Theses supervised by Doç. Dr. Recep Uçar
12 theses · İnönü University
Thomas Lıckona ve karakter eğitimi yaklaşımı
Bu çalışma karakter eğitiminin kavramsal boyutunu bir örnek üzerinden incelemeyi amaçlamıştır. Bu amaç çerçevesinde Amerika merkezli düşünce paradigmasının önemli temsilcilerinden biri olan Thomas Lickona'nın düşüncelerini ve eserlerini merkeze almıştır. Lickona'nın karakter gelişimine ve eğitimine dair görüşleri de kendi çalışmalarından hareketle ortaya konmuştur. Çalışma nitel araştırma desenlerinden, durum analiz ve doküman inceleme yöntemleri kullanılarak oluşturulmuştur. Bu doğrultuda Thomas Lickona'nın eserleri merkezinde yardımcı kaynaklar da ele alınarak doküman incelemesi yapılıp durum analiz yöntemi ile olguların ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışmanın sonucunda düşünürün karakter eğitimine dair geliştirdiği görüşler ortaya konmuştur. Özellikle kolektif bakış açısı ile karakter eğitiminde toplumun tüm kesimlerine düşen görevler aktarılmıştır. Bununla birlikte teorik, pratik ve dini yansımasında oluşabilecek sorunlara da yer verilerek eleştirel bakış açısı geliştirilmiştir. Sonuç olarak Lickona'nın karakter eğitimine dair görüşleri bütüncül bir şekilde ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: Karakter Eğitimi, Karakter, Okul, Thomas Lickona.
Montessori'de erken çocukluk dönemi din eğitimi
Bu araştırmanın amacı Montessori'nin erken çocukluk dönemi din eğitimi anlayışını incelemektir. Montessori eğitim metodu eğitim bilimleri çalışmalarında etkili bir şekilde kullanılmış, hem teori hem de uygulamalı araştırmalara konu olmuştur. Çalışmamız Montessori'nin erken çocukluk dönemi din eğitimi metodunu doğrudan kendi eserlerinden ve bazı yorumcularının eserlerinden hareketle teorik olarak ele almaktır. Çalışmada birincil kaynaklara ulaşılmaya gayret edilmiş daha sonra ilgili kitap, makale ve bildiriler incelenmiştir. Montessori'nin erken çocukluk dönemi din eğitimi anlayışı içerik analizine tabi tutularak incelenmiştir. Sonuç olarak Montessori'de erken çocukluk dönemi din eğitimi anlayışının Montessori eğitimi metodunun bir parçası olduğu, çağdaş eğitim sistemlerinde kullanıldığı ve çeşitli din eğitimi yaklaşımlarına konu olduğu görülmüştür.
Öğretici görüşlerine göre Diyanet İşleri Başkanlığı 4-6 yaş Kur'an kurslarında Kur'an öğretiminde eğitsel oyun uygulamaları
Bu araştırma Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı 4-6 yaş Kur'an kurslarında Kur'an öğretiminde kullanılan eğitsel oyunları tespit ederek uygulama süreçlerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Eğitsel oyunlarla öğretim yöntemini kullanarak Kur'an-ı Kerim öğretimini hem kalıcı hem eğlenceli hale getirmek hedeflenmiştir. Ülkemizde yaygın din eğitimi hizmetlerini planlamak ve uygulamak Diyanet İşleri Başkanlığının görevidir. Farklı yaş düzeylerinde din eğitimi hizmetleri sunan DİB, 2011 yılına kadar yaş sınırı dolayısıyla okul öncesi dönem çocuklarına yönelik eğitim faaliyetleri düzenleyememiştir. 2011 yılından sonra yaş sınırının kaldırılmasıyla birlikte okul öncesi döneme yönelik 4-6 yaş grubu Kur'an kursları açmıştır. Okul öncesi çocuklar için Kur'an-ı Kerim öğretimi yapmak oldukça zor bir süreçtir. Henüz soyut kavramları anlayabilecek aşamaya gelmeyen çocuklar geleneksel yöntemlerle Kur'an cüzlerinde ilerlemekte güçlük yaşamaktadırlar. Bu nedenle onların dikkatini daha aktif tutan ve öğretim sürecine isteyerek dâhil olabilecekleri öğretim yöntemleri tercih edilmelidir. Hedef kitle göz önünde bulundurulduğunda bu yöntemlerden en etkilisi oyundur. Çünkü okul öncesi dönemdeki çocukların birincil ihtiyaçlarından biri de oyundur. Oyun ile çocuk hevesle, eğlenerek ve öğretime aktif bir şekilde katılarak öğrenmeler elde edecektir. Çalışmamızda Kur'an öğretiminin eğitsel oyunlar ile çocukların düzeylerine indirgenerek eğlenceli bir öğretim süreci haline dönüştürülmesi hedeflenmiştir. Bu araştırma 5 bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında tezin problemi, amaç ve önemi, sınırlılıkları, araştırmanın yöntemi, verilerin toplanması ve analiz edilmesi ile ilgili bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde oyun kavramı ve oyunun uygulama aşamaları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde okul öncesi dönem dini gelişim özellikleri, din eğitimi ve okul öncesi dönemde oyunun önemine değinilmiştir. Dördüncü bölümde Diyanet İşleri Başkanlığı 4-6 yaş Kur'an Kursları tüm yönleri ile ele alınmıştır. Araştırmanın asıl konusunu oluşturan beşinci bölümde ise Malatya Merkez İlçelerinde görev yapmakta olan 20 öğretici ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve MAXQDA analiz programı kullanılarak öğreticilerin Kur'an-ı Kerim öğretiminde eğitsel oyun uygulamalarına ne düzeyde yer verdikleri saptanmaya çalışılmıştır. Ayrıca görüşmeler sonunda ulaşılan bulgulara ve bu bulgulara göre geliştirilen önerilere yer verilmiştir. Anahtar Sözcükler: Okul öncesi, 4-6 yaş Kur'an Kursu, Kur'an öğretimi, Eğitsel oyun, Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Kursu
Öğretici görüşleri doğrultusunda 4-6 yaş grubu Kur'an kurslarında yapılan Kur'an öğretimi
Okul öncesi dönem, çocukta din duygusunun ortaya çıktığı dönemdir. Bu dönemde dini gelişim ve şekillenme temelleri atılmaktadır. Okul öncesi çocuk için fiziksel, bilişsel ve psiko sosyal açıdan "kritik dönem" olarak ta adlandırılmaktadır. Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde din eğitimi faaliyeti yürüten 4-6 yaş grubu Kur'an kursları Cumhuriyet tarihi süresince ilk defa çocuğun hayatında önemli bir yeri olan kritik döneme yönelik yapılan din eğitiminin kurumsallaşmış halidir. Yapılan araştırmada 4-6 yaş Kur'an Kurslarının gerekli altyapı çalışmaları yapılmadan uygulamaya konulduğu, idari yapılanma, fiziki durum ve öğrenme – öğretme sürecinde bazı eksikliklerin bulunduğu tespit edilmiştir. Yaptığımız bu çalışmanın amacı Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde din eğitimi faaliyeti gerçekleştiren 4-6 yaş grubu Kur'an kurslarında yapılan Kur'an öğretiminin bu kurslarda görev alan öğreticilerin görüşleri doğrultusunda incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubu Malatya İl Müftülüğü ve merkez ilçe müftülüklerine (Yeşilyurt-Battalgazi) bağlı Kur'an kurslarında görev alan öğreticiler arasından seçilmiştir. Toplamda 20 öğretici çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmamız nitel araştırma yöntemiyle hazırlanmıştır. Veri toplama aracı olarak öğreticiler için yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmıştır. Elde edilen bilgilerin analiz edilmesi sonucunda, öğreticilerin kendilerini Kur'an-ı kerim öğretimi konusunda yeterli gördükleri, bununla beraber öğretici eğitimi, kullandıkları ders materyalleri, kursların fiziki şartları, yardımcı elaman çalıştırma konularında bir takım eksikliklerin olduğu ve giderilmesini istedikleri tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Okul öncesi, 4-6 yaş, Kur'an Kursu, Kur'an Öğretimi, Diyanet İşleri Başkanlığı.
Kur'ân'da geçen zihinsel süreçlere ilişkin temel kavramların din eğitiminin bilişsel hedefleri açısından analizi
Düşünme, insanı diğer canlılardan ayıran bir hüviyete sahiptir. Düşünme, ilk insandan beri var olan bir olgu olmakla birlikte Kur'ân da bunu işlevsel olarak kullanmış, düşünme ve türevlerini Kur'ân epistemolojisinde fonksiyonel olarak teşvik etmiştir. Kur'ân'ın varlıklar üzerinde bu denli düşünmeye davet etmesi, düşünme ediminin işlevsel olmasına yöneliktir. Kur'ân'da aklı kullanmaya davet eden, düşünmeye çağıran, olay ve olgular arasında nedensellik kurmayı isteyen ve varlıkların ontolojik gerçekliğine epistemolojik yaklaşımla ve imana davet eden bir amaçla çağıran ayetler, düşünmenin fonksiyonel olmasına dönüktür. Kur'ân'da düşünme ve türevleri, insanın düşünme neticesinde âlemden Allah'a götüren veya kavlî ve fiilî olarak imana çağıran din eğitiminin nihaî bilişsel hedeflerini ifade etmektedir. Mikro düzeyde insanın düşünme edimiyle varlık ve varlığın mahiyetini bireysel anlamda anlama, anlamlandırma, ilişkilendirme, bağ kurma, sebep-sonuç ilişkisi kurma vb. gibi süreçleri mündemiç olmakla birlikte; makro düzeyde ise insanın yaratılış amacına uygun zihinsel farkındalığı yakalamak, Kur'ân'ın bu bilişsel süreçleri şuurlu olmaya ve imana davet, hayatın anlam ve amacını idrak edip toplumsal anlamda bilinçli olmayı sağlamaktır. Çalışmanın birinci bölümünde zihinsel/bilişsel terminoloji ve genel özellikler tanıtılmış, yer yer din eğitimiyle ilişkisi kurulmuş, aklî düşünme süreçleri ve öğrenme kuramları din eğitimi perspektifiyle değerlendirilmiştir. İkinci bölümde Kur'ân'ın zihinsel/bilişsel süreçleri olan teakkul, tefekkür, tedebbür, tezekkür, tefakkuh kavramları, sözlük ve terim anlamlarıyla tahlil edilmiş, din eğitimiyle ilişkisi belirtilmiş, din eğitiminin bilişsel hedefleri bağlamında değerlendirilmiş ve aklî düşünme süreçleriyle benzerlik/farklılıkları ifade edilmiştir. Din eğitimi perspektifiyle Kur'ân'ın maksatları ve gerçekleştirmek istediği zihinsel dönüşüm, ilgili düşünme süreçleriyle belirtilmiştir. Kur'ân'da düşünmenin nesnesi olan varlıklara temas edilerek bilişsel hedeflere götüren bir seyir izlenmiştir. Sonuç-öneriler kısmında ise din eğitiminde örgün ve yaygın eğitim kurumlarında bu düşünme süreçlerinin nasıl kullanılabileceği önerilmiştir. Anahtar kelimeler: Din Eğitimi, Teakkul, Tefekkür, Tedebbür, Tezekkür, Tefakkuh, Bilişsel gelişim, Kur'ânî ve Aklî düşünme süreçleri.
Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerinin pekiştireç kullanım düzeyleri
Bu araştırmada Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) öğretmenlerinin pekiştireç kullanım düzeylerini tespit etmek amaçlanmıştır. Aynı zamanda pekiştirme uygulamalarının öğrencide istenilen davranış değişikliğini oluşturmadaki rolü ve önemini belirtmek hedeflenmiştir. Araştırmanın çalışma evrenini; 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Malatya ili merkez ilçeleri olan Battalgazi ve Yeşilyurt ilçelerindeki resmi ilkokul ve ortaokullarda görev yapan 613 DKAB öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışma evreni üzerinden tesadüfi örneklem seçimiyle belirlenmiş 323 DKAB öğretmeni ise, örneklem grubunu oluşturmaktadır. Bu çalışma nicel bir araştırma olup, araştırmada genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma kapsamında DKAB öğretmenlerinin pekiştireç kullanım düzeylerini tespit etmek için Özcan (1998) tarafından geliştirilen ''Pekiştireç Kullanmayla İlgili Tutum Ölçeği (PKİTÖ)'' kullanılmıştır. Veriler normal dağılım gösterdiği için istatiksel analizlerde parametrik testler kullanılmıştır. Katılımcıların bazı bağımsız değişkenlere (cinsiyet, medeni durum, okul türü, eğitim durumu, yaş, hizmet süresi) göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini belirlemek üzere, bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre DKAB öğretmenlerinin pekiştireç kullanım düzeyleri yüksektir. DKAB öğretmenlerinin pekiştireç kullanım düzeylerinde ''cinsiyet'' değişkeni açısından anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Bu farklılaşma kadın öğretmenlerin lehinedir. Pekiştireç kullanım düzeylerinde ''medeni durum'' değişkeni açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. ''Okul türü'' değişkeni açısından anlamlı bir farklılık görülmüştür. İlkokul öğretmenlerinin pekiştireç kullanım düzeylerinin ortaokul öğretmenlerine göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. ''Eğitim durumu'' değişkeni açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır ''Yaş'' değişkeni açısından anlamlı bir farklılık ortaya çıkmıştır. 41 yaş ve üzeri öğretmenlerin pekiştireç kullanım düzeyleri daha yüksek çıkmıştır. ''Hizmet süresi'' değişkeni açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Araştırmanın sonuç bölümünde ise elde edilen bulgular doğrultusunda çeşitli öneriler geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Pekiştireç, Pekiştirme, Davranış Değişikliği
Din kültürü ve ahlak bilgisi dersinde kıssa anlatımında hikâye tamamlama tekniğinin duygusal zekâ ve empati becerisine katkısı
Duyuşsal boyutu yoğun olan din eğitimi düşünceye tesir etmenin yanında duyguların eğitimini de hedeflemektedir. Bu hedefler doğrultusunda etkin bir araç olan kıssalar iman, doğruluk, sabır, merhamet gibi değerlerin yaşamdaki yerini bizlere göstererek aynı zamanda duygularımıza da tesir etmektedir. Bu amaçla kıssa anlatımında hikaye tamamlama tekniği kullanılarak kıssalarla öğrencilerin duygu dünyasını tanıması ve empati becerisini ortaya çıkarması hedeflenmektedir. Çalışmada DKAB dersinde kıssa anlatımında hikaye tamamlama tekniğinin duygusal zekâ ve empati becerisine katkısı araştırılmaktadır. Araştırmada karma araştırma yöntemi yakınsayan paralel desen kullanılmaktadır. Nicel yöntemle tek gruplu ön test-son test uygulaması yapılarak deneysel tasarım tekniği kullanılmıştır. Çalışmanın nitel aşamasında yarı yapılandırılmış görüşme tekniği uygulanmıştır. Ortaokulda eğitim gören her sınıf düzeyinde seçilmiş öğrencilere DKAB dersi kazanımlarına uygun, dört farklı kıssa ile ilgili sorular sorulmuş ve kıssanın yarım bırakılan kısmının tamamlaması istenmiştir. Öğrencilerin cevapları betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. DKAB dersinde kıssa anlatımında öğrencilere kıssa ile ilgili sorular sormak ve kıssayı hikâye tamamlama tekniği ile tamamlamak çalışmanın ön- son test uygulaması sonuçlarında ortaokul 5,6,7,8. sınıf öğrencilerinin duygusal zekâ ve empati düzeyleri üzerinde anlamlı bir farklılık sağladığı görülmektedir. Nitel bulgularda çalışmamıza konu olan Hz. İbrahim kıssasında pişmanlık, üzüntü, mutluluk, huzur, inanç duyguları öne çıkmaktadır. Hz. Eyyüb kıssasında sabır, inanç, şükür, fedakârlık, diğergamlık, örnek olma değerleri fark edilmiştir. Hz. Yusuf kıssası tamamlanırken affetme, sevgi, aile bağları gibi değerler ön plana çıkmıştır. Hz. Musa- Hızır kıssasında sabretmeyi öğrenmek, birileri hakkında acele karar vermemek, başkalarını anlama çıkarımları yapılmıştır. Öğrencilerle sınıf ortamında duygular, değerler hakkında konuşulması, öğrencilerin cevaplarının birbirlerini etkilemesi, anlatılan kıssalardaki peygamberlerin örnek tutum ve davranışlarının öğrencilerin dikkatini çekmesi, öğrencilerin cevaplarını olumlu yönde etkilemiştir. Anahtar Kelime: Din Eğitimi, Duygusal Zekâ, Empati, Hikaye Tamamlama Tekniği, Kıssa.
The effect of out-of-school learning environments in religious education on the realization level of gains (oratory lesson example)
This study is a doctoral thesis that aims to investigate the effect of out-of-school learning environments on the level of achievement of achievements in religious education, using the example of Rhetoric Course. In order to examine the researched topic in more detail, a mixed research method was used in which quantitative and qualitative data were evaluated together. The design of the research is a parallel design that converges from mixed methods research. In the study, quantitative data were obtained from pre-test, post-test and retention tests applied to one experimental and one control group. Qualitative data was obtained from student diaries, student interview forms and observation records made throughout the experiment. Quantitative and qualitative data were collected in parallel, analyzed separately, and then the findings were combined and evaluated together. The study group of the research consisted of 44 male students studying in the 11th grade at Malatya AIHL, 22 of whom were in the experimental group and 22 of whom were in the control group. For out-of-school learning activities in the research, a trip was made to Eyüp Sultan Mosque in Battalgazi district of Malatya province for the Sermon and Homily unit in the Rhetoric course, to Kernek Karagözlüler Mosque for the Mosque Music unit, and to Malatya BB City Cemetery for the Funeral Etiquette unit. The quantitative and qualitative data obtained in the study were combined and evaluated under three headings: the effect of out-of-school learning on academic success, the quality of out-of-school learning and the psychological effect of out-of-school learning. According to the evaluations, out-of-school learning increases academic success; It provides qualitatively more permanent, meaningful and effective learning; It provides an enjoyable, fun, hands-on learning environment and the opportunity to focus more on lessons; It has been concluded that it has positive effects psychologically, such as endearing, motivating and exciting, encouraging practice and instilling self-confidence. Key words: Religious education, out-of-school learning, Rhetoric and Professional Practice Course.
Kur'an Kursu eğitimi alan işitme engelli kadınlarda drama yönteminin öğretim programı kazanımlarına ve öz-yeterlilik inançlarına etkisi
Engellilik varoluşun bir gerçeği olarak insanlık tarihi kadar eski bir olgudur ve engelli bireyler gerek doğuştan gerekse sonradan bir sebeple hep var olagelmiştir. İslam dini sorumluluk açısından akıl melekesi yerinde olan her bireyi muhatap kabul etmiştir. Dolayısıyla din eğitimi de, ayırt etmeksizin toplumun her kesimini hedef alan, durumları ne olursa olsun onları insani değer olarak eşit gören teolojik çerçevede yürütülmesi gereken bir faaliyettir. Yapılan literatür incelemesinde işitme engelli bireylerin din eğitimine yönelik olarak yapılan çalışmaların genel anlamda onların sorunlarını ele alan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersleri ekseninde sosyolojik tandanslı tarama desenli çalışmalar olduğu görülmüştür. Bu çalışma diğerlerinden farklı olarak işitme engelli bireylerin öğrenme süreçlerini doğrudan konu alan karma bir çalışmadır. Bu yönüyle alana bizzat hedef kitlenin deneyimlerinden hareketle veri sunacaktır. Klasik öğretim yöntemlerinin yanında drama yönteminin sadece etkili öğretimi değil aynı zamanda bireysel ve sosyal becerilerin gelişimini de destekleyeceği umulmaktadır. Bu çalışmanın diğer önemli yönü ise, Kur'an kursuna devam eden kadınları ele almasıyla toplumun hassas noktaları olan engellilik ve kadın konuları hakkında Kur'an kursu ekseninde veri toplamış olmasıdır. Toplumun iki dezavantajlılık durumunu ifade eden olgular bir arada ele alınmıştır. Bu yönüyle sadece Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde değil, teorik ve pratik katkılarıyla, hem akademik çalışmalara hem de Milli Eğitim Bakanlığı program geliştirme çalışmalarında kaynaklık edecek verilerin sunulmasında katkı sağlayacaktır. Bu araştırmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Nicel aşamada, kontrol-deney grubundan oluşan deneysel desende başarı testi ve Genel Öz-yeterlilik İnancı Ölçeği ön-test/son-test olarak uygulanmıştır. Nitel aşamada ise uygulanan drama yöntemi hakkında katılımcıların görüşlerini almayı amaçlayan yarı yapılandırılmış görüşme yapılmış, elde edilen veriler kodlanarak analiz edilmiştir. Araştırma sonunda, uygulanan drama yönteminin öğrencilerin ders başarısına ve öz-yeterlilik inançlarına olumlu etkileri olduğu görülmüştür.
Dini gelişim modellerinden 'Gıft to the Chıld' yönteminin din eğitimi açısından incelenmesi
Erken çocukluk ve çocukluk dönemlerinde din eğitiminin gerekliliği, yöntemi ve içeriği ülkemizde ve dünyada çeşitli açılardan tartışılmaktadır. Farklı dinlerin bir arada yaşadığı İngiltere'de uygulanan 'Gift to the Child' eğitim yöntemi psikolojik, pedagojik ve teolojik temelleri olan seküler bir din eğitimi yaklaşımıdır. Yetişkin din eğitiminden farklı metotlarla ve eğitim-bilimsel çıkarımlar gözetilerek geliştirilen bu yönteme göre çocuklar dinlerden yola çıkarak pek çok bilgi ve beceriyi öğrenebilmekte ve bunu yaşamlarında olumlu kazanımlara dönüştürebilmektedir. 'Gift to the Child' yöntemi; Allah, peygamber, vahiy, dua gibi kavramları sorumluluk, empati, hoşgörü ve sevgi gibi değerlerle işlemektedir. Çocuğun kutsallık hissini ön plana çıkarmayı hedefleyerek diğer din eğitimi uygulamalarından ayrılmaktadır. Bu çalışmada çocukları dini içeriklerle karşılaştırarak eğitim-bilimsel çıkarımlar elde etmeyi hedefleyen 'Gift to the Child' yöntemi öğretmen görüşleri çerçevesinde incelenmiştir. Yöntemin eğitim süreci, öğretmen-öğrenci-materyal boyutu ve din eğitimi açısından uygulanabilirliği ele alınmıştır. Dini gelişim kuramı ile gelişim kuramlarını birlikte değerlendiren, kazanımları yönüyle değerlendirilebilen bu yaklaşımın uygulanabilirliğinin incelenmesinde; konuyla ilgili kaynaklardan literatür taraması yapıldıktan sonra nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile araştırmanın verileri toplanmıştır. Bu çalışmada Kocaeli ilinde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi okulların 5. Sınıf düzeyinde görev yapan 10 öğretmen ile mülakatlar gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler öğretmenlerden alınan cevaplar çerçevesinde değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Din eğitimi, Gift to the Child yöntemi, Öğrenci, Öğretmen, Materyal, Sınıf.
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinde metafor kullanımının dersin bilişsel kazanımlarının gerçekleşme düzeyine etkisi
Bu araştırmanın amacı Din kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) dersinde metafor kullanımının dersin bilişsel kazanımlarının gerçekleşme düzeyine etkisini ortaya koymaktır. Bu çalışmada nicel ve nitel verileri birlikte toplayıp ayrı ayrı analiz ederek daha kapsamlı ve güvenilir sonuçlar elde etmek amacıyla karma yöntemin yakınsayan paralel deseni kullanılmıştır. Nicel araştırma kapsamında deneysel araştırma yöntemi 2021-2022 eğitim- öğretim yılında Elazığ ilinde Cumhuriyet Ortaokulunda 7. sınıf öğrencileri üzerinde uygulanmıştır. Uygulamalar DKAB dersinde "Ahlaki Davranışlar" ünitesinde yapılmıştır. Araştırmanın nicel verileri biri deney ve biri kontrol grubunu oluşturan iki sınıf üzerine uygulanan başarı testinden elde edilmiştir. Nitel verileri ise doküman analizi, metafor yoluyla veri toplama yöntemi ve odak grup görüşmesi aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmanın nicel bulguları metaforlara dayalı öğretim etkinliklerinin uygulandığı deney grubu ile mevcut öğretim programının uygulandığı kontrol grubu arasında yapılan ön test, son test ve kalıcılık testi sonuçlarında anlamlı farklar olduğunu göstermiştir. Kalıcılık testi sonuçlarına göre deney grubunda DKAB dersine ilişkin uygulama sonrasında dersin kazanımlarının gerçekleşme düzeyinde kontrol grubuna göre daha fazla artış gösterdiği görülmüştür. Araştırmanın nitel boyutunda nicel boyutu destekleyen bulgular elde edilmiştir. Öğrenci görüşlerinden elde edilen bulgular, DKAB dersinde metafor kullanımının öğrenmeyi kolaylaştırma, düşünme becerisini geliştirme, akılda kalıcılığı artırma, dersi eğlenceli ve dikkat çekici yapma, derse katılımı artırma ve aktif öğrenmeyi sağlama gibi olumlu etkiler sağladığını göstermiştir. Araştırmanın nicel ve nitel bulguları neticesinde DKAB derslerinde metafor kullanımının öğrencilerin öğrenmelerini kolaylaştırıp, bilginin kalıcılığını artırdığı anlaşılmıştır. Öğrenci merkezli öğrenme yaklaşımlarına uygun olan metafor kullanımına dayalı öğretim yönteminin, öğrencileri düşünmeye sevk edip mevcut bilgiler ile yeni bilgileri ilişkilendirerek aktif öğrenmeye katkı sağladığı görülmüştür. Bu bağlamda DKAB dersinde metafor kullanımının dersin bilişsel kazanımlarının gerçekleşme düzeyi üzerinde olumlu etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Din eğitimi ve öğretimi, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi, metafor.
Ortaokul öğrencilerinin Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersine karşı içsel ve dışsal motivasyon düzeylerinin belirlenmesi
Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersine yönelik içsel ve dışsal motivasyon düzeylerini tespit etmektir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılında Malatya ilinde bulunan 4 farklı okulda eğitim gören 6, 7 ve 8. sınıf düzeyindeki 527 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada veriler "Motivasyon Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılarak elde edilmiştir. Bu veri toplama araçları yoluyla öğrencilerin Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersine yönelik motivasyon düzeylerinin ortaya konulması ve bunun cinsiyet, öğrenim görülen okul, sınıf düzeyi, daha önce din eğitimi alma durumu ve aile gelir durumuna göre incelenmesi amaçlanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programıyla analiz edilmiştir. Araştırma sonucuna göre, İçsel motivasyonun, cinsiyet, sınıf, daha önce din eğitimi alma, aile gelir durumu ve okula göre anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Dışsal motivasyon, sınıf düzeyi, daha önce din eğitimi alma, aile gelir durumu ve okula göre anlamlı bir farklılık gösterirken, cinsiyete göre anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Önemseme boyutunun ise cinsiyet, aile gelir durumu ve okula göre anlamlı fark gösterirken, sınıf ve daha önce din eğitimi alma durumuna göre anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Anahtar Kelimeler: Din Eğitimi, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi, İçsel Motivasyon, Dışsal Motivasyon