Child behavior
64 theses under this subject heading
Ergenlerde sosyal medya bağımlılığının sosyal görünüş kaygısı ve sosyal fobi ile ilişkisi
Bu araştırmada, ergenlerde sosyal medya bağımlılığının sosyal görünüş kaygısı ve sosyal fobi ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Ankara ili merkez ilçelerinde yer alan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı özel ve resmi eğitim kurumlarına devam eden 14-18 yaş aralığında 359 ergenle çalışılmıştır. İlişkisel tarama modeline dayanarak desenlenmiş araştırmada örneklem seçimi olarak ulaşılabilir örnekleme kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, ergenlerin sosyal medya bağımlılığını değerlendirmek amacıyla Günüç (2009) tarafından geliştirilen ve Çömlekci ve Başol (2019) tarafından revize edilen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği, ergenlerin sosyal görünüş kaygısını değerlendirmek amacıyla; Doğan (2010) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği ve ergenlerin sosyal fobilerini değerlendirmek amacıyla; Demir ve ark (1999) tarafından geliştirilen Çapa Çocuk ve Ergenler için Sosyal Fobi Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma bulgularına ulaşabilmek amacıyla Sosyal Bilimler için Veri Analizi Paket Programı (SPSS) 22.0 kullanılarak, ilişkisiz gruplarda t testi, varyans analizi, Kruskal Wallis H testi, pearson korelasyon analizi testi ve basit doğrusal regresyon analizi işlemleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; ergenlerin sosyal medya bağımlılığı, sosyal görünüş kaygısı ve sosyal fobi puanları ile sosyal medyada geçirilen süre arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu; ergenlerin sosyal görünüş kaygısı, sosyal medya bağımlılığı ve sosyal fobi puanları arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, yapılan basit doğrusal regresyon analizi sonucunda ergenlerin sosyal medya bağımlılığı puanlarının sosyal görünüş kaygısı puanlarını; sosyal medya bağımlılığı puanlarının sosyal fobi puanlarını ve sosyal görünüş kaygısı puanlarının sosyal fobi puanlarını istatistiksel olarak anlamlı düzeyde açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Beden Algısı, Dijital Etkileşim, Sosyal Fobi, Sosyal Görünüş Kaygısı, Sosyal Medya Bağımlılığı.
Annelik bekçiliği öncülleri, baba katılımı ve çocuk davranış yapısına dair bir modelleme
Bu tez çalışmasında, anne bekçiliği davranışlarını tetiklediği düşünülen bireysel ve ailesel faktörleri test etmek, bekçilikle ilişkili öncüllerin baba katılımına etkisini belirlemek ve son olarak bekçilik öncüllerinin baba katılımı yoluyla çocukların sosyo-duygusal sonuçlarını nasıl etkilediğini sınamak amaçlanmıştır. Çalışmada anneler (n=1013) olası bekçilik öncülleri olan kişilik yapıları, bekçilik davranışları, cinsiyet normlarına uyum, kendi annelerinin bekçilik uygulamaları, eş desteği ve ebeveynlik öz yeterliliği ile çocuk sosyo-duygusal durumu hakkında bilgi verirken, babalar (n=1013); katılım düzeyleri, ebeveynlik öz yeterlilikleri ve algıladıkları bekçilik hakkında bilgi vermiştir. Analizde, Pearson ki-kare, ANOVA, bağımlı gruplar t-testi, hiyerarşik regresyon analizi ve modeller için yapısal eşitlik modellemesinden faydalanılmıştır. Babaların hissettiği bekçilik düzeylerinin ortalamaları annelerin bildirdiğinden daha yüksek bulunmuştur. Bekçiliği açıklayan değişkenler; nevrotiklik (kişiliğin alt boyutu), eş desteği, cinsiyet normlarına uyum, annenin annesinin bekçilik düzeyi ve ebeveyn öz yeterliliği olarak elde edilmiştir. Bekçiliğin, öncülleri ile baba katılımı arasındaki ilişkide aracı bir rol oynadığı kaydedilmiştir. Ebeveyn öz yeterliliği dışındaki öncüllerle çocuk sosyoduygusal durumları arasında ise, baba katılımı üzerinden, bekçiliğin aracı rolü oynadığı nihai modellerde görülmüştür. Buna yönelik erken çocuklukta problem davranışlarla başa çıkmak ve sosyal becerileri geliştirmek için ailelerin bütüncül olarak ele alınması tartışılmış, uygulamaya yönelik öneriler sunulmuştur.
Lise öğrencilerinin müzikten etkilenim düzeyleriyle prososyal eğilimleri arasındaki ı̇lişkinin ı̇ncelenmesi
Bu çalışma, lise öğrencilerinin müzikten etkilenimleri ile prososyal davranışlar arasındaki ilişkiyi ve bazı değişkenlerin bu davranışlar üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın örneklem grubunu 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Ağrı İl Merkezi'nde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı 19 lisede öğrenim gören 1401 öğrenci oluşturmuştur. Çalışma grubuna dahil olan öğrencilere önce araştırmacı tarafından geliştirilen genel bilgi formu sonra sırasıyla Prososyal Eğilimler Ölçeği ve Müzikten Etkilenim Ölçeği uygulanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden biri olan; iki ya da daha fazla değişken arasındaki ilişkinin incelenmesi ve neden-sonuç ile ilgili ipuçları elde etmek amacıyla korelasyonel (ilişkisel) tarama yoluyla yapılan betimsel bir çalışmadır. Lise öğrencilerinin demografik bilgileri % ve frekans "f" alma teknikleri ile analiz edilmiştir. Ölçeklerden alınan puanların değişkenlere göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini incelemek amacıyla; tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve t testi yapılmıştır. ANOVA'nın anlamlı çıkması sonucunda ise örneklem büyüklüklerinin birbirinden farklı olması sebebiyle Post-Hoc testlerinden LSD testi uygulanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre Müzikten Etkilenim Ölçeği ile ya da Prososyal Eğilimler Ölçeği'nin alt boyutlarının en az bir tanesi ile arasında anlamlı bir ilişki olan değişkenler şu şekildedir; cinsiyet, anne-baba eğitim durumu, baba çalışma durumu, aile ve öğretmen yardım ettiğini düşünme durumu, sınıf düzeyi, lise türü ve müzik türü. Müzikten etkilenim ile prososyal davranışlar arasında yapılan basit doğrusal regresyon sonucuna göre de prososyal davranışların alt boyutlarından duygusal, acil, gizli ve itaatkâr prososyal davranışlar ile müzikten etkilenim arasında ilişki olduğu saptanmıştır.
Gerçek zamanlı sınıf içi davranış yönetim sisteminin geliştirilmesi
Güncel hayatta, eğitim ve öğretim kalitesinin ölçümü için bir çok kriter vardır. Bu kriterlerin her birinin kendine has bir öneme sahiptir. Ancak, bir öğretmenin sınıf içerisindeki hakimiyeti sağlaması, eğitim sürecinin kesilmeden devamını sağlayacak bir kriterdir. Öğretmenin alan bilgisinin derinliği bu noktada ortaya çıkmaktadır lakin sadece alan bilgisi de yeterli olmayacak, genel kültür seviyesi ve bu bilgilerini öğrencilerini aktarma kabiliyeti de yukarıda bahsedilen sınıf içi hakimiyete katkısı göz ardı edilemeyecek kadar büyük olmaktadır. Örgün eğitim veren okullarda sınıf içerisindeki öğrenci davranışı problemleri, eğitim sürecini en çok sekteye uğratan sorunlardır. Öğretmenin özellikle davranış problemlerine karşı bulduğu çözümler, o ortamda yapılacak eğitimin hem içerik kalitesinin artmasını hem de öğrenci tarafından kanıksanmasını sağlayacaktır. Bunun yanı sıra öğretmenin çalıştığı kurumdaki disiplin kültürünün gelişmemiş olması ve/veya problemli davranışlara karşı davranış politikasının yetersiz olması hatta hiç olmaması, o kurumda eğitim öğretimin tam anlamıyla yapılamayacağının da bir göstergesi olabilmektedir. Davranış yönetiminin eğitim öğretim faliyetlerideki yeri tartışılamayacak kadar önemlidir. Bir toplumun eğitim kalitesi o toplumun geleceğin şekillendirmektedir. Eğitim dünyasında davranış yönetiminin uygulanacağı alanlardan en önemlisi sınıf içidir. Öğrencilerin öğrenme faliyetlerinin hedef davranışlarını tam olarak kendi ile bütünleştirebilmesinin altında yatan etkenlerin en önemlileri arasında gelmektedir. Öğretmenin sınıf için uygulayacağı davranış yönetim metotları için çeşitli araştırmalar yapılmıştır. Geliştirilen her yeni yöntemle okullardaki öğretme ve öğrenme faliyetleri daha işlevsel bir konuma getirilmiş, dolayısıyla toplumun maruz kaldığı eğitimin kalitesi de topyekün yükselmiştir. Teknolojinin gelişiminden etkilenen ve faydalanan her alan gibi eğitim dünyası da bu gelişime ayak uyduran sektörler arasında kendini göstermiştir. Özellikle eğitim-öğretim süreçlerinde kullanılabilecek cihazlara ilgi gösterilen eğitim sektörü, bunun akabinde bir çok yazılıma da kapılarını açmıştır. Öyleki bazı eğitim faliyetleri için geleneksel yöntemlerle gerçekleştirilen uygulamalar teknolojiyle uygulanmaya başlamış, geleneksel yöntem teknolojiye yenik düşmüş, yerini tamamiyle teknolojik gelişmelerin o alan için geliştirdiği yeni yönteme yerini bırakmıştır. Eğitim dünyası özellikle son beş yılda teknolojiyi kullanma konusunda bir kademe daha öteye giderek öğrencilerin mobil cihazlarla derslere girmesine izin vermiş, eğitimde mobil cihazlar yardımı ile ders yapma konusunda girişimler yapılmıştır. Bu zamana kadar öğretmen kontrolündeki teknoloji artık öğrenci eline geçmiş ve bu zamana kadar yapılan tüm uygulamalar şekil ve boyut değiştirmiştir. Tablet cihazların öğrenciler tarafından ders içerisinde kullanmasının sayısız faydasının yanı sıra bir çok handikapı da gün yüzüne çıkmış, henüz o zamanana kadar karşılaşılmayan sınıf için problemleri ile baş başa kalınmıştır. Sınıftaki bir çok istenmeyen davranış için öğretmenlerin yıllarca geliştirdiği ve artık kanıksanmış onlarca yöntem mevcuttur. Bu yöntemlere artı olarak öğretmen otokontrol sistemini sınıfında uygulayabilir hale geldiğinde ders işleyiş süreçlerinde genelde herhangi bir problem yaşamadan tamamlamaktadır. Tüm bu yöntemlerin tabletli eğitim ile birlikte tekrar revize edilmesi ve ondan sonra uygulanması gerekmektedir. Aksi takdirde, kendini geliştirmede yavaş kalan her öğretmen sınıf yönetim problemleri ile karşı karşıya kalacaktır. Gerçek Zamanlı Sınıf İçi Davranış Yönetim Sistemi - Dersteyiz.Net, tabletli eğitim yapılan sınıflarda ders işleyiş süreçlerinde yaşanan problemleri en aza indirgemek için geliştirilmiş bir yazılımdır. Yıllar boyu araştırılarak keşfedilen davranış yöntemleri ile teknolojiyi aynı noktada buluşturan sistem, teknolojinin kullanıldığı sınıflarda eğitimin daha sağlıklı devam etmesine katkı sağlamaktadır. Tabletli eğitim yaparak okullar eğitim kalitelerini bir üst seviyeye taşımak için gerekli adımı atmışlar demektir. Bu noktadan sonra geriye doğru hamlelerle doğru yöntemleri keşfedip uygulamak kalmaktadır. Eğitim dünyasında teknolojinin yıllar sonra ilk defa öğrenci merkezli kullanımına başlanıldığı düşünüldüğünde, bu alanda keşfedilecek yönetim stratejilerinin henüz hala bir çoğu araştırma yapılarak ortaya çıkarılmayı beklemektedir. Dersteyiz.Net öğrencilerin olumlu ve olumsuz davranışlarını puanlayarak, olumluların devamını sağlayarak, olumsuzların ise olumluya dönüşmesine katkıda bulunarak öğrenci davranışlarını yönetmeyi, öğretmenlerin amaçları doğrultusunda ders yapabilmelerine olanak sağlamak için geliştirilmiş bir uygulamadır.
Filial terapinin bakım elemanlarının öz-yeterlik ve kaygı düzeyleri ile korunma ihtiyacı olan çocukların davranış sorunları üzerine etkisi
Bu araştırmanın amacı Filial terapinin bakım elemanlarının öz-yeterlik ve kaygı düzeyleri ile korunma ihtiyacı olan çocukların davranış sorunları üzerine etkisini incelemektir. Araştırmaya İstanbul ili Bahçelievler Şeyh Zayed 0-12 Yaş Çocuk Yuvası'nda çalışan 21 bakım elemanı ve 3-4 yaş grubundaki 70 korunma ihtiyacı olan çocuk katılmıştır. Araştırmada deney grubunda 21 bakım elemanı ve ilgilendiği 33 korunma ihtiyacı olan çocuk ile kontrol grubunda 37 korunma ihtiyacı olan çocuk yer almıştır. Bakım elemanlarına, 10 haftalık Filial terapi eğitimi ve 3 oturum süpervizyon verilmiş ve deney grubundaki çocuklara 10 oturum oyun seansı uygulamaları sağlanmıştır. Araştırmada bakım elemanlarının kaygı düzeyleri Beck Anksiyete Ölçeği ile; öz-yeterlik düzeyleri Genel Öz-yeterlik Ölçeği ile; çocukların davranış sorunları Okul Öncesi Davranış Sorunları Tarama Ölçeği ile eğitimden önce, sonra ölçülmüş ve eğitimden 2 ay sonra da izleme testleri yapılmıştır. Araştırma sonunda Filial terapi eğitiminin bakım elemanlarının öz yeterlik düzeylerini arttırmada ve kaygı düzeylerini azaltmada etkili olduğu saptanmıştır. Ayrıca çocukların davranış sorunlarını azaltmada da etkili olduğu bulunmuştur. Sonuçlar ilgili alanyazın ışığında tartışılmıştır.
Annelerin kabul - red düzeyi ile çocukların davranış sorunları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Ebeveyn kabul red teorisi ebeveyn kabul ve reddinin önemli nedenlerini, sonuçlarını ve etkilerini açıklamayı ve tahmin etmeyi amaçlayan bir sosyalizasyon teorisidir. Ebeveyn kabul red teorisi ebeveyn reddinin tüm dünyada çocuğun davranışsal problemleri ve psikolojik uyumu üzerinde negatif bir etkiye sahip olduğunu ileri sürmektedir. Ebeveyn kabul red teorisinde ebeveyn sıcaklığının iki uç boyutu bulunmaktadır: Ebeveyn kabulü ve ebeveyn reddi. Ebeveyn kabulü ebeveynlerin çocuklarına yönelik hissettikleri sevgiye, şefkate, bakıma, desteğe ya da çocuklarını fiziksel ve duygusal olarak doyurmaya karşılık gelmektedir. Ebeveyn reddi ise ebeveynlerin çocuklarına yönelik sıcaklık, sevgi, şefkat eksikliğine ya da yokluğuna karşılık gelmektedir. Kabul edici ebeveynler çocuklarına yönelik sevgi ve sıcaklıklarını fiziksel ve sözel olarak gösterme eğilimindedirler. Bu da çocukların sevildiğini ve kabul edildiğini algılamalarına yol açmaktadır. Red edici ebeveynler ise çocuklarına yönelik kızgınlık, nefret ve onaylayıcı olmayan bir tavır gösterme eğilimindedirler. Bu da bu çocukları, sevilmediği, istenmediği şeklinde bir algılamaya götürecektir. Bu nedenle ebeveyn reddi çocuklara yönelik dikkat problemleri, saldırgan davranışlar, anksiyete/depresyon problemleri, davranış bozuklukları, sosyal problemler, kural bozucu davranışlar, dışa yönelim bozukluklar, içe ve dışa yönelim bozuklukları gibi birçok davranış probleminin önemli bir belirleyicisi olarak görülmüştür.Rohner tarafından ortaya atılmış olan Ebeveyn Kabul-Red Kuramı üzerine temellendirilmiş olan bu çalışmanın örneklemi her iki ebeveyni de hayatta olan 10-11 yaş grubundaki 60 çocuk ve onların annelerinde (60) oluşan 120 kişiden oluşmaktadır. Çalışmada ebeveyn kabul reddi ve çocukların davranış problemleri ile ilgili veriler Ebeveyn Kabul Red Ölçeği Çocuk Formu (EKRÖ) ve Çocuklar ve Gençler İçin Davranış Değerlendirme Ölçeği (CBCL 6/18) şeklinde iki ölçek kullanılarak elde edilmiş ve değerlendirilmiştir. Çalışmada verilerin analizi parametrik testler kullanılarak yapılmıştır. Bu bağlamda ilk olarak demografik değişkenlerin (annenin yaşı, annenin eğitim düzeyi, çocuğun cinsiyeti, annenin çalışıp çalışmaması durumu) çalışmanın ölçümleri üzerindeki etkilerini ortaya koymak amacıyla çeşitli ANNOVA analizleri yapılmıştır. Daha sonra EKRÖ ve CBCL 6/18 ölçekleri ve tüm alt boyutları arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla korelasyon analizi yapılmıştır. Çalışmada ayrıca ebeveyn kabul red düzeyinin çocukların davranış problemleri üzerindeki etkisini ortaya koymak amacıyla iki aşamalı hiyerarşik regresyon analizi yapılmıştır. Birinci aşamada demografik değişkenler CBCL/6-18 üzerine yordanmıştır. İkinci aşamada ise EKRÖ ölçeği CBCL/6-18 üzerinde yordanmıştır. Çalışmanın sonunda ebeveyn kabul red düzeyinin çocukların davranış problemi üzerine önemli bir etkiye sahip olduğu görülmüştür.
Gelişimsel dil konuşma bozukluğu olan ve tipik gelişim gösteren okul öncesi çocukların sosyal beceri ve davranış problemlerinin değerlendirilmesi
Bu çalışmada, okul öncesi dönemde gelişimsel dil konuşma bozukluğu olan ço- cuklar ile tipik gelişim gösteren akranları arasında davranış problemleri ve sos- yal beceri alanları arasındaki farklılıklar incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi İstanbul ili Kadıköy ilçesindeki uygunluk örneklemine göre belirlenmiş yedi ma- hallede bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ilk okullarda ve bağımsız anaokullarının okul öncesi sınıflarında okumakta olan çocuklardan oluşmaktadır. Araştırmaya 23'ü erkek, 17'si kız; toplam 40 çocuk katılmıştır. Katılımcıların yaş- ları 36 aylık ile 72 aylık arasında değişmektedir. Araştırmanın verileri, örnekleme dahil edilen çocukların ebeveynleri ve gittikleri okullardaki anasınıfı öğretmenleri tarafından doldurulmuş anketler aracılığı ile toplanmıştır. Bu çalışmada Sosyo- demografik Bilgi Formu, İletişim, Dil ve Konuşma Gelişimi Değerlendirme Ölçeği, Conners Ebeveyn Dereceleme Ölçeği ve Conners Sınıf Öğretmeni Dereceleme Öl- çeği, Anaokulu ve Anasınıfı Davranış Ölçeği'nin Sosyal Beceri Ölçeği ve Dikkat Eksikliği Aşırı Hareketlilik Bozukluğu Değerlendirme Listesi veri toplama araç- ları olarak kullanılmıştır. Conners Ebeveyn ve Öğretmen Ölçeği ile Sosyal Beceri Ölçeği ve bu ölçeklerin her bir alt ölçeği için gruplar arası anlamlı bir fark olup olmadığı Mann-Whitney U testi yapılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuç- ları beklenene uygun şekilde davranış problemleri ve sosyal beceriler açısından gruplar arası bir fark olduğunu göstermiştir. Elde edilen bulgulara göre, gelişimsel dil-konuşma bozukluğu olan çocuklarda dil-konuşma alanında normal gelişim gös- teren akranlarına göre karşı gelme, bilişsel problemler/dikkatsizlik, hiperaktivite, sosyal problemler, huzursuzluk ve duygusal değişkenlik gibi davranış problemleri daha çok görülmektedir. Ayrıca, gelişimsel dil-konuşma bozukluğu olan çocukların Sosyal bağımsızlık ve Sosyal etkileşim alanlarında sosyal beceriler açısından daha zayıf becerilere sahip oldukları görülmüştür. Araştırmanın sonucu ilgili literatür ışığında tartışılmış, araştırma ve uygulama açısından ileride yapılabilecek gelecek çalışmalar için öneriler verilmiştir.
Ebeveyn erken dönem uyumsuz şemalarının çocuğun problem davranışları ile ilişkisinde ebeveyn bağlanma stilinin aracı etkisi
Bu araştırmanın temel amacı, annelerin erken dönem uyumsuz şemalarının çocuğun problem davranışları ile ilişkisinde ebeveyn bağlanma stilinin aracı etkisini incelemektir. Buna ek olarak annenlerin erken dönem uyumsuz şemaları, annelerin bağlanma stilleri ve çocukların problem davranışları değişkenleri sosyo-demografik verilere göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırma örneklemini 4-6 yaş döneminde çocuğu olan 211 anne oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan annelere Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri – II (YİYE-II, Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 (YŞÖ-KF3), Güçler ve Güçlükler Anketi (4/17) Ebeveyn Formu (GGA) ve Sosyo-Demografik Bilgi Form uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, annenin zedelenmiş otonomi şema alanı ve çocuk problem davranış ilişkisinde annenin kaygılı bağlanma stili aracı etki göstermezken kaçıngan bağlanma stilinde kısmi aracılık etkisi görülmüştür. Annenin kopukluk ve reddedilmişlik şema alanı ve çocuk problem davranış ilişkisinde annenin kaygılı ve kaçıngan bağlanma stili kısmi aracılık etkisi göstermektedir. Annenin zedelenmiş sınırlar şema alanı ve çocuk problem davranış ilişkisinde annenin kaygılı ve kaçıngan bağlanma stili tam aracı etki göstermektedir. Annenin diğeri yönelimlilik şema alanı ve çocuk problem davranış ilişkisinde annenin kaygılı ve kaçıngan bağlanması kısmi aracılık etkisi göstermektedir. Ayrıca annelerin yüksek standartlar şema alanının çocuk sayısı ve öğrenim düzeyi değişkenlerine göre, zedelenmiş sınırlar şema alanının annenin yaşı ve çocuğun yaşı değişkenlerine göre, diğeri yönelimlilik şema alanının çocuğun yaşı değişkenine göre ve anne kaçıngan bağlanma stilinin anne öğrenim düzeyine göre, çocuk problem davranışlarının ise annenin öğrenim düzeyi ve annenin yaşı değişkenlerine göre anlamlı bir farklılaşma gösterdiği görülmüştür. Araştırma sonuçlarının çocukların problem davranışlarının ortaya çıkmasında ebeveynlerin erken dönem uyumsuz şemalarının, bağlanma stillerinin ve diğer risk faktörlerinin değerlendirilebilmesine katkı sağlamasının yanı sıra elde edilen bulguların ebeveyn psiko-eğitim programlarına da kaynak oluşturulabileceği düşünülmektedir.
Okul öncesi çocuklarda sosyal yetkinlik ve davranış sorunları ile annelerinin yaşam doyum düzeyleri ve psikolojik semptomları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı okul öncesi çocuklarda görülen davranış problemleri ve çocukların sosyal yetkinliklerinin, annelerinde görülen psikolojik semptomları ve annelerinin yaşam doyumları ile olan ilişkinin incelenmesidir. Bu çalışma, ilgili kavramların bir arada incelenmesi ve dinamik bir model sunması nedeniyle önemlidir. Alan dizine yeni ve güncel bilgilerin kazandırılması da diğer bir olumlu katkısıdır. Çalışmanın evrenini Özel Denizli Cerrahi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine başvuran hastaların anneleri oluşturmaktadır. Örneklem seçkisiz örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Örneklem sayısı ise hastaneye 3 ay içerisinde başvuran 500 hastanın %20 si alınarak hesaplanmıştır ve böylelikle 100 kişiye uygulama yapılmıştır. Örneklem seçiminde çocukların okul öncesi dönemde olmaları dikkate alınmıştır. Çalışmada katılımcı tarafından hazırlanan Sosyodemografik Bilgi Formu ve ayrıca Diener- Yaşam Doyumu Ölçeği, Kısa Semptom Envanteri (KSE), Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme-30 envanterleri kullanılmıştır. Araştırmamızın sonuçları çocuklardaki davranış problemleri ve sosyal yetkinlik ile annelerinin yaşam doyumları arasında anlamlı bir ilişkiye işaret etmektedir. Araştırmamızın sonuçları çocuklardaki davranış problemlerinin sosyal yetkinlik düzeyi ile annelerinin psikolojik belirtileri arasında anlamlı bir ilişkiye işaret etmektedir. Araştırmamıza göre annelerin yaşam doyumları ile psikolojik belirtileri arasında anlamlı bir ilişki mevcuttur. Araştırmamızdan elde edilen bulgulara göre cinsiyet ile yaşam doyumu arasında anlamlı bir ilişkiye işaret etmektedir. Yapılan çalışmanın sonuçlarına bakıldığında değişkenler arası ilişkiler saptanmış olup, elde edilen veriler literatür ışığında tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Yaşam Doyumu, Sosyal Yetkinlik, Çocukluktaki Davranış Problemler
Çocuklarda işitme cihazı kullanımını etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Çocuklarda işitme cihazı kullanımı seslere tutarlı erişim sağlanması için oldukça önemlidir. İşitme cihazının doğru kullanımı işitsel gelişimle beraber dil ve konuşma, sosyal, bilişsel ve akademik gelişimleri için destek sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı çocuklarda işitme cihazı kullanımını etkileyen faktörleri değerlendirmek ve ebeveynleri çocukların işitme cihazı kullanımı konusunda bilinçlendirmektir. Çalışmaya 3-6 yaş arağında bilateral hafif/orta derecede sensörinöral işitme kaybı tanılanmış, tanılanmış ek engeli bulunmayan işitme cihazı kullanıcısı 32 çocuk dahil edilmiştir. Öncelikle uygun işitme cihazı programlama yazılımına bağlanarak işitme cihazı günlük kullanım süresi bilgileri (datalogging) kaydedilmiştir. Sonrasında ebeveyn-çocuk etkileşimini değerlendirmek için 'Ebeveyn Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği-Türkçe Versiyon (EDDÖ-TV) ve Çocuk Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği-Türkçe Versiyon (ÇDDÖ-TV)' kullanılmıştır. Ardından ebeveynler için işitme cihazı kullanımı, bakım ve kontrol bilgilerini değerlendirmek için Ebeveynler için İşitme Cihazı Farkındalık Soru Formu doldurulmuştur. Son olarak işitme kayıplı çocukların subjektif işitsel performansını değerlendirmek amacıyla Ebeveynlerin Çocukların İşitsel/Sözel Performanslarının Değerlendirilmesi (EÇİPED) ölçeği uygulanmıştır. Bireylerin İşitme Cihazı Soru Formu ile ÇDDÖ bulguları, EDDÖ bulguları ve işitme cihazı günlük kullanım süresi bulguları arasında istatistiksel olarak anlamlı derecede pozitif korelasyon elde edilmiştir (p<.05). Bireylerin EDDÖ bulguları, ÇDDÖ bulguları ve İşitme Cihazı Farkındalık Soru Formu bulguları ile sessiz ortam/gürültülü ortam/total EÇİPED bulguları arasında istatistiksel olarak güçlü korelasyon elde edilmiştir (p<.05).Ebeveynlerin çocuklarının işitme cihazı kullanım ve bakımı hakkındaki bilgi düzeyleri, işitme cihazlarını günlük kullanım süresini ve ebeveyn gözünden sübjektif işitsel performansı olumlu yönde etkilemektedir. Ebeveyn-çocuk etkileşimi ile ebeveynlerin işitme cihazı kullanım ve bakımına dair bilgi seviyesi arasında doğrusal bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır
Olumlu Ebeveynlik Programı'nın çocukların davranış problemlerine, ebeveynlerin disiplin yöntemlerine ve ebeveyn-çocuk ilişkisine etkisi
Olumlu Ebeveynlik Programı, çocukların ve ebeveynlerin kendi davranışlarını düzenlemelerine yardımcı olan uluslararası etkili bir ebeveynlik müdahalesidir. Bu araştırmada Olumlu Ebeveynlik Programı'nın, ebeveyn ve öğretmenlerinin öz bildirimlerine göre davranış problemleri gösteren 48-72 aylık çocukların davranış problemlerine etkisi incelenmiştir. Ayrıca programın ebeveyn-çocuk ilişkisi ve ebeveynlerin disiplin yöntemlerine olan etkisini incelemek de araştırmanın diğer temel amacıdır. Karma yöntemle tasarlanmış çalışmaya deney (23 ebeveyn) ve bekleme grubunda (24 ebeveyn) yer almak üzere toplam 47 ebeveyn dahil olmuştur. Eğitim sonrasında çocukların davranış problemleri ve ebeveynlerin işlevsiz disiplin yöntemlerinde azalma; ebeveyn-çocuk ilişkisinde ise iyileşmeler meydana gelmiştir. Bununla birlikte ebeveynlik becerileri ve olumlu ebeveyn algısı, davranış problemleriyle baş etme stratejileri, ebeveyn yeterliliği, aile içi kurallar oluşturma ve uygulama, planlı olma ve çocukları ilgilendiren konularda eşler arası iletişimde olumlu anlamda değişimler görülmüştür. Bu etkilerin iki ay sonra yapılan izleme testlerinde de devam ettiği belirlenmiştir. Eğitimin sonunda ebeveynler Olumlu Ebeveynlik Programı'nın içeriği, materyalleri ve süresini olumlu şekilde değerlendirerek; programdan memnun kaldıklarını bildirmişlerdir. Ebeveynlerin değişimi sürdürmeye dair inançlarının olduğu ve edindikleri kazanımları günlük hayatlarına yansıtabildikleri hem nicel ölçümler hem de yapılan görüşmeler ve ev ziyaretleri aracılığıyla tespit edilmiştir. Bulgular, Olumlu Ebeveynlik Programı'nın evrensel bir ebeveyn müdahale programı olduğunu destekler niteliktedir bu nedenle Türkiye'nin farklı bölge ve illerinde programın yaygınlaştırılmasına yönelik ilgili paydaşlara öneriler sunulmuştur.
Çocuk hakları ve demokrasi eğitiminin çocukların demokratik davranışlarına etkisi
Bu araştırma, çocuk hakları ve demokrasi eğitiminin çocukların demokratik davranışlarına etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ön-test /son-test ve kontrol gruplu yarı-deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Kayseri ilinde bulunan Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı iki okulun anasınıfına devam eden 60- 72 aylık 28'i deney (14 kız, 14 erkek), 25'i kontrol (11 kız, 14 erkek) olmak üzere toplam 53 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada, kontrol grubundaki çocuklar okul öncesi eğitim programına devam ederken, deney grubunda yer alan çocuklara okul öncesi eğitim programına ek olarak araştırmacı tarafından geliştirilen Çocuk Hakları ve Demokrasi Eğitim'i uygulanmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen Demokratik Davranış Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veri toplama aracı, deneysel işlem öncesinde ve sonrasında, ayrıca deney grubuna eğitim programının bitiminden 4 hafta sonra yeniden, uygulanmıştır. Veriler SPSS 21 paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmada, demografik bilgilerin betimlenmesinde; frekans (f) ve yüzde (%) kullanılmıştır. Verilere ilişkin normallik testleri Shapiro-Wilk Testi aracılığı ile analiz edilmiştir. Normal dağılımdan gelmeyen ikili gruplar arasındaki farklılıklar Mann Whitney U, normal dağılımdan gelmeyen bağımlı değişkenler arasındaki farklılık ise Wilcoxon Testi ile incelenmiştir. Araştırma sonunda, deney grubu çocuklarına uygulanan Çocuk Hakları ve Demokrasi Eğitimi'nin, çocukların demokratik davranış düzeyleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark yarattığı görülmüştür (O1.1. :118, O1.2. :182, p<0.001). Ayrıca program bitiminden bir ay sonra yapılan kalıcılık testi sonuçlarında da eğitim programının kalıcılığını koruduğu tespit edilmiştir (O1.2. :182, O1.3. :187, p>0.001)
1980 sonrası Türkiye'de çocukluğun yeniden inşası: Oyun ve oyuncak üzerinden bir okuma
1980'li yıllar, Türkiye'de sosyal, ekonomik ve kültürel gibi birçok alanlarda köklü değişimlerin yaşandığı bir zaman dilimine denk gelmektedir. 24 Ocak Kararları ve 12 Eylül Askeri darbesi ile birlikte ekonomik yapı bütünüyle değişmiş, darbe yönetimi siyasal hayatı silbaştan dizayn etmiş, gündelik hayat ve kültür büyük ölçüde değişmiş ve olumlu/olumsuz yönleriyle birlikte önceki on yıldan çok farklı bir Türkiye, oldukça kısa zaman içinde ortaya çıkmıştır. Bu çalışma anılan dönüşüm sürecinin çocuklar ve çocukluk üzerindeki etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. 1980 sonrasında Türkiye, yönünü tam olarak Batılı kapitalist sisteme dönüp, neo-liberal politikaların da etkisi neticesinde hızlı ve hareketli bir döneme girmiştir. Modernleşmenin serbest piyasa ekonomisi ile bütünleştiği bu yıllarda ülkemize yoğun bir şekilde giriş yapan ürünlerden birisi de oyuncaklardır. Oyuncaklar 1980 sonrasında modernleşmenin simgelerinden birisi halini almıştır. İşte bu tezin konusu 1980 sonrasında küresel ekonomik piyasa içinde yer alan Türkiye'de, çocukların oyuncaklar üzerinden nasıl tüketim ekonomisine dâhil edildiği, yerel çocukluk kültüründen küresel boyutlara ulaşan çocukluk anlayışına nasıl geçildiği, modernleşme ile birlikte çocukluğa dair anlayışın 1980 sonrasında nasıl boyutlandırıldığı ve oyuncakların bir ideolojik araç ve kültürel bir meta olarak işlev gördüğü bu tezin konusunu oluşturmaktadır
Maternal regulation of toddlers: Emotions in delay of gratification task
Maternal Regulation of Toddlers: Emotions in Delay of Gratification Task The present study investigated the association between Turkish mothers? regulation strategies and their toddlers? desire-driven behaviors as well as affect during a delay task. Sixty-two mothers and their toddlers (31 boys, 31 girls; between 19- to 34-month old) participated in our laboratory observations. Children?s behaviors and affects and maternal regulatory strategies were independently coded in 5-sec intervals during the 4-minute-task. The relationships between maternal regulation strategies and toddler affect as well as behavior have been examined. Consistent with our hypotheses, Turkish mothers mostly preferred distractive strategies, which were correlated with child compliance during the task. Children?s tendency to non-compliant behaviors was associated with maternal verbal explanations (i.e. reasoning and bargaining), non-supportive strategies (i.e. statements that return child?s attention to delay object, physical refraining), and maternal permissive approach (i.e. giving in to hold and eat the delay object). Moreover, maternal verbal strategies, restriction and physical comfort were related to children?s negative emotionality (i.e. anger and sadness). Surprisingly, children whose mothers ignored them during the task, were less likely tend to reach for the delay object and express their negative emotions. In addition, the results of the study confirmed that emotional reactions of mothers and their children?s influence each other. Findings were discussed in the light of previous literature.
Preschool - aged children's media use and its relationship to their prosocial and aggressive behavior
The first aim of the study was to have a descriptive data about what preschool children watched and played on the screens including the amount of time they spent for media use, and in which context they consumed media. The second aim of the study was to see if there was a relationship between the duration and the content of media that children used and their prosocial and aggressive behavior. Lastly, the goal of the present study was to explore if children's time spent for developmentally enriching activities increase or decrease with their time spent for media use. Parents of 52 children aged between 4 and 6 reported their children's media use on a media diary throughout a weekend and the teachers of the children assessed children's prosocial and aggressive behavior. The results showed that the aggressive behavior of the children increased as their time spent for playing video games increased. As expected, the time they spent for engaging developmentally enriching activities decreased as the time they spent for playing video games increased. The children's time spent for media use also increased with their age. The study contributed to the child media literature by considering various factors, such as duration, content, and context, to understand the media use of young children and its relationship with their social behavior among urban Turkish children.
İlkokul fiziksel çevresinin çocuğun mekansal algısına ve davranışına etkisi: Kağıthane örneği
Çocuk ve fiziksel çevre ilişkisi çocuğun mekânsal deneyimi, algısı ve davranışını kapsayan ve içerisinde sosyal, psikolojik, algısal ve kültürel etmenlerin de yer aldığı bir etkileşim alanıdır. Bu tez çalışması ise, çocuğun doğumundan sonra karşılaştığı ev ortamı ve sokak çevresinden sonra en çok vakit geçirdiği yerlerden olan ilkokul fiziksel çevresinin çocuğun mekânsal algısını ve davranışını etkilediği görüşü temelinde oluşturulmuştur. Bu doğrultuda çalışmada ana araştırma sorusu olarak "Farklı tipolojilere sahip ilkokul çevrelerinin mekânsal ve fiziksel özelliklerinin çocuğun mekânsal algısını ve davranışını nasıl etkilemektedir?" olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda ilkokul binalarının bağlama özgü veriler ile tasarlanması ya da bağlama özgü verilerin dikkate alınmadan tasarlanmasının çocuğun mekânsal algısına ve davranışına etkisinin neler olduğu, bu mekânsal algıyı ve davranışı etkileyen fiziksel ve mekânsal parametrelerin neler olduğu, çocuğun okulu nasıl ve ne düzeyde algıladığı temelinde oluşturulmuştur. Tez çalışmasının ikinci bölümünde, öncelikle incelenen yapılı çevrenin kullanıcısı olan çocuğun fiziksel, sosyal ve algısal-bilişsel gelişimine ve mekân algısına etki eden mekânsal ve fiziksel özelliklerin neler olduğuna dair bir literatür araştırmasına yer verilmiştir. Sürekli bir gelişim sürecinin içerisinde olan çocuğun gelişimi, özellikle çocuğun bilişsel gelişimi, fiziksel çevresi ile doğrudan ilişkilidir. Piaget, Vygotsky, Bruner, Bronfenbrenner gibi kuramcıların farklı gelişim kuramları olmasına rağmen ortak kanı, gelişimin bir sıra düzeni içerisinde gerçekleştiği ve kalıtsal, ekonomik, sosyal, kültürel etkilerin yanında, fiziksel çevrenin de çocuğun bilişsel gelişimini etkilediği yönündedir. Çocuğun mekânsal algısının gelişimi topolojik, projektif, metrik ve imgesel mekân özellikleri ile incelenerek davranış ilişkisi tartışılmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda tez kapsamında alan çalışmasının büyük bir kısmını oluşturan bilişsel haritalama yönteminin önemi ve özellikleri aktartılmıştır. Üçüncü bölümde çocuk gelişiminde önemli bir rol oynayan mekânlardan biri olan ilkokul eğitim kurumları ve fiziksel çevresleri incelenmiştir. Öncelikle ilkokulların tanımı, eğitimdeki rolü ve amaçları dünyadaki ve Türkiye'deki durumlarına yer verilmiştir. Dünyadaki ve Türkiye'deki ilkokul yapıları kent ve toplum ilişkisi, fiziksel ve mekânsal özellikleri ile çocuğun mekânsal deneyimi ve öğrenmesine yer verilmiştir. Bununla birlikte ilkokul eğitim kurumlarında olması gereken mekânlar, yapısal ve mekânsal ihtiyaçlar, renk, doku, malzeme, ışık gibi fiziksel özellikler aktarılmıştır. Tez kapsamında alan çalışmasında incelenen okulların işlevsel ve mekânsal eleştirisini kurgulayabilmek adına dünyadan ve Türkiye'den farklı tipolojilerdeki okullar belirtilen kapsamda incelenmiştir. Okullardaki ortak mekânlar ön planda tutularak kullanıcıları ile ilişkisine değinilmiştir. İlkokul yapıları sokak planlı, kampüs planlı ve karma olmak üzere üç kategoride ele alınarak Türkiye'deki tip proje anlayışına eleştirel bir bakış açısı geliştirilmeye çalışılmıştır. Tez çalışmasının dördüncü bölümünde, alan çalışması için seçilen ilkokulların bulunduğu İstanbul'un Kağıthane ilçesine dair bilgiler verilerek, farklı tipolojideki üç ilkokula ait mekânsal ve fiziksel özellikler tanıtılmıştır. Alan çalışması kapsamında incelenen okullardan Ziyapaşa ve Nef İlkokulları Ortabayır mahallesinde, İsmail Erez İlkokul'u ise Hamidiye mahallesinde yer almaktadır. Bu okullar birbirine yakın mekânsal ve boyutsal özellikleri içermeleri ve benzer sosyo ekonomik çevre içerisinde yer almalarından dolayı seçilmiştir. Alan çalışması Ziyapaşa İO.'undan 30 kız ve 28 erkek çocuğun, Nef İO.'undan 31 kız ve 25 erkek çocuğun, İsmail Erez İO.'undan ise 33 kız ve 21 erkek çocuğun katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Tez çalışması kapsamında yapılan alan çalışması nitel ve nicel araştırma yöntemleri ile birlikte kurgulanmıştır. Bununla birlikte alan çalışması literatür araştırması, gözlem, öğrencilerin çizimlerinden oluşan bilişsel haritaların analizi ve odak grup görüşmelerinden oluşturulmuştur. Bağlama özgü verilerle tasarlanan ve bağlama özgü verilerle tasarlanmayan ilkokul yapıları arasında çocukların mekânsal algı düzeyleri açısından farklılıklar yaratacağı düşüncesi üzerine farklı düzeyde sosyal etkileşim alan kullanımı ve farklı düzeyde bilgi içeren bilişsel haritaların ortaya çıkacağı varsayımı ile alan çalışması kapsamında yapılan gözlemlerde çocukların okul içi ve dışı ortak mekânlarını nasıl ve ne amaçla kullandıkları gözlemlenmiştir. Çizimlerden elde edilen mekânsal ve fiziksel detaylar ile çocukların okul içi ve dışı mekânlarına dair algılarındaki öncelikleri ve hafızalarında yer eden detayların keşfedilmesi amaçlanmıştır. Bununla birlikte yapılan odak grup görüşmelerinden elde edilen anahtar kelimeler yardımı ile gözlem ve bilişsel haritalardaki bulguların karşılaştırılarak çalışma sonuçlandırılmıştır.
Learning from storybooks: Does the theme matter
Reading storybooks are one of the most preferred pastime activities in childhood. In addition to entertaining feature, storybooks can be used to improve children's social and cognitive skills. However, there is limited research on whether and what kind of information children can learn from storybooks and what kind of storybooks promote this learning process. Study 1 investigated whether story theme (i.e., realistic, anthropomorphic, or fantastical) and the problem context (i.e., physical or social) influence children's learning of analogical problem solutions. In Study 1, 91 preschool children listened to storybooks and were asked to solve problem solution analogies. Results showed that children who listened to realistic stories were more successful while solving physical problem solution analogies. However, this was not the case for the stories which had more social context. In Study 2, we examined whether story theme has an impact on children's learning of pro-social behaviors such as sharing, helping and honesty. Seventy-eighty 6-year-old children were administered pro-social behavioral tasks before and after listening to either realistic, anthropomorphic or fantastical storybooks. It was found that children who listened to realistic storybooks showed an increase in their sharing behavior from pre-test to post-test compared to children in either anthropomorphic or fantastical conditions. Even though we did not find this kind of story theme effect on children's helping or honesty behaviors, children's scores on these behaviors increased from pre to post-tests which suggested that listening to storybooks promoted children's prosocial behaviors.
Televizyon izlemede anne-baba aracılığı ile çocukların saldırgan davranışları arasındaki ilişki
Daha fazla televizyon izleyen çocukların, daha az televizyon izleyen çocuklara göre, daha fazla saldırgan davranışlar sergilediklerine ilişkin literatürde pek çok çalışma mevcuttur. Bununla birlikte, televizyon izleme sırasında anne-babaların çocuklarına eşlik etmelerinin de çocukların saldırgan davranışlar sergilemesi üzerinde etkisinin olup olmadığı sorusu tartışmalıdır. Literatürde anne-baba aracılığının türleri ve uygulanmasına yönelik kimi çalışmalar bulunmasına karşılık, aracılığın çocukların televizyondan öğrenmesi ve davranışları üzerine etkisi konusundaki çalışma sayısı oldukça sınırlıdır. Bu doğrultuda, bu çalışmada, anne-babaların televizyon izleme aracılığı ile çocukların saldırgan davranışları arasındaki ilişkinin sorgulanması amaçlanmıştır.Literatürde televizyon izlemede anne-baba aracılığı ?aktif?, ?kısıtlayıcı? ve ?birlikte izleme? olarak üçe ayrılmaktadır. Aktif aracılık (active mediation), çocuklarla televizyon içeriği hakkında konuşmak, programların gerçeklik durumunu tartışmak, televizyonda izlenen davranışlar üzerine eleştirel yorumlar yapmak ve televizyonda yayınlanan içerikler hakkında bütünleyici bilgi sağlamak anlamında kullanılmaktadır. Kısıtlayıcı aracılık (restrictive mediation), hangi tür televizyon programlarının ne zaman ve ne kadar seyredilebileceği hakkında kurallar koymayı içermektedir. Birlikte izleme (coviewing) ise basitçe anne-babanın çocukla birlikte televizyon izlemesine verilen addır. Ancak çocukla birlikte televizyon izlenmesi anne-baba ve çocuk arasında herhangi bir iletişim meydana geldiği anlamına gelmemektedir; yalnızca, anne-baba ve çocukların aynı odada bulunması ve aynı televizyon programını izlemeleri anlamına gelmektedir. Bu yapısıyla çalışmada anne-baba aracılığı, bu üç kategori çerçevesinde tanımlanmıştır.Niteliksel türdeki bu çalışmada, anne-babaların televizyon izleme aracılığı ile çocukların saldırgan davranışları arasındaki ilişki literatürdeki aktif, kısıtlayıcı ve birlikte izleme kategorileri çerçevesinde üç ayrı aşama çerçevesinde sorgulanmıştır.Öncelikle, çalışmaya konu olacak anne-baba ve öğrencilerin belirlenmesine çalışılmıştır. Bu anlamda çalışma, 6 yaşındaki çocuklar ve onların anne-babalarıyla sınırlı tutulmuştur. Çünkü bu yaş dönemindeki çocuklar, literatürde ?işlem öncesi dönemde? bulunmaktadırlar ve soyut algılama yetenekleri henüz gelişmemiştir. Dolayısıyla televizyondaki hayalle gerçeği birbirine karıştırabilmekte ve bunu da günlük yaşamlarına yansıtabilmektedirler. Başka bir deyişle televizyon içeriklerinden etkilenme durumlarının yüksek olduğu bir dönemde bulunmaktadırlar. Bu yaştaki çocuklara ilköğretim okullarının ana sınıflarında erişilebilmektedir. Bu çalışmada da İç Anadolu Bölgesi'ndeki bir ilköğretim okulunun ana sınıfında öğrenim gören öğrenciler konu alınmıştır. Okulun belirlenmesinde ve öğrencilerin seçilmesinde ?eğitimli anne-babalarının olması? şartı aranmıştır. Çalışmaya konu olacak katılımcıların belirlenebilmesi için okulda 6 yaş çocuklarının bulunduğu iki sınıftaki tüm öğrenci ailelerine yönelik bir anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. 12 sorudan oluşan ankette anne-babaların televizyon izlemede uyguladıkları aracılık türleri ve düzeyleri belirlenmeye çalışılmıştır. Anket uygulamasıyla elde edilen bulgular doğrultusunda çalışmaya konu edilecek her üç aracılık türüne uygun ?düşük?, ?orta? ve ?yüksek? düzeyde olmak üzere birer öğrenci ve dolayısıyla anne-babası belirlenmiştir. İkinci aşamada belirlenen bu anne-babalarla yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yarı yapılandırılmış türdeki bu görüşmeler, ortak beş temel soru çerçevesinde tamamlanmıştır. Daha sonra çalışmaya konu olan çocukların okul ortamlarındaki serbest oyun saatlerindeki davranışları gözlemlenmiştir. Gözlemlerde çocukların saldırgan davranışlarına ilişkin veriler; ?televizyondan öğrenilen saldırgan davranışlar? ve ?diğer saldırgan davranışlar? olmak üzere iki kategoride toplanmıştır. Kaydedilen görüşme ve gözleme ait veriler nitel araştırma ilkelerine göre deşifre edilerek çözümlenmiştir. Çözümlemenin güvenirliği ve inanılırlığı anlamında iki uzman denetimde bulunmuştur.Bulgular, çocukların saldırgan davranışlarının, aracılığın üç türüyle de ilişkilendirilebileceğini ortaya koymaktadır. Televizyon izlemede aktif aracılık, çocuğun hayalle gerçeği ayırabilmesine ve kabul edilebilir davranışları öğrenmesine yardımcı olmaktadır. Kısıtlayıcı aracılıkta çocuğun televizyon izlemesi sınırlandığı için televizyondaki saldırgan davranışları çocuk izleyememektedir. Ancak kısıtlayıcılığın nedeni çocuğa açıklandığı durumlarda, çocuğun kısıtlandığı yayın içeriği ile bir şekilde karşılaşması durumunda, bu tür içeriklerden daha az etkilendikleri söylenebilmektedir. Birlikte izlemede ise anne-baba çocukla konuşmadığı için, çocuk, anne-babanın izlediği her türlü program için ?bu iyidir? diye düşünebilmekte ve anne-baba ile birlikte televizyonda izlediği her türlü yayın içeriğini ?meşru? görebilmekte ve bunları davranışlarına yansıtabilmektedir.Öte yandan anket, görüşme ve gözlem yoluyla elde edilen bulgular bir araya getirildiğinde anne-babaların, çocukların televizyon izleme alışkanlıkları konusundaki düşünce, söylem ve uygulamalarının birbiriyle çeliştiği ortaya çıkmıştır. Öncelikle çocukların anne-babalarının düşündükleri ya da söylediklerinden daha fazla televizyon izlediği ve televizyon içeriğine maruz kaldığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, anne-babaların ?kendi uyguladıklarını söyledikleri? aracılık türü ve düzeyi de gerçek durumdan farklıdır.Bulgular, anne-babaların çocukların televizyon izleme alışkanlıklarını gerçek anlamda kontrol etmeleri ve çocuklarıyla iletişim kurmaları durumunda çocukların televizyon içeriğinden olumsuz etkilenme oranının düşebileceğini ortaya koymaktadır.
The role of children on family purchase decision-making process
Children hold significantly both more buying power and they do exercise quite strong influence on family purchase decisions today as compared to what they did before. They are affected intensively by several consumer socialization agents at the same time, so are learning to be consumers much earlier and much faster than they used to do. Hence, analyzing how children influence family purchase decisions with the effect of consumer socialization agents is quite important for both marketing strategists and scholars to understand the causes and consequences of children?s role in family consumption.In this study, the role of children in family purchase decision process has been analyzed both from the perspective of children and their parents, with a focus on understanding how children are affected by important consumer socialization agents, especially by media and peer groups during this process.The research showed that children through ages nine and fourteen have a major influence on family purchase decisions for product classes that they are the primary consumers such as childs clothing and mobile phone; they have the least influence on family purchase decisions for car. The stages that children have the significant influence on are ?the need recognition and brand determination stages, whereas they have the least influence on how much to spend stage?. This research also showed that children are affected by different sources of communication and their peer groups while taking family purchase decisions. The research findings showed that parents are not aware of the impact of internet and peer groups on childrens purchase decisions as much as children think that they have.The theoretical and the managerial implications of the findings including the correlations among the role of children in family purchase decision process and the demographics of children and parents have been detailed.Keywords: Family Purchase Decision Stages, Children, Influence, Consumer Socialization Agents
Institutionalized children: Coping with liminality in the context of a foster care institution in the south of Brazil
This research aims at reflecting upon the situation of institutionalizedchildren, focusing on practices and discourses articulated within a Brazilianabrigo, a type of foster care institution for children between the ages of zero andeighteen years old whose safety was threatened in their environments of origin.Within a theoretical framework that casts light over the liminal condition ofinstitutionalized children, this research is the product of five months of participantobservation conducted in 2006 within a foster care institution in the south ofBrazil. The analysis demonstrates that the children are submitted to a process ofclassification which intends to identify their potential to develop deviant behaviorand to replicating the 'negative' examples of their parents. At this point, the fostercare institution and its agents function as a space where liminal?and therefore'dangerous'?beings are submitted to practices that are meant to turn them into ablank slate, where the values of the Brazilian middle and upper classes areattempted to be reproduced.
Zihinselleştirme, ebeveyn duygu düzenlemesi ve ebeveynliğin çocuk davranış sorunları üzerindeki etkisinin yol analizi ile incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, ebeveyn zihinselleştirmesinin ebeveynin çocuğunun duygularını düzenlemesi (çocuğunun ve kendisinin duygularını kabulü, çocuğunun duygularına yönelimi ve çocuğunun duygularından kaçınması) ve ebeveynlik (ebeveyn reddi) üzerinden çocuk davranış sorunları ile ilişkisini incelemektir. Yaşları 18 ve 68 (Ort= 40.44, SS= 5.77) arasında değişen, 7-13 yaş aralığında çocuğu olan toplamda 587 ebeveyn çalışmaya katılmıştır. Ebeveynlerin zihinselleştirmesi Zihinselleştirme Ölçeği, ebeveynin çocuğunun duygularını düzenlemesi Ana-Baba Duygu Düzenleme Ölçeği, ebeveynlik Ebeveyn Kabul-Red (Kısa Form) ölçeği ve çocuk davranış sorunları Güçler ve Güçlükler Anketi ile değerlendirilmiştir. Analizler için AMOS aracılığıyla Yol Analizi yapılmıştır. Ebeveynlerin algılanan sosyoekonomik düzeyi ve eğitim düzeyi kontrol edildikten sonra, yol analizinden elde edilen bulgulara göre ebeveyn zihinselleştirmesi arttıkça çocuğun duygularına yönelimi artmakta ve duygularından kaçınma azalmakta, böylece ebeveyn reddi azalarak çocuğun davranış sorunları azalmaktadır. Bu çalışma, ebeveyn zihinselleştirmesinin ebeveynin çocuğun duygularını düzenlemesi ve reddetme üzerinden çocuk davranış sorunları üzerinde etkisi olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, elde edilen bulgular çocuk davranış sorunlarına etki edebilecek faktörlerle ilgili alanyazına katkıda bulunmaktadır.
Okul öncesi yıkıcı davranışların çok boyutlu değerlendirilmesi ölçeğinin Türkçe geçerlilik güvenilirlik çalışması
Yıkıcı davranışlar, tek bir semptom yerine bir semptom kümesi olarak tanımlanır. Bu belirtiler sinirlilik, karşı gelme, öfke nöbetleri ve saldırganlığı içerir. Yıkıcı Bozukluklar, Dürtü Kontrolü ve Davranış Bozuklukları hakkındaki DSM bölümü, çeşitli bozuklukları (Karşıt Olma Karşı Gelme Bozukluğu, Davranış Bozukluğu, Aralıklı Patlayıcı Bozukluk, Piromani ve Kleptomani gibi) tek bir kategoride bir araya getirir. Yıkıcı davranışlar, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Depresyon, Yıkıcı Duygudurum Düzenleyememe Bozukluğu, Bipolar Bozukluk gibi çok çeşitli hastalıklarda da ortaya çıkabilir. Yıkıcı davranışlar genellikle erken çocukluk döneminde ortaya çıkar ve bunu bu dönemin normatif davranışından ayırmak önemlidir. Yıkıcı davranışlar erken çocukluk döneminde çok yaygın olmasına rağmen, bu alandaki çalışma sayısı sınırlıdır ve ülkemizde erken çocukluk döneminde yıkıcı davranışları ölçen bir ölçek yoktur. Bu boşluğu doldurmak için çocuklarda Yıkıcı Davranışların Çok Boyutlu Değerlendirilmesi Ölçeğini (YDÇBDÖ) Türkçeye uyarlamayı YDÇBDÖ'nin, geçerliliğini ve güvenilirliğini belirlemeyi amaçladık. Araştırmanın örneklemini 2019-2020 öğretim yılında anaokullarında okuyan 1103 öğrenci ve velileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örnekleminin alındığı 50 anaokulu Bursa'nın 3 merkez bölgesinden seçilmiştir. Çalışmamızda ölçeğimizin geçerliliği için kullanılan diğer araç Erken Çocukluk Envanteri-4'tür. Okul öncesi çocuklarında Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Davranış Bozukluğu, Depresyon ve yıkıcı davranış ile ilişkili Anksiyete Bozuklukları gibi birçok bozukluğu ölçtüğü için tercih edilmiştir. Ölçeğin iç tutarlılığını ve test-tekrar test güvenirliğini değerlendirdik ve YDÇBDÖ'nin Türk çocukları için güvenilir bir ölçek olduğu gözlenmiştir (Cronbach alpha .983). Sonuç olarak, YDÇBDÖ Türkiye'de çocukların yıkıcı davranışlarını değerlendirmek için uygun bir ölçektir. Ayrıca çalışmamız, erken çocukluk döneminde yıkıcı davranışlarla çalışan klinisyenler ve araştırmacılar için güvenilir bir ölçek sunmaktadır.
Anne baba davranışları ile çocuklarda gözlenen problem davranışlar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Araştırmanın amacı ebeveyn davranışları ile çocuklarda görülen problem davranışlar arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırma verileri 2018-2019 eğitim öğretim yılında Şanlıurfa'nın Birecik ilçesinde, ilkokula devam etmekte olan 125 kız ve 125 erkek öğrencinin anne ve babalarından toplanmıştır. Verilerin toplanabilmesi amacıyla; "Kişisel Bilgi Formu", "Alabama Ebeveyn Davranışları Ölçeği" ve "Conners Anababa Derecelendirme Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde ilişkisiz örneklemler için t-testi, tek faktörlü ANOVA, Mann Whitney U testi ve Pearson Basit Doğrusal Korelasyon analizlerinden yararlanılmıştır. Bulgular çocuklardaki davranış sorunlarının cinsiyete, anne babanın eğitim durumuna ve ebeveynlerinin kendi çocukluklarındaki aile ortamlarına göre değiştiğini göstermektedir. Annelerin çocukla ilgilenme ve olumlu ebeveynlik davranışları ile çocukların davranış sorunları arasında negatif korelasyon; zayıf ebeveyn takibi, tutarsız disiplin ve dayakla cezalandırma davranışı ile çocukların davranış sorunları arasında pozitif korelasyon gözlenmiştir. Babaların çocukla ilgilenme davranışı ile çocukların davranış sorunları arasında negatif korelasyon; zayıf ebeveyn takibi, tutarsız disiplin ve dayakla cezalandırma davranışı ile çocukların davranış sorunları arasında pozitif korelasyon; olumlu ebeveynlik davranışı ile çocukların davranış sorunları arasında ise anlamlı bir ilişkinin olmadığı gözlenmiştir. Ayrıca anne ve babaların ebeveynliğe ilişkin davranışları arasındaki farklılıklar incelendiğinde annelerin ebeveynliğe ilişkin istendik davranışlarda daha yüksek puan ortalamalarına sahip oldukları görülürken, çocuklarının davranış problemlerine yönelik algılamaları açısından ise bir farklılık gözlenmemiştir. Anahtar kelimeler: Çocuklar, Davranış Problemleri, Ebeveyn Davranışları.
The effect of packaging on tweens' purchasing decisions: An application in food industry
The aim of this research was to explore the effect of packaging on the purchasing behavior of tween consumers. More specifically, the purpose here was to identify the key factors that influence tweens? preferences of various packaging elements/functions. Three particular food categories, chocolate, cookies and chips, were determined for the study. A total of 400 students, all within the age range of 8-14, were recruited from a public elementary school in Ankara. Surveys were administered face to face, hypotheses were developed and tested with SPSS. When analyzing the data, Frequency Analysis, Multiple Regression Analysis, T-test for Independent Samples and One- Way ANOVA techniques were utilized. Results of the analyses suggested several packaging elements have a significant impact on tween consumers? purchasing decisions. These elements included the shape, material, logo and color of a package. Moreover, it was noted that tweens focused on the convenience of a package and its overall exterior design in terms of functional factors. Paper/cardboard packages were reported to be the ultimate choice for chocolate and cookies while plastic packages were preferred for chips. Age was observed to be a significant variable with regards to attitudes towards different packaging elements and functions whereas gender was insignificant. Results of this study emphasize the importance of the dominant packaging factors that tween consumers consider as critical when they compare various packages of food products and make a final purchasing decision.