Theses supervised by Prof. Dr. İlknur Akgün
18 theses · Isparta University of Applied Sciences
Melezleme ve mutasyonla elde edilen iki sıralı arpa (Hordeum vulgare L.) genotiplerinde bazı tarımsal özelliklerin belirlenmesi
Bu çalışmada, 20 adet ileri generasyon melez arpa genotipi, 5 çeşit (İnce-04, Burakbey, Ünver, Larende ve Tarm-92) ve 5 adet mutant genotip (Tarm-92 çeşidine Cobalt–60 Gamma radyasyonu uygulamasından şeçilmiş) Isparta koşullarında bazı tarımsal özellikler ve kalite yönünden incelenmiştir. Araştırma Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri deneme alanlarında 2019-2020 yılları arasında, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüş ve metrekareye 500 adet tohum atılmıştır. Ekimle birlikte dekara 6 kg fosfor (P2O5) ve 5 kg azot (N) uygulanmış, azotun geri kalan kısmı (5 kg/da) kardeşlenme döneminde verilmiştir. Farklı genotiplerde bitki boyu, başak boyu, başakta başakçık sayısı, başakta tane sayısı, başakta tane ağırlığı, 1000 tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, kavuz oranı ve tanede protein oranı incelenmiş, bu özellikler arasındaki ilişkiler korelasyon analizi ile belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, tane verimini ve kaliteyi doğrudan veya dolaylı etkileyebilen özelliklerde (başak uzunluğunda M-4; başakçık sayısında M-14; başakta tane sayısında M-14 ve M-15; başakta tane ağırlığında M-4 ve M-10; bin tane ağırlığında M-20; hektolitre ağırlığında M-4, M-10, M-15 ve M-17; protein oranında G1, G2 ve M-5 genotipler) kontrol çeşitlerden daha üstün genotipler belirlenmiştir.
Farklı azotlu gübre uygulamalarında cin mısırının (Zea mays everta Sturt) tane verimi ve azot kullanım etkinliği ile bazı tarımsal özelliklerde genotipik varyasyonun belirlenmesi
Çalışmada, farklı azotlu gübre çeşidi [(Nitropower 33 ve Novatec 32 (yavaş salınımlı gübre)] ve azot dozunun [0, 8, 12, 16, 20 kg/da N], cin mısırı çeşitlerinde (PC912, SH3077) bazı tarımsal özellikler, azot kullanım etkinliği ve kalıtım derecesi (H) üzerine etkisi belirlenmiştir. Araştırma, Isparta Uygulama Bilimler Üniversitesinde Ziraat Fakültesine ait deneme alanında 2021 ve 2022 yıllarında Tesadüf Bloklarında Bölünen Bölünmüş deneme desenine göre yürütülmüştür. İncelenen verim ve kalite özellikleri üzerine çeşit, gübre ve doz uygulamalarının etkisi yıllara göre değişiklik göstermiş olmakla birlikte, istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir. Farklı gübre uygulamalarının tepe püskülü ve koçan püskülü çıkarma süresi, bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, bitkide koçan sayısı ve tane verimi üzerine etkisinin istatistiksel olarak önemli olduğu ve yavaş salınımlı gübresi uygulamasının tane verimine olumlu etki yaptığı tespit edilmiştir. Azot dozu uygulamalarının etkisinin ise tüm karakterlerde istatistiksel olarak önemli olduğu tespit edilmiştir. Doz arttıkça tepe püskülü, koçan püskülü çıkarma süreleri ve nişasta oranı azalırken, bitki boyu, koçan uzunluğu, koçan çapı, koçanda dane sayısı, bin tane ağırlığı, bitkide koçan sayısı, patlama hacmi, patlayan tane oranı, tane verimi, tanede protein oranı yükselmiştir. Yine azot dozu arttıkça, toprak üstü aksamınca kaldırılan azot miktarı artarken, azot alım ve kullanım etkinliği azalmıştır. Azottan yararlanma etkinliği ise azot dozlarında değişkenlik göstermiştir. Geniş anlamlı kalıtım derecesi tane veriminde etkili olan, koçandaki sıra sayısı, bin tane ağırlığı ve bitkide koçan sayısında yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak, Isparta koşullarında her iki cin mısırı çeşidinin de yetiştirilebileceği, yavaş salınımlı gübresi uygulamasının cin mısırı çeşitlerinde verim ve kalite özellikleri üzerinde önemli artış sağladığı belirlenmiştir.
Mutasyon ıslahı ile elde edilen maş fasulyesi hatlarının (M3 ve M4) bazı agronomik ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Bu çalışma, gama ışını uygulamalarıyla oluşturulan mutant maş fasulyesi hatlarının M3 ve M4 generasyonlarında agronomik ve kalite özellikleri yönünden değerlendirilmesi amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada, M3 generasyonuna ait 15 mutant hat ile kontrol genotipi ve tescilli Partow çeşidi ile karşılaştırılmış, M3 generasyonunda üstün performans sergileyen 8 hat seçilerek M4 generasyonunda yeniden değerlendirmeye alınmıştır. Denemeler, 2020 ve 2021 yıllarında tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüş ve bazı agronomik ve kalite özellikleri incelenmiştir. Her iki generasyonda da tüm özellikler bakımından hatlar ve genotipler arasında istatistiki açıdan önemli farklılıklar belirlenmiştir. Bitki boyu ve ilk bakla yüksekliği açısından kontrol genotiplerine göre daha yüksek ortalamalara sahip 2 hat (T25-2-4, T25-2-15) belirlenmiştir. Verim öğelerine göre T25-1-1, T25-2-4, 25-2-1 ve 100-2-24 hatları öne çıkmıştır. Tane verimi bakımından ise 75-3-1 ve 100-2-24 hatları her iki generasyonda da yüksek performans göstermiştir. Bazı hatlarda (75-3-1, 100-2-24) M4 generasyonunda kontrol genotipine ve Partow çeşidine kıyasla %9-20'ye varan verim artışı elde edilmiştir. Bu kapsamda 75-3-1, 100-2-24, T25-2-4 ve T25-2-15 hatları, verim, verim bileşenleri ve kalite özellikleri açısından gösterdikleri üstün performans nedeniyle ümitvar olarak bir sonraki generasyona aktarılmıştır. Elde edilen sonuçlar, gama ışını mutageninin maş fasulyesinde genetik çeşitliliği artırmada etkili bir yöntem olduğu ve bu teknikle geliştirilen hatların ıslah programlarında kullanılabilecek yüksek potansiyele sahip olduğu belirlenmiştir.
Azotlu gübre uygulamalarının farklı gelişme döneminde makarnalık buğday ve tritikalenin tane verimi ile bazı kalite özelliklerine etkisi
Bu araştırma, 2018-2019 vejetasyon döneminde Isparta koşullarında yürütülmüştür. Çalışmada 2 makarnalık buğday (Çeşit-1252 ve Kızıltan-91) ve 2 tritikale (Ümran hanım ve Karma- 2000) çeşidi kullanılmıştır. Araştırmada; farklı azotlu gübre uygulamalarının (nitropower 33 ve dinitroso) farklı gelişme döneminde (sarı olum, tam olum) besin elementi içeriğine ve tane verimine etkisi incelenmiştir. Araştırma Bölünen Bölünmüş Parseller Deneme planına göre 3 tekerrürlü kurulmuş ve 24 parselden oluşmuştur (2 azot uygulaması x 4 çeşit x 2 hasat zamanı x 3 tekerrür =48). Metrekareye 550 tohum atılmış ve ekimle birlikte bütün parsellere dekara 7 kg P2O5 ve 5 kg/da N uygulanmıştır. Azotun diğer yarısı ilkbaharda sapa kalkma başlangıcında verilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; nem oranı, protein oranı, bin tane ağırlığı, kül oranı, minerel besin elementi içerik ve oranları (Fe, Zn, Fosfor, K, Mg), hektolitre ağırlığı, başakta tane ağırlığı ve tane verimi üzerine çeşidin ve hasat zamanının etkisinin önemli olduğu belirlenmiştir. Farklı gübre uygulamalarının protein oranı, kül oranı, Fe, P, K, Mg içeriklerine ve başakta tane ağırlığına etkisi önemli bulunmuştur. Tane boyu üzerine yalnızca çeşidin etkisinin önemli olduğu tespit edilmiştir. Erken hasat döneminde birçok özellikte değerler (tane boyutu, tane verimi, başakta tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, P, Zn, Fe içerikleri, Mg, ve kül oranı, 1000-tane ağırlığı) azalırken, nem oranı, K ve protein oranları artmıştır. Yavaş salınımlı gübre (Dinitroso) uygulamasında; protein oranı, 1000-tane ağırlığı, kül oranı ve bazı minerel madde içerikleri (Fe, P, K ve Mg) önemli seviyede artmıştır. Yavaş salınımlı gübre uygulamasının tane verimi üzerine etkisi çeşide ve hasat dönemine göre farklılık göstermiştir. Sonuç olarak; tritikalenin erken hasat edilerek firik amacıyla kullanılabileceği ve yavaş salınımlı gübre uygulamasının tane kalitesi ve verimi üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir.
Azotlu gübre uygulamalarının farklı gelişme döneminde makarnalık buğday ve tritikalenin tane verimi ile bazı kalite özelliklerine etkisi
Bu araştırma, 2018-2019 vejetasyon döneminde Isparta koşullarında yürütülmüştür. Çalışmada 2 makarnalık buğday (Çeşit-1252 ve Kızıltan-91) ve 2 tritikale (Ümran hanım ve Karma- 2000) çeşidi kullanılmıştır. Araştırmada; farklı azotlu gübre uygulamalarının (nitropower 33 ve dinitroso) farklı gelişme döneminde (sarı olum, tam olum) besin elementi içeriğine ve tane verimine etkisi incelenmiştir. Araştırma Bölünen Bölünmüş Parseller Deneme planına göre 3 tekerrürlü kurulmuş ve 24 parselden oluşmuştur (2 azot uygulaması x 4 çeşit x 2 hasat zamanı x 3 tekerrür =48). Metrekareye 550 tohum atılmış ve ekimle birlikte bütün parsellere dekara 7 kg P2O5 ve 5 kg/da N uygulanmıştır. Azotun diğer yarısı ilkbaharda sapa kalkma başlangıcında verilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; nem oranı, protein oranı, bin tane ağırlığı, kül oranı, minerel besin elementi içerik ve oranları (Fe, Zn, Fosfor, K, Mg), hektolitre ağırlığı, başakta tane ağırlığı ve tane verimi üzerine çeşidin ve hasat zamanının etkisinin önemli olduğu belirlenmiştir. Farklı gübre uygulamalarının protein oranı, kül oranı, Fe, P, K, Mg içeriklerine ve başakta tane ağırlığına etkisi önemli bulunmuştur. Tane boyu üzerine yalnızca çeşidin etkisinin önemli olduğu tespit edilmiştir. Erken hasat döneminde birçok özellikte değerler (tane boyutu, tane verimi, başakta tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, P, Zn, Fe içerikleri, Mg, ve kül oranı, 1000-tane ağırlığı) azalırken, nem oranı, K ve protein oranları artmıştır. Yavaş salınımlı gübre (Dinitroso) uygulamasında; protein oranı, 1000-tane ağırlığı, kül oranı ve bazı minerel madde içerikleri (Fe, P, K ve Mg) önemli seviyede artmıştır. Yavaş salınımlı gübre uygulamasının tane verimi üzerine etkisi çeşide ve hasat dönemine göre farklılık göstermiştir. Sonuç olarak; tritikalenin erken hasat edilerek firik amacıyla kullanılabileceği ve yavaş salınımlı gübre uygulamasının tane kalitesi ve verimi üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir.
Azotlu gübre uygulamalarının farklı gelişme döneminde makarnalık buğday ve tritikalenin tane verimi ile bazı kalite özelliklerine etkisi
Bu araştırma, 2018-2019 vejetasyon döneminde Isparta koşullarında yürütülmüştür. Çalışmada 2 makarnalık buğday (Çeşit-1252 ve Kızıltan-91) ve 2 tritikale (Ümran hanım ve Karma- 2000) çeşidi kullanılmıştır. Araştırmada; farklı azotlu gübre uygulamalarının (nitropower 33 ve dinitroso) farklı gelişme döneminde (sarı olum, tam olum) besin elementi içeriğine ve tane verimine etkisi incelenmiştir. Araştırma Bölünen Bölünmüş Parseller Deneme planına göre 3 tekerrürlü kurulmuş ve 24 parselden oluşmuştur (2 azot uygulaması x 4 çeşit x 2 hasat zamanı x 3 tekerrür =48). Metrekareye 550 tohum atılmış ve ekimle birlikte bütün parsellere dekara 7 kg P2O5 ve 5 kg/da N uygulanmıştır. Azotun diğer yarısı ilkbaharda sapa kalkma başlangıcında verilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; nem oranı, protein oranı, bin tane ağırlığı, kül oranı, minerel besin elementi içerik ve oranları (Fe, Zn, Fosfor, K, Mg), hektolitre ağırlığı, başakta tane ağırlığı ve tane verimi üzerine çeşidin ve hasat zamanının etkisinin önemli olduğu belirlenmiştir. Farklı gübre uygulamalarının protein oranı, kül oranı, Fe, P, K, Mg içeriklerine ve başakta tane ağırlığına etkisi önemli bulunmuştur. Tane boyu üzerine yalnızca çeşidin etkisinin önemli olduğu tespit edilmiştir. Erken hasat döneminde birçok özellikte değerler (tane boyutu, tane verimi, başakta tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, P, Zn, Fe içerikleri, Mg, ve kül oranı, 1000-tane ağırlığı) azalırken, nem oranı, K ve protein oranları artmıştır. Yavaş salınımlı gübre (Dinitroso) uygulamasında; protein oranı, 1000-tane ağırlığı, kül oranı ve bazı minerel madde içerikleri (Fe, P, K ve Mg) önemli seviyede artmıştır. Yavaş salınımlı gübre uygulamasının tane verimi üzerine etkisi çeşide ve hasat dönemine göre farklılık göstermiştir. Sonuç olarak; tritikalenin erken hasat edilerek firik amacıyla kullanılabileceği ve yavaş salınımlı gübre uygulamasının tane kalitesi ve verimi üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir.
İki ve altı sıralı arpa (Hordeum vulgare L.) hat/çeşitlerinde genotip, çevre ve genotip x çevre interaksiyonunun kalite ile verim özellikleri üzerine etkisi
Bu çalışma, 2013-2014 ve 2014-2015 yetiştirme sezonlarında farklı agroekolojik özelliklere sahip Diyarbakır ve Adıyaman illerinde yürütülmüştür. Araştırma Güney Doğu Anadolu Bölgesi'ne uygun kaliteli yemlik ve maltlık arpa genotiplerini saptamak amacıyla yapılmıştır. Araştırmada 12 arpa genotipi (5 adet iki sıralı ve 5 adet altı sıralı başak yapısına sahip ileri kademede arpa hatları, Altıkat (altı sıralı) ve Şahin-91 çeşitleri) materyal olarak kullanılmıştır. Ekimle birlikte dekara 6'şar kg fosfor (P2O5) ve azot (N) uygulanmış, azotun geri kalan kısmı (6 kg/da) kardeşlenme döneminde verilmiştir. Çalışmada arpa genotiplerinin iki yıllık ortalama sonuçlarına göre; klorofil içeriği (SPAD) 42.1- 48.7, BÖS 26.7-28.2, bitki boyu 100-115 cm, başakta tane sayısı 29.6-59.8 adet, başakta tane ağırlığı 1.13-2.06 g, tane verimi 415.3-653.5 kg/da, bin tane ağırlığı 31.8-43.7 g, hektolitre ağırlığı 62.4-69.0 kg, ham protein oranı % 11.1- 14.1, tane iriliği (> 2.5 mm) 40.4-79.0, kavuz oranı % 9.4-12.9, friabilite oranı % 36.3-61.5, ekstrakt oranı % 71.2-74.9, β-glukan oranı % 3.6-5.3 arasında değişmiştir. Ayrıca tane verimi ile yapılan stabilite analizinde 4 nolu genotipin tüm çevre koşullarına iyi uyum, 3, 7, 8 ve 12 nolu genotiplerin ise tüm çevre koşullarına orta uyum, Altıkat ve 1 nolu genotipler ise iyi çevre koşullarına iyi uyum sağladıkları belirlenmiştir. Araştırmada malt kalitesini etkileyen birçok özellikte (hektolitre ağırlığı, tane iriliği, kavuz oranı, friabilite oranı, ekstrakt oranı) başaktaki sıra sayısının önemli olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca Adıyaman lokasyonunun maltlık arpa yetiştiriciliği için daha uygun olduğu söylenebilir. Sonuç olarak, çevre koşullarının arpa genotiplerinde verim, verim unsurları, kalite ve malt özelliklerini önemli seviyede etkilediği belirlenmiştir. Tane verimi ve kalitesi yönünden üstün genotipler tespit edilmiştir.
İki ve altı sıralı arpa (Hordeum vulgare L.) hat/çeşitlerinde genotip, çevre ve genotip x çevre interaksiyonunun kalite ile verim özellikleri üzerine etkisi
Bu çalışma, 2013-2014 ve 2014-2015 yetiştirme sezonlarında farklı agroekolojik özelliklere sahip Diyarbakır ve Adıyaman illerinde yürütülmüştür. Araştırma Güney Doğu Anadolu Bölgesi'ne uygun kaliteli yemlik ve maltlık arpa genotiplerini saptamak amacıyla yapılmıştır. Araştırmada 12 arpa genotipi (5 adet iki sıralı ve 5 adet altı sıralı başak yapısına sahip ileri kademede arpa hatları, Altıkat (altı sıralı) ve Şahin-91 çeşitleri) materyal olarak kullanılmıştır. Ekimle birlikte dekara 6'şar kg fosfor (P2O5) ve azot (N) uygulanmış, azotun geri kalan kısmı (6 kg/da) kardeşlenme döneminde verilmiştir. Çalışmada arpa genotiplerinin iki yıllık ortalama sonuçlarına göre; klorofil içeriği (SPAD) 42.1- 48.7, BÖS 26.7-28.2, bitki boyu 100-115 cm, başakta tane sayısı 29.6-59.8 adet, başakta tane ağırlığı 1.13-2.06 g, tane verimi 415.3-653.5 kg/da, bin tane ağırlığı 31.8-43.7 g, hektolitre ağırlığı 62.4-69.0 kg, ham protein oranı % 11.1- 14.1, tane iriliği (> 2.5 mm) 40.4-79.0, kavuz oranı % 9.4-12.9, friabilite oranı % 36.3-61.5, ekstrakt oranı % 71.2-74.9, β-glukan oranı % 3.6-5.3 arasında değişmiştir. Ayrıca tane verimi ile yapılan stabilite analizinde 4 nolu genotipin tüm çevre koşullarına iyi uyum, 3, 7, 8 ve 12 nolu genotiplerin ise tüm çevre koşullarına orta uyum, Altıkat ve 1 nolu genotipler ise iyi çevre koşullarına iyi uyum sağladıkları belirlenmiştir. Araştırmada malt kalitesini etkileyen birçok özellikte (hektolitre ağırlığı, tane iriliği, kavuz oranı, friabilite oranı, ekstrakt oranı) başaktaki sıra sayısının önemli olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca Adıyaman lokasyonunun maltlık arpa yetiştiriciliği için daha uygun olduğu söylenebilir. Sonuç olarak, çevre koşullarının arpa genotiplerinde verim, verim unsurları, kalite ve malt özelliklerini önemli seviyede etkilediği belirlenmiştir. Tane verimi ve kalitesi yönünden üstün genotipler tespit edilmiştir.
İki ve altı sıralı arpa (Hordeum vulgare L.) hat/çeşitlerinde genotip, çevre ve genotip x çevre interaksiyonunun kalite ile verim özellikleri üzerine etkisi
Bu çalışma, 2013-2014 ve 2014-2015 yetiştirme sezonlarında farklı agroekolojik özelliklere sahip Diyarbakır ve Adıyaman illerinde yürütülmüştür. Araştırma Güney Doğu Anadolu Bölgesi'ne uygun kaliteli yemlik ve maltlık arpa genotiplerini saptamak amacıyla yapılmıştır. Araştırmada 12 arpa genotipi (5 adet iki sıralı ve 5 adet altı sıralı başak yapısına sahip ileri kademede arpa hatları, Altıkat (altı sıralı) ve Şahin-91 çeşitleri) materyal olarak kullanılmıştır. Ekimle birlikte dekara 6'şar kg fosfor (P2O5) ve azot (N) uygulanmış, azotun geri kalan kısmı (6 kg/da) kardeşlenme döneminde verilmiştir. Çalışmada arpa genotiplerinin iki yıllık ortalama sonuçlarına göre; klorofil içeriği (SPAD) 42.1- 48.7, BÖS 26.7-28.2, bitki boyu 100-115 cm, başakta tane sayısı 29.6-59.8 adet, başakta tane ağırlığı 1.13-2.06 g, tane verimi 415.3-653.5 kg/da, bin tane ağırlığı 31.8-43.7 g, hektolitre ağırlığı 62.4-69.0 kg, ham protein oranı % 11.1- 14.1, tane iriliği (> 2.5 mm) 40.4-79.0, kavuz oranı % 9.4-12.9, friabilite oranı % 36.3-61.5, ekstrakt oranı % 71.2-74.9, β-glukan oranı % 3.6-5.3 arasında değişmiştir. Ayrıca tane verimi ile yapılan stabilite analizinde 4 nolu genotipin tüm çevre koşullarına iyi uyum, 3, 7, 8 ve 12 nolu genotiplerin ise tüm çevre koşullarına orta uyum, Altıkat ve 1 nolu genotipler ise iyi çevre koşullarına iyi uyum sağladıkları belirlenmiştir. Araştırmada malt kalitesini etkileyen birçok özellikte (hektolitre ağırlığı, tane iriliği, kavuz oranı, friabilite oranı, ekstrakt oranı) başaktaki sıra sayısının önemli olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca Adıyaman lokasyonunun maltlık arpa yetiştiriciliği için daha uygun olduğu söylenebilir. Sonuç olarak, çevre koşullarının arpa genotiplerinde verim, verim unsurları, kalite ve malt özelliklerini önemli seviyede etkilediği belirlenmiştir. Tane verimi ve kalitesi yönünden üstün genotipler tespit edilmiştir.
Melezleme ve mutasyonla elde edilen iki sıralı arpa (Hordeum vulgare L.) genotiplerinde bazı tarımsal özelliklerin belirlenmesi
Bu çalışmada, 20 adet ileri generasyon melez arpa genotipi, 5 çeşit (İnce-04, Burakbey, Ünver, Larende ve Tarm-92) ve 5 adet mutant genotip (Tarm-92 çeşidine Cobalt–60 Gamma radyasyonu uygulamasından şeçilmiş) Isparta koşullarında bazı tarımsal özellikler ve kalite yönünden incelenmiştir. Araştırma Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri deneme alanlarında 2019-2020 yılları arasında, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüş ve metrekareye 500 adet tohum atılmıştır. Ekimle birlikte dekara 6 kg fosfor (P2O5) ve 5 kg azot (N) uygulanmış, azotun geri kalan kısmı (5 kg/da) kardeşlenme döneminde verilmiştir. Farklı genotiplerde bitki boyu, başak boyu, başakta başakçık sayısı, başakta tane sayısı, başakta tane ağırlığı, 1000 tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, kavuz oranı ve tanede protein oranı incelenmiş, bu özellikler arasındaki ilişkiler korelasyon analizi ile belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, tane verimini ve kaliteyi doğrudan veya dolaylı etkileyebilen özelliklerde (başak uzunluğunda M-4; başakçık sayısında M-14; başakta tane sayısında M-14 ve M-15; başakta tane ağırlığında M-4 ve M-10; bin tane ağırlığında M-20; hektolitre ağırlığında M-4, M-10, M-15 ve M-17; protein oranında G1, G2 ve M-5 genotipler) kontrol çeşitlerden daha üstün genotipler belirlenmiştir.
Isparta koşullarında kavuzsuz arpa çeşit/hatlarının verim ve bazı tarımsal özelliklerin belirlenmesi
Bu araştırma 2019-2020 üretim yılında Isparta ekolojik koşullarında yürütülmüştür. Çalışmada farklı kavuzlu arpa (Hordeum vulgare) çeşitleri ve kavuzsuz arpa (Hordeum vulgare L. var. nudum) çeşit/hatlarının adaptasyonu ve bazı agronomik özellikleri incelenmiştir. Tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulan bu araştırmada, tohum materyali olarak; iki sıralı Aydan Hanım (kavuzlu), Tosun Paşa (kavuzlu), Yalın (kavuzsuz) tescilli arpa çeşitleri ile 5 adet kavuzsuz arpa hattı (INBYT-6, INBYT-16, INBYT-18, ABA-7, ABA-8) kullanılmıştır. Çeşit ve hatların bin tane ağırlığı ölçülerek; metrekarede 500 adet tohum olacak şekilde ekimleri yapılmıştır. İncelenen özellikler yönünden çeşit/ hatlar arasındaki farklılıkların istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir. Araştırmada bitki boyu 65.0-102.62 cm, başak uzunluğu 6.50-8.43 cm, başakta başakçık sayısı 20.16-27.16 adet, başakta tane sayısı 19.01-26.80 adet, başakta tane ağırlığı 0.62-1.25 g, bin tane ağırlığı 28.70-43.33 g, hektolitre ağırlığı 68.04-78.44 kg, protein oranı %12.58-15.75, tane verimi 156.41-465.5 kg/da ve hasat indeksi %26.86-31.37 arasında değişmiştir. En yüksek tane verimi INBYT-18 hattında tespit edilmiş, ancak bu hat ile Tosun Paşa ve ABA-8 genotipleri arasındaki fark önemsiz bulunmuştur. Yine çeşitlerden daha yüksek oranda ham protein içeren (INBYT-6 ve ABA-7) hatların olduğu belirlenmiştir.
Isparta koşullarında kavuzsuz arpa çeşit/hatlarının verim ve bazı tarımsal özelliklerin belirlenmesi
Bu araştırma 2019-2020 üretim yılında Isparta ekolojik koşullarında yürütülmüştür. Çalışmada farklı kavuzlu arpa (Hordeum vulgare) çeşitleri ve kavuzsuz arpa (Hordeum vulgare L. var. nudum) çeşit/hatlarının adaptasyonu ve bazı agronomik özellikleri incelenmiştir. Tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulan bu araştırmada, tohum materyali olarak; iki sıralı Aydan Hanım (kavuzlu), Tosun Paşa (kavuzlu), Yalın (kavuzsuz) tescilli arpa çeşitleri ile 5 adet kavuzsuz arpa hattı (INBYT-6, INBYT-16, INBYT-18, ABA-7, ABA-8) kullanılmıştır. Çeşit ve hatların bin tane ağırlığı ölçülerek; metrekarede 500 adet tohum olacak şekilde ekimleri yapılmıştır. İncelenen özellikler yönünden çeşit/ hatlar arasındaki farklılıkların istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir. Araştırmada bitki boyu 65.0-102.62 cm, başak uzunluğu 6.50-8.43 cm, başakta başakçık sayısı 20.16-27.16 adet, başakta tane sayısı 19.01-26.80 adet, başakta tane ağırlığı 0.62-1.25 g, bin tane ağırlığı 28.70-43.33 g, hektolitre ağırlığı 68.04-78.44 kg, protein oranı %12.58-15.75, tane verimi 156.41-465.5 kg/da ve hasat indeksi %26.86-31.37 arasında değişmiştir. En yüksek tane verimi INBYT-18 hattında tespit edilmiş, ancak bu hat ile Tosun Paşa ve ABA-8 genotipleri arasındaki fark önemsiz bulunmuştur. Yine çeşitlerden daha yüksek oranda ham protein içeren (INBYT-6 ve ABA-7) hatların olduğu belirlenmiştir.
Isparta koşullarında kavuzsuz arpa çeşit/hatlarının verim ve bazı tarımsal özelliklerin belirlenmesi
Bu araştırma 2019-2020 üretim yılında Isparta ekolojik koşullarında yürütülmüştür. Çalışmada farklı kavuzlu arpa (Hordeum vulgare) çeşitleri ve kavuzsuz arpa (Hordeum vulgare L. var. nudum) çeşit/hatlarının adaptasyonu ve bazı agronomik özellikleri incelenmiştir. Tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulan bu araştırmada, tohum materyali olarak; iki sıralı Aydan Hanım (kavuzlu), Tosun Paşa (kavuzlu), Yalın (kavuzsuz) tescilli arpa çeşitleri ile 5 adet kavuzsuz arpa hattı (INBYT-6, INBYT-16, INBYT-18, ABA-7, ABA-8) kullanılmıştır. Çeşit ve hatların bin tane ağırlığı ölçülerek; metrekarede 500 adet tohum olacak şekilde ekimleri yapılmıştır. İncelenen özellikler yönünden çeşit/ hatlar arasındaki farklılıkların istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir. Araştırmada bitki boyu 65.0-102.62 cm, başak uzunluğu 6.50-8.43 cm, başakta başakçık sayısı 20.16-27.16 adet, başakta tane sayısı 19.01-26.80 adet, başakta tane ağırlığı 0.62-1.25 g, bin tane ağırlığı 28.70-43.33 g, hektolitre ağırlığı 68.04-78.44 kg, protein oranı %12.58-15.75, tane verimi 156.41-465.5 kg/da ve hasat indeksi %26.86-31.37 arasında değişmiştir. En yüksek tane verimi INBYT-18 hattında tespit edilmiş, ancak bu hat ile Tosun Paşa ve ABA-8 genotipleri arasındaki fark önemsiz bulunmuştur. Yine çeşitlerden daha yüksek oranda ham protein içeren (INBYT-6 ve ABA-7) hatların olduğu belirlenmiştir.
Burdur ekolojik şartlarında farklı azotlu gübre çeşit ve dozlarının şeker mısırı (Zea mays saccharata Sturt.)'nın bazı tarımsal özelliklerine etkisi
Bu çalışma, Burdur ilinde 2020 yılında yürütülmüştür. Araştırmada farklı azotlu gübre çeşit ve dozlarının Vega F1 mısır çeşidinde taze koçan verimi, verimi etkileyen özellikler ile kalite üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme desenine uygun olarak 3 tekerrürlü kurulmuştur. Çalışmada ana parsellere azot kaynakları [Nitropower 33 (%33 N), üre (%46 N) ve UTEC (%46 N)], alt parsellere ise azot dozları (15, 20 ve 25 kg/da) uygulanmıştır. Ayrıca, 10 kg fosfor (P2O5) ekimle beraber uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, gübre çeşitlerinin koçan sayısı, kavuzlu ve kavuzsuz taze koçan verimine, dozların ise koçan boyu, koçanda tane sayısı ve ham protein oranına etkisi istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Ayrıca, gübre çeşit ve dozlarının bitki boyu hariç incelenen diğer özellikler (koçan çapı, kavuzlu ve kavuzsuz koçan ağırlığı, koçanda sıra sayısı ve kuru madde oranı) üzerine etkisi istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur. Sonuç olarak, taze koçan verimi dikkate alındığında Burdur ilinde Vega F1 mısır çeşidine UTEC (yavaş salınımlı) gübre çeşidi ve dekara 20 kg azot uygulandığında en yüksek verim elde edilmiştir.
Burdur ekolojik şartlarında farklı azotlu gübre çeşit ve dozlarının şeker mısırı (Zea mays saccharata Sturt.)'nın bazı tarımsal özelliklerine etkisi
Bu çalışma, Burdur ilinde 2020 yılında yürütülmüştür. Araştırmada farklı azotlu gübre çeşit ve dozlarının Vega F1 mısır çeşidinde taze koçan verimi, verimi etkileyen özellikler ile kalite üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme desenine uygun olarak 3 tekerrürlü kurulmuştur. Çalışmada ana parsellere azot kaynakları [Nitropower 33 (%33 N), üre (%46 N) ve UTEC (%46 N)], alt parsellere ise azot dozları (15, 20 ve 25 kg/da) uygulanmıştır. Ayrıca, 10 kg fosfor (P2O5) ekimle beraber uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, gübre çeşitlerinin koçan sayısı, kavuzlu ve kavuzsuz taze koçan verimine, dozların ise koçan boyu, koçanda tane sayısı ve ham protein oranına etkisi istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Ayrıca, gübre çeşit ve dozlarının bitki boyu hariç incelenen diğer özellikler (koçan çapı, kavuzlu ve kavuzsuz koçan ağırlığı, koçanda sıra sayısı ve kuru madde oranı) üzerine etkisi istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur. Sonuç olarak, taze koçan verimi dikkate alındığında Burdur ilinde Vega F1 mısır çeşidine UTEC (yavaş salınımlı) gübre çeşidi ve dekara 20 kg azot uygulandığında en yüksek verim elde edilmiştir.
Burdur ekolojik şartlarında farklı azotlu gübre çeşit ve dozlarının şeker mısırı (Zea mays saccharata Sturt.)'nın bazı tarımsal özelliklerine etkisi
Bu çalışma, Burdur ilinde 2020 yılında yürütülmüştür. Araştırmada farklı azotlu gübre çeşit ve dozlarının Vega F1 mısır çeşidinde taze koçan verimi, verimi etkileyen özellikler ile kalite üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme desenine uygun olarak 3 tekerrürlü kurulmuştur. Çalışmada ana parsellere azot kaynakları [Nitropower 33 (%33 N), üre (%46 N) ve UTEC (%46 N)], alt parsellere ise azot dozları (15, 20 ve 25 kg/da) uygulanmıştır. Ayrıca, 10 kg fosfor (P2O5) ekimle beraber uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, gübre çeşitlerinin koçan sayısı, kavuzlu ve kavuzsuz taze koçan verimine, dozların ise koçan boyu, koçanda tane sayısı ve ham protein oranına etkisi istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Ayrıca, gübre çeşit ve dozlarının bitki boyu hariç incelenen diğer özellikler (koçan çapı, kavuzlu ve kavuzsuz koçan ağırlığı, koçanda sıra sayısı ve kuru madde oranı) üzerine etkisi istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur. Sonuç olarak, taze koçan verimi dikkate alındığında Burdur ilinde Vega F1 mısır çeşidine UTEC (yavaş salınımlı) gübre çeşidi ve dekara 20 kg azot uygulandığında en yüksek verim elde edilmiştir.
Arpada farklı gama radyasyon dozu uygulamalarının m2 generasyonunda bazı tarımsal özellikler üzerine mutagenik etkilerinin belirlenmesi
Bu çalışma, Tarm-92 iki sıralı arpa çeşidi tohumlarına uygulanan farklı dozlarda gama ışınının (200, 300, 400 ve 500 Gy) M2 bitkilerinde bazı tarımsal ve kalite özelliklerinin üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Tarımsal Eğitim ve Araştırma Merkezi deneme alanlarında ve Tarla Bitkileri laboratuvarlarında 2016-2017 vejetasyon döneminde yürütülmüştür. Denemede gama ışınlarının bitki boyu, başak uzunluğu, başakta tane sayısı, başakta tane ağırlığı, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, tanede kavuz ve protein oranı gibi özellikleri üzerine etkileri incelenmiştir. Elde edilen verilere göre bitki boyu kontrol uygulamasında 72.10 cm, M2 bitkilerinde 55.19-70.22 cm; başak uzunluğu kontrol uygulamasında 8.71 cm, M2 bitkilerinde 7.43-9.13 cm; başakta tane sayısı kontrol uygulamasında 23.49 adet, M2 bitkilerinde 20.36-23.42 adet, başakta tane ağırlığı kontrol uygulamasında 2.73 g iken M2 bitkilerinde 1.25-2.46 g;bin tane ağırlığı kontrol uygulamasında 58.54 g, M2 bitkilerinde 36.51-50.12 g; hektolitre ağırlığı kontrol uygulamasında 68.25 kg, M2 bitkilerinde 46.29-68.19 kg; kavuz oranı kontrol uygulamasında %9.15 iken M2 bitkilerinde %9.63-15.40 ve protein oranı kontrol uygulamasında %13.99, M2 bitkilerinde %15.07-17.55 arasında değişim göstermiştir. İncelenen özelliklerden bitki boyu, başakta tane sayısı, başakta tane ağırlığı bin tane ağırlığı ve hektolitre ağırlığında kontrol grubuna göre gama radyasyon uygulaması ile genel olarak azalma, başak uzunluğu, tanede kavuz ve protein oranında artış gözlemlenmiştir. Araştırmada sonuç olarak; 300 ve 400 Gy uygulamalarında incelenen özellikler yönünden daha fazla varyasyon oluşmuştur. Her bir grup içerisinde başak örneklerinden istenilen yönde seleksiyon yapılmış ve M3 generasyonu oluşturulup başak sıralarına ekilecektir.
Arpada farklı gama radyasyon dozu uygulamalarının m2 generasyonunda bazı tarımsal özellikler üzerine mutagenik etkilerinin belirlenmesi
Bu çalışma, Tarm-92 iki sıralı arpa çeşidi tohumlarına uygulanan farklı dozlarda gama ışınının (200, 300, 400 ve 500 Gy) M2 bitkilerinde bazı tarımsal ve kalite özelliklerinin üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Tarımsal Eğitim ve Araştırma Merkezi deneme alanlarında ve Tarla Bitkileri laboratuvarlarında 2016-2017 vejetasyon döneminde yürütülmüştür. Denemede gama ışınlarının bitki boyu, başak uzunluğu, başakta tane sayısı, başakta tane ağırlığı, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, tanede kavuz ve protein oranı gibi özellikleri üzerine etkileri incelenmiştir. Elde edilen verilere göre bitki boyu kontrol uygulamasında 72.10 cm, M2 bitkilerinde 55.19-70.22 cm; başak uzunluğu kontrol uygulamasında 8.71 cm, M2 bitkilerinde 7.43-9.13 cm; başakta tane sayısı kontrol uygulamasında 23.49 adet, M2 bitkilerinde 20.36-23.42 adet, başakta tane ağırlığı kontrol uygulamasında 2.73 g iken M2 bitkilerinde 1.25-2.46 g;bin tane ağırlığı kontrol uygulamasında 58.54 g, M2 bitkilerinde 36.51-50.12 g; hektolitre ağırlığı kontrol uygulamasında 68.25 kg, M2 bitkilerinde 46.29-68.19 kg; kavuz oranı kontrol uygulamasında %9.15 iken M2 bitkilerinde %9.63-15.40 ve protein oranı kontrol uygulamasında %13.99, M2 bitkilerinde %15.07-17.55 arasında değişim göstermiştir. İncelenen özelliklerden bitki boyu, başakta tane sayısı, başakta tane ağırlığı bin tane ağırlığı ve hektolitre ağırlığında kontrol grubuna göre gama radyasyon uygulaması ile genel olarak azalma, başak uzunluğu, tanede kavuz ve protein oranında artış gözlemlenmiştir. Araştırmada sonuç olarak; 300 ve 400 Gy uygulamalarında incelenen özellikler yönünden daha fazla varyasyon oluşmuştur. Her bir grup içerisinde başak örneklerinden istenilen yönde seleksiyon yapılmış ve M3 generasyonu oluşturulup başak sıralarına ekilecektir.