Leisure
80 theses under this subject heading
Öznelerin deneyimleri üzerinden günlük hayat: Eleştirel bir yeniden kavramsallaştırma
Bu araştırmada faillerin kendilerine bağladıkları anlam üzerinden hangi faaliyetleri ne zaman ve nasıl gerçekleştirdiklerinden hareketle günlük hayatı nasıl örgütledikleri konu edilmekte ve çalışma, emek, boş zaman ve serbest zaman kavramları esas olmak üzere tekrarın ayırt edici bir unsur olarak öne çıktığı üretimsel ve yeniden üretimsel boyutları dikkate alınarak günlük hayatın özgün mahiyet ve vasıflarının tefrik edilmesi ve yeniden kavramsallaştırılması amaçlanmaktadır. Araştırmada yoğun araştırma yöntemi takip edilmiş ve ampirik veriler 26'sı kadın 21'i erkek toplam 47 bireyle gerçekleştirilen derinlemesine mülâkatlar aracılığıyla derlenmiştir. Verilerin analizinden hareketle bu çalışmanın temel iddiası günlük hayatın gündelik olan/gündelik olmayan başta olmak üzere çalışma/çalışma dışı zaman, çalışma/boş zaman ya da çalışma/serbest zaman gibi karşıt ikilikler temelinde kavramsallaştırılmasının isabetsiz olduğudur. Aksine günlük hayat, hayatın bir günden başlayarak genişleyen zaman birimi boyunca, faillerin amaç ve değer yönelimli olarak kendileri ya da bir başkası için fayda üretmek üzere çalıştıkları, kesintili olduğu kadar süreğen, tekrarlı olsa da sıradanlaşmaya dirençli veçhesi ve hayatın günbegün inşa edildiği en temel parçasıdır. Tekrar etme günlük hayatın en temel kurucu vasfı olmakla birlikte faaliyetlerin tekrar edilmeleri kaçınılmaz olarak tekdüzeleşmeleriyle sonuçlanmamaktadır. Tekdüzeleşme durumunda failler kastî ve değiştirici müdahalelerde bulunarak, yani manevra yaparak, günlük hayatı üretmekte ve yeniden üretmektedirler. Ulaşılan tanım kendisine atfedilen sıradan, olağan, tek düze, rutin, önemsiz gibi vasıfların günlük hayatın kurucu vasıfları olmadığı, dolayısıyla gündelik olan/gündelik olmayan karşıtlığından azade olarak hayat ile parça-bütün ilişkisi içinde bir kavram çifti (günlük hayat-hayat) oluşturduğuna işaret etmektedir. Bu nedenle bu çalışmada günlük hayat belirtilen bu vasıfları ima ederek pekiştiren gündelik hayat (everyday life) kavramı yerine, onun 24 saatle sınırlı olmayıp aksine bir günden başlayarak haftaya, aya, yıla doğru genişleyen oradan da yılların tekrarıyla devam eden ve tekrarın ritmik olma zorunluluğu taşımaması nedeniyle "her gün" yerine "o gün"e atıfta bulunan bir olgu olduğunun ifade edilebilmesi için "günlük hayat" (daily life) olarak yeniden kavramsallaştırılmıştır.
Şizofreni tanılı bireylerde serbest zamanla ilişkili ergoterapi müdahalesinin etkisinin incelenmesi
Bu çalışma şizofreni tanılı bireylerde serbest zamanla ilişkili uygulanan ergoterapi müdahalesinin etkisini incelemek amacıyla tasarlanmıştır. Araştırma 18-65 yaş aralığında, Toplum Ruh Sağlığı Merkezin'de (TRSM) takipleri yapılan serbest zamanda yürüyüş aktivitesi yapmayı tercih eden 18 şizofreni tanılı katılımcı ile gerçekleştirildi. Kişilere müdahale öncesi ve sonrası sosyodemografik veri formu, Öznel İyilik Hali Ölçeği (ÖİHÖ), Yaşam Memnuniyeti Anketi (YMA), uyku, yorgunluk ve stres düzeylerini belirlemek için Görsel Anolog Skalası (GAS) ve depresyon düzeyi için Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği (CŞDÖ) kullanıldı. Aktiviteye ait Kanada Aktivite Performans Ölçümü (KAPÖ), Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FBÖ), Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Formu (UFAA-short form) ve çevresel durum görüşmeleri uygulandı. Katılımcıların tamamına ergoterapi müdahalesi olarak serbest zaman farkındalık eğitimi, kişi merkezli bireysel ergoterapi ve serbest zaman grup aktivite eğitimi birlikte olarak uygulandı. Bireysel ve grup eğitimleri 5 hafta toplamda 20 seans 'da tamamlandı. Bireylerin aktivite katılım, yaşam memnuniyetleri, iyilik hali ve fiziksel aktivite seviyelerinde artış, depresyon belirtilerinde erken uyanma alt bileşeni hariç diğerlerinde anlamlı iyileşme saptanmıştır (p<0,05). Bu bulgular ışığında şizofreni tanısı olan bireylerde, kişi merkezli bireysel tedavi ve serbest zaman grup aktivite eğitiminin birlikte uygulanması, bireylerin ergoterapi müdahalesinde etkin bir yöntem olarak kullanılabileceği düşünülmektedir. Araştırmanın uzun süreli etkileri takip çalışmaları ile desteklenmelidir.
Pandemi sürecinde lise öğrencilerinin serbest zaman etkinliklerine katılım ve fiziksel egzersiz durumlarının incelenmesi
Yapılan araştırmada covid-19 pandemisi sebebiyle sokağa çıkma kısıtlamasına tabi tutulan lise öğrencilerinin, söz konusu süreç esnasında serbest zaman etkinliklerine katılımlarının ve fiziksel egzersiz yapma durumlarının incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda öğrencilerden demografik bilgileri (cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, ailenin spor yapma durumu, herhangi bir okul sporuna yönelik lisansı olma durumu ve maddi yönden spor malzeme erişim sıkıntısı) elde edilecek olup serbest zaman egzersiz anketi (…ortalama ne kadar egzersiz yapıldığı…), serbest zaman ilgilenim ölçeği ve serbest zaman engelleri ile baş etme stratejileri ölçekleri aracılığıyla veriler toplanmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini Bakırköy ve Zeytinburnu ilçelerinde öğrenim gören lise öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklemde ise seçkisiz örnekleme yöntemi ile belirlenen 997'si Zeytinburnu 1088'i Bakırköy ilçesinde öğrenim gören toplam 2085 öğrenci oluşturmaktadır. Yapılan araştırma neticesinde elde edilen veriler SPSS 25,0 programında değerlendirilmiştir. Araştırma grubuna yönelik tanımlayıcı istatistikler yapılmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalarda ise Mann Whitney U Testi ve Kruskal Wallis H testleri uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi için de Spearman Korelasyon analizi yapılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, serbest zaman engelleri ile baş etmede fiziksel aktivite ve egzersiz yapmanın etkili olduğu ve serbest zaman ilgilenimi üzerinde de olumlu etkiler bıraktığı görülmüştür. Söz konusu değerler üzerinde de cinsiyet, sınıf düzeyi, lisanslı spor yapma, ailede spor yapan üye veya üyelerin olması, maddi erişim sıkıntısı yaşamanın etkili faktörler olduğu ve bu doğrultuda lise öğrencilerinin fiziksel aktivite ve egzersiz yapma düzeylerini artırmaya yönelik çalışmaların yapılması gerekmektedir. Ayrıca sosyo-ekonomik düzeye göre de farklılıklar olduğu göz ardı edilmemelidir.
İnsan emeğinin alacakaranlığında: Otomasyon, insanın lüzumsuzlaştığı iş ve insanı denetleyen bir teşhir olarak boş zaman
Bu çalışma iş, dijital kapitalizm ve boş zamanın ilişkisini "Kapitalizm neden emek-sonrası bir zamanı var edemiyor?" sorusu üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın ulaşmayı amaçladığı sonuç kapitalizmin hem tam otomasyon dolayısıyla çalışmanın azaldığı bir süreçle hem de boş zamanın çalışmanın yerine geçeceği bir değişimle çeliştiğidir. Bu çalışma bu nedenle kapitalizmin niçin böyle bir olasılığı engellediğini üç bölümde inceleyecektir. İlk bölüm kapitalizmin nasıl çalışma ahlakını merkeze alan beden politikaları ve cemaatler var ettiğini inceleyecektir. Bu bölüm kapitalizmin çalışmayan insanı cezalandıran, bunu Tanrısal yasalarla birleştiren bir utanç sistemi kurduğunu izah edecektir. İkinci bölüm otomasyon ve yapay zekânın artık insanın bilişsel kabiliyetlerini de kapsayacak şekilde üretimin yerini alabileceği bir tam otomasyon olasılığının niçin kapitalizm tarafından askıya alındığını inceleyecektir. Bu bölüm kapitalizmin emeğin özgürleşmesi, refahın yaygınlaşması, boş zaman çoğunluğa ait olması yerine algoritmik bir yönetimsellik var ettiği argümanını savunacaktır. Üçüncü bölüm ise boş zamanın nasıl çalışmanın uzatıldığı bir zaman olarak kapitalizmde var olduğunu inceleyecektir. Bunu boş zamanın çalışmak, tüketmek, disiplin, tasarruf, para ve takvim ile ilişkisini öne çıkartarak teşhir kavramının etrafında gerçekleştirecektir. Bu çalışma bu bölümler vasıtasıyla hem boş zamanın hem de tam otomasyonun kapitalizmde niçin ahlaki, ekonomik, teknik olarak olanaksız olduğunu incelemeyi amaçlamaktadır. Bu olanaksızlık temsili, siyaseti, iktidarı tanımlayan kimi ayrıcalıklar, ikilikler, sınırlar var ettiği için kapitalizmin gelecekteki krizini anlayabilmek için elzemdir.
Obez bireylerde duyusal işlemleme, çevresel faktörler ve serbest zaman aktivitelerine katılım arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırma obez bireylerin serbest zaman aktivite katılımının, duyusal işlemleme becerilerinin ve çevresel faktörlerden etkilenimlerinin değerlendirilmesi ve bu faktörlerin arasındaki ilişkilerin incelenmesi amacıyla planlandı. Çalışmamıza 51 obez birey ve 51 normal kilolu birey dahil edildi. Katılımcılara aktivite performansını değerlendirmek için Kanada Aktivite Performans Ölçeği (KAPÖ), çevresel faktörleri değerlendirmek için Craigh Hastanesi Çevresel Faktörler Ölçeği (CHIEF-SF), duyusal işlemleme becerilerini değerlendirmek için Adolesan/Yetişkin Duyu Profili (AYDP) ve obez bireylerin serbest zaman aktivite algıları, aktivite tercihleri, aktivite motivasyonları ve aktivite katılımını etkileyebilecek bariyer/kolaylaştırıcıların etkisi, aktivitelerini geçekleştirdikleri fiziksel ve sosyal çevrenin değerlendirilmesi için hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulandı. Tüm veriler istatistiksel olarak incelendi. Obez bireylerin serbest zaman aktivite performanslarının ve memnuniyetlerinin düşük olduğu saptandı (p<0,05). Obez bireylerin çevresel faktörlerden etkilendikleri tespit edildi (p<0,05). Obez bireylerde duyusal hasssasiyet alanında anlamlı farklılık bulundu(p<0,05). Obez bireylerin serbest zaman aktiviteleri ve çevresel faktörler arasında pozitif yönde düşük orta düzeyde ilişki bulundu (p<0,05). Obez bireylerin duyusal işlemleme becerileri ile çevresel faktörler arasında pozitif yönde düşük orta düzeyde ilişki bulundu (p<0,05). KAPÖ'nun nitel analiz sonuçlarında obez bireylerin serbest zaman okupasyonlarında performans göstermekte en çok zorlandıkları ilk 5 aktivitenin yürüyüş yapmak, tekstil amaçlı alışveriş yapmak, spor yapmak, gezmek ve arkadaşları ile görüşmek olduğu görüldü. Obez bireylerin rehabilitasyonunda ergoterapistler tarafından serbest zaman aktiviteleri, duyusal işlemleme ve çevresel faktörleri değerlendirmesi ve buna yönelik kişi merkezli okupasyon temelli müdahale çalışmaları düzenlenmesine ihtiyaç vardır.
Kadın çalışanların serbest zaman engelleri ve serbest zaman yönetim düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi
Bu çalışmada, kadın çalışanların serbest zaman engelleri ile boş zaman yönetim düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma grubu uygun örnekleme yöntemi ile belirlenerek Konya ili Selçuklu ilçesinde sürekli ve devamlı ikamet eden 18-51 yaş üzeri arasında çalışan 1915 kadın katılımcıdan oluşmuştur. Veriler yüz yüze ve online anket tekniği ile toplanmıştır. Katılımcılara araştırmanın amacı doğrultusunda belirlenen sosyo-demografik veri formu, Serbest Zaman Engelleri Ölçeği Kısa Formu (SZEÖ) ve Boş Zaman Yönetimi Ölçeği (BZEÖ) uygulanmıştır. Verilerin analizi SPSS 21.0 paket programı ile değerlendirilmiştir. Verilerin normal dağılım gösterip göstermediğine yönelik gerçekleştirilen Çarpıklık ve Basıklık test sonuçlarına göre verilerin normal dağılım göstermediği tespit edilmiştir. Verilerin normal dağılım göstermediği saptandıktan sonra verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra çeşitli değişkenlerin karşılaştırılması için Mann Whitney-U testi, Kruskal Wallis testi ve Korelasyon analiz yöntemlerinden yararlanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında katılımcıların yaş değişkeni ile SZEÖ alt boyutlarından bilgi eksikliği, zaman, BZYÖ alt boyutlarından boş zaman tutumu ve programlama alt boyutları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (P<0,05). Medeni durum değişkeni ile SZEÖ alt boyutlarından bilgi eksikliği, tesis, zaman, BZYÖ alt boyutlarından programlama alt boyutları arasında anlamlı ilişki tespit edilirken (P<0,05), diğer alt boyutlar arasında anlamlı farkın olmadığı belirlenmiştir (p˃0.05). Gelir durumu değişkeni ile SZEÖ alt boyutlarından bilgi eksikliği, arkadaş eksikliği, BZYÖ alt boyutlarından programlama alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (P<0,05). Çocuk sayısı değişkeni ile SZEÖ alt boyutlarından bilgi eksikliği, tesis, zaman, BZYÖ alt boyutlarından boş zaman tutumu arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (P<0,05). Çocuk sayısı ile diğer alt boyutlar arasında ise istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır (P˃0.05). Çalıştığı kurum ile SZEÖ alt boyutlarından bilgi eksikliği, tesis, arkadaş eksikliği, zaman, BZYÖ alt boyutlarından programlama alt boyutu arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (P<0,05). Sonuç olarak; çalışan kadınların serbest zaman engelleri önündeki kısıtlayıcının daha çok bilgi eksikliği yönünde olduğu tespit edilirken boş zaman yönetimi açısından ise programlama yönünde olduğu saptanmıştır. Serbest Zaman Engelleri ile Boş Zaman Yönetimi arasında yapılan korelasyon analizi sonucunda en kuvvetli ilişkinin BZYÖ alt boyutlarından Amaç Belirleme ve Yöntem ile Değerlendirme arasında olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Boş Zaman, Rekreasyon, Rekreatif Faaliyet, Çalışan Kadın, Serbest Zaman Engelleri, Boş Zaman Yönetimi
Üniversite öğrencilerinde rekreatif faaliyetlerin yaşam doyumu ve boş zamanın anlamına etkisinin farklı değişkenler ışığında incelenmesi
Bu çalışmanın amacı; Üniversite öğrencilerinde yaşam doyumu ile boş zamanın anlamı ilişkisi incelenerek; rekreasyonel faaliyetlere yönelik üniversite öğrencilerinin görüşleri araştırılarak hangi sebeplerden dolayı bu faaliyetlere yöneldikleri ve yaşam doyumu ile ilişkisinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda Necmettin Erbakan Üniversitesinde okuyan toplam 406 bireye boş zaman katılım ve tatminine yönelik sorulardan oluşan anket uygulaması yapılmıştır. Katılımcıların yaşam doyumu ve boş zamanın anlamı ile ilgili görüşleri, cinsiyet, yaş, gelir düzeyi, bölüm, boş zaman faaliyet seçimi ve sıklığı gibi demografik parametrelere göre karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. 406 veri SPSS 23.0 programı ile analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılım gösterip göstermediğine yönelik gerçekleştirilen Çarpıklık ve Basıklık test sonuçlarına göre verilerin normal dağılım gösterdiği tespit edilmiştir. Verilerin normal dağılım gösterdiği saptandıktan sonra, 2 seçenekli bağımsız değişkenler için bağımsız örneklemler t-testi, ikiden fazla seçeneğe sahip değişkenler için ise tek yönlü varyans analizi (Anova) gerçekleştirilmiştir. İlgili ölçekler arasındaki ilişkiyi tespit etmeye yönelik olarak ise "Pearson Korelasyon" analizi gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak Yaşam doyumu ile Boş zamanın anlamı ilişkisinin incelendiği bu araştırmada örneklem grubunu oluşturan Necmettin Erbakan Üniversitesi öğrencilerinin rekreasyonel faaliyetlerin anlamı ile yaşam doyumu ilişkisine yönelik; cinsiyet, yaş ve gelir düzeyi değişkenine göre anlamlı farklılıklar, fakülte ve öğretim türü değişkenine göre anlamlı bir farklılık olmadığını ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Rekreasyon, Boş zaman, Yaşam doyumu, Boş zaman Anlamı
COVID-19 sürecinin üniversite öğrencilerinin serbest zaman anlamı, internet bağımlılığı ve yaşam doyumuna olan etkisi bağlamında değerlendirilmesi
Bu tezin amacı: COVID-19 sürecinde üniversite öğrencilerinin, serbest zaman anlamı, bu sürecin getirdiği engeller ve kısıtlamalar sonucunda internete olan yönelimleri, bu doğrultuda ise üniversite öğrencilerinin, yaşam doyumu düzeyi üzerinde ki etkisini görmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmada, 2020-2021 döneminde Necmettin Erbakan Üniversitesi ve Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi bünyesinde bulunan fakültelerde eğitim gören 254 kadın, 246 erkek olmak üzere 500 üniversite öğrencisinin katılımıyla COVID-19 sürecinin, cinsiyet, yaş, fakülte, öğrenim gördüğü sınıf, aile gelir durumları, COVID-19 yakalanma durumu,COVID-19 sürecinde serbest zaman süresinde artış yaşama durumu,COVID-19 sürecinde serbest zaman dilimlerinde yapılan aktivitelerden keyif alma durumu, vb. değişkenleri açısından değerlendirilmiştir. Nicel araştırma modellerinden betimsel tarama modeline göre yürütülmüştür, örneklem grubu ise uygun örnekleme yöntemine göre belirlenmiştir. Veri toplama aracı olarak katılımcıların demografik bilgilerini belirlemek amacıyla yazarlar tarafından oluşturulmuş kişisel bilgi formuna ek olarak "Boş Zaman Yönetimi Ölçeği", "Young İnternet Bağımlılığı Testi- Kısa Formu" ve "Yaşam Doyum Ölçeği" veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Verilerin analizi ise SPSS 26 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırmada katılımcıların demografik bilgilerinin dağılımlarını tespit etmek için yüzde ve frekans tanımlayıcı istatistik yöntemleri kullanılmış olup verilerin dağılım parametrelerini belirlemek için çarpıklık ve basıklık değerleri kontrol edilmiş ve Kolmogorov Smirnov testi yapılmıştır. Tanımlayıcı istatistik modellerine ek olarak T-testi, Anova Testi ve anlamlı farklılık oluşan gruplarda Tukey HSD testi kullanılmıştır. Ayrıca bireylerin boş zaman yönetimi, internet bağımlılığı ve yaşam doyumu düzeyleri arasında ki ilişkiyi incelemek için korelasyon analizi yapılmıştır. Sonuç olarak cinsiyet, fakülte, sınıf, aile gelir düzeyi, haftalık serbest zaman süresi gibi değişkenlerin bireylerin, serbest zaman yönetimini, internet bağımlılığı, yaşam doyumu üzerinde etkili olabileceğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Rekreasyon, Serbest Zaman Anlamı, İnternet Bağımlılığı, Yaşam Doyumu
Üniversite öğrencilerinin serbest zaman motivasyonları ile rekreasyonel etkinliklere katılımına engel olan faktörlerin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin rekreatif aktivitelere katılımına engel olan unsurları ve serbest zaman motivasyonlarını belirlemek ve karşılaştırmaktır. Bu çerçevede, üniversite öğrencilerinin serbest zaman motivasyonları ile rekreatif faaliyetlere katılımlarında karşılaştıkları engeller arasındaki ilişki saptanmaya çalışılmıştır. Araştırmaya, 2022/2023 eğitim öğretim yılında, Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Tıp Fakültesi, Turizm Fakültesi ve Mühendislik Fakültesi olmak üzere 4 farklı alanda öğrenim gören toplam 502 öğrenci gönüllü olarak katılmıştır. Bu çalışmada, verilerin çözümlenmesi için SPSS v26 istatistik paket programı kullanılmıştır. Yaş, Cinsiyet, part-time çalışma durumu ve üniversite olanakları değişkenleri açısından katılımcıların Boş Zaman Engelleri Ölçeği (BZEÖ), Boş Zaman Motivasyon Ölçeği (BZMÖ) alt boyutları alt boyutları puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark olup olmadığını tespit etmek için "bağımsız örneklemler için t-testi" yapılmıştır. Okudukları fakülte, genel akademik not ortalaması, şuan yaşadığı yer ve haftalık boş zaman süresi açısından katılımcıların BZEÖ ve BZMÖ alt boyutları puan ortalamaları arasında anlamlı farklılık olup olmadığını belirlemek için "tek yönlü varyans analizi (ANOVA)" yapılmıştır. ANOVA analizinin anlamlı olduğu durumda gruplar arasında karşılaştırma için post-hoc testi kullanılmıştır. Varyansların homojenliği varsayımının karşılanması durumunda Scheffe, karşılanmadığında ise Tamhane's T2 testi kullanılmıştır. BZEÖ ile BZMÖ alt boyutları puan ortalamaları arasındaki ilişkileri belirlemek için "Pearson Korelasyon Analizi" yapılmıştır. Araştırmada, anlamlılık düzeyi 0.05 olarak alınmıştır. Eldeki edilen sonuçlara göre, cinsiyet, fakülte, genel akademik not ortalaması, tesis yeterliliği ve seçilen aktivite türü gibi değişkenlerin, üniversite öğrencilerinin serbest zaman motivasyonları ve rekreasyonel etkinliklere katılımları üzerinde anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Bulgular, farklı demografik ve değişkenlere bağlı olarak öğrencilerin serbest zaman etkinliklerine katılım düzeylerinde çeşitlilik olduğunu göstermektedir. Yapılan ''Pearson Korelasyon Analizi'' sonucunda, BZEÖ ile BZMÖ alt boyutları puan ortalamaları arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Bu da, üniversite öğrencilerinin serbest zaman motivasyonları ile engelleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktadır. Üniversite öğrencileri, akademik derslerine ve temel ihtiyaçlarına ayırdıkları zamanlardan arta kalan zamanlarda, rekreasyon kavramı ve içerdiği etkinliklerden faydalanarak maddi ve manevi problemleri çözmeyi, sosyalleşmeyi, kültür ve bilgi birikimlerini artırmayı, bedensel, ruhsal ve zihinsel sağlıklarını korumayı amaçlamalıdırlar. Bu şekilde, öğrencilerin sosyal-kültürel hayatlarında ve gelecekteki profesyonel yaşamlarında başarıya ulaşmalarının daha kolay olacağı düşünülmektedir. Bu nedenle, üniversitelerin öğrencilerin ihtiyaçlarına yönelik olarak kültürel, sanatsal, sportif vb. rekreasyonel alanlara sahip olması, rekreatif etkinlikleri çeşitlendirmesi ve düzenlemesi gereklidir.
Açık alan rekreatif etkinliği olarak doğa yürüyüşüne katılan bireylerin akış deneyimlerinin incelenmesi
Bu tezin amacı, açık alan rekreatif ekinliği olarak doğa yürüyüşüne katılan bireylerin akış deneyimlerinin, demografik değişkenlere göre incelenmesidir. Araştırma nicel bir çalışma olup betimsel tarama desenine göre gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Konya ilindeki kurum, kuruluş ve kulüpler tarafından düzenlenen doğa yürüyüşü etkinliklerine katılan bireyler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi 303 kişi olarak belirlenmiş ve bu sayıya ulaşılmıştır. Araştırmada basit rastgale örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizi doğrultusunda betimsel verilerin ortaya konması amacıyla frekans analizi, güvenirlik ve normallik analizlerinin yapılması amacıyla ise basıklık-çarpıklık ve Cronbach's Alpha analizi yapılmıştır. Değişkenler arası farklılıkların tespiti doğrultusunda t-testi ve ANOVA analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre doğa yürüyüşlerine katılan bireylerin akış deneyimi ortalamalarının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca açık alan rekreatif etkinliği olarak doğa yürüyüşlerine katılan bireylerin akış deneyimi yaşama olasılıkları; cinsiyet, öğrenim düzeyi, çalıştıkları kurum, fiziksel aktivite mekân tercihi, doğa yürüyüşlerine katılım sıklığı ve doğa yürüyüşlerini ne zamandan beri yaptıkları değişkenler açısından anlamlı farklık tespit edilmiştir. Bununla birlikte bireylerin akış deneyimi yaşama olasılıkları; yaş, medeni durum, ailenin gelir durumu, haftalık serbest zaman süresi, doğa yürüyüşüne katılma tercihi, doğa yürüyüşüne katılma amacı ve doğa yürüyüşü etkinliği hakkında nereden bilgi aldıkları açısından ise anlamlı olarak farklılık görülmemiştir. Sonuç olarak bulgular, doğa yürüyüşleri etkinliğine katılmayı teşvik eden birkaç önemli faktöre işaret etmektedir. Örneğin, bireylerin fiziksel aktivite etkinliklerinde açık hava alanlarını tercih ettikleri ve bu durumun bireylerin akış deneyim puanlarını artırdığı görülmüştür. Ayrıca, doğa yürüyüşlerine daha sık katılan ve bu etkinliği daha uzun süredir yapan bireylerin, daha yüksek akış deneyimi puanlarına sahip olduğu tespit edilmiştir. Bundan dolayı bulgular, fiziksel aktivite ve doğa yürüyüşleri gibi sağlıklı yaşam tarzı aktivitelerinin teşvik edilmesinde faydalı olabilir.
Balıkesir Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin boş zaman tutumlarının incelenmesi
Araştırmanın amacı Balıkesir Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin boş zaman tutumlarını incelemek, bireylerin boş zaman faaliyetlerine katılımını ve demografik bilgiler açısından farklılık olup olmadığını belirlemek ve bu sonuçlar doğrultusunda öneriler sunmaktır. Bu araştırmanın evrenini, Balıkesir Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören bireyler oluşturacaktır. Araştırmamızda 436 kişiye ulaşılmış, yapılan analizler sonucunda eksik ve fazla veriler çıkarıldıktan sonra 420 kişinin anketleri incelenmiştir.Balıkesir Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin boş zaman tutumlarının incelenmesini amaçlayan bu araştırmada; 1982 yılında Ragheb ve Beard tarafından geliştirilmiş olan, 2010 yılında Akgül ve Gürbüz tarafından Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan "Boş Zaman Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Boş zaman tutumları incelenen bireylerin demografik özelliklerini belirlemek amacı ile araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Kişisel bilgileri içeren demografik bilgi formu katılımcıların; sınıflarını, yaşlarını, cinsiyetlerini, bölümlerini, yaşadıkları yeri, anne ve baba eğitim durumlarını, branşlarını ve aile gelir durumlarını içeren sorulardan oluşmaktadır. Boş Zaman Tutum Ölçeği, eşit dağılımlı (12'şer maddelik) 3 alt boyuttan (bilişsel, duyuşsal ve davranışsal) ve toplamda 36 madde içermektedir. Boş zaman tutum ölçeğinin Kruskal Wallis test sonuçlarında; cinsiyet değişkenine göre davranışsal, yaşanılan yer değişkenine göre duyuşsal ve davranışsal, spor branşı, yaşanılan yer, sınıf, bölüm, baba-anne, eğitim durumu ve aile gelir durumu duyuşsal, bilişsel ve davranışsal alt boyutlarında anlamlı farklılık tespit edilmiştir
Oyun tanıtımında kullanılan grafı̇k tasarım uygulamalarının oyun tercı̇hı̇ üzerı̇ndekı̇ etkı̇lerı̇
Bir amaç üzerinde şekillenen eylemler bütünü ve bu eylemler için harcanan zaman ve süreç olarak tanımlanan iş; zorunluluk, bağlayıcılık ve disiplin gibi kavramlarla ilişkilendirilebildiği için boş zaman tanımını da beraberinde getirir. 'İşten geriye kalan zaman' olarak temellendirilen boş zaman, modern dönemde, 'zorunluluk ve bağlayıcılığın olmadığı, anlamı değişkenlik gösteren ve özgür irade ile biçimlendirilen' gibi açıklamalar ile tanımını zenginleştirmiştir. Oyun, çağlar boyunca boş zamanı 'anlamlandıran' en önemli uygulamalardan biri olmuştur. Geçmişten günümüze oyun kavramı, kültürel ve sosyal sınıflar ve jenerasyon farklılıkları ile şekil, biçim, oynanan ortam ve oyun sırasında kullanılan araç gereçler bakımından değişime uğramıştır. Değişen ve gelişen teknoloji, günümüzde bir çok sektörü etkilediği gibi oyun kavramını da sanal ortama taşımış ve dijital oyun sektörünün temelleri atılmıştır. Merak giderme, meydan okuma, sosyalleşme, eğlenme gibi oyunun temelinde yatan duygular ve amaçlar, dijital oyun kavramı ile oyuncu ve ekran arasında veya ekran başındaki birden fazla oyuncu arasında dolaylı olarak yaşanmaya başlamıştır. Bir diğer yandan üretimin ve beraberinde tüketimin günümüzdeki hızı, toplum üzerindeki etkisi ve iletişim kavramı, mobil cihazları hayatımızın vazgeçilmez parçası haline getirmiş beraberinde oyun kavramı da mobil platforma taşınmayı başarmış ve kısa sürede meta haline gelmiştir. Bu makalede, mobil oyunların tanıtımında kullanılan grafik uygulamaların oyun tercihi üzerine etkileri incelenmiş ve hipotez 20 kişiden oluşan bir oyun tüketicisi grubuna yapılan anket ve mobil oyun tasarımcısı ile yapılan görüşme ile desteklenmiştir. Anahtar kelimeler: Boş zaman, dijital oyun, mobil oyun, oyun tercihi, oyun sektörü, oyun tanıtımı, grafik tasanın, eğlence
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinde öğrenim gören üniversite topluluk merkezine üye olan öğrencilerin boş zaman tutumları ve üye oldukları topluluklara olan bağlılıklarının incelenmesi
Bu araştırma; Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi S.K.S. dairesi başkanlığına bağlı öğrenci toplulukları üyesi öğrencilerin boş zaman tutumları ve örgütsel bağlılıklarını belirlemek amacı taşımaktadır. Araştırmanın evrenini; Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi öğrenci topluluklarına üye öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklem ise, araştırma evreni içerisinden gönüllü katılım sağlayan 362 üye öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada üye öğrencilerin demografik bilgileri için kişisel bilgi formu, boş zaman tutumlarını belirlenmesinde, Ragheb ve Beard (1982) tarafından geliştirilen, Akgül ve Gürbüz (2011) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan "Boş Zaman Tutum Ölçeği" ve örgütsel bağlılıklarının belirlenmesinde, Penley ve Gould (1988) tarafından geliştirilen, Ergün ve Çelik (2019) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada, iki bağımsız değişken için T-Testi ve ikiden fazla değişken için Anova testleri, yaş, aile gelir düzeyi ve ölçekler arasındaki ilişkisinde Korelasyon testi uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, kadınların erkeklere göre bilişsel tutum alt boyut puanının daha yüksek olduğu görülmektedir. Sağlık bilimleri alanında öğrenim gören öğrencilerin fen bilimlerinde öğrenim gören öğrencilere göre bilişsel tutum alt boyut puanının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan erkek üyelerin kadın üyelere göre zoraki bağlılıklarının daha yüksek olduğu görülmektedir. Yapılan korelasyon analiz sonucunda; yaş değişkeni ile davranışsal tutum arasında düşük seviyede pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu görülmektedir. Aile gelir düzeyi ile zoraki bağlılık alt boyutu arasında düşük düzeyde negatif yönde anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların boş zamana yönelik tutumları bilişsel, duyuşsal ve davranışsal alt boyutlar ile örgütsel bağlılık alt boyutlarından çıkarcı ve ahlaki alt boyut ile pozitif yönde ilişki görülürken, bilişsel ve duyuşsal alt boyut ile zoraki bağlılık alt boyutunda ise negatif yönde ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak, topluluklara üye olan öğrencilerin boş zaman tutumları, topluluklarına olan bağlılıklarını pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir.
Spor eğitimi alan üniversite öğrencilerinin serbest zaman katılımının modellenmesi
Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin davranışa katılım modelini belirleyebilmek için Ajzen (1985) tarafından geliştirilen planlı davranış teorisinden yararlanılarak serbest zaman tutumları, serbest zaman motivasyonları, serbest zaman engelleri ile baş etme yetileri, serbest zaman ilgilenimleri ve serbest zamanda egzersize katılımlarını yordayan bir ilişki modelini açıklamayı amaçlamaktır. Araştırmanın evreni spor eğitimi alan üniversite öğrencilerinden oluşurken, örneklemi ise Hitit Üniversitesi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Akdeniz Üniversitesi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi ve Amasya Üniversitesi'nde eğitim gören 709 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada ölçme araçları olarak, Serbest Zaman Egzersiz Anketi (Yerlisu-Lapa ve Yağar, 2015), Serbest Zaman İlgilenim Ölçeği (Gürbüz, Çimen ve Aydın, 2015), Boş Zaman Tutum Ölçeği (Akgül ve Gürbüz, 2011), Boş Zaman Motivasyon Ölçeği (Mutlu, 2008) ve Serbest Zaman Engelleri ile Baş Etme Stratejileri Ölçeği (Yerlisu-Lapa, 2014) kullanılmıştır. Verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistikler kullanılmış, modelin test edilmesi için Hiyerarşik Regresyon Modeli analizi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, üniversite öğrencilerinin serbest zaman ilgilenimlerinin tutum, motivasyon ve engellerle baş etme düzeyleri tarafından açıklanabildiği; öğrencilerin serbest zaman ilgilenimlerinin; engellerle baş etme düzeylerinin; tutum ve motivasyonlarının serbest zamanda egzersize katılımlarını yordayabildiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Baş Etme, Egzersiz, İlgilenim, Motivasyon, Serbest Zaman, Tutum.
Emniyet Müdürlüğünde çalışan polis memurlarının serbest zamanlarını değerlendirmeleri açısından örgütsel vatandaşlık davranışlarının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı; emniyet mensuplarının serbest zamandan ne anladıkları ve serbest zaman aktivitelerini ortaya koyarak, örgütsel vatandaşlık düzeylerinin ne tür demografik özelliklerden etkilendiğini anlamak ve serbest zaman aktiviteleri ile örgütsel vatandaşlık aktiviteleri arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaya çalışmaktır. Araştırmaya Kütahya ilinde görev yapmakta olan emniyet mensuplarından uygun örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Bu araştırmaya 903'ü erkek 63'ü kadın olmak üzere toplam 966 katılımcı katılmıştır. Katılımcılardan veriler demografik bilgi formu, serbest zamanlarını değerlendirme alışkanlıklarının tespitini amaçlayan anket soruları ve Podsakoff vd. (1990) tarafından oluşturulan ve yirmi sorudan oluşan Örgütsel Vatandaşlık Davranışları (ÖVD) ölçeği kullanılmıştır. İstatistik testlerde ilk olarak dataların parametrik testlerin ön koşullarını sağlayıp sağlamadığına Skewness ve Kurtosis (çarpıklık basıklık) değerlerine bakılarak -1.0 +1.0 aralığında yer aldığından verilerin normal dağıldığı gözlemlenmiştir. Veriler normal dağılım göstermiş ve verilere çok yönlü varyans analizi (MANOVA) testi uygulanmıştır. Çalışma sonucunda, katılımcıların %57,10'u serbest zamanı dinlenme zamanı olarak görmektedir. Katılımcıların %38,30'unun iş dışında kendilerine kalan serbest zamanın 3-4 saat olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların %40,6'sı boş zamanlarını değerlendirirken zorluk çekmemektedir. Katılımcıların %19,8'i serbest zamanlarını aile fertleriyle geçirmek için tercih ettikleri anlaşılmaktadır. Katılımcıların %65,6'sı serbest zamanlarını evde geçirmektedir. Katılımcıların %26,3'ü serbest zaman aktivitelerinin kendilerinde dinlendirici bir etki bıraktığını ifade etmektedir. Katılımcıların %12,2'si serbest zamanlarını aile ve çocuklarına vakit ayırarak geçirmektedir. Katılımcıların serbest zamanlarına katılmama nedenlerinden ise zaman yetersizliği en etkin nedendir. Katılımcıların %42,3'u günlük fazla mesailere düzenleme getirilmesini talep etmektedir. Ayrıca katılımcıların cinsiyetleri, medeni durumları, aylık gelirleri, serbest zamana katılımda güçlük çekme durumları arasında örgütsel vatandaşlık düzeyleri açısından anlamlı bir farklılık ortaya çıkmazken; EGM çalışma süreleri, serbest zamanın ne anlam ifade ettiği, serbest zaman süreleri ve boş zamanlarını nerede geçirdikleri açısından anlamlı farklılıklara rastlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Emniyet müdürlüğü, örgütsel vatandaşlık, serbest zaman
Spor eğitimi veren kurumlarda öğrenim gören üniversite öğrencilerinin boş zamanın anlamına ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Bu çalışmada, spor eğitimi veren kurumlarda öğrenim gören üniversite öğrencilerinin boş zamanın anlamına ilişkin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya spor eğitimi veren kurumlarda öğrenim gören 309 kadın, 503 erkek olmak üzere toplan 812 üniversite öğrencisi katılmıştır. Araştırmada kullanılan veri toplama aracı iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, çalışma grubunda yer alan bireylerin kişisel özellikleri (yaş, cinsiyet, medeni durum vb.) hakkında bilgi toplamak için oluşturulan sorulara yer verilmiştir. İkinci bölümde ise, bireylerin serbest zaman aktivitelerine katıldıklarında ne hissettiklerini değerlendirmek için 35 madde ve 8 alt boyuttan (Aktif-Pasif Katılım, Sosyal Etkileşim, Algılanan Yeterlilik, Boş Zamanın Kullanılırlığı, Algılanan Özgürlük, İçsel Motivasyon, Hedef Yönelimi ve İş İlişkisi) oluşan Boş Zamanın Anlamı Ölçeği (BZAÖ) kullanılmıştır. Ölçeğin Türkçe adaptasyonu Gürbüz, Özdemir ve Karaküçük (2007) tarafından gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan ölçekte yer alan ifadeleri Likert tipi 6 ("Kesinlikle Katılmıyorum" = 1 ve "Tamamen Katılıyorum" = 6) aralıklı seçenek üzerinden değerlendirmeleri istenmiştir. Çalışmanın sonucunda, katılımcıların cinsiyet, yaş, boş zaman değerlendirme güçlüğü çekme durumları, spor yapma durumlar, bölüm ve refah düzeyleri değişkenlerinde istatistiki olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Anahtar Kelimeler: Boş Zaman, Rekreasyon, Üniversite Öğrencileri
Kickboks sporcularının heyecan arayışı ve serbest zamanda algılanan özgürlük düzeylerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı; kick boks sporu ile ilgilenen bireylerin serbest zamanda algıladıkları özgürlük düzeyleri ve heyecan arayışı arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaktır. Araştırmaya Türkiye'ye sınırları içerisinde yaşayan ve Kick Boks branşında aktif olan sporculardan uygun örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Bu araştırmaya 355' erkek 238'i kadın olmak üzere toplam 593 katılımcı yer almıştır. Katılımcılardan veriler demografik bilgi formu, serbest zamanda algılanan özgürlük düzeylerini ölçmek için Witt ve Ellis tarafından 1985 yılında geliştiren " Serbest Zaman Teşhis Bataryası" nın bir bölümü olan ve 25 maddeden oluşan "Serbest Zamanda Algılanan Özgürlük Ölçeği-SZAÖ" ve ayrıca Hoyle ve arkadaşlarının 2002 yılında geliştirdiği heyecan arayışı ölçeği kullanılmıştır. Verilere uygulanan normallik testi sonuçları incelendiğinde Kolmogorov-Smirnov değerlerine göre verilerin normal dağılıma sahip olmadığı görülmüştür buna karşın Skewness ve Kurtosis değerleri -3 ve + 3 değerleri arasında olmasından dolayı (Jondeau ve Rockinger, 2008) parametrik testlerden Bağımsız örneklemler için t testi ve Tek yönlü varyans analizi uygulanmıştır, ikinci seviye testi olarak da TUKEY uygulanmıştır.Katılımcıların % 46,4'ü boş zamanlarını fiziksel etkinliklere katılarak değerlendirdiklerini ifade etmektedir. Katılımcıların % 23,4 'ü sosyal etkinliklere katılarak boş zamanlarını geçirdiklerini belirtmişlerdir. Katılımcıların % 2,2 kültürel etkinliklere katılarak boş zamanlarını değerlendirirken % 23,4 'ü evde dinlenerek kendilerine zaman ayırmaktadırlar. Boş zaman etkinliklerine katılımlarına ilişkin yaklaşımda, katılımcılar % 26,6'sı bireysel olarak, % 28,5'i ailesiyle birlikte ve arkadaş grubuyla % 44,9 'u arkadaş grubuyla faaliyetlerini değerlendirmektedir. Serbest zaman algısının alt boyutlarından bilgi ve beceri alt boyutunun ortalama değerlerinin erkeklerde kadınlara oranla daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Heyecan ve Eğlence alt boyutunda heyecan arayışı değerlerinin kadınlarda erkeklere göre daha baskın olduğu görülmüştür. Heyecan arayışında bekarların evlilere oranla daha fazla etkin olduğu ifade edilmektedir. Anahtar Kelimeler: Kick Boks, serbest zaman, heyecan arayışı
Zaman kullanım anketi ile boş zamanın değerlendirilmesinin çok değişkenli Probit Model ile analizi
Zaman kavramı tarih boyunca insanların hayatında her zaman önemli bir yere sahip olmuştur ve zamanın sınırlı bir kaynak olması zamanın önemini daha da arttırmaktadır. Bu nedenle insanların zamanlarını nasıl kullandıklarının araştırılması büyük önem taşımakta ve araştırmanın yapılabilmesi için de Zaman Kullanım Anketine (ZKA) ihtiyaç duyulmaktadır. Zaman Kullanım Anketi insanların zaman kullanımı ve günlük veya haftalık faaliyetlerine yönelik zamanlarını nasıl geçirdikleri ile ilgili ayrıntılı bilgi vermektedir. Ayrıca insanların zamanlarını nasıl kullandıklarının bir resmini de çizmektedir. Bu çalışmada, Türkiye için Zaman Kullanım Anketi verileri kullanılarak bireylerin boş zamanlarını nasıl değerlendirdiklerinin ve cinsiyet, yaş, medeni durum vb. değişkenleri oluşturan değişken düzeylerinin boş zamanın değerlendirilmesi üzerindeki etkilerinin Çok Değişkenli Probit Model ile belirlenmesi amaçlanmıştır. Yapılan çalışmada bireylerin boş zamanlarını nasıl değerlendirdiklerini temsil eden değişkenler spor ve doğa sporları, kültürel faaliyetler, organizasyonel faaliyetler ve gönüllü çalışma olmak üzere dört gruptan oluşmaktadır. Çalışmada, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)'undan alınan 1 Ağustos 2014-31 Temmuz 2015 dönemini kapsayan ikinci Zaman Kullanım Anketi verileri kullanılmıştır. Zaman Kullanım Anketinde yer alan üç veri seti birleştirilerek elde edilen veri seti 7305 gözlemden oluşmuş ve verilerin analizinde Çok Değişkenli Probit Model kullanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Zaman Kullanım Anketi, Boş Zaman, Çok Değişkenli Probit Model
Beden eğitimi bölümünde eğitim görmüş, gören X, Y, Z kuşağı bireylerin, boş zaman yönetimleri ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışma Beden Eğitimi Bölümünde eğitim gören x, y, z, kuşağı bireylerin akıllı telefon bağımlılık düzeyleri ile beraber boş zaman yönetimleri ve yaşam kaliteleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Literarütrde serbest zaman, özgür zaman gibi kullanılan kavramı biz araştırmamızda boş zaman olarak kullandık. Çalışmanın evrenini Türkiye genelindeki Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu ve Spor Bilimleri Fakültesinde eğitim gören öğrenciler ve mezunları oluşturmaktadır, örneklemi ise tesadüfi örneklem yöntemi ile belirlenen İstanbul ili içerisindeki üniversitelerin Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu ve Spor Bilimleri Fakültesi öğrencileri ve mezunları oluşmaktadır. Katılımcılara ölçekler hakkında bilgi verildikten sonra veriler toplanmıştır. Verilerin analizi bilgisayar ortamında SPSS (Statistical Package for Social Sciences) programında yapılmıştır. Puanların normal dağılım durumlarına; normal dağılım eğrileri, çarpıklık-basıklık (skewness-kurtosis) değerleri, histogramlar aracılığı ile normal dağılım eğrileri ve grup büyüklüğünün 50'den büyük olduğu durumlarda kullanılan Kolmogorov-Smirnov testi değerleri incelenerek bakılmıştır. Verilerin çarpıklık (skewness) ve basıklık (kurtosis) analizler sonucu verilerin parametrik test koşullarına uygun olduğu belirlenmiştir. Verilerin analizinde, frekans, aritmetik ortalama ve standart sapma; değişkenler arası farklılıkların incelenmesinde bağımsız grup t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA), ortaya çıkan farklılığın hangi gruplar arasında oluştuğunu tespit etmek amacı ile Post Hoc testlerinden Tukey testi kullanılmıştır. Elde edilen istatistikler sonucunda; Katılımcıların bulundukları kuşaklara göre boş zaman yönetim ölçeği alt boyutlarından 'Amaç Belirleme ve Yöntem', 'Değerlendirme' alt boyutlarında açıdan anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0.05).
Kamuda görev yapan öğretmenlerin rekreasyonel farkındalık düzeyleri ve yaşam doyumlarının karşılaştırılması
Bu araştırmanın amacı, kamuda görev yapan öğretmenlerin rekreasyonel farkındalık düzeyleri ile yaşam doyumları arasındaki ilişkiyi ve ilgili değişkenleri ortaya koymaktır. Çalışmanın örneklem grubunu araştırmaya gönüllü olarak katılan toplam 507 öğretmen oluşturmuştur. Araştırma verilerinin elde edilmesinde kişisel bilgi formu, rekreasyon farkındalık ölçeği ve yaşam doyumu ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde ikili karşılaştırmalarda Bağımsız Örneklem T Test, üç ve üzeri grupların karşılaştırılmasında Tek Yönlü Varyans Analizi ve iki değişken arasındaki ilişkinin belirlenmesinde Pearson Korelasyon testi kullanılmıştır. Test sonuçları; öğretmenlerin rekreasyon farkındalık düzeylerinde cinsiyet, meslek yılı, hissedilen refah seviyesi ve branş değişkenleri açısından anlamlı fark olduğunu (p<0,05), yaşam doyumu düzeylerinde ise spor yapma durumu, günlük sahip olunan boş zaman, yaş ve hissedilen refah seviyesi değişkenleri açısından anlamlı fark olduğunu gösterdi (p<0,05). Ayrıca yaşam doyumu ile rekreasyon farkındalık düzeyleri arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu görüldü (p<0,05). Sonuç olarak öğretmenlerin rekreasyonel etkinliklere karşı farkındalık düzeylerinin artmasıyla beraber yaşam doyumlarının arttığı ve rekreasyonun fiziksel, psikolojik ve sosyal anlamda olumlu katkılar sunduğu düşünülmektedir. Çalışmamızda spor yapan öğretmenlerin yaşam doyumlarının yüksek olduğu göz önüne alındığında da insanların boş zamanlarında gönüllü olarak katıldıkları, zevk aldıkları ve katılımcılara fiziksel, sosyal ve psikolojik olarak önemli yararlar sağlayan etkinlikler olarak tanımlanabilen rekreasyonun, insanlarda yaşam boyu refah için gerekli olduğu fikri savunulabilir.
Üniversite öğrencilerinin boş zamanı yönetebilme yeteneklerinin rekreasyonel akış deneyimi üzerindeki etkisi
Bu araştırma üniversite öğrencilerinin boş zamanı yönetebilme yeteneklerinin rekreasyonel akış deneyimlerini nasıl etkilediğini ve bu durumun bazı değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği tespit etmek ve yapılan tespitler sonucunda da bu duruma çözümler üretebilmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın evrenini 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Fırat Üniversitesinde eğitim görmekte olan öğrenciler oluştururken, örneklemi ise 1376 üniversite öğrencisinden oluşmuştur. Çalışmada kullanılan anket formu üç kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu, ikinci kısımda boş zaman yönetimi ölçeği ve üçüncü kısımda ise rekreasyonel akış deneyimi ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 24 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, literatüre uygun şekilde tartışılıp önerilerle desteklenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; rekreasyonel akış deneyimi ölçeği ile cinsiyet, yaş, lisanslı spor geçmişi, kulüp üyeliği ve rekreatif faaliyetlere katılım değişkenleri arasında anlamlı farklılıklar tespit edilirken, gelir durumu değişkenine göre anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. Boş zaman yönetimi ölçeği genel toplam ortalamaları değerlendirildiğinde ise; yaş, lisanslı spor geçmişi, kulüp üyeliği ve rekreatif faaliyetlere katılım değişkenleri arasında anlamlı farklılıklar tespit edilirken, cinsiyet ve gelir durumu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Çalışmaya katılan öğrencilerinin boş zaman yönetebilme düzeyleri ile rekreasyonel akış deneyimi düzeyleri arasında istatistiki açıdan pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki olduğu ve boş zamanı yönetebilme yetenekleri rekreasyonel akış deneyimlerini istatistiki açıdan olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Rekreasyon, Boş Zaman, Rekreasyonel Akış Deneyimi, Boş Zaman Yönetimi
Further studies and labour force participation: An analysis of fresh graduates' work-non work preference in Nigeria
Graduate students are highly important to the labour force in Nigeria. Every year, a large percentage of these graduates engage in the decision-making process; whether to participate in the labour force immediately after their graduation or delay their entrance into the labour market and instead pursue further studies. The expectation is that their earning potential will be raised with improved educational attainment and training. A similar expectation also holds for employment and post-employment benefits. Using a primary data set from a pool of recent graduates in Nigeria, this study employs probit and logit regression models to analyse the labour-Leisure choice of graduates in the country. The study results show that gender, education, marital status, vocational training and the age of household heads are significant determinants of labour – leisure decisions in the study area.
Gençlik merkezlerinden hizmet alan gençlerin sosyal politika algısına yönelik yaklaşımları
Bireyin ömrü süresince gençlik dönemi yaşamının önemli bir aşamasıdır. Gençlik dönemlerinde birey olumlu veya olumsuz çeşitli çevresel faktörlere maruz kalmaktadır. Bu önemli aşamada bir genç için serbest zamanını nasıl değerlendirileceğinin farkında olmak, serbest zamanlar için yapılabilecek aktivitelere nasıl ulaşabileceğini bilmek ona fiziksel, duygusal ve psikolojik olarak birçok alanda pozitif etkiler bırakmaktadır. Serbest zaman bir genç için iki farklı şekilde değerlendirilebilir: Birincisi günün stresini atmak için yapılan çeşitli rahatlama aktivitelerinin yanında kişisel gelişimine katkı sunacak, sosyal davranış biçimlerini iyi yönde şekillendirecek aktiviteler; ikincisi ise onu çevresel risklere karşı koruyacak güvenilir bir ortam. Yapılan araştırmalar dâhilinde bir genç için serbest zamanını doğru değerlendirmenin stresi azaltmasıyla birlikte akademik performansını iyileştirmesinin yanı sıra sosyal hayatına da faydalar sağladığı tespit edilmiştir. Serbest zaman aktiviteleri, mutluluğu arttırmanın yanı sıra yaşam kalitesinin yükselmesine de fayda sağlamaktadır. Bu kapsamda tasarlanan gençlik merkezleri, gençlerin serbest zaman hakkında bilgi edinmelerini sağlayarak gelişimlerine katkı sunmaktadır. Sosyal devlet anlayışı çerçevesinde bugün her genç için erişilebilir olan bu merkezler gençlerin hayatında olumlu etkiler bırakmaktadır. Merkezi devlet eliyle hizmete konulabildiği gibi yerel yönetimlerce de kurulabilen gençlik merkezleri önemli iyi bir sosyal politika örneğidir. Ancak bu merkezlerden hizmet almasına karşın, sosyal politika kavramının ve bu merkezlerinin sosyal politika örneği olduğunun farkında olmayan gençler mevcuttur. Çalışma kapsamında esasında bir nevi teorinin uygulamaya dönüşmüş halinin bireylerde ne derece algı yarattığı ve etki uyandırdığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Sonuçlar analiz edildiğinde özellikle kadınlar ve 12 – 15 yaş aralığındaki ortaokul öğrencisi gençlerin sosyal politika kavramına ve bu anlayışta hayata geçirilen uygulama örneklerine daha hâkim olduğu gözlemlenmiştir. Bu durum özellikle mevcut hükümetin politika söylemlerinde sosyal devlet kavramını sıkça kullanması ile ilişkilendirilebilir. Anahtar Kelimeler: Genç, Gençlik, Serbest Zaman, Gençlik Merkezleri, Sosyal Politika
Dijital serbest zaman etkinliklerine katılımda akış deneyimi ve serbest zaman doyumunun incelenmesi
Bu araştırmanın amacı dijital serbest zaman etkinliklerine katılan üniversite öğrencilerinin, dijital serbest zaman katılım amaçlarının akış deneyimi ve serbest zaman doyumuna etkisinin incelenmesidir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Örneklem grubu için basit tesadüfi (rassal) örneklem tekniği seçilmiştir. Veri toplama işlemleri Manisa Celal Bayar Üniversitesi'nde 2022-2023 yılı güz eğitim öğretim yarıyılında gerçekleştirilmiştir. Çalışma 268 kadın, 463 erkek olmak üzere toplam 731 (Yaş Ort. = 20,75± 2,468) katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara yönelik demografik bilgileri elde etmek amacıyla araştırmacı tarafından oluşturulan formda yaş, cinsiyet, düzenli serbest zaman katılımı, dijital serbest zaman günlük katılım süresi, dijital serbest zaman haftalık katılım sıklığı, dijital serbest zaman katılımında kullanılan cihaz ve dijital serbest zaman katılımında kullanılan platform sorularına yer verilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Er ve Cengiz (2022) tarafından geliştirilen Dijital Serbest Zaman Katılım Amaçları Ölçeği (DSZ-KAÖ), Er ve Cengiz (2023) tarafından geliştirilen Dijital Serbest Zaman Akış Deneyimi Ölçeği ile Gökçe ve Orhan (2011) tarafından Türk kültürüne uyarlaması gerçekleştirilen Serbest Zaman Doyum Ölçeği (SZDÖ) kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 25 ve Jamovi programları aracılığıla tanımlayıcı istatistikler, Bağımsız Örneklemler İçin T-testi, Tek Faktörlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon Testi, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Yapısal Eşitlik Modellemesi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular incelendiğinde DSZ etkinliklerine katılan üniversite öğrencilerinin cinsiyet ve düzenli serbest zaman değişkenleri açısından DSZ-KAÖ, DSZ-ADÖ ve SZDÖ bazı alt boyutlarında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir (p<.0.05). Bununla birlikte dijital serbest zaman günlük katılım süresi, dijital serbest zaman haftalık katılım sıklığı açısından ise DSZKAÖ ve ve SZDÖ alt boyutlarında herhangi bir anlamlı farklılık tespit edilmemiştir (p>.0.05). Dijital serbest zaman haftalık katılım sıklığı açısından DSZ-ADÖ "etkinlik" alt boyutunda ise anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<.05). Katılımcıların dijital serbest zaman katılımında kullanılan cihaz ve dijital platform değişkenleri açısından ise DSZ-KAÖ, DSZ-ADÖ ve SZDÖ alt boyutlarında anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p<.05). Bununla birlikte DSZ-KAÖ, DSZADÖ ve SZDÖ alt boyutlar düzeyinde pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir (p<.05). Çalışmada dijital serbest zaman katılım amaçları, dijital serbest zaman akış deneyimi ve serbest zaman doyumu arasındaki etki düzeyini ölçmek amacıyla oluşturulan model doğrultusunda öncelikle Doğrulayıcı Faktör Analizi ardından Yapısal Eşitlik Modellemesi gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar incelendiğinde dijital serbest zaman katılım amaçlarının, dijital serbest zaman akış deneyimi ve serbest zaman doyumu üzerinde pozitif yönde etkisi olduğu tespit edilmiştir. Buna ek olarak dijital serbest zaman akış deneyiminin de serbest zaman doyum üzerinde pozitif yönlü etkisi olduğu saptanmıştır. Oluşturulan ikinci modelde ise dijital serbest zaman katılım amaçlarının, serbest zaman doyumu üzerindeki etkisinde dijital serbest zaman akış deneyiminin aracılık rolünün olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu çalışma ile dijital serbest zaman katılım amaçlarının, dijital serbest zaman akış deneyimi ve serbest zaman doyumunu olumlu yönde etkilediği söylenebilir. Bununla birlikte dijital serbest zaman akış deneyiminin de serbest zaman doyumu üzerinde olumlu etkisi olduğunu söylemek mümkündür. Buna ek olarak dijital serbest zaman katılım amaçları, dijital serbest zaman akış deneyimi ve serbest zaman doyumu arasında bir ilişki olduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Serbest zaman, dijital serbest zaman, akış deneyimi, serbest zaman doyumu.