Theses supervised by Dr. Öğr. Üyesi Burcu Türk
34 theses · Haliç University
Onkoloji ve hematoloji biriminde yatan ve ayakta tedavi gören adolesanların ruhsal işleyiş, anksiyete ve depresyon düzeylerinin karşılaştırılması
Bu çalışmanın amacı, onkoloji ve hematoloji biriminde yatarak ve ayakta tedavi gören 14-17 yaş arası adolesanların ruhsal işleyişleri, anksiyete ve depresyon düzeylerinin belirlenerek karşılaştırılması, bulunan bu sonuçlar çerçevesinde bilimsel literatüre katkıda bulunmaktadır. Çalışmanın örneklemi İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Onkoloji ve Hematoloji birimlerinde 16 yatarak ve 16 ayakta tedavi gören olmak üzere 32 hastadan oluşturulmuştur. Hastalara Sosyodemografik Bilgi Formuyla beraber Hastane Anksiyete ve Depresyon (HAD) Ölçeği ve Rorschach Testi uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda, Onkoloji ve Hematoloji servisinde yatarak tedavi gören adolesanların depresyon ve anksiyete puan ortalamaları ayakta tedavi gören adolesanlardan istatiksel olarak anlamlı derece yüksektir. Yatarak tedavi gören adolesanların tedavi süresi ile depresyon arasında, tedavi süresi ile anksiyete arasında ve depresyon ile anksiyeteleri arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmaktadır. Ayakta tedavi gören adolesanların tedavi süresi ile depresyon arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmazken, tedavi süresi ile anksiyete arasında ve depresyon ile anksiyeteleri arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmaktadır. Depresif duygudurum ve kaygı ve ketlenme düzeylerini ölçmek için Rorschach testi uygulanmıştır. Yatarak tedavi görenlerin ΣCˈ yanıtları ayakta tedavi görenlerden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek iken ΣC yanıtları ayakta tedavi görenlerden ise istatistiksel olarak anlamlı derecede düşüktür. Yatarak tedavi görenlerin ΣE, Şok ve Red yanıtları ayakta tedavi görenlerden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksektir. Yatarak tedavi görenlerin Clob yanıtları ayakta tedavi görenlerden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek değildir. Genel olarak yatarak tedavi gören adolesanların depresif duygudurum ve kaygı ve ketlenme düzeylerini ölçen Rorschach Testi yanıtları ayaktan tedavi gören adolesanlardan daha yüksektir.
Çocuk evlerinde kalmakta olan 12-18 yaş arası ergenlerde algılanan sosyal destek, sürekli öfke ve öfke ifade biçimleri ile duygusal davranışsal sorunların incelenmesi
Bu araştırmada amaç T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı Çocuk Evlerinde kalmakta olan 12-18 yaş arası gençlerin, algılanan sosyal destek düzeyi, sürekli öfke ve öfke ifade biçimleri ile duygusal ve davranışsal sorunlarını incelemek ve bu durumların bazı değişkenler açısından farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. Araştırmanın örneklemini, İstanbul Avrupa ve Anadolu yakasında 12-18 yaş arasındaki çocuk evlerinde kalmakta olan 120 genç oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan gençlere Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (Yıldırım 1997), Sürekli öfke ve Öfke İfade Biçimleri (Özer,1994), Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA) ve Sosyo-demografik Bilgi Formu olmak üzere toplamda 4 adet form verilmiştir. Araştırmada kullanılan sosyo-demografik bilgi formunda katılımcıların yaşı, cinsiyeti, biyolojik aile ile görüşme sıklığı, kurumda kalış süresi, kardeş sayısı, katılımcının kardeşlerine göre doğum sırası, geçmişte bir travmatik öykü var olup olmadığı ve psikiyatrik tanı var olup olmadığı ilgili bilgi toplanmıştır. Davranış sorunlarını yordayan değişkenlere bakıldığında, kurum çalışanından algılanan sosyal destek düzeyi ve sürekli öfke düzeyinin davranış sorunlarını anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Yaş arttıkça öfke kontrol sorunları, öfkeyi dışa vurma düzeyi, aileden algılanan sosyal destek düzeyi ve kurum çalışanlarından algılanan sosyal destek düzeyinin azaldığı görülmüştür. Kurumda kalış süresi arttıkça, öfkeyi dışa vurma düzeyi ve aileden algılanan sosyal destek düzeyinin azaldığı saptanmıştır. Biyolojik aile ile görüşme sıklığı arttıkça öfkeyi dışa vurma düzeyi artmakta , sürekli öfke düzeyinin ise azaldığı saptanmıştır. İleri araştırmalar için, farklı yaş ve bakım modelleri (sevgi evleri, çocuk destek merkezleri, çocuk bakım merkezleri) içerisinde yeniden araştırılması öfke ifade ve davranış bozukluklarına ilişkin yeni bulguların elde edilmesi düşünülebilir. Anahtar Sözcükler: Çocuk Evleri, Ergenlik, Öfke İfade, Sosyal Destek, Davranış Bozuklukları
Üniversite öğrencilerinde borderline kişilik özelliklerinin ayrışma bireyleşme dönemiyle ilişkisi
Bu çalışmada borderline kişilik özellikleri ile ayrışma-bireyleşme dönemi arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma İstanbul ili içerisinde Haliç Üniversitesi Sütlüce Kampüsü öğrencilerinden 372 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Üniversite öğrencilerinin sosyodemografik bilgilerini edinmek amacıyla araştırmacı tarafından oluşturulmuş olan Sosyodemografik Bilgi Formu geliştirilmiştir. Öğrencilerin borderline kişilik özelliklerini ölçmek için Borderline Kişilik Ölçeği (BPQ), ayrışma-bireyleşme düzeylerini ölçmek için Ayrışma Bireyleşme Ergen Testi (SITA) kullanılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre; ayrışma-bireyleşme dönemi özellikleri ile borderline kişilik özellikleri arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Buna göre ayrışma-bireyleşmedeki sorunlar arttıkça borderline kişilik özellikleri de artıp yoğunlaşmakta ve ağırlaşmaktadır. Bunun yanında ayrışma-bireyleşme özelliklerinin borderline kişilik özelliklerini açıkladığı ve % 33 oranında yordadığı saptanmıştır. Ayrışma-bireyleşme alt ölçekleri olan ayrışma kaygısı, reddedilme beklentisi ve kısıtlanma kaygısının ise borderline kişilik özellikleri ile anlamlı pozitif yönlü bir ilişkisi saptanmıştır.
Üniversite öğrencilerinin eşcinsellere yönelik tutumlarında toplumsal cinsiyet algısının etkisi
Araştırma üniversite öğrencilerinin, toplumsal cinsiyet algıları ile eşcinsellere yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi ölçmek ve alan yazınına katkı sağlamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma örneklemini Haliç Üniversitesi Sütlüce Kampüsü'nde öğrenim gören 371 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Bu araştırmada verilerin toplanmasında "Sosyo-demografik Bilgi Formu, Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği ve Lezbiyen ve Geylere Yönelik Tutum (LGYT) Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS 25 programı kullanılmıştır. Araştırma bulgusunda toplumsal cinsiyet algısının lezbiyen/geylere yönelik tutumu ne şekilde yordadığını ortaya koymak için yapılan basit doğrusal regresyonu analizi sonucunda, toplumsal cinsiyet algısı ile lezbiyen/geylere yönelik tutum puanları arasında anlamlı bir ilişki olduğu gözlenmiştir. Sonuç olarak toplumsal cinsiyet algısının lezbiyen/geylere yönelik tutum puanının anlamlı bir yordayıcısı olduğu bulgulanmıştır.
Özel eğitim gereksinimi olan çocukların annelerinde psikolojik iyi oluşun, psikolojik sağlamlık ve bilinçli farkındalık ile ilişkisi
Özel eğitim gereksinimi olan çocuğa sahip annelerde çocuğuna ilişkin bakım yükü ve çocuğunun durumuna yönelik kabullenme düzeyi kaynaklı psikolojik problemlerle birlikte yaşam kalitesinde düşüş ortaya çıkmaktadır. Araştırmada, özel eğitim gereksinimi olan çocuğa sahip olan annelerde psikolojik iyi oluş, psikolojik sağlamlık ve bilinçli farkındalığın belirlenmesi; annelerin psikolojik iyi oluşlarında psikolojik sağlamlık ve bilinçli farkındalığın etkisinin ortaya koyulması hedeflenmiştir. Bu amaç doğrultusunda İlk Evre Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'ne 2018-2019 eğitim öğretim yılında devam eden 206 özel eğitim gereksinimi olan çocuk annesine Sosyo-demografik Veri Formu, Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Bilinçli Farkındalık Ölçeği ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği'nden oluşan anket formu uygulanmıştır. İstatistiksel analiz kısmında SPSS 23.00 kullanılmış olup; psikolojik sağlamlık ve bilinçli farkındalığın psikolojik iyi oluş üzerine etkisi lineer regresyon analizi ile test edilmiştir. Ayrıca psikolojik sağlamlık, bilinçli farkındalık ve psikolojik iyi oluşun çocuk ve anneye ait sosyo-demografik özelliklere göre değişiminin belirlenmesi için bağımsız ikili gurupların karşılaştırılmasında t-test, üç ve daha fazla bağımsız grupların karşılaştırılmasında ise ANOVA ve Post Hoc testlerinden LSD Test kullanılmıştır. Elde edilen bulgular %95 güven aralığında, %5 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgularına göre göre özel eğitim gereksinimi olan çocuk annelerinde psikolojik sağlamlık ve bilinçli farkındalığın psikolojik iyi oluş üzerinde anlamlı etkisi vardır. Buna göre kişisel güç, yapısal stil, sosyal kaynaklar ve bilinçli farkındalık psikolojik iyi oluşu artırmaktadır. Araştırmanın bir diğer bulgusuna göre yüksek gelir düzeyindeki katılımcıların psikolojik sağlamlık ve psikolojik iyi oluş düzeyleri de yüksektir. Bununla birlikte özel eğitim gereksinimi olan kız çocuğa sahip annelerin psikolojik iyi oluş düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Özel eğitim, psikolojik sağlamlık, bilinçli farkındalık, psikolojik iyi oluş
Akciğer kanseri hastalarında görülen umutsuzluk düzeyleri ve değer algılarının hastalık ile başa çıkabilmeleri ile ilişkisi
Bu çalışmanın amacı, akciğer kanseri hastalarının umutsuzluk düzeyleri ve hastalık algılarının hastalıkla başa çıkma üzerinde nasıl bir etkiye sahip olduğunun tespit edilmesidir. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak anket tekniği kullanılmıştır. Anket çalışması İstanbul ilinde ve İstanbul Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi Göğüs Cerrahisi Bölümündeki akciğer kanseri hastalarına uygulanmıştır. Araştırmada katılımcıların umutsuzluk düzeyleri ve değer algılarını ortaya koyan ifadelerin Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı 0.88 olarak tespit edilmiştir. Bunun yanında Başa Çıkma Stratejileri ölçeği içerisinde yer alan ifadelerin 0.78'lik düzeyde bir güvenirliğe sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Uygulama sonucunda elde edilen verilerin çözümlenmesinde, bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkilerini ortaya koyan; bunun yanında farklı grupların ölçeklerden aldıkları puanların ortalamaları açısından karşılaştırılması için Bağımsız Örneklem T-Testi ve Tek Yönlü Varyans (ANOVA) Analizi testi kullanılmıştır. Farklılığın kaynağının hangi gruplar arasında olduğunun belirlenmesi için ise Post Hoc testlerinden Tukey testi kullanılmıştır. Yine araştırmada, boyutların birbirleri ile olan ilişkilerinin yönünü ortaya koyan korelasyon analizine yer verilmiştir. Bunun yanında araştırmada yer alan bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenler üzerindeki etkisini ortaya koyan regresyon analizine yer verilmiştir. Araştırma sonucunda, BUÖ ile yadsıma ve kendini sınırlandırma puanı arasında anlamlı düzeyde bir ilişki olmadığı ortaya çıktı. Yine BUÖ ile BÇSÖ alt ölçeklerinden olan dine yönelme ve kabullenme puanı arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu ortaya çıktı. Araştırmada ayrıca BÇSÖ toplam puanının BUÖ ve değerler ölçeği toplam puanı tarafından negatif yönde yordandığı tespit edildi. Son olarak katılımcıların BUÖ toplam puanı ile cinsiyet, kardeş sayısı ve medeni durum değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür.
Ortaokul öğrencilerinde algılanan ebeveyn tutumlarının akran zorbalık ve mağduriyeti ile sanal zorbalık ve mağduriyet üzerindeki etkisi
Bu araştırmanın amacı; geleneksel Akran Zorbalığı ve sanal zorbalığın yaygınlığını ortaya koymak, ebeveyn tutumu, geleneksel akran zorbalığı ve sanal zorbalık düzeylerinin bazı değişkenler açısından farklılık gösterip göstermediğini belirlemek ve ebeveyn tutumu düzeylerinin geleneksel akran zorbalığı ve mağduriyet ile sanal zorbalık ve mağduriyet üzerindeki farklılıkları ortaya koymaktır. Araştırmanın evrenini, İstanbul'un Maltepe ilçesinde yer alan Hasan Şadoğlu Ortaokulu'ndaki 5,6,7 ve 8. Sınıflarda öğrenim gören 303 öğrenciyle anket çalışması yürütülmüştür. Araştırmaya katılan öğrencilere Anne Baba Tutum Ölçeği (ABTÖ), Geleneksel Akran Zorbalığı Ölçeği (GAZÖ), Sanal Zorbalık Ölçeği (SZÖ) ve Sosyo-demografik Bilgi Formu olmak üzere toplamda 4 adet form verilmiştir. Araştırmada, sosyodemografik, internet kullanımı ve aile yaşantısı ile ilgili değişkenler bakımından algılanan ebeveyn tutumu, geleneksel zorbalık ve mağduriyeti ile sanal zorbalık ve sanal zorbalık mağduriyetinin farklılıkları değerlendirilmiştir. Ayrıca, geleneksel ve sanal zorbalık ile mağduriyetinin ebeveyn tutumları tarafından yordayıcılığı araştırmada ele alınmıştır. Bulgulara göre, cinsiyet, akıllı gelir düzeyi, ebeveyn eğitim düzeyi, ergenlerin ebeveynleriyle sosyal sorunlarını paylaşma durumu, internet kullanım amacı, ebeveynin internette geçirdiği süre, internet kullanımında ebeveyn kontrolü ve internet erişiminde çocuk filtresinin kullanımı değişkenleri bakımından algılanan ebeveyn tutumları, geleneksel zorbalık, sanal zorbalık ve mağduriyetinin anlamlı düzeyde farklılaştığı saptanmıştır. Yordayıcı ilişkiye yönelik sonuçlar hem geleneksel hem de sanal zorbalık ile mağduriyetin otoriter ebeveyn tutumu tarafından anlamlı düzeyde yordandığı saptanmıştır. Algılanan otoriter ebeveyn tutumları yüksek olan ergenlerin sanal zorbalık ve mağduriyeti ile geleneksel zorbalık mağduriyetinin yüksek oluşunu yordamaktadır. Bununla birlikte, öğrencilerin geleneksel zorbalık düzeylerinin yüksek oluşu, algılanan demokratik ebeveyn tutumunun düşük oluşu ile anlamlı düzeyde açıklanmaktadır. Çalışmada elde edilen sonuçların, ebeveyn tutumları, ebeveynlerin internet kullanımına ilişkin alışkanlıkları ve tercihleri, öğrencilerin internet kullanımı ile ilgili değişkenlerinin geleneksel ve sanal zorbalık boyutlarıyla ilişkili olduğu görülmektedir. Algılanan ebeveyn tutumlarının geleneksel ve sanal zorbalık boyutlarıyla yordayıcı ilişkisi olduğu saptanan çalışmada, okullarda ve sanal ortamda yaygın olarak görülen zorbalık ve ortaya çıkabilecek mağduriyetin önlenmesinde ebeveynlerin dahil olması gerekliliği düşünülmektedir. İleri çalışmalarla farklı sınıf düzeylerinde öğrenim gören öğrencilerle araştırmanın tekrar edilebileceği düşünülmektedir.
Kişilerarası ilişkilerdeki manipülasyonun çocukluk çağı travmaları, kendilik nesnesi ihtiyaçları ve karanlık üçlü kişilik özellikleri bağlamında incelenmesi
Bu çalışmada yetişkinlerin sosyal ilişkilerinde manipülasyona başvurma düzeylerinin çocukluk çağı travmaları, kendilik nesnesi ihtiyaçları ve karanlık üçlü kişilik özellikleri çerçevesinde incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çocukluk çağı travmaları, kendilik nesnesi ihtiyaçları ve karanlık üçlü kişilik özelliklerinin birlikte manipülasyon üzerindeki yordayıcı etkisi incelenmiştir. Ayrıca kişilerin manipülasyona başvurma düzeyleri üzerinde yaş, eğitim durumu, gelir düzeyi, ebeveynlerden algılanan çocuk yetiştirme tutumu, anne-baba eğitim düzeyine göre farklılık olup olmadığı değerlendirilmiştir. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı bu araştırmanın örneklemi, uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen 18-65 yaş aralığındaki 480 kişiden oluşmaktadır. Araştırmada Sosyodemografik Bilgi Formu, İnsan İlişkilerinde Manipülasyon Ölçeği, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (CTQ-33), Kendilik Nesnesi İhtiyaçları Envanteri, Kısaltılmış Karanlık Üçlü Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler tek yönlü varyans analizi, bağımsız gruplar t-testi, Pearson momentler çarpımı korelasyonu ve çoklu regresyon analizi ile incelenmiştir. Analizler neticesinde ulaşılan sonuçlar tablolar halinde sunulup değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre manipülasyon ile çocukluk çağı travmaları, karanlık üçlü kişilik özellikleri, idealizasyon/ikizlik ihtiyacından kaçınma ve aynalanma/idealizasyon/ikizlik ihtiyacına yaklaşma ihtiyaçları arasında pozitif yönde bir ilişki olduğu; karanlık üçlü kişilik özelliklerinden subklinik psikopati, makyavelizm ve subklinik narsisizm; çocukluk çağı travmaları; aynalanma/ idealizasyon/ikizliğe yaklaşma ve idealizasyon/ikizlikten kaçınma ihtiyaçlarının birlikte manipülasyon davranışının %47'sini yordadığı ve yetişkinlerin ikili ilişkilerinde manipülasyonu kullanma düzeylerinin bazı demografik değişkenlere göre farklılaştığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Çocukluk Çağı Travmaları, Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri, Kendilik Nesnesi İhtiyaçları, Manipülasyon.
Covid-19 döneminde sivil toplum kuruluşu çalışanlarında sosyal izolasyonun ikincil travmatik stres belirtilerine etkisinin değerlendirilmesi
Deneyimlenen pandemi sürecinin bilinmezliği, hastalık ve tedavi yöntemleri ile ilgili gerekli aşamada bilgi sahibi olunmaması; sınırlar arası hareketliliğin durdurulması, uçuşların sonlanması, turizm faaliyetlerinin durdurulması, sosyokültürel aktivitelerin birden hayatımızdan çıkışı ve bunun ne kadar süreceğinin bilinmezliği, çevirimiçi çalışmaya geçiş, karantina uygulamaları gibi önlemler alınmasına neden olmuştur. Bu önlemler kişileri ekonomik, fiziksel, sosyal ve psikolojik açıdan olumsuz etkileri olmaktadır. Pandemi önlemlerinin ve yaşamsal farklılıkların meydana gelmesi, kişilerde korku, kaygı, stres ve çaresizlik hissine neden olmaktadır. Sivil toplum kuruluşunda çalışan kişilerin travmaya dolaylı maruz durumu da bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı, covid-19 döneminin getirdiği sosyal izolasyonun sivil toplum kuruluşu çalışanlarındaki ikincil travmatik stres belirtilerine etkisinin değerlendirmesidir. Çalışmanın katılımcıları, covid-19 dönemi süresince sivil toplum kuruluşunda çalışan 300 psikolog ve sosyal hizmet uzmanından oluşturulmaktır. Her bir katılımcıya sosyo-demografik veri formu ve travma sonrası stres belirtileri ölçeği uygulanmıştır. Araştırmada nedensel tarama modeli kullanılmıştır. Bu çalışmada elde edilen bulgulara göre, ikinci travmaya maruz kalan meslek elemanlarının deneyimledikleri sosyal izolasyon ile ikincil travmatik stres belirtileri arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Bu araştırmanın bir diğer bulgusu ise katılımcıların sosyo-demografik özellikleri ile ikincil travmatik stres belirtileri arasında anlamlı bir ilişki görülmüş olmasıdır. Ayrıca doğrusal regresyon ile bakıldığında sosyal izolasyon travmatik stres belirtilerini etkilediği ortaya konulmaktadır.
Ebeveynlerin çocukluk çağı travmalarının ebeveyn davranışlarına ve çocuk hakları tutumuna etkisi
Bu araştırmanın amacı, ebeveynlerin çocukluk çağı travmalarının ebeveyn davranışları ve çocuk hakları tutumu üzerindeki etkisini ele almaktır. Bu amaç çerçevesinde çalışmada çocukluk çağı travmaları, ebeveynlik ve çocuk hakları tutumunun kavramsal ve kuramsal çerçevesine yer verilmiştir. Ardından araştırma metodolojisi sunulmuştur. Çalışmada Sosyodemografik Bilgi Formu, Ebeveyn Çocuk Hakları Tutum Ölçeği, Alabama Ebeveyn Davranışları Ölçeği ve Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği kullanılmıştır. İstanbul'da yaşayan, 7-14 yaş arası çocuğu olan ve okulda eğitim görmeye devam eden 284 ebeveynden veri toplanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 25 ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, ebeveynlerin çocukluk çağı travmalarının ebeveyn davranışları ve çocuk hakları tutumu üzerinde anlamlı etkilerinin olduğunu göstermektedir. Cinsel taciz alt boyutu katılımcıların anne ve babalarının çocuk yetiştirme tutumlarına göre farklılaşmamaktadır. Duygusal taciz, fiziksel taciz, fiziksel ihmal, duygusal ihmal, aşırı koruma-kontrol alt boyutlarının ise katılımcıların ebeveynlerinin çocuk yetiştirme tutumlarına göre farklılaştığı ortaya konulmuştur. Demokratik bir çocuk yetiştirme tutumu benimseyen katılımcıların duygusal taciz, fiziksel taciz, duygusal ihmal ve aşırı koruma-kontrol travmaları, otoriter, tutarsız ve aşırı koruyucu çocuk yetiştirme tutumu benimseyen katılımcılara göre anlamlı bir şekilde daha azdır. Ayrıca demokratik bir çocuk yetiştirme tutumu benimseyen katılımcıların fiziksel ihmal ve cinsel travmaları, tutarsız ve aşırı koruyucu çocuk yetiştirme tutumu benimseyen katılımcılara göre anlamlı bir şekilde daha azdır.
Ebeveynlerin çocukluk çağı travmalarının ebeveyn davranışlarına ve çocuk hakları tutumuna etkisi
Bu araştırmanın amacı, ebeveynlerin çocukluk çağı travmalarının ebeveyn davranışları ve çocuk hakları tutumu üzerindeki etkisini ele almaktır. Bu amaç çerçevesinde çalışmada çocukluk çağı travmaları, ebeveynlik ve çocuk hakları tutumunun kavramsal ve kuramsal çerçevesine yer verilmiştir. Ardından araştırma metodolojisi sunulmuştur. Çalışmada Sosyodemografik Bilgi Formu, Ebeveyn Çocuk Hakları Tutum Ölçeği, Alabama Ebeveyn Davranışları Ölçeği ve Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği kullanılmıştır. İstanbul'da yaşayan, 7-14 yaş arası çocuğu olan ve okulda eğitim görmeye devam eden 284 ebeveynden veri toplanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 25 ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, ebeveynlerin çocukluk çağı travmalarının ebeveyn davranışları ve çocuk hakları tutumu üzerinde anlamlı etkilerinin olduğunu göstermektedir. Cinsel taciz alt boyutu katılımcıların anne ve babalarının çocuk yetiştirme tutumlarına göre farklılaşmamaktadır. Duygusal taciz, fiziksel taciz, fiziksel ihmal, duygusal ihmal, aşırı koruma-kontrol alt boyutlarının ise katılımcıların ebeveynlerinin çocuk yetiştirme tutumlarına göre farklılaştığı ortaya konulmuştur. Demokratik bir çocuk yetiştirme tutumu benimseyen katılımcıların duygusal taciz, fiziksel taciz, duygusal ihmal ve aşırı koruma-kontrol travmaları, otoriter, tutarsız ve aşırı koruyucu çocuk yetiştirme tutumu benimseyen katılımcılara göre anlamlı bir şekilde daha azdır. Ayrıca demokratik bir çocuk yetiştirme tutumu benimseyen katılımcıların fiziksel ihmal ve cinsel travmaları, tutarsız ve aşırı koruyucu çocuk yetiştirme tutumu benimseyen katılımcılara göre anlamlı bir şekilde daha azdır.
Acil servise başvuran hasta yakınları ile genel cerrahi ve dahiliye servislerinde bulunan hasta yakınlarının öfke ve şiddet eğilimlerinin karşılaştırılması (Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi örneği)
Bu araştırma, acil servise başvuran hasta yakınları ile genel cerrahi ve dahiliye servislerinde bulunan hasta yakınlarının öfke ve şiddet eğilimlerini karşılaştırmak, saldırganlık durumlarını analiz etmek, sağlıkta şiddetin nedenlerini hasta yakınları gözünden tespit edebilmek, sağlıkçılara yönelik gerçekleştirilen şiddetin türlerini ve oranlarını anlamlı bir şekilde belirleyebilmek, hasta yakınlarının öfke-tarz ifade ediş ölçek puanları ile demografik değişkenleri arasındaki ilişki düzeyini incelemek ve hasta yakınlarının öfke-ifade tarzları ile saldırganlık düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya, İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servis, genel cerrahi ve dahiliye servislerinde bulunan 18 yaş üstü hasta yakınlarından 425 birey dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak, bireylere yönelik çeşitli demografik bilgilerin yer aldığı "Sosyodemografik Bilgi Formu", bireylerin öfke ve öfke ifade tarzlarını ölçmeye yönelik "Öfke ve Öfke İfade Tarz Ölçeği" ve bireylerin saldırganlık düzeylerini ölçmeye yönelik "Buss Perry Saldırganlık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre acil servise başvuran hasta yakınlarının öfke ifade tarzlarının toplamında ve sürekli öfke, öfke dışa vurumu, öfke içe vurumu gibi öfke ifade tarz puanları dahiliye ve genel cerrahi servislerine başvuran hasta yakınlarının puanlarına oranla anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Cinsiyet, yaş grubu, çalışma durumu, eğitim düzeyi, madde kullanımı skorları arasında pozitif ve yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki vardır. Araştırmanın sonucunda Acil servise başvuran hasta yakınlarının öfke ve şiddet eğilimlerinin genel cerrahi ve dahiliye servislerine başvuran hasta yakınlarından daha yüksek olduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Acil Servis, Öfke, Şiddet Eğilimi, Sağlıkta Şiddet, Dahiliye Servisi, Öfke-İfade Tarz, Genel Cerrahi Servisi, Sürekli Öfke.
18-45 yaş arasındaki bireylerin flört şiddetine yönelik tutumları: Cinsel mitler ve toplumsal cinsiyet algısının rolü
Bu araştırmada, 18 – 45 yaş arasındaki bireylerin flört şiddetine yönelik tutumlarında toplumsal cinsiyet algısı ve cinsel mitlere inanma düzeylerinin etkisi ve rolü; cinsiyet, eğitim düzeyi, anne – baba eğitim düzeyleri vb. gibi demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı ele alınmaktadır. Araştırmaya 465 kişi katılmış ve dışlama kriterlerine uymayan 29 kişi veri setinden çıkartılmıştır. Bu doğrultuda araştırmaya katılan 436 kişinin (290 kadın, 146 erkek) verileri incelenmiştir. Katılımcılara "Sosyodemografik Bilgi formu", "Cinsel Mitler Ölçeği", "Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği" ve "Flört Şiddetine Yönelik Tutum Ölçeği" uygulanmıştır. Ölçeklerden elde edilen verilerin analizleri için SPSS 26.0 paket yazılımı kullanılmıştır. Sosyodemografik değişkenler ile bireylerin flört şiddetine yönelik tutum, toplumsal cinsiyet algısı ve cinsel mitlere inanma düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesinde ikili grupların karşılaştırmasında bağımsız örneklem ttesti, ikiden fazla grup içeren değişkenlerle yapılan karşılaştırmalar için ise tek yönlü ANOVA kullanılmıştır. ANOVA analizi sonucu aralarında anlamlı farklılık saptanan değişkenlerin incelenmesi için Post-Hoc Scheffe testi kullanılmıştır. Flört şiddetine ilişkin tutumlar, toplumsal cinsiyet algısı ve cinsel mitler arasındaki ilişkinin incelenmesi için Pearson korelasyonu, korelasyon saptanan değişkenler arasındaki yordayıcı ilişkinin incelenmesi için çoklu regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre sosyodemografik değişkenlerden cinsiyet, eğitim düzeyi, çalışma durumu, medeni halin flört şiddetine yönelik tutum, toplumsal cinsiyet algısı ve cinsel mitler puanları arasında anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Korelasyon bulgularına göre, flört şiddetine ilişkin tutumlar ve flört şiddetine ilişkin tutumlar alt boyutları puanları ile toplumsal cinsiyet algısı puanları, cinsel mitler ve cinsel mitler alt boyutları puanları arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki saptanmıştır. Çoklu regresyon analizi bulgularına göre ise, Toplumsal cinsiyet algısı ve cinsel mitler toplam puanı, flört şiddetine yönelik tutumlar toplam puanını pozitif yönlü ve anlamlı şekilde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular literatür çerçevesinde değerlendirilmiştir. Mevcut araştırma bilindiği kadarıyla flört şiddetine yönelik tutum, toplumsal cinsiyet algısı ve cinsel mitler arasındaki ilişkiyi inceleyen ilk araştırma olup bundan sonra yapılacak araştırmalar için öneriler de sunulmuştur.
Üniversite öğrencilerinde olumlu ve olumsuz duygu düzenleme güçlükleri ile kişisel gelişim yönelimi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı üniversite öğrencilerinde olumlu ve olumsuz duygu düzenleme güçlükleri ile kişisel gelişim yönelimi arasındaki ilişkiyi incelemek, elde edilen bulgular çerçevesinde literature katkıda bulunmaktır. Araştırma 2020 bahar döneminde Haliç Üniversitesi'nde öğrenim görmekte olan 173 katılımcıya uygulanmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin 140'ı (%80,9) kadın, 33'ü (%19,1) erkektir. Gönüllü katılımcılara kişisel bilgi formu, olumlu duyguyu düzenlemede güçlükler ölçeği (ODGÖ), duygu düzenleme güçlükleri ölçeği (DDGÖ) ve kişisel gelişim yönelimi ölçeği (KGYÖ) uygulanmıştır. Veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiş; frekans analizi, ortalamaların karşılaştırılması ve korelasyon analizleri uygulanmıştır. Yapılan analizlerde cinsiyet faktörünün KGYÖ, DDGÖ ve ODGÖ puanları üzerinde etkili olmadığı, yaş değişkenin ise DDGÖ ve ODGÖ üzerinde etkili olup KGYÖ üzerinde etkili olmadığı görülmüştür. Araştırmada yaş ilerledikçe hem olumlu duygunun hem de olumsuz duygunun düzenlenmesinde daha fazla güçlük yaşandığı bulunmuştur. Kişisel gelişim yönelimi ile duygu düzenleme güçlükleri arasındaki ilişki incelendiğinde KGYÖ ile DDGÖ arasında orta düzeyde negatif ilişki bulunmuş, KGYÖ ile ODGÖ arasında ise zayıf düzeyde negatif bir ilişki bulunmuştur. Bu sonuçlara göre olumsuz duyguların düzenlenmesinde yaşanan güçlükler arttıkça bireylerin kendilerini geliştirmeye yönelik attıkları adımlar azalmaktadır, benzer bir ilişki olumlu duyguların düzenlenmesi ve kişisel gelişim yönelimli olma arasında olsa da olumsuz duyguların düzenlenmesi ile kişisel gelişim yönelimlilik arasındaki ilişkiden daha zayıftır.
Bireylerin psikolojik sağlamlık düzeyleri ile mobbing deneyimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmada, hizmet sektöründe çalışan bireylerin; psikolojik sağlamlık düzeyleri ile mobbing deneyimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, 18-66 yaş arası 152 yetişkin bireyden, online platformda veri toplanmıştır. Araştırmada, Sosyodemografik Bilgi Formu, Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (Basım ve Çetin, 2011), Mobbing Ölçeği (Çögenli ve Asunakutlu, 2014) kullanılmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS programı ile analiz edilmiştir. Araştırma verilerinin normal dağılım varsayımını karşılama durumu incelenmiştir. Bu incelemede, araştırma verilerine yönelik çarpıklık ve basıklık değerleri referans alınmıştır. İkili olan grupların karşılaştırılmasında Bağımsız Örneklem t Testi, grupların ikiden fazla olmasıyla birlikte homojenlik göstermemesi durumunda karşılaştırılmaları için parametrik analiz yöntemlerinden ANOVA (Tek Yönlü Varyans Analizi) veya non parametrik analiz yöntemlerinden Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Ayrıca, psikolojik sağlamlık ile mobbing deneyimi arasındaki ilişkiyi ortaya koymak üzere Pearson Korelasyon Analizi ve psikolojik sağlamlık bağımsız değişkeninin, mobbing deneyimi bağımlı değişkeni üzerindeki etkisinin ölçülmesi amacıyla Regresyon Analizi yapılmıştır. Çalışma sonucunda; mobbing ile psikolojik sağlamlık arasında, negatif yönde, zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bununla birlikte, psikolojik sağlamlığın, mobbingi negatif yönde, anlamlı düzeyde yordadığı saptanmıştır. Cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, gelir durumuna göre genel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Yaş ve çalışma yılı değişkenlerine göre, mobbing ve psikolojik sağlamlık düzeylerinde veya alt boyutlarında anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır. Elde edilen bulgular ilgili yerli ve uluslararası araştırmalar ile tartışılmıştır. Gelecekte gerçekleştirilecek psikolojik sağlamlık ve mobbing konularıyla ilgili araştırmalara yol gösterici bir nitelikte olduğu söylenebilmektedir.
Kişilik bozukluklarının erken dönem uyumsuz şemalar ve duygu düzenleme stratejileri açısından incelenmesi
Bu araştırmada, DSM-V'de tanımlanan kişilik bozuklukları ile erken dönem uyumsuz şemalar, bilişsel duygu düzenleme stratejileri ve duygu düzenleme güçlükleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma kapsamında, 18-65 yaş aralığındaki 724 katılımcıya ulaşılmış ve dışlama kriterlerine uygun olarak 701 katılımcının verileri analiz edilmiştir. Katılımcılara "Sosyodemografik Bilgi Formu", "Coolidge Eksen II Envanteri-Kısa Formu", "Young Şema Ölçeği Kısa Formu", "Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği" ve "Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Formu" uygulanmıştır. Araştırma değişkenlerinin varyansı incelenmek üzere bağımsız örneklem T-Testi ve tek yönlü ANOVA Analizi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkinin analiz edilmesi amacıyla Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Kişilik bozukluğu puanlarının araştırmanın bağımsız değişkenleri tarafından yordayıcılığının incelenmesi için doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırma değişkenleri puanları, katılımcıların cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, çalışma durumu, gelir düzeyi, aile öyküsünde psikiyatrik hasta olma durumu, psikiyatrik tanı öyküsü, psikiyatrik tedavi veya psikolojik destek alma durumu değişkenleri arasında anlamlı farklılıklar göstermektedir. Korelasyon bulgularına göre, tüm erken dönem uyumsuz şema alanı ve şemaların, maladaptif bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin ve duygu düzenleme güçlüklerinin kişilik bozuklukları ile anlamlı ve pozitif, bazı adaptif bilişsel duygu düzenleme stratejileri ile negatif yönde ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Erken dönem uyumsuz şema alanı ve şemaların ise maladaptif bilişsel duygu düzenleme stratejileri ve duygu düzenleme güçlükleri ile pozitif, bazı adaptif bilişsel duygu düzenleme stratejileri ile negatif yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Duygu düzenleme güçlükleri ile bazı adaptif bilişsel duygu düzenleme stratejileri arasında negatif, maladaptif bilişsel duygu düzenleme stratejileri arasında ise pozitif yönde bir ilişki tespit edilmiştir. Erken dönem uyumsuz şemalarının, bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin ve duygu düzenleme güçlüklerinin kişilik bozukluğunu yordayıcılığına ilişkin bulgular incelendiğinde, Borderline KB'nin %68 ile en yüksek, Antisosyal KB'nin ise %28,2 ile en düşük açıklayıcılık oranına sahip olduğu görülmüştür. Regresyon sonuçlarına göre, bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin Şizotipal KB, Antisosyal KB, Histrionik KB, Obsesif Kompulsif KB, duygu düzenleme güçlüklerinin ise Şizoid KB üzerinde yordayıcı bir etkisi olmadığı görülmüştür.
Toplumsal cinsiyet algısı ve benlik saygısı ile yaşlanma kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmada 18 – 65 yaş arası bireylerin toplumsal cinsiyet algıları ve benlik saygıları ile yaşlanma kaygısı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 18-65 yaş arası 410 yetişkin bireyden veri toplanmıştır. Veriler online platformlarda toplanmıştır. Araştırmada Sosyo – Demografik Bilgi Formu, Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği (TCAÖ), İki Boyutlu Benlik Saygısı Ölçeği (İBBSÖ) ve İlişkisel Yaşlanma Kaygısı Ölçeği (İYKÖ) kullanılmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS – 25 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Bu doğrultuda analizler için normal dağılım mevcutsa Pearson Korelasyonu, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANOVA normal dağılım mevcut değilse Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Ayrıca toplumsal cinsiyet algısı, benlik saygısı ve yaşlanma kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi için Pearson Korelasyon; yordayıcılık analizlerinde doğrusal ve çoklu doğrusal regresyon analizleri uygulanmıştır. Çalışma sonucunda benlik saygısı puanları ile ilişkisel yaşlanma kaygısı puanları, kişisel içselleştirilmiş yaşlanma kaygısı puanları ve yaşlılara karşı kolektif yakınlık puanları arasında negatif yönlü ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bireylerin toplumsal cinsiyet algısı ile kişisel içselleştirilmiş yaşlanma kaygısı puanları ve ilişkisel yaşlanma kaygısı puanları arasında bir ilişki saptanmamıştır. Toplumsal cinsiyet algısı ile yaşlılara karşı kolektif yakınlık puanları arasında ise pozitif yönlü ilişki bulunmuştur. Bunlara ek olarak toplumsal cinsiyet algısı ve benlik saygısının bireylerin kişisel içselleştirilmiş yaşlanma kaygısı, ilişkisel yaşlanma kaygısı ve yaşlılara karşı kolektif yakınlık puanlarını bir bütün olarak yordadığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular ilgili yerli ve uluslararası araştırmalar ile tartışılmıştır. Mevcut değişkenleri bir arada inceleyen başka bir çalışmaya rastlanmaması sebebiyle çalışmanın, gelecekte gerçekleştirilecek toplumsal cinsiyet algısı, benlik saygısı ve yaşlanma kaygısı konularıyla ilgili araştırmalara yol gösterici bir nitelikte olduğu söylenebilmektedir. Anahtar Kelimeler: Yaşlanma Kaygısı, Toplumsal Cinsiyet, Benlik Saygısı
Termik santralde çalışan personellerin travmatik stres belirtileri, sıkıntıya dayanma gücü ve psikolojik sağlamlık düzeylerinin incelenmesi
Araştırmanın amacı, Termik santralde çalışan personellerin travmatik stres belirtileri; demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı ve travmatik stres düzeyleri ile sıkıntıya dayanma ve psikolojik sağlamlık düzeyleri ile anlamlı bir ilişki olup olmadığının belirlenmesi olup ve literatüre katkı sağlamasıdır. Araştırmanın çalışma grubunu Afşin-Elbistan Termik Santralinde çalışan 292 personel oluşturmaktadır. Bu araştırmada basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile örneklem belirlenmiştir. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Travma Sonrası Stres Bozukluğu Belirtileri Ölçeği-Kendini Değerlendirme Formu (TSSBBÖ-KD), Sıkıntıya Dayanma Ölçeği, Yetişkin Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği veri toplama aracı kullanılmıştır. SPSS 24 yazılımı kullanılarak istatistiksel analizler yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak değerlendirilmiştir. Termik santralde çalışmaya alınan bireylerin %87,3'ü erkek, %74'ü evli, %56,2'si lise mezunu, %68,8'inin gelir düzeyi 2002-4000 arasında, %36'sının görev süresi 1-3 yıl ve %6,5'inin saldırı yaşadığı belirlenmiştir. Değişkenler arası ilişkiler için en az biri normal dağılmayan ya da ordinal ise korelasyon katsayıları ve istatistiksel anlamlılıklar Spearman testi ile hesaplanmıştır. Normal dağılım göstermeyen bağımsız iki grubun karşılaştırılması için Man Whitney U testi kullanılırken; normal dağılım göstermeyen üç grupta Kruskal Wallis testi ile kullanıldı. Sonuç olarak travma sonrası stres bozukluğu belirtileri değerleri ile cinsiyet arasında anlamlı bir fark bulunurken, yaş, haftalık çalışma süresi, görev süresi ve aylık gelir arasında anlamlı fark bulunamamıştır. Travma sonrası stres bozukluğu belirtileri ile sıkıntıya dayanma gücü arasında istatistiksel anlamda ilişki saptanmıştır p<0,05.Travma sonrası stres bozukluğu belirtileri ile yetişkin psikolojik sağlamlık arasında istatiksel anlamda ilişki belirlenmiştir.
Orta çocukluk dönemi çocukların bağlanma stilleri ile bilgisayar oyun bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmada 3, 4, 5 ve 6. sınıf öğrencilerinin bilgisayar oyun bağımlılığı ile çocukların bağlanma stilleri arasındaki ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla 2020-2021 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Kadıköy ilçesinde bulunan Özel Atacan Eğitim Kurumları'nda öğrenim gören 150 öğrenciyeölçekler uygulanmıştır. Araştırmada Sosyodemografik Veri Formu, Kerns Güvenli Bağlanma Ölçeği, Yakın İlişkilerde Yaşantılar II Envanteri ve Çocuklar için Bilgisayar Oyun Bağımlılığı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan veriler bilgisayar ortamına aktarılarak IBM SPSS 25.0 yardımıyla çözümlenmiştir. Orta çocukluk dönemi çocukların bağlanma stilleri ile bilgisayar oyun bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesinde Pearsonkorelasyon testi ile araştırılmıştır. Araştırmanın sonucunda, çocukların bağlanma stilleri ile bilgisayar oyun bağımlılığı arasında anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür. Bulgulara göre, çocuklar için bilgisayar oyun bağımlılığı ölçeğinin dört alt boyutu olan bilgisayarda oyun oynamaktan vazgeçememe ve engellendiğinde rahatsız olma, bilgisayar oyununu hayalinde yaşatma ve gerçek hayatıyla ilişkilendirme, bilgisayar oyunu oynamaktan dolayı görevlerini aksatma, bilgisayar oyunu oynamayı başka etkinliklere tercih etme kerns bağlanma ölçeği ile negatif yönlü ve orta derece bir korelasyon ilişkisi içinde olduğu yani güvenli bağlanmada azalma olduğu ortaya çıkmıştır. Diğer yandan kaygı ve kaçınma alt boyutlarıyla da pozitif yönlü bir ilişki olduğu, kaçınma düzeylerinde artış olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: bilgisayar oyun bağımlılığı, bağlanma stilleri, orta çocukluk dönemi, güvenli bağlanma, kaygılı bağlanma, kaçıngan bağlanma.
Üniversite öğrencilerinin madde kullanma eğilimlerinde öznel sıkıntıları açma ve duygusal öz farkındalık etkisi
Bu çalışma üniversite öğrencilerinin madde kullanma eğilimlerinde öznel sıkıntıları açma ve duygusal öz farkındalık etkisi ilişkiselliğini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemi Haliç Üniversitesi Sütlüce Kampüsü'nde aktif öğrenim gören 7203 kişi arasından seçilmiş 240'ı kadın 133'ü erkek olan 373 öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcılara "Sosyo-demografik Bilgi Formu", "Madde Kullanma Eğilimi Ölçeği (Türkçe SAP)", "Duygusal Öz Farkındalık Ölçeği (Türkçe DDI)", "Öznel Sıkıntıları Açma Ölçeği (DÖFÖ)" uygulanmıştır. Araştırma sonucuna göre Üniversite öğrencilerinde madde kullanma eğilimleri ve öznel sıkıntıları açma, madde kullanma eğilimleri ve duygusal öz farkındalık, öznel sıkıntıları açma ve duygusal öz farkındalık arasında anlamlı düzeyde korelasyonel bir ilişki bulunmuştur. Bunlara ek olarak öznel sıkıntıları açma ile duygusal öz farkındalıkta erkek katılımcıların ortalaması, kadın katılımcıların ortalamasından anlamlı düzeyde yüksektir, değişkenlerin yaşa göre farklılaşmadığı, sigara ve alkol kullanan katılımcıların sigara ve alkol kullanmayan katılımcılara göre oranı fazla olup, duygusal öz farkındalığın ailenin gelirine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı, madde kullanma eğiliminin anne ve babanın çocuk yetiştirme tutumuna göre anlamlı düzeyde farklılaştığı, madde kullanma eğilimi ve duygusal öz farkındalık psikiyatrik tanı öyküsüne göre anlamlı düzeyde değişmekte olup, değişkenlerin ailede psikiyatrik tedavi öyküsü ve ailede sigara kullanan birey bulunma durumuna göre farklılaşmadığı, değişkenlerin ailede alkol kullan birey bulunma durumuna göre farklılaşmadığı, geçmişte herhangi bir dönemde madde kullanma durumuna göre farklılaştığı gibi bulgular elde edilmiştir.
Üniversite öğrencilerinin erken dönem uyumsuz şemaları ile psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin erken dönem uyumsuz şemaları ile psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu amaçla, Haliç Üniversitesinde öğrenimlerini devam eden 60 kadın ve 60 erkek öğrenci olmak üzere toplamda 120 üniversite öğrencisine Demografik Bilgi Formu, Young Şema Ölçeği ve Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği uygulanmıştır. Çalışmanın temel sorularının yanıtlanması için örneklemin ölçeklerden aldığı puanların normal dağılıma uygunluğuna göre bağımsız örneklem t testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. İstatistiksel analizler sonucunda, erken dönem uyumsuz şemalar ile psikolojik dayanıklılık arasında anlamlı ilişkiler bulunduğu tespit edilmiştir. Erken dönem uyumsuz şemalardan duyguları bastırma ve cezalandırılmanın cinsiyete göre farklılaştığı bulunmuştur. İç içe geçme/bağımlılık, kendini feda ve terk edilme şemaları ile psikolojik dayanıklılığın alt boyutu olan meydan okumanın kardeş sayısına göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Duygusal yoksunluk, başarısızlık, karamsarlık, sosyal izolasyon /güvensizlik, iç içe geçme/bağımlılık, cezalandırılma ve kusurluluk şemaları ile psikolojik dayanıklılığın kontrol alt boyutunun aile gelir durumuna göre farklılaştığı bulunmuştur. Tehditler karşısında dayanıksızlık dışındaki tüm şemaların çocukluk çağı travmalarına göre farklılaştığı buna karşın psikolojik dayanıklılık ve alt boyutlarında bir farklılaşma gözlenmediği; yetişkinlik çağı travmalarına göre tüm şemaların ve psikolojik dayanıklılığın kontrol boyutunun farklılaştığı tespit edilmiştir. Duygusal yoksunluk şemasının psikolojik dayanıklılıkla negatif yönde ilişkisi, başarısızlık şemasının psikolojik dayanıklılık ve psikolojik dayanıklılığın meydan okuma ve kendini adama alt boyutları ile negatif yönde ilişkisi, onay arayıcılık şemasının psikolojik dayanıklılık ve psikolojik dayanıklılığın meydan okuma ve kontrol alt boyutları ile pozitif yönde ilişkisi, ayrıcalıklılık/yetersiz öz denetim şemasının psikolojik dayanıklılık ve psikolojik dayanıklılığın meydan okuma ve kontrol alt boyutları ile pozitif yönde ilişkisi, kendini feda şemasının psikolojik dayanıklılık ve psikolojik dayanıklılığın kendini adama ve kontrol boyutları ile pozitif yönde ilişkisi, cezalandırılma şemasının psikolojik dayanıklılığın kontrol boyutu ile pozitif yönde ilişkisi, yüksek standartlar şemasının psikolojik dayanıklılık ve psikolojik dayanıklılığın kendini adama ve kontrol boyutları ile pozitif yönde ilişkisi bulunmuştur. Analizler sonucunda elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: erken dönem uyumsuz şemalar, psikolojik dayanıklılık, travma
Kadın üniversite öğrencilerinin şiddet mağduriyeti ile bağlanma stilleri, ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmaları ve başa çıkma tutumları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Bu çalışmada kadın üniversite öğrencilerinin şiddet mağduriyeti ile bağlanma stilleri, ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmaları ve başa çıkma tutumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya 2019 yılında İstanbul Haliç Üniversitesinde öğrenim görmekte olan kadın Üniversite öğrencileri olmak üzere toplamda 417 kadın katılım sağlamıştır. Araştırmaya ''Gönüllülük esası çerçevesinde'' katılan kadınların 13' ü çalışmayı yarıda bırakmıştır. Toplamda 404 kadın çalışmamıza katkıda bulunmuştur. Katılımcılara araştırmacı tarafından geliştirilen Demografik Form haricinde bu çalış-mada katılımcılar üzerinde kullanılan ölçekler; Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II (YIYE-II), İlişkilerle İlgili Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği, Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği COPE-R ölçekleri kullanılmıştır. Ölçek sahiplerinden ölçekle-rini kullanabilmemiz için önceden mail yoluyla izin alınmıştır. Yürütülen araştırmada çalışmaya katılan bireylerin ilişkilerle ilgili bilişsel çar-pıtmaların ve başa çıkma tutumlarının kaygılı bağlanmanın %38,1' lik kısmını yorda-yabildiği, kaçıngan bağlanmanın 14,1' lik kısmını yordayabildiğini ortaya koymakta-dır. Alt ölçekler arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır, bu sonucun literatür ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Demografik formdaki değişkenler ile alt ölçeklerin farklılaş-ma durumlarına bakıldığında; katılımcıların anne ve babalarının durumları, annelerinin çocuk yetiştirme tutumları, babalarının çocuk yetiştirme tutumları, mevcut durumda romantik ilişki halinde olup olmama durumları, hayatlarının herhangi bir döneminde şiddete maruz kalma durumları ve yaşadıkları şiddetten dolayı psikiyatriye veya psi-koloğa başvurma davranışları arasında alt ölçeklerle karşılaştırıldığında anlamlı dere-cede farklılık olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.
Çalışan kadınların internet ve sosyal medya bağımlığının sosyal kaygı ile ilişkisi
Bu araştırmada, çalışan kadınların sosyal medya ve internet bağımlılıklarının, sosyal kaygı düzeyleri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. 248 katılımcıdan oluşan katılımcı grubuna kişisel bilgi formu, BAPİNT, sosyal medya bağımlılığı ölçeği ve Liebowitz sosyal kaygı ölçeğini içeren anket formu uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre sosyal medya bağımlılığı faktörlerinden duygu durum düzenleme, tekrarlama ve çatışma ile birlikte internet bağımlılığı faktörlerinden tanı ve yaşam üstüne etkilerinin, kaygı düzeyi üzerinde anlamlı etkisi vardır. Bununla birlikte, sosyal medya bağımlılığı faktörlerinden duygu durum düzenleme, tekrarlama ve çatışma ile birlikte internet bağımlılığı faktörlerinden yaşam üstüne etkileri ve şiddetli isteğin kaçınma düzeyi üzerinde anlamlı etkisi vardır. Meşguliyet, duygu durum düzenleme, tekrarlama, çatışma, tanı, yaşam üstüne etkileri, motivasyon ve internet bağımlılık şiddeti düzeyleri yaşa göre değişmektedir. Meşguliyet, duygu durum düzenleme, tekrarlama, çatışma, tanı, yaşam üstüne etkileri, motivasyon, internet bağımlılık şiddeti, kaygı ve kaçınma düzeyleri medeni duruma göre değişmektedir. Meşguliyet, tanı, yaşam üstüne etkileri, şiddetli istek, internet bağımlılık şiddeti, kaygı ve kaçınma düzeyleri eğitim durumuna göre değişmektedir. Meşguliyet, duygu durum düzenleme, tekrarlama, tanı, motivasyon, internet bağımlılık şiddeti, kaygı ve kaçınma düzeyleri aylık gelire göre değişmektedir. Şiddetli istek, kaygı ve kaçınma düzeyleri haftalık çalışma süresine göre değişmektedir.
Sağlık çalışanı kadınların anksiyete düzeyleriyle stresle baş etme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırma sağlık çalışanı kadınların stresle başa çıkma tarzlarının ve kaygı düzeylerinin belirlenmesi; kaygı ile stresle başa çıkma arasındaki ilişkinin ortaya koyulması amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda 395 sağlık sektörü çalışanı kadına Beck Kaygı Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği'nden oluşan anket formu uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre kaygı; iyimser yaklaşım, kendine güvenli yaklaşım ve sosyal desteğe başvurma düzeyini azaltırken; kendine güvensiz yaklaşım ve boyun eğici yaklaşımı artırmaktadır. Katılımcıların stresle başa çıkma tarzlarına ilişkin tüm faktörleri ve kaygı düzeyleri yaşa ve görev türüne göre değişmektedir. Eğitim düzeyine göre iyimser yaklaşım, kendine güvensiz yaklaşım, boyun eğici yaklaşım, sosyal desteğe başvurma ve kaygı değişirken; kendine güvenli yaklaşım, sosyal desteğe başvurma ve kaygı düzeylerinde medeni durum açısından farklılıklar görülmüştür. Katılımcıların sahip olduğu çocuk sayısına göre kendine güvenli yaklaşım, kendine güvensiz yaklaşım, boyun eğici yaklaşım, sosyal desteğe başvurma ve kaygı düzeyleri farklılaşmaktadır. Nöbet tutuma açısından yapılan değerlendirmede iyimser yaklaşım ve kendine güvensiz yaklaşımda anlamlı farklılıklar görülmüştür. Haftalık çalışma süresine göre ise iyimser yaklaşım, kendine güvenli yaklaşım, kendine güvensiz yaklaşım, boyun eğici yaklaşım ve kaygı değişirken; sağlık sektöründe çalışmaktan memnun olma durumuna göre iyimser yaklaşım, boyun eğici yaklaşım ve kaygının farklılaştığı belirlenmiştir.