Theses supervised by Dr. Öğr. Üyesi Osman Yıldızlar
10 theses · Avrasya University
Arıcılık sektöründe iş sağlığı ve güvenliği risklerinin araştırılması: Yukarı Çoruh Vadisi bölgesi ve Bayburt örneği
Arıcılık sektöründe iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk faktörlerini belirlemeye yönelik yapılan bu çalışmada; arıcılık konusunda önemli bir potansiyele sahip olan Yukarı Çoruh Vadisi ile Bayburt İlinde faaliyet gösteren 13 arılıkta, arıcılarla yüz yüze görüşme ve derinlemesine mülakat yapılarak toplanan veriler ışığında, Fine-Kinney risk analiz yöntemi kullanılarak ergonomik, fiziksel, biyolojik riskler ile özellikle tarım ilaçları ve arı hastalıklarına karşı kullanılan kimyasal maddelere mesleki maruziyetler ve halk sağlığı açısından büyük öneme sahip olan balda kalıntı temelli kimyasal riskler ile bu risklere karşı alınması gereken önlemler ortaya konulmuştur. Yapılan risk değerlendirmesi sonucunda 5 adet ergonomik, 4 adet fiziksel, 6 adet kimyasal ve 2 adet biyolojik risk faktörü tespit edilmiş, 13 adet bal örneğinde yapılan ağır metal analizi sonucunda tüm örneklerde ağır metal tespit edilmiş ancak sadece 2 örneğin FAO-WHO Birleşik Gıda Kodeksinin gıdalarda tanıdığı maksimum ağır metal oranlarına uyumluluk göstermediği, arıcıların arı hastalık ve zararlılarına karşı kullandığı ilaç kalıntısı analizleri sonucunda 3 örnekte sulfametzin, 2 örnekte tetracycline, 2 örnekte streptomycine, pestisit analizleri sonucunda ise 2 örnekte coumaphoz ve 6 örnekte de amitraz kalıntısı tespit edilmiş, alınan örneklerin hiçbirinde naftalin kalıntısı tespit edilememiştir.
Sağlık personelinin çalışan sağlığı ve güvenliği kültürü algı düzeylerinin belirlenmesi
Bu çalışma, Artvin İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı hastanelerinde çalışan sağlık profesyonellerinin çalışan sağlığı ve güvenliği kültürü algı seviyelerini belirlemeye yönelik tanımlayıcı bir saha çalışmasıdır. Çalışmada veriler Yorgun ve Atasoy tarafından geliştirilen Çalışan Sağlığı Ve Güvenliği Kültürü Ölçeği aracılığı ile toplandı. Veriler SPSS for Windows 16,0 programında ölçeğin yapı uygunluğunu test ekmek için doğrulayıcı faktör analizi ve iç geçerlilik uygunluğu için Cronbach's Alpha katsayısı belirleme analizleri yapıldı. Verilerin normal dağılıma uygunluğunun test edilmesi için Kolmogorov Smirnov/Shapiro- wilk testi kullanıldı. Değişkenler normal dağılıp dağılmamalarına göre Mann Whitney-U ve Kruskall Wallis ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testleri ile analiz edildi. Ölçek faktörlerinin kendi aralarında ve genel ölçek değeri ile olan ilişkisini belirlemek amacı ile Sperman Korelasyon testi yapıldı. Sonuçlar %95 güven aralığında p<0.05 düzeyi anlamlı olarak kabul edildi. Çalışmada; Ölçek genel ortalama ve yüzdesi (3.74±0.67,%75) ve en yüksek ortalama ve yüzdesi (4.05±0.74,%81) "Enfeksiyon Önleme" alt boyutu, en düşük ortalama ve yüzdesi (3.52±0.93,%70) ise "Şiddeti Önleme" alt boyutudur. Çalışan sağlığı ve güvenliği kültürü algısı ile çalışanların cinsiyetleri, çalışan güvenliği hakkında eğitim alma, meslek, eğitim, yaş grupları, ünitede çalışma süresi ve toplam hizmet yılı durumu anlamlı bir farklılık gösterdiği, ölçeğin tüm alt boyutlarının hem kendi aralarında hem de genel algı oranı ile p<0.01değerine göre anlamlı ilişki olduğu ve oluşturulan toplam 15 hipotezin 8'i kabul 7'si red edildi. Analiz sonuçlarına göre çalışanların Çalışan Sağlığı ve Güvenliği Kültürü algılarının yüksek olduğu görüldü. Anahtar Kelimeler: Sağlık Çalışanı, İş Sağlığı ve Güvenliği, Çalışan Sağlığı ve Güvenliği Kültürü
Hemşirelerin hasta bakımında yaşadıkları mesleki risklerin kaygı düzeylerine etkisi (Gümüşhane ili örneği)
Amaç:Bu araştırma GümüşhaneDevlet Hastanesinde görev yapan hemşirelerin hasta bakımında yaşadıkları mesleki risklerin kaygı düzeylerine etkisini belirlemeyi amaçlamaktadır. Yöntem:Kesitsel, tanımlayıcı tipte olan çalışmanın evrenini Gümüşhane Devlet Hastanesi'nde görev yapan hemşireler (136 kişi) oluşturmaktadır. Evrenin tümü araştırma kapsamına alınmış ve 108 kişiye ulaşılmıştır. Araştırmanın verileri; sosyo-demografik özellikler, çalışma ortamı kaynaklı risk ve tehlikeler, İş Sağlığı ve Güvenliği uygulamalarını etkilediği düşünülen faktörler ile Sağlık Çalışanlarının Güvenliği Ölçeği (SÇGÖ) ve Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) sorularından oluşan anketin direkt gözlem altında uygulanmasıyla toplanmıştır. Verilerin analizi t testi, tek yönlü varyans (ANOVA) analizi, regresyon ve korelasyon ileri analizler kullanılarak yapılmıştır. Bulgular:Araştırmamıza katılan hemşirelerin%86.9'u kadın, %13.1'i erkekolup yaş ortalamaları 28.47±7.36'dır.Sağlık Çalışanlarının Güvenliği Ölçeği (SÇGÖ) puan ortlaması 136.3 ve Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) puan ortalaması 18.9 olarak bulunmuştur. Sonuç:Bu araştırmada SÇGÖ ile BAÖ arasında negatif yönde, zayıf derecede ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Sağlık çalışanı güvenlik ölçeği puanı arttıkça, beck anksiyete ölçeği puanı azalmıştır. Hastanelerdeki iş sağlığı ve güvenliği davranışları olumlu yönde arttıkça, anksiyete düzeyinin düşeceği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Hastane, Hemşireler, Çalışan sağlığı güvenliği."
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun sahada uygulanması (Erzurum Şeker Fabrikası örneği)
Amaç: Araştırma 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanununun çalışanlar tarafından uygulaması, eksiklerin tespiti, karşılaşılan sorunların çözümleri üzerinde çalışma yapmak üzere planlanmıştır. Yöntem: Araştırma, Erzurum Şeker Fabrikası'nda yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, 240 fabrika çalışanı oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini evrenden gönüllülük esasına bağlı olarak çalışmayı kabul eden 42 fabrika çalışanı oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak 35 sorudan oluşan anket yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS programı ile Ki-Kare testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan çalışanların büyük bölümünün tecrübeli çalışanlardan oluştuğu, bunun sonucu olarak İSG kurallarının bilinmesi ve uygulanması noktasında sektördeki diğer tesislere göre daha iyi durumda olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Sonuç: Araştırmaya katılan çalışanların 6331 sayılı kanun ve ilgili yönetmelikler hakkında bilgi sahibi oldukları anlaşılmıştır. İSG eğitimi, kurallara uyma, tehlike ve riskler, iş kazası ve meslek hastalıkları, sağlık kontrolleri konularında birçok eksik uygulamanın olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: 6331 sayılı kanun, fabrika, çalışanlar
Lise öğrencilerinde akran zorbalığı ve akran mağduriyeti: Madenli Beldesi örneği
Amaç: Bu araştırma; lise öğrencilerinde akran zorbalığı ve akran mağduriyeti davranışlarının sıklığını, akran zorbalığı ve akran mağduriyeti türlerinin demografik özelliklere göre değişimini incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı türdeki araştırma, 20 Mayıs-9 Haziran 2016 tarihleri arasında, Rize ili Madenli Beldesinde, pansiyonları ile aynı kampüste bulunan Fen ve Meslek Lisesindeki 478 öğrenci ile yapılmıştır. Verilerin toplanabilmesi için etik kurul izinleri ve rızalar alınmıştır. Veriler, "Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği- Ergen formu" ve anket formu kullanılarak, öğrencilerin öz bildirimlerine dayalı, yüz yüze görüşmeyle toplanmıştır. Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) for Windows 20.0 programı ile değerlendirilmiştir. Analizinde ise yüzde, ortalama, Kolmogorov Smirnov testi, Tek yönlü varyans analizi, Bağımsız Gruplarda t- testi ve TUKEY testi kullanılmıştır. Bulgular: Öğrencilerde "el-kol şakası yaparak rahatsız etme" zorbalığı %18.2 ve mağduriyeti %23.6 ile yaygın bulunmuştur. Fiziksel zorbalık %51.6 ve mağduriyeti %46 ile diğer türlerden daha fazla bulunmuştur. 9.sınıflar diğer sınıflara göre daha fazla zorba ve mağdur bulunmuştur. Zorbalık %17.3 ile en fazla pansiyonda olmaktadır. Öğrenciler zorbalıkta en fazla %62.1 ile kendilerini savunup, %45.4 ile arkadaşlarından yardım almaktadır. Ailesine zorbalığa uğradığını söyleyenlerin oranı %3.4 ile en az bulunmuştur. Öğrencilere göre zorbalığa %54 ile disiplin cezası ile müdahale edilmektedir. Sonuç: Öğrenciler arasındaki fiziksel zorbalık ve mağduriyeti davranışları ile risk grubu olan 9.sınıf öğrencileri, okul pansiyonunda kalan tüm öğrenciler için gerekli tedbirler alınmalıdır. Anahtar Kelimeler: Zorbalık, Akran zorbalığı, Mağduriyet, Lise Öğrencileri
Evde sağlık hizmetleri biriminden hizmet alanların hizmetten faydalanma durumlarının yaşam kalitelerine etkisi: İshakoğlu çayeli ve Rize devlet
Amacı; İshakoğlu Çayeli ve Rize Devlet Hastanesi Evde Sağlık Hizmetleri Birimlerinden hizmet alanların bu hizmete erişilebilirlik düzeylerini, hizmetten faydalanma durumlarını ve alınan hizmetin yaşam kalitesi üzerine etkilerini belirlemeye yönelik olan bu çalışma kesitsel ve tanımlayıcı araştırma modelinde yapılmak üzere tasarlandı. Çalışmada veriler iki farklı anket seti kullanılarak toplandı. Bunlardan birincisi, İncesu ve arkadaşları tarafından oluşturulmuş soru seti diğeri ise Batı Avrupa Yaşam Kalitesi Araştırma Topluluğu olan EuroQol grubu tarafından geliştirilen EQ-5D yaşam kalitesi ölçeğidir. Örneklem seçimi için tam sayım yöntemi benimsendi ve evrenin bütününe ulaşılmak hedeflendi. Çalışmada veriler, SPSS for Windows 16,0 paket programında değerlendirildi. Değerlendirme sürecinde tanımlayıcı istatistiksel metotlara ek olarak değişkenlerin normal dağılıp dağılmadığına bakmak için Shapiro-Wilk, normal dağılım göstermeyen sürekli değişkenlerin analizinde Mann Whitney-U ve Kruskall Wallis testleri, ölçekler arası ilişkinin ortaya çıkartılmasında ise Sperman Korelasyon testi uygulandı. Sonuçlar %95'lik güven aralığında, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. Çalışmada; hastaların verilen hizmetten üst düzeyde faydalandıkları, hizmete rahatlıkla erişebildikleri ve hizmetten faydalanma durumları ile yaşam kalitesi ölçeği arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı, buna karşın VAS yaşam kalitesi skoru arasında pozitif yönlü bir ilişkinin olduğu ve çalışma modelinden hareketle oluşturulan toplam 23 hipotezden ise 17'si kabul 6'sı red edildi. Anahtar Kelimeler: Evde Sağlık Hizmetleri, Hizmetten Faydalanma, Yaşam Kalitesi
Kamu hastanelerinde motivasyonun örgütsel bağlılığa etkisi: Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi uygulaması
Günümüzün çalışma hayatında çok hızlı bir şekilde farklılaşma ve ilerleme için motivasyonun ve örgütsel bağlılığın gerekli olduğu ortaya çıkmıştır. Sağlık hizmet sunumlarında motivasyon ve örgütsel bağlılığa gereksinim zaman ilerledikçe daha çok artış göstermekte olup, motivasyonun ve örgütsel bağlılığın yardımı bulunmadan fonksiyonel bir sağlık hizmet sunumunun yapılması olanaklı değildir. Sağlık hizmet sunumlarında yeri olan ve sağlık sektöründe gelişim için gerekli olduğu kabul edilen olguların en önlerinde motivasyon ve örgütsel bağlılık bulunmaktadır. Amacı; Erzincan Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi hemşirelerinde motivasyonun, örgütsel bağlılığa etkisini belirlemeye yönelik olan bu çalışma, kesitsel ve tanımlayıcı araştırma modelinde yapılmak üzere planlandı. Çalışmanın verileri, literatür taraması yapıldıktan sonra araştırmacı tarafından oluşturulan soru seti aracılığı ile toplanmıştır. Soru seti toplam 218 katılımcıya uygulama yapılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 23.0 paket programına aktarılarak tüm değişkenlerin katılımcılar tarafından aynı düzeyde algılanıp algılanmadığını belirmek için bağımsız örneklem T- testi ve ANOVA, değişkenlerin arasındaki ilişkilerin belirlenmesi için korelasyon, motivasyonun örgütsel bağlılığa etkisini ölçmek için regresyon analizleri kullanılmıştır. Sonuçlar ortalama, standart sapma, min-max, sıklık ve yüzde olarak ifade edilerek p< 0.0 değeri istatistiksel olarak anlamlı olarak kabul edilmiştir. Sonuç olarak, hemşirelerin örgütsel bağlılık ve motivasyon düzeyleri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bir başka anlatımla hemşirelerin, motivasyon düzeylerinin örgütsel bağlılıklarını yordamaktadır. Anahtar Kelimeler: Bağlılık, Motivasyon, Örgütsel Bağlılık
Çay fabrikası çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği eğitimi yeterliliği
İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili geçmişten günümüze birçok çalışma yapılmıştır. Sanayinin gelişmesi ile çalışma ortam koşulları değişmiş ve iş yerlerinde olumsuz çalışma koşulları sonucunda iş kazaların ve meslek hastalıklarında önemli miktarda artış olmuştur. Yaşanan bu iş kazaları ve meslek hastalıkları çalışanlardaki iş sağlığı ve güvenliği farkındalığının oluşmasını önemli hale getirmiştir. İş sağlığı ve güvenliği eğitimleri, çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği farkındalığı kazandırarak çalışma ortamında güvenlik kültürünün oluşturulmasında önemli bir uygulama basamağı olmuştur. Bu çalışmada, iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin önemi göz önündebulundurularak çalışanların iş sağlığı ve güvenliği farkındalığına etkisi incelenmiştir.
Mesleki ve teknik anadolu liselerinde görev yapan öğretmenlerin iş sağlığı ve güvenliği algı düzeyinin belirlenmesi (Trabzon örneği)
Ülkemizde iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları oldukça yeni olup iş sağlığı ve güvenliğini kültürünü oluşturmak için büyük bir zamana ihtiyaç vardır. Bu kültürün oluşumunda büyük bir rolü olduğunu düşündüğüm okullar, burada öğrenim gören öğrenciler, görev yapan öğretmenler ülke nüfusunun büyük bir çoğunluğunu oluşturmaktadır. Bu yüzden okullarda oluşturulacak iş sağlığı ve güvenliği kültürünün sağlam temellere dayanması, ilerleyen zamanlarda iş hayatına atılacak öğrenciler için büyük önem taşımaktadır. Ekonomik ve sosyal sektörler, iş gücü taleplerinin birçoğunu mesleki ve teknik Anadolu liseleri karşılamaktadır. Mesleki ve teknik Anadolu lisesinden mezun olan öğrencilerin birçoğu direkt olarak iş hayatına atılmaktadır. Tehlikeli sınıfta yer alan mesleki ve teknik Anadolu liseleri iş sağlığı ve güvenliği kültürünün oluşmasında önemli ölçüde katkı sağlamaktadır. Bu araştırmada mesleki ve teknik liselerde görev yapan öğretmenlerin iş sağlığı ve güvenliğini algı düzeylerinin belirlenmesi ve bu algı düzeyine verilen temel eğitimin etkili olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırma Trabzon ilinde bulunan mesleki ve teknik Anadolu liselerinde görev yapan öğretmenlere yüz yüze anket uygulaması yapılarak yapılmıştır. Veriler SPSS programıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçları değerlendirildiğinde öğretmenlerinin iş sağlığı ve güvenliği algı düzeyinin olması gerekenden düşük olduğu tespit edilirken, verilen temel eğitimle algı düzeyi arasında pozitif bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler : Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, iş sağlığı ve güvenliği, iş sağlığı ve güvenliği algı düzeyi, iş sağlığı ve güvenliği kültürü
Sağlık çalışanlarında iş kaynaklı risklerin değerlendirilmesi (Artvin ili hastaneleri örneği)
Bu araştırma Artvin Devlet Hastanesi ve Şavşat Devlet Hastanesinde görev yapan sağlık çalışanlarının sağlık hizmeti sunumu esnasında maruz kaldıkları tehlike ve riskleri belirlemek ve bu tehlikelerini değerlendirmek ve bunun anksiyete üzerine etkisini tespit etmek amacı ile yapılan kesitsel, tanımlayıcı ve analitik tipte bir araştırmadır. Değişik etkenlere bağlı olarak gelişebilecek mesleki iş kazalarını ve risklerini değerlendirmek ve bu risklerden etkilenme derecesini en az düzeye indirerek öneriler geliştirmek amacıyla planlanmıştır. Araştırmanın evrenini Artvin Devlet Hastanesi ve Şavşat Devlet Hastanesi (Hemşeri, Ebe, ATT, Ssğlık Memuru, Lab.Tek., Rönt. Tek.) çalışanları oluşturmaktadır. Araştırmada kolayda örneklem yöntemi ile 200 çalışana ulaşılmıştır. Araştırmanın verileri; sosyodemografik özellikler (yaş, cinsiyet, medeni durum, ekonomik durum, eğitim durumu), hastane çalışma ortamı kaynaklı tehlike ve riskler algısı, sağlık durumları (beslenme, egzersiz, dinlenme, kronik hastalık, uyku, sigara, alkol, sağlık kontrolü vb.) ve çalışma şartlarını (hizmet süresi, çalışma saati, iş verimi vb.) içeren sorular ile Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ),DAS ve Sağlık Çalışanı Güvenliği Ölçeği (SÇGÖ) sorularından oluşan anketin direkt gözlem altında uygulanmasıyla toplanmıştır. Sağlık Çalışanlarının BAÖ ve DAS puanları arasında pozitif yönlü ilişki mevcuttuken, SÇGÖ puanları ile BAÖ ve DAS puanları arasında negatif yönlü ilişki mevcuttur. Anahtar Kelimeler: Sağlık Çalışanı, Psikolojik Durum, Kaygı, Çalışma Ortamı