik özellikleri ve iki birim arasındaki ilişki bu tezin çalışma konusunu oluşturmuştur. Çalışma kapsamında İşletme sahası içerisinden karotlu sondaj yöntemiyle alınan numuneler üzerinde zemin mekaniği deneyleri yapılmış, zemin numunelerinin indeks ve mühendislik özellikleri tespit edilerek, birimlere ait kayma direnci parametreleri belirlenmiştir. Şev stabilitesi açısından büyük önem arz eden ve kontak durumda olan yeşil kil ve siyah kil arasındaki ilişki, iki ayrı birim için elde edilen veriler doğrultusunda ortaya konmuştur.
Kasımlı barajı (Aladağ/Adana) jeolojik ve jeoteknik özelliklerinin incelemesi
Bu çalışmada, Aladağ ilçesi (Adana) sınırlarında yapılmakta olan Kasımlı Barajının jeolojik ve jeoteknik özellikleri incelenmiştir. Mezozoyik ve Senozoyik yaşlı çökel kayaların yüzeylediği bölgede, baraj gövdesi Karsantı formasyonu üzerinde yer almaktadır. DSİ 6. Bölge Müdürlüğü tarafından sulama ve taşkın önleme amaçlı olarak planlanan baraj temelden 42 m, talvegden 38,5 m yükseklikte olup, kret uzunluğu 367,5 m ve gövde dolgusu 550.000 m3'tür. Baraj yeri seçiminde tabakaların doğrultu ve eğim değerleriyle beraber bölgede oluşabilecek depremlerin maksimum yer ivmesi PGA (g)'nin baraj alanına etkisi de belirlenmiştir. Baraj tipi seçiminde etkili olan vadi K faktörü hesaplanarak diğer faktörlerle beraber değerlendirilmiştir. Baraj inşasına uygun olan zemin ve kaya dolgu malzemesinin jeoteknik ve jeomekanik özellikleri Zemin Mekaniği ve Kaya Mekaniği deneyleri (Proctor, Los Angeles) yapılarak belirlenmiştir. Zemin malzemesi kil çekirdek dolgusu için uygun olmadığından ve kaya malzemesinin kullanıma uygun olması nedeniyle baraj tipi, ön yüzü beton kaplamalı kaya dolgu olarak planlanmıştır.
Çorlu (Karaisalı/Adana) heyelanının jeolojik-jeoteknik incelenmesi
2019 yılı Ocak ayında Karaisalı İlçesi, Çorlu Köyü yakınlarında bulunan Hüsür Mevkiinde meydana gelen heyelan bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Çalışmalara ilk olarak arazide başlanmış, heyelanın halihazır haritası yapılarak kayan kütlenin boyutları ortaya çıkarılmıştır. Cingöz Formasyonu içerisinde meydana gelen hareketin K60°B doğrultulu ve 10° GD'ya eğimli düzlemsel türde bir hareket olduğu belirlenmiştir. Laboratuvar çalışmalarında kullanılmak üzere sahadan örselenmiş ve örselenmemiş numuneler alınıp heyelanın içinde geliştiği Cingöz Formasyonu'nun jeoteknik özellikleri belirlenmiştir. Sahadan alınan veriler doğrultusunda laboratuvar çalışmalarından elde edilen veriler değerlendirilerek büro çalışmaları için gerekli veriler sağlanmış, sahadan alınan örselenmemiş numuneler üzerinde kesme kutusu deneyleri yapılarak heyelanın içinde geliştiği Cingöz Formasyonu'nun kırılma zarfı elde edilmiştir. Büro çalışmaları bilgisayar programları ve çizimleri ile desteklenerek heyelanların oluşum mekanizması ve çevreye olan etkisi araştırılmıştır. Limit denge yöntemiyle geri analizler yapılarak heyelanı meydana getiren kohezyon ve içsel sürtünme açıları belirlenmiştir. Elde edilen veriler heyelanın meydana gelmesinde 2019 yılı ocak ayında mevsim normallerinin üzerinde yağan yağışlar nedeni ile birimlerin suya doygun hale gelmesi sonucu boşluk suyu basıncının artmasına bağlı olarak efektif gerilmenin azalması yanında kayan kütlenin üzerindeki kiltaşı-kumtaşı ardalanmasının varlığı, tabaka doğrultu ve eğim yönü ile tansiyon çatlaklarının da önemli rol oynadığını göstermiştir. Ayrıca Google Earth görüntülerinin 2014 yılı geçmişi incelendiğinde; heyelan bölgesinde ağaç kesimi yapıldığı ve bitki örtüsünün kaldırıldığı gözlenmiş olup, kayma etkisinde bu durumun da tetikleyici unsurlar arasında olabileceği düşünülmüştür.
Karayolu inşaatlarında karşılaşılan zayıf zeminlerin bazik oksijen fırını (BOF) cürufu ile iyileştirilmesi
Bu çalışmada karayolu projelerinde sıklıkla karşılaşılan zayıf zeminlerin iyileştirilmesinde bazik oksijen fırını (BOF) cürufunun kullanılabilirliği araştırılmıştır. Çalışmada zayıf zemin olarak, yapım çalışmaları devam eden Tarsus Organize Sanayi Bölgesi Bağlantı Yolu üzerinde karşılaşılan zayıf zemin, BOF cürufu olarak da İskenderun Demir-Çelik A.Ş.' den atık olarak elde edilen cüruf malzemesi kullanılmıştır. Zeminin Karayolu Teknik Şartnamesi' ne (KTŞ) göre zayıf zemin olduğunu belirlemek için Kıvam limitleri, tane boyu analizi, kompaksiyon ve Kaliforniya taşıma oranı (CBR) deneyleri yapılmıştır. Zayıf zemin olduğu belirlenen zemine, %10, %25, %50 ve %75 oranlarında BOF cürufu karıştırılarak her bir yüzde karışım oranı için ayrı ayrı Kıvam limitleri, kompaksiyon ve CBR deneyleri yapılmıştır. Sonuç olarak zayıf zeminin likit limit (LL), plastisite indisi (PI), optimum su içeriği, şişme yüzdesi değerlerinde düşüş, kuru birim hacim ağırlık ve CBR yüzdelerinde ise artış gözlenerek zayıf zemin özelliğini kaybettiği belirlenmiştir. Bu çalışmayla yol imalatlarında karşılaşılan zayıf zeminlerin CBR değerlerine bağlı olarak %25-%50 atık BOF cürufu karıştırılarak tekrar sıkıştırma ile kullanılabileceği tespit edilmiştir.
Mesudiye (Ordu) devlet yolu (Km: 18+000 – 18+360) toprakarme istinat duvarların jeoteknik incelemesi ve stabilite analizi
Yüksek Lisans tez çalışması kapsamında yapılan bu çalışmada, Ordu il sınırları içerisinde bulunan Gölköy-Topçam Ayrımı Mesudiye Devlet Yolu (Km: 18+000 – 18+360) T2 Ilışar Tüneli ile T3 Mesudiye Tünelleri arasında şevde yapılan şerit donatılı toprakarme istinat duvarının jeoteknik incelemesi ve stabilite analizi yapılmıştır. Söz konusu duvar güzergahın kuzeyinde yer alıp; duvarın uzunluğu 370 m ve palyeli şekilde imal edilen duvarın yüksekliği 30 m'dir. Çalışma kapsamında elde edien veriler göz önüne alınarak çalışma konusu projenin analizinden hareketle, trafik yüklemelerinin etkisi altında kalacağı düşünülen palyeli bir toprakarme istinat yapısının tasarımı çalışılmıştır. Birinci adım olarak, mevcut jeoteknik koşullar için tasarım davranışı incelenmiştir. Gerçekleştirilen iç ve dış stabilite incelemeleri neticesinde bulunan şerit boyu ve yoğunluğu ile ilgili veriler, PLAXIS yazılımında genişliği 1m üzerinden yapılan hesaplamalarda kullanılmıştır. Düşey ve yatay yer değiştirmeler ile donatı şeritlerinde meydana gelen çekme kuvvetleri ölçülmüştür. Bahsi geçen şekil değiştirmelerin ve kuvvetlerin kabul görebilir limitler dahilinde olduğu tespit edilmiştir.