Theses supervised by Prof. Dr. Mevlüt Türk
20 theses · Isparta University of Applied Sciences, İnönü University
Uşak ili Kediyünü Köyü merasının ot verimi ve kalitesi üzerine değişik biçim zamanlarının etkisinin belirlenmesi
Bu çalışma, Uşak ili merkeze bağlı Kediyünü köyünde bulunan doğal bir meranın otlatma mevsimi boyunca ot verimi ve kalitesindeki değişimlerin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Araştırmada, mera alanını temsil eden 3 farklı bölgede 50 m2'lik otlatmaya kapalı alanlar oluşturulmuştur. 5 Mayıs'tan başlayarak otlatma mevsimi boyunca her 15 günde bir olmak üzere korunan alanlardan 1'er m2'lik kuadrat ile 3'er örnek alınmıştır. Araştırmada yeşil ot verimi, kuru ot verimi, kuru madde oranı, ham protein oranı, ham protein verimi, ADF oranı, NDF oranı, toplam sindirilebilir besin maddesi ve nispi yem değerleri tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, en yüksek yeşil ot ve kuru ot verimi 5 Haziran'da elde edilirken, en düşük verimler 5 Temmuz'da belirlenmiştir. Ham protein verimi 20 Mayıs'a kadar artmış, sonra azalmaya başlamıştır. Otlatma mevsimi boyunca ham protein oranı, toplam sindirilebilir besin maddesi ve nispi yem değeri azalırken, ADF ve NDF değerleri artmıştır.
Toprak altı damla sulama yöntemi ile uygulanan farklı sulama programlarının yoncanın (Medicago sativa L.) ot verimi ve kalitesi üzerine etkileri
Bu araştırma, farklı su düzeylerinin yoncanın ot verimi ve kalitesi üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2017-18 yılında Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi, Eğitim, Araştırma ve Uygulama Çiftliği'nde yürütülmüştür. Çalışmada Bilensoy yonca çeşidine beş farklı su düzeyi (I100, I75, I50, I25, I0) uygulanmıştır. Bu çalışma, TUBİTAK-TOVAG 215O329 nolu proje kapsamında yürütülmektedir. 01.05.2016 tarihinde başlamış olan bu projede arazi çalışmaları devam etmektedir. Deneme, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak planlanmıştır. Biçimler ana parsel, su kısıtı uygulamaları alt parsel olarak düzenlenmiştir. Araştırmada kuru ot verimi, ham protein oranı, ADF, NDF oranları, toplam sindirilebilir besin maddesi, nispi yem değeri, fosfor, potasyum, kalsiyum ve magnezyum içerikleri belirlenmiştir. Varyans analiz sonuçlarına göre hem kısıtlı sulama uygulamasının hem de biçimlerin incelenen tüm özellikler üzerine etkisinin istatistiki olarak %1 düzeyinde önemli olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre uygulanan su miktarı arttıkça kuru ot verimi, ADF, NDF, fosfor, potasyum oranları artarken, ham protein oranı, toplam sindirilebilir besin maddesi, nispi yem değeri, kalsiyum ve magnezyum oranları azalmıştır. Biçimler ilerledikçe kuru ot verimi, ADF ve NDF oranları azalırken, ham protein oranı, toplam sindirilebilir besin maddesi, nispi yem değeri artmıştır.
Toprak altı damla sulama yöntemi ile sulanan silajlık mısırda (Zea mays L.) kısıtlı su uygulamalarının verim ve verim öğeleri üzerine etkileri
Bu araştırma, farklı su düzeylerinin silajlık mısırın verim ve kalite parametreleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla 2017 yılında Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Eğitim, Araştırma ve Uygulama Çiftliği'nde yürütülmüştür. Çalışmada silajlık mısırda altı farklı sulama konusu (I150, I125, I100, I75, I50 ve I25) uygulanmıştır. Araştırmada kuru ot verimi, ham protein oranı, ADF, NDF oranları, toplam sindirilebilir besin maddesi, nispi yem değeri, fosfor, potasyum, kalsiyum ve magnezyum içerikleri belirlenmiştir. Varyans analiz sonuçlarına göre hem kısıtlı sulama uygulamasının hem de biçimlerin incelenen tüm özellikler üzerine etkisinin istatistiki olarak %1 düzeyinde önemli olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre uygulanan su miktarı arttıkça bitki boyu, sap kalınlığı, ilk koçan yüksekliği, koçan uzunluğu, sap oranı, yeşil ot verimi, kuru madde verimi, ham protein verimi, ADF, NDF oranları artarken, koçan oranı ve ham protein oranında azalmaya neden olduğu tespit edilmiştir.
Farklı fosfor dozu uygulamalarının burçak (Vicia ervilia L.)'ta verim ve bazı verim öğeleri üzerine etkisi
Bu araştırma, 5 farklı fosfor dozunun (0, 4, 8, 12 ve 16 kg/da) burçak (Vicia ervilia L.) verimi üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2019 yılında Konya ekolojik koşullarında yürütülmüştür. Deneme, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Araştırmada bitki boyu, bakla boyu, bakla eni, bitkide bakla sayısı, bitkide tane sayısı, bin tane ağırlığı ve tane verimi incelenmiştir. Fosfor dozlarının bitki boyu, bitkide bakla sayısı, bin tane ağırlığı ve tane verimi üzerine etkisi istatistiki olarak %5 düzeyinde önemli bulunmuştur. Burçakta uygulanan fosfor dozlarına göre, bitki boyu 24.2-28.3 cm, bakla boyu 16.1-18.1 mm, bakla eni 4.23-4.60 mm, bitkide bakla sayısı 17.3-28.8 adet, bitkide tane sayısı 38.7-63.07 adet, bin tane ağırlığı 31.3-36.6 gr ve tane verimi 48.1-86.7 kg/da arasında değişiklik göstermiştir. En yüksek tane verimi 12 kg/da ve 16 kg/da fosfor uygulamasında elde edilirken, tüm parametreler açısından en düşük değerler fosfor uygulamasının yapılmadığı kontrol parsellerinden elde edilmiştir.
Isparta'nın makilik alanlarında otlanabilen yaygın türlerin yem değerlerinin mevsimsel değişiminin belirlenmesi
Bu çalışma, Isparta makiliklerindeki otlanabilen yaygın türlerin yem değerlerinin belirlenmesi amacıyla 2018-2020 yıllarında 3 lokasyonda (Aşağı Gökdere, Kovada, Akkeçili) yürütülmüştür. Her lokasyonda, 10 tür tespit edilmiştir. Bu türlerden her mevsim yaprak örnekleri alınmıştır. Çalışmada yaprak boyu, yaprak eni, yaprak sapı uzunluğu, kuru madde oranı (KMO), ham protein oranı (HPO), NDF, ADF, ham kül oranı, toplam sindirilebilir besin maddesi (TSBM), kuru madde tüketimi (KMT), sindirilebilir kuru madde (SKM), nispi yem değeri (NYD) ve tanen oranı belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, mevsimler ilerledikçe KMO, ADF, NDF ve tanen oranları artarken, HPO, TSBM, KMT, SKM, NYD düşmüştür. İki yıllık ortalamalara göre, Aşağı Gökdere'de en yüksek KMO C. monogyna, HPO Q. infectoria ve Q. cerris, NDF ve ADF oranları S. junceum, ham kül oranı, TSBM, KMT, SKM ve NYD P. spina-christi, tanen içeriği ise J. oxycedrus'ta ölçülmüştür. Kovada'daki en yüksek KMO Q. coccifera, HPO C. emerus, NDF ve ADF oranları S. junceum, ham kül oranı C. melanocalyx ve C. emerus, TSBM ve SKM değeri P. spina-christi, KMT ve NYD C. melanocalyx ve tanen içeriği C. monogyna ve J. oxycedrus türlerinde belirlenmiştir. Akkeçili'de ise en yüksek KMO ve tanen içeriği J. oxycedrus, HPO C. emerus, NDF oranı Quercus coccifera, ADF oranı J. oxycedrus ve Q. coccifera, TSBM ve SKM değeri P. spina-christi, KMT ve NYD C. melanocalyx türlerinde tespit edilmiştir. Sonuç olarak maki içerisinde yer alan çalı, çalı formunu almış ağaç ve ağaççık türleri yarı kurak ve kurak bölgelerde kritik dönemde geviş getiren hayvanlar için yüksek kaliteli yem olarak önemli bir potansiyele sahip olduğu görülmüştür.
Isparta koşullarında bazı mürdümük (Lathyrus sativus L.) genotiplerinin verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Araştırma, bazı mürdümük genotiplerinin verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla, 2020-2021 yetiştirme sezonunda Isparta ekolojik koşullarında yürütülmüştür. Araştırmada, 120 adet mürdümük genotipi ve 4 adet çeşit (Corea, İptaş, Gürbüz ve Karadağ) bitki materyali olarak kullanılmıştır. Deneme, agumented deneme desenine göre yürütülmüştür. Araştırmada bitki boyu, ana dal sayısı, bitkide bakla sayısı, bakla boyu, bakla eni, baklada tane sayısı, 1000 tane ağırlığı, bitki başına tohum verimi, biyolojik verim, hasat indeksi, ham protein oranı, NDF ve ADF belirlenmiştir. Araştırmada incelenen tüm parametreler bakımından genotipler arasında istatistiki anlamda önemli farklılıklar belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; genotiplerin bitki boyu 14.48-76.80 cm, ana dal sayısı 1.00-9.00 adet/bitki, bitkide bakla sayısı 2.81-62.00 adet/bitki, bakla boyu 2.10-4.10 cm, bakla eni 0.71-1.40 cm, baklada tane sayısı 1.23-4.32 adet/bakla, 1000 tane ağırlığı 41.69-238.00 g, biyolojik verim 3.06-82.40 g/bitki, tohum verimi ise 0.34-33.00 g/bitki, hasat indeksi %3.07-55.27, ham protein oranları %13.52-24.64, ADF oranları %7.19-10.22, NDF oranları %11.52-24.23 arasında değişmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, Isparta ili iklim ve toprak koşullarında verim bakımından "GP40, GP18, GP161, GP145" kalite bakımından "GP242, GP234, GP207, GP209, GP213 ve GP226" nolu mürdümük genotiplerinin diğer genotiplere göre daha üstün olduğu tespit edilmiştir. Bu genotiplerin ıslah materyali olarak diğer çalışmalarda da kullanılmasının uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Futbol sahalarında kullanılan farklı çim karışımları üzerine azot dozlarının etkisinin belirlenmesi
Bu araştırma 2020-2022 yıllarında, futbol sahalarında yaygın olarak kullanılan serin mevsim çim türlerinden oluşturulmuş bazı karışımlar üzerine farklı azot dozlarının etkilerinin belirlenmesi amacıyla Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi'nde yürütülmüştür. Araştırmada Lolium perenne, Festuca arundinacea, Festuca rubra var. commutata ve Poa pratensis türleriyle oluşturulan 8 farklı çim karışımına beş farklı azot dozu (0, 2, 4, 6 ve 8 g/m2) uygulanmıştır. Araştırmada; çıkış hızı (gün), kaplama hızı (gün), kışa dayanıklılık (1-9), kaplama derecesi (1-9), yaprak dokusu (mm), yaprak rengi (1-9), yenilenme gücü (1-5), kardeş sayısı (adet/dm2), genel görünüm (1-9), kuru madde verimi (g/m2) ve azot oranı (%) belirlenmiştir.Varyans analiz sonuçlarına göre, çim karışımları ve azot dozları araştırmada incelenen tüm özellikler üzerine istatistiki olarak önemli etki yapmıştır. Karışımlara göre, çıkış hızı 12.33-16.73 gün, kaplama hızı 23.80-28.13 gün, kışa dayanıklılık 5.13-7.13 puan, kaplama derecesi 5.53-7.67 puan, yaprak dokusu 1.86-2.86 mm, yaprak rengi 2.20-7.23 puan, yenilenme gücü 2.00-3.73 puan, kardeş sayısı 185.40-268.93 adet, genel görünüm 3.17-7.67 puan, kuru madde verimi 595.19-925.87 g/m2, azot oranı %1.71-2.14 arasında değişmiştir. %50 L. perenne+%50 F. arundinacea, %25 L. perenne+%50 F. arundinacea+%25 F. rubra var. commutata ve %40 L. perenne +%30 F. arundinacea+%30 P. pratensis karışımları daha üstün özelliklere sahip olmuşlardır. Araştırmada azot dozlarının artmasıyla kışa dayanıklılık, kaplama derecesi, yaprak dokusu, yaprak rengi, yenilenme gücü, kardeş sayısı, genel görünüm, kuru madde verimi ve bitki dokularındaki azot içeriklerinde artışlar görülmüştür. Sonuçlara göre araştırmanın yürütüldüğü Burdur ili ve benzer ekolojik koşullarda oluşturulacak futbol sahalarında özellikle F. arundinacea ve L. perenne türlerinin fazla oranlarda bulunduğu çim karışımları tercih edilmeli ve aylık düzenli olarak 6 g/m2 azot uygulanmalıdır.
Destek bitki olarak farklı oranlarda tritikale kullanımının macar fiğinde tohum üretimi üzerine etkilerinin belirlenmesi
Bu çalışma, macar fiği tohum üretiminde, destek bitki olarak farklı oranlarda tritikale katkısının tohum üretimi üzerine etkisini belirlemek amacıyla Eskişehir Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü'nde 2021-2022 yetiştirme sezonunda yürütülmüştür. Denemede macar fiğinin Akçalar çeşidi ve tritikalenin Karma-2000 çeşidi kullanılmıştır. Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışmada macar fiğine 7 farklı oranda (%0, 5, 10, 15, 20, 25, 30) tritikale karıştırılmıştır. Araştırmada bitki boyu, bitkide bakla sayısı, baklada tane sayısı, bin tane ağırlığı, biyolojik verim, tohum verimi ve kes verimi incelenmiştir. Farklı oranda tritikale uygulaması incelenen tüm özellikler üzerine istatistiki olarak önemli etki yapmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, tritikale oranlarına bağlı olarak, bitki boyu 44.10-57.50 cm, bitkide bakla sayısı 9.9-16.27 adet/bitki, baklada tane sayısı 4.33-5.67 adet/bakla, bin tane ağırlığı 44.83-47.93 g, biyolojik verim 165.17-555.27 kg/da, tohum verimi 18.92-73.05 kg/da, kes verimi 146.08-481.95 kg/da arasında değişim göstermiştir. Sonuç olarak, Eskişehir ekolojik koşullarında macar fiğ tohumluk üretiminde destek bitki olarak %10 tritikale ilavesinin en uygun sonuç olduğu tespit edilmiştir.
Konya koşullarında farklı azot ve fosfor uygulamalarının Macar fiği + arpa karışımının ot verimi ve kalitesi üzerine etkilerinin belirlenmesi
Bu çalışma farklı azotlu ve fosforlu gübre dozlarının Macar fiği + arpa karışımlarının ot verimi ve kalitesi üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2022-2023 vejetasyon döneminde Konya'da yürütülmüştür. Çalışma, tesadüf bloklarında faktöriyel deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Denemede beş farklı azot dozu (0, 3, 6, 9 ve 12 kg/da) ve dört farklı fosfor dozu (0, 4, 8 ve 12 kg/da) uygulanmıştır. Araştırmada Macar fiği çeşidi olarak Anadolu Pembesi-2002, arpa çeşidi olarak Finola kullanılmıştır. Araştırmada bitki boyu, yeşil ot verimi, kuru ot verimi, ham protein oranı, ham protein verimi, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF), nötr deterjanda çözünmeyen lif (NDF), toplam sindirilebilir besin maddesi ve nispi yem değerleri incelenmiştir. Çalışmada incelenen tüm özellikler üzerine azot, fosfor ve azot x fosfor interaksiyonlarının etkisi istatistiki olarak önemli bulunmuştur. Gübre dozları arttıkça bitki boyu, yeşil ot verimi, kuru ot verimi, ham protein oranı, ham protein verimi, toplam sindirilebilir besin maddesi ve nispi yem değeri önemli artışlar gösterirken, ADF ve NDF oranları azalmıştır. En yüksek kuru ot verimleri verim 887.4 ve 931.6 kg/da ile 12 kg/da azot x 8 kg/da fosfor ve 12 kg/da azot x 12 kg/da fosfor uygulanan parsellerden elde edilmiştir. Ham protein oranı ve verimi bakımından en yüksek değerler de 12 kg/da azot x 8 kg/da fosfor ve 12 kg/da azot x 12 kg/da fosfor uygulanan parsellerden elde edilmiştir. Sonuç olarak; Konya ve benzeri ekolojik koşullarda Macar fiği + arpa karışımında yüksek verimli ve kaliteli ot üretimi için 12 kg/da N + 8 kg/da P2O5 gübre dozları önerilebilir.
Farklı azot dozları ve su kısıtı uygulamalarının silajlık sorgum (Sorgum bicolor L.)'un verim ve kalitesi üzerine etkilerinin belirlenmesi
Bu çalışma, su kısıtı ve azot uygulamalarının sorgum bitkisinin (Sorghum bicolor L.) silaj verimi ve kalitesi üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2021-22 yıllarında Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Eğitim, Araştırma ve Uygulama Çiftliği'nde yürütülmüştür. Çalışmada Greengo çeşidi kullanılmıştır. Yüzey altı damla sulama yöntemiyle sulanan sorgum bitkisi için 6 farklı su düzeyi (I0, I25, I50, I75, I100 ve I125) ve 5 farklı azot dozu (N0, N8, N16, N24 ve N32) uygulanmıştır. Deneme tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Çalışmada verim tepki etmeni (ky), bitki su tüketimi, WUE, IWUE, bitki boyu, yaprak sayısı, sap kalınlığı, yaprak sap oranı, yeşil ot verimi, kuru madde oranı, kuru ot verimi, ham protein oranı, ham protein verimi, NDF, ADF, ham kül, fosfor, potasyum, kalsiyum, magnezyum, klorofil içeriği ve stoma iletkenliği incelenmiştir. Silaj örneklerinde ise pH, kuru madde oranı, ham protein oranı, NDF, ADF, ham kül, fosfor, potasyum, kalsiyum ve magnezyum oranları belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, su düzeyleri ve azot dozları araştırmada incelenen tüm özellikleri istatistiki olarak önemli düzeyde etkilemiştir. Verim tepki etmeni (ky) değerleri 0.805-1.479, bitki su tüketim 387.5-808.3 mm, bitki boyu 185.0-327.7 cm, yeşil ot verimi 2929-11476 kg/da, ham protein oranı %5.57-7.33, NDF %45.37-59.93, ADF %24.26-36.14 arasında değişmiştir. Silajlarda yapılan ölçümlerde ise pH değerleri 3.99-4.39, ham protein oranı %5.47-7.59, NDF oranı %41.29-54.06, ADF oranı %21.77-33.59 arasında belirlenmiştir. Sonuçlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Isparta ve benzeri koşullarda, silajlık sorgumda yüksek verim ve kalite için I100 sulama konusunda
Farklı azot dozları ve biçim zamanlarının yulafın ot verimi ve kalitesi üzerine etkileri
Bu çalışma, farklı azot dozları ve biçim zamanlarının yulaf (Avena sativa L.) bitkisinin ot verimi ve kalitesi üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2024 yılında Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Eğitim, Araştırma ve Uygulama Çiftliğinde yürütülmüştür. Denemede yulafın Seydişehir çeşidi kullanılmıştır. Deneme tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Azot dozları (0, 5, 10, 15 ve 20 kg/da) ana parsellere, biçim zamanları (başaklanma, çiçeklenme ve süt olum) ise alt parsellere yerleştirilmiştir. Çalışmada bitki boyu, yeşil ot verimi, kuru ot verimi, ham protein oranı, ham protein verimi, NDF, ADF, toplam sindirilebilir besin maddesi oranı (TSBM) ve nispi yem değeri (NYD) belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, yulafta bitki boyu değerleri 65.44-81.97 cm, yeşil ot verimi 1551.7-2351.0 kg/da, kuru ot verimi 498.2-868.2 kg/da, ham protein oranı %6.90-9.43, ham protein verimi 41.20-74.04 kg/da, NDF %59.08-64.95, ADF %37.81-48.58, TSBM %38.64-52.54 ve NYD 73.11-93.70 arasında değişmiştir. Azot dozları arttıkça bitki boyu, yeşil ot verimi, kuru ot verimi, ham protein oranı, ham protein verimi ve TSBM artmış, ADF oranı azalmıştır. Biçim zamanları ilerledikçe bitki boyu, yeşil ot verimi, kuru ot verimi, ham protein verimi, NDFve ADF oranları artmış, ham protein oranı, TSBM ve NYD azalmıştır. Sonuçlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, verim bakımından 20 kg/da azot uygulaması ve süt olum döneminde hasat edilmesi en yüksek değerleri verirken, kalite bakımından 15-20 kg/da azot uygulaması ve başaklanma ve çiçeklenme dönemlerinde en yüksek değerler elde edilmiştir. Yüksek verim ve kalite için dekara en az 15 kg azot uygulanmasının ve biçimin çiçeklenme döneminde yapılmasının daha iyi sonuç verdiği tespit edilmiştir.
Yem bezelyesi (pisum sativum var. arvense)'nde farklı biçim zamanları ve fosfor dozlarının verim ile bazı primer ve sekonder metabolitler üzerine etkilerinin belirlenmesi
Bu araştırma, biçim zamanı ve fosfor dozlarının yem bezelyesinin verim ve kalite değerleri ile kuru ot ve tohumlarında bazı primer ve sekonder metabolitleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2022 ve 2023 vejetasyon dönemlerinde Isparta'da yürütülmüştür. Çalışmada Taşkent yem bezelyesi çeşidi kullanılmıştır. 5 farklı fosfor dozu (0, 4, 8, 12 ve 16 kg/da) ana parsellere ve 4 farklı biçim zamanı (Çiçeklenme başlangıcı, %50 çiçeklenme, tam çiçeklenme ve tohum hasat dönemi) alt parsellere yerleştirilmiş şekilde planlanan çalışmada toplam 20 farklı konu incelenmiştir. Deneme, Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Araştırmada yeşil ot verimi, kuru ot verimi, tohum verimi, ham protein oranı, ham protein verimi, ham kül, NDF, ADF, TSBM, NYD, serbest amino asit miktarı, yağ oranı ve kompozisyonu, toplam fenolik madde miktarı, fitik asit miktarı ve antioksidan aktivite (DPPH-CUPRAC yöntemleri) analizleri yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen iki yıllık ortalama sonuçlar değerlendirildiğinde fosfor dozlarındaki artış yeşil ot, kuru ot, ham protein oranı, ham protein verimi, TSBM, NYD, toplam fenolik madde, antioksidan aktivite, fitik asit, serbest amino asit ve yağ oranı değerlerini artırırken, NDF ve ADF oranlarını azaltmış, ham kül oranı üzerine etkisi önemsiz bulunmuştur. Biçim zamanı ilerledikçe yeşil ot, kuru ot, ham protein verimi, NDF ve ADF oranları, TSBM, NYD, antioksidan aktivite, fitik asit miktarı ve yağ oranı artış göstermiş; ham kül oranı, ham protein oranı, TSBM, NYD, toplam fenolik madde ve serbest amino asit miktarı azalmıştır. Yem bezelyesi yaprak ve tohumlarının doymamış yağ asitlerince zengin olduğu ve baskın bileşenin linoleik asit ve oleik asit olduğu tespit edilmiştir.
Biçim zamanları ve fosfor dozlarının fiğ türlerinde verim, kalite, toplam fenolik madde ve antioksidan aktivite üzerine etkilerinin belirlenmesi
Bu çalışma, farklı biçim zamanı ve fosfor dozu uygulamalarının fiğ türlerinin verimi ve kalitesi ile toplam fenolik madde miktarı ve antioksidan aktivitesi üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2022-23 yıllarında Uşak'ta yürütülmüştür. Deneme, tesadüf bloklarında bölünen bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak planlanmış, dört farklı fiğ türü (yaygın fiğ, koca fiğ, Macar fiği ve tüylü fiğ) ana parsellere, fosfor dozları (0 (kontrol), 4, 8 ve 12 kg/da P2O5) alt parsellere ve biçim zamanları (çiçeklenme başlangıcı, %50 çiçeklenme, tam çiçeklenme ve tohum hasat dönemi) altın altı parsellere yerleştirilmiştir. Çalışmada yeşil ot verimi, kuru ot verimi, tohum verimi, ham protein oranı, ham protein verimi, NDF, ADF, toplam sindirilebilir besin maddesi (TSBM), nispi yem değeri (NYD), toplam fenolik madde miktarı, antiradikal aktivitesi (DPPH), bakır indirgenme gücü (CUPRAC), tanen, fosfor, potasyum, kalsiyum ve magnezyum içerikleri belirlenmiştir. Araştırmada elde edilen iki yıllık ortalamalara göre fiğ türleri arasında ot verimi ve kalitesi bakımından tüylü fiğ ve macar fiği öne çıkmıştır. Fosfor uygulamalarında artan fosfor dozları hem ot verimi hem de ot kalitesi yükseltirken, biçim uygulamalarında ise biçim dönemlerinin geciktirilmesi ot verimini arttırmış fakat yem kalitesini düşürmüştür. Tohum verimlerine bakıldığında en yüksek tohum verimi koca fiğ türünden elde edilirken, fosfor dozlarındaki artışın hem tohum verimi hem de kalitesini yükselttiği tespit edilmiştir. Yeşil ot verimi ve kalitesi açısından tüylü fiğ veya macar fiğin tercih edilmesinin, dekara en az 8 kg fosfor uygulanmasının ve biçimin %50 çiçeklenme döneminde yapılmasının ve tohum üretimi için ise koca fiğin tercih edilmesinin ve dekara 8 kg fosfor uygulanmasının daha uygun olacağı sonucuna varılmıştır.
Farklı azot dozları ve biçim zamanlarının tritikalenin ot verimi ve kalitesi üzerine etkileri
Bu çalışma, farklı azot dozu ve biçim zamanı uygulamalarının tritikale bitkisinin ot verimi ve kalitesi üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2023-2024 vejetasyon döneminde Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Eğitim, Araştırma ve Uygulama Çiftliğinde, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Deneme azot dozları (0, 5, 10, 15 ve 20 kg/da) ana parsellerde, biçim zamanları (başaklanma dönemi, çiçeklenme dönemi ve süt olum dönemi) ise alt parsellerde olacak şekilde kurulmuştur. Çalışmada bitki boyu, yeşil ot verimi, kuru ot verimi, ham protein oranı, ham protein verimi, NDF, ADF, toplam sindirilebilir besin maddesi oranı (TSBM) ve nispi yem değeri (NYD) belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, tritikalede bitki boyu değerleri 95.2-128.2 cm, yeşil ot verimi 3150.0-4124.3 kg/da, kuru ot verimi 593.7-1483.5 kg/da, ham protein oranı %5.93-9.47, ham protein verimi 43.71-118.35 kg/da, NDF %56.56-70.57, ADF %42.18-54.10, TSBM %31.51-46.89 ve NYD %61.63-92.23 arasında değişmiştir. Azot dozları arttıkça bitki boyu, yeşil ot verimi, kuru ot verimi, ham protein oranı, ham protein verimi, TSBM ve NYD oranı artmış, ADF ve NDF oranı ise azalmıştır. Biçim zamanları ilerledikçe, bitki boyu, yeşil ot verimi, kuru ot verimi, ham protein verimi, NDF ve ADF oranları artmış, ham protein oranı, TSBM ve NYD oranları azalmıştır. Sonuçlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, hem verim hem de kalite açısından dekara 20 kg azot uygulaması, tritikalenin süt olum döneminde hasat edilmesi verim açısından, başaklanma döneminde hasat edilmesi ise kalite açısından en yüksek değerleri vermiştir. Yüksek verim ve kalite için dekara en az 15 kg azot uygulanması ve biçimin en geç çiçeklenme döneminde yapılması daha uygun olacaktır.
Farklı azot dozları ve biçim zamanlarının arpanın ot verimi ve kalitesi üzerine etkileri
Bu çalışma, farklı azot dozu ve biçim zamanı uygulamalarının arpa bitkisinin ot verimi ve kalitesi üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2023-2024 vejetasyon döneminde Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Eğitim, Araştırma ve Uygulama Çiftliğinde yürütülmüştür. Çalışmada 5 farklı azot dozu (0, 5, 10, 15 ve 20 kg/da) 3 farklı biçim zamanı (başaklanma dönemi, çiçeklenme dönemi ve süt olum dönemi) uygulanmıştır. Deneme tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Azot dozları ana parsel, biçim zamanları ise alt parsel olarak planlanmıştır. Çalışmada bitki boyu, yeşil ot verimi, kuru ot verimi, ham protein oranı, ham protein verimi, NDF, ADF, toplam sindirilebilir besin maddesi oranı (TSBM) ve nispi yem değeri (NYD) belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, arpada bitki boyu değerleri 101.1-108.2 cm, yeşil ot verimi 3449.2-4123.6 kg/da, kuru ot verimi 897.8-1302.2 kg/da, ham protein oranı %5.83-8.99, ham protein verimi 69.5-93.6 kg/da, NDF %51.45-67.05, ADF %38.65-51.63, TSBM %34.7-51.5 ve NYD %67.5-106.3 arasında değişmiştir. Azot dozları arttıkça bitki boyu, yeşil ot verimi, kuru ot verimi, ham protein oranı, ham protein verimi, TSBM ve NYD oranı artmış, ADF ve NDF oranı ise azalmıştır. Biçim zamanları ilerledikçe, bitki boyu, yeşil ot verimi, kuru ot verimi, ham protein verimi, NDF ve ADF oranları artmış, ham protein oranı, TSBM ve NYD oranları azalmıştır. Sonuçlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, hem verim hem de kalite açısından dekara 15 ve 20 kg azot uygulamaları arasında fark görülmezken, arpanın süt olum döneminde hasat edilmesi verim açısından, başaklanma döneminde hasat edilmesi ise kalite açısından en yüksek değerleri vermiştir. Denemede verim ve kalite açısından en az kayıp, dekara 15 kg azot ve çiçeklenme döneminde hasat yapılması ile olacağı sonucuna varılmıştır.
Firmaların planlı eskitme uygulamaları ile tüketicilerin ürün yenileme ve marka tercihi arasındaki ilişki
Planlı eskitme, 20. yüzyılın başından itibaren tartışılan, ekonomik kalkınmanın bir yöntemi olarak görülen ve bu doğrultuda tüketicileri daha sık yeni ürün satın almaya teşvik etmek amacıyla, firmalar tarafından çeşitli yollarla uygulanan bir kavramdır. Firmalar için sürekli bir gelir kaynağı olarak görülen planlı eskitme, bu konuda firmalara ekonomik açıdan büyük bir avantaj sağlamaktadır. Planlı eskitmenin temel amacı, mevcut ürünün planlanmış yöntemlerle, beklenenden daha erken süre içerisinde eskimesi ve yeni ürünün beklenenden daha erken süre içerisinde tüketiciye satın aldırılmasıdır. Firmalar ekonomik kazanç açısından, önemli bir faktör olarak gördüğü planlı eskitme; ürünlerin kalitesi düşürülerek, ürünün tasarımında yapılan küçük farklılıklarla ürünü tekrar pazara sürerek, tamiri çok maliyetli veya imkânsız ürünler üreterek uygulanmaktadır. Bunun yanında, firmalar teknolojiyi de birer eskitme unsuru olarak kullanmaktadır. Teknolojik güncellemeleri bir süre sonra desteklemeyen ürünler üretilmeye başlamıştır. Sosyal çevre, reklam ve kampanyalar gibi unsurlar da mevcut ürünlerin tüketici zihninde eskimesine ve bu ürünleri yenileriyle değiştirmesine teşvik eden unsurlardır. Marka, aidiyet ve sahiplik bildirme, ayırt edilebilme, tüketiciyi koruma ve firmalar için değer yaratma gibi amaçlar için kullanılmaktadır. Marka, tüketiciye ürünün üreticisi hakkında bilgi verir ve tüketicilere aradığı ürünü daha kolay ve hızlı bulma fırsatı sunar. Marka, bir firmanın sahip olduğu en değerli varlıklardan biridir. Markanın soyut bir kavram olmasına karşın, bir firmanın kazanç elde ettiği, tüketiciyi etkilediği ve tüketicilere güven aşıladığı en değerli unsurlarından biridir. Bu çalışmada, planlı eskitme stratejileri ile marka tercihi arasındaki ilişki ele alınmıştır. Aynı zamanda, planlı eskitme stratejilerinin tüketicilerin cep telefonu yenileme niyeti üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında, katılımcıların planlı eskitme stratejileri ile ilgili görüşlerinin cinsiyete göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Araştırma sonucunda; ekonomik eskitme ve teknolojik eskitme ile marka tercihi arasında pozitif yönde ve zayıf kuvvette anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Kalite eskitmesi ve psikolojik eskitme ile marka tercihi arasında anlamlı bir sonuç tespit edilememiştir. Planlı eskitme stratejilerinin tüketicilerin cep telefonu yenileme niyeti üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu görülmüştür. Analiz sonuçlarına göre; tüketicilerin cep telefonu yenileme niyetini en fazla etkileyen planlı eskitme stratejisinin, teknolojik eskitme olduğu görülmüştür. Tüketicilerin cep telefonu yenileme niyetini en az düzeyde etkileyen planlı eskitme unsurunun ise ekonomik eskitme olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların planlı eskitme stratejisi ile ilgili görüşlerinin demografik özelliklere göre farklılaştığı da analizler sonucunda ortaya çıkmıştır.
Şehir pazarlaması: Şanlıurfa ili örneği
Küresel düzlemde sınırların öneminin eskiye oranla azaldığı bir ortamda birbiriyle daha fazla rekabet haline giren şehirlerin markalaşma yoluyla ön plana çıkması bir ihtiyaç haline gelmiştir. Bu ihtiyaç, oldukça karmaşık ürünler olan şehirlerin kaynaklarını yanlış yönde sarf etmemeleri gerektiğini, doğru aktörlerle doğru kaynakları kullanarak doğru hedef pazarlara doğru tutundurma araçlarıyla ulaşmaları gerektiğini ortaya çıkarmıştır. Çünkü birçok soyut ve somut özelliği bünyesinde barındıran şehir ürününün yapılandırılması ve sunulması standart ürün ve hizmetlere göre çok daha zordur. Şehrin yönetiminin şehir ürünü üzerindeki kontrolü esnek değildir, kısıtlıdır. İlgi alanları birbirinden farklı çok sayıda aktörün ya da paydaşın tek bir amaca odaklanmış bir şekilde, birbiriyle tutarlı çabaların içinde olması ve bunun sürdürülebilmesi takdir edilir ki kolay bir iş değildir. Bu noktada şehir destinasyonu yönetim örgütlerine ya da destinasyon pazarlama organizasyonlarına liderlik yapacak olan bazı kurumların ve yöneticilerin varlığı kaçınılmaz hale gelmektedir. Tek taraflı yönetme veya tepeden karar alıp uygulama şeklinden çıkıp yetki paylaşımı kavramına dayanan bir yönetim anlayışına evrilerek ortaya çıkan yönetişim kavramına da uygun olarak, bu aktörlerin ortak veya çatışan menfaatlerini şehrin genel menfaati doğrultusunda yönetebilmeleri markalaşma hedeflerine ulaşılmasında önem arz etmektedir. Bunu sağlamak için de şahsi kanaatlerin yol göstericiliğinden ziyade şehir pazarlaması alanında yapılmış veya yapılacak olan saha araştırmaları birincil veri sağlama konusunda ciddi bir başlangıç noktası ve rehber olabilmektedir. Tez çalışması da bu amaca giden yolda, aynı zamanda Türkiye Turizm Stratejisi- 2023 Belgesi'nde markalaştırılması hedeflenen şehirler arasında yer alan Şanlıurfa ile ilgili ortaya koyulan çabalara küçük ama sistematik bir katkı sunmayı hedeflemektedir. Araştırma, Şanlıurfa'da yaşayan yerel halk ile Şanlıurfa'yı çeşitli amaçlarla ziyaret eden yerli ziyaretçilerin Şanlıurfa'nın marka değeri bileşenlerine dair görüşlerinin anket yardımıyla öğrenilmesine yöneliktir. Her iki hedef kitle için de Şehir Marka İmajı ve Şehir Marka Kalitesi bileşenlerinin Şehir Marka Tatmini ve Sadakatinin oluşumunda etkili bulunduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Destinasyon, Şehir Pazarlaması, Şehir Markalaşması, Şehir Marka İmajı
Tarım kooperatiflerinin pazarlama sorunları: Burdur ilinde bir uygulama
İnsanlık tarihinde beslenme ve beslenmeye bağlı olarak tarım ve tarım işletmeciliği her zaman önemini koruyan bir alan olmuştur. Toplumun refahı açısından önemli bir yere sahip olan tarım sektörü ele alındığında gelişimini tamamlamış veya müreffeh seviyeye ulaşmış denilebilecek ülkelerin gıda arzında iyi durumda oldukları söylenebilir. Günümüzde yaşanan gelişmeler tarım işletmeciliğini daha da önemli hale getirmektedir. Artan köyden kente göç, nüfusun belirli noktalarda toplanması, düzensiz şehirleşme ve iklim değişikliğinin ortaya çıkardığı olumsuz sonuçlar toplumların gıdaya ulaşmasında çeşitli zorluklar çıkarmaktadır. Dünya üzerinde, 800 milyondan fazla insanın açlık sorunuyla karşı karşıya olduğu ve 2 milyarı aşkın insanınsa güvenilir, besleyici ve yeterli gıdaya ulaşamadığı tahmin edilmektedir. Yaşanan küresel COVID-19 pandemisi sonrası gıda arzına yönelik sorunların devam edeceği de söylenebilir. Türkiye'de tarım sektörü ele alındığında kamu, özel sektör ve kooperatiflerin olduğu bir yapı söz konusudur ancak gelişmiş ülkelerle kıyaslandığında kooperatifçiliğin sektör içerisindeki oranı ve etkisi tartışmaya açıktır. Kuruluş felsefesi olarak kâr elde etmek yerine ortaklarının ekonomik çıkarlarını ön plana koyan ve sosyal faydaya önem veren kooperatifler tarım sektöründe etkin, verimli ve sürdürülebilir bir alternatif olarak değerlendirilebilir. Başarılı tarım kooperatiflerine bakıldığında üründe asıl emek sahibi olan üreticinin avantajlı duruma geldiği ve kooperatifin kurulduğu bölgeye sosyal anlamda olumlu etkileri olduğu söylenebilir. Tarım kooperatifleri ekonomik faydayı ürünlerin adil bir fiyata satılması yoluyla sağlarlar. Bu anlamda, üretimden satışa kadar bütün süreçlerde gerek üreticiye uygun maliyetli girdi sağlama, gerekse ürünlerin lojistiği ve satışı konusunda pazarlama faaliyetleri anlamında kooperatiflere önemli görevler düşmektedir. Bu açıdan bakıldığında, tarım kooperatiflerinin etkili pazarlama çalışmaları ortaya çıkarabilmeleri adına yaşadıkları sorunları belirleyebilmek önem arz etmektedir. Bu çalışmanın ilk bölümünde tarım kooperatifçiliği kavramı detaylarıyla ele alınmıştır. İkinci bölümdeyse tarım kooperatiflerinde pazarlama konusu ve pazarlama sorunları değerlendirilmiştir. Son bölümdeyse Burdur ilinde süt kooperatifi olarak faaliyet gösteren organizasyonların yöneticilerine pazarlama sorunları anlamında uygulanan anket çalışmasının sonuçları değerlendirilmiştir. Uygulamada, kooperatiflerin pazarlama çevresi, ürün, fiyat, dağıtım ve tutundurmayla ilgili sorunları ve bu sorunlarla pazarlama performansı arasındaki ilişki belirlenmeye çalışılmıştır. Kooperatif yöneticilerinin pazarlama sorunlarına yönelik görüşleri; yaşlarına, kooperatif yöneticisi oldukları sürelere ve eğitim seviyelerine göre değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Tarım İşletmeciliği, Tarım Kooperatifçiliği, Tarım Kooperatiflerinde Pazarlama, Tarım Kooperatiflerinin Pazarlama Sorunları
Endüstriyel pazarlarda üretici firmaların aldıkları hizmete yönelik kalite algısı ve hizmet kalitesinin güven ve memnuniyet açısından değerlendirilmesi
Bu araştırmada endüstriyel pazarlarda alıcı ve satıcı ilişkileri, üretici işletme ve tedarikçi işletme bağlamında ele alınmıştır. Araştırmada tedarikçi işletmelerin hizmet kalitesinin üretici işletmelerin genel hizmet kalite algısına etkisi; üretici işletmelerin genel hizmet kalite algısının tedarikçilere güven ve memnuniyete etkisi ve tedarikçi işletmelere duyulan güvenin tedarikçi işletmelere duyulan memnuniyete etkisi incelenmiştir. Araştırmada ayrıca hizmet kalitesi, genel hizmet kalite algısı, güven ve memnuniyetin üretici işletmelerin özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediği ele alınmıştır. Araştırma, Elazığ ilindeki üretici işletmelere uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, tedarikçi işletmelerin hizmet kalitesinin üretici işletmelerin genel hizmet kalite algısını etkilediği; üretici işletmelerin genel hizmet kalite algısının tedarikçi işletmelere ilişkin güven ve memnuniyeti etkilediği; tedarikçi işletmelere duyulan güvenin tedarikçi işletmelere duyulan memnuniyeti etkilediği sonuçlarına ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra üretici işletmelerin genel hizmet kalite algısının, tedarikçi işletmelere duyulan güven ve memnuniyetin üretici işletmelerin yaşına göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Son olarak, üretici işletmelerin genel hizmet kalite algısının ve tedarikçi işletmelere duyulan güvenin üretici işletmelerin çalıştığı tedarikçi sayısına göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: endüstriyel pazarlama, hizmet kalitesi, genel hizmet kalite algısı, güven, memnuniyet
Sosyal pazarlama anlayış ve uygulamalarının organ bağışını artırmadaki rolü ve önemi: İzmir'de bir araştırma
Sosyal pazarlama, ticari pazarlama prensiplerinin toplumsal fayda sağlama amaçlı kullanılmasını ifade etmektedir. Organ bağışı davranışını etkileyen birçok faktör yapılan bilimsel çalışmalarla ortaya konmuştur. Bu faktörlerin belirlenmesinden sonra yapılması gereken engelleri aşmayı sağlayacak programlarla tüketicilere ulaşmaktır. Organ bağışı gibi toplumun genelini ilgilendiren sosyal problemlerde tüketicilerde davranış değişikliği yaratmada sosyal pazarlama anlayış ve uygulamalarından yararlanılmaktadır. Bu çalışmada sosyal pazarlama faaliyetlerinin organ bağışı davranışı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Asıl araştırma öncesi İzmir'de 5 ilçede 50 katılımcı ile ön çalışma yapılmıştır. Buradan gelen geri bildirimler ve uzman görüşleri ile araştırma ölçeğine son hali verilmiştir. Çalışma kapsamında İzmir ili merkez ilçelerinde ikamet eden 18 yaş ve üzeri araştırmaya katılmayı kabul eden 1111 tüketiciye ulaşılmıştır. 11 merkez ilçede nüfus yoğunluğuna göre en az iki en fazla beş mahalle örneklem grubuna dahil edilmiştir. Seçilen mahallelerde ikamet eden tüketiciler basit tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Hazırlanan anket formu tüketicilere araştırmacı tarafından sunulmuştur. Verilerin analiz edilmesinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Ölçeğin yapısal geçerliliği için keşfedici faktör analizleri uygulanmıştır. Korelasyon analizi ile ilişkiler belirlenmiş, regresyon analizleri ile değişkenlerin birbirine etkisi belirlenmiştir. Aracı değişkenlerin analizi için Process v3.3 by Andrew F. Hayes makro programı kullanılmıştır. Demografik faktörler ile fayda algısını analiz etmek için t testi ve varyans analizleri uygulanmıştır. Araştırma sonucunda sosyal pazarlama faaliytetlerinin organ bağışı fayda algısı üzerinde güçlü kuvvette aynı yönlü etkisinin olduğu belirlenmiştir. Mesaj stratejilerinin ve tutundurma faaliyetlerinin sosyal pazarlama faaliyetleri ile organ bağışı fayda algısı arasındaki etkide kısmi aracı etkilerinin olduğu belirlenmiştir. Organ bağışı fayda algısının tutum, organ bağışı tutumunun niyet, organ bağışı niyetinin de organ bağışı davranışı üzerinde anlamlı ve pozitif yönlü etkilerinin olduğu belirlenmiştir. Demografik değişkenlerden yaş, medeni durum ve gelir durumu ile organ bağışı fayda algısı arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Ancak cinsiyet, çocuk durumu, eğitim durumu, çalışma durumu, meslek ile organ bağışı fayda algısı arasında anlamlı bir faklılık olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Sosyal Pazarlama, Mesaj Stratejileri, Tutundurma Faaliyetleri, Organ Bağışı, Organ Nakli, Bağış Davranışı