Local cuisine
96 theses under this subject heading
Bithynia'dan Prusias'a Osmanlı'dan günümüze Bursa yöresi mutfak ürünleri: Otel menülerinde kullanım düzeyi üzerine bir araştırma
Günümüzde insanları seyahat etmeye teşvik eden nedenler arasında önemli bir etken olarak yer alan gastronomi turizmi, son yıllarda hızla gelişim göstermektedir. İnsanlar bir şehrin mutfak kültürünü tanımak, yemeğin üretim aşamasını görmek ve tarihi geçmişini öğrenmek için yemeğin ortaya çıktığı bölgeyi veya yeri keşfetmek istemektedir. Bu çalışmada Bursa ili mutfak unsurlarının geçmişten bugüne süregelen zaman içinde Bithynia'dan, Bizans imparatorluğuna, Osmanlı'dan günümüze kadar uzanan yolculuğunu ve bu süreçte zamanla gelişerek yiyecek içecek endüstrisinde hizmet veren işletmelerinin menülerinde kullanım düzeyini araştırmayı amaçlamaktadır. Bu çerçevede Bursa ilinde faaliyet gösteren yiyecek ve içecek işletmeleri ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmış, sonucunda elde edilen bulgular ile çalışmanın sonucu ortaya çıkmıştır. Bulgular arasında zincir otel işletmelerinin menülerinde özel istek doğrultusunda yer verildiği, otel işletmelerine gelen misafirlerin yöresel yiyecekleri yerinde yemek istemeleri ve bu doğrultuda yerel restoranlara gelen misafirlerin amacının yöresel yemeği tatmak olduğu gibi sonuçlar ortaya çıkmıştır.
Yöresel mutfak unsurları ile destinasyon seçimi ilişkisinde destinasyon imajının aracılık rolü: Hatay ili örneği
Özellikle 1980lerden itibaren dünya çapında bireysel ihtiyaçların karşılanması adına hızlı bir değişim ve gelişim süreci yaşanmaya başlamıştır. Bu değişimden, turizm endüstrisine yönelik geliştirilen tüketici davranışları da etkilenmiştir. Önceleri deniz, kum, güneş turizmiyle ilişkilendirilen kitle turizmi popülerken, günümüzde daha çok bireyselleştirilmiş ihtiyaçları karşılamaya yönelik deneyimsel turizm türleri tercih edilmektedir. Son zamanlarda yöresel mutfakları tanıma ve deneyimleme amacıyla gerçekleştirilen seyahatlerin artması sözü edilen değişime bir örnektir. Bu bağlamda gelişmekte olan ülkelerin küresel turizm pastasından aldığı payın artırılması, değişen tüketici ihtiyaçlarını karşılama gücüne bağlıdır. Bu tez çalışması kapsamında yöresel mutfak unsurları ile destinasyon seçimi arasındaki ilişkide destinasyon imajının aracılık etkisinin olup olmadığı incelenmiştir. Araştırma genel tarama modellerinden biri olan, ilişkisel tarama modeline göre desenlenmiştir. Verilerin toplanmasında anket tekniğinden yararlanılmıştır. Veri toplama sürecinin Covid-19 pandemi dönemine denk gelmesi nedeniyle anketler, kasti (kararsal-yargısal) örnekleme tekniği kullanılarak çevrimiçi ortamda uygulanmıştır. Hatalı ve eksik verilerin yer aldığı anket formlarının çıkarılması sonucunda 382 anket formuyla elde edilen veriler üzerinde analizler yapılmıştır. Veriler üzerinde, betimleyici analiz, açıklayıcı faktör analizi (AFA), kolerasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda yöresel mutfak unsurlarının destinasyon imajı ve destinasyon seçimi üzerinde, destinasyon imajının destinasyon seçimi üzerinde pozitif yönlü anlamlı bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca yöresel mutfak unsurlarının destinasyon seçimini dolaylı olarak destinasyon imajı üzerinden etkilediği sonucuna da erişilmiştir. Bu bağlamda değişkenler arasında destinasyon imajının kısmi aracılık etkisinin olduğu söylenebilir. Çalışma, elde edilen bulguların alanyazın ışığında tartışılmasıyla turizm endüstrisi uygulayıcılarına ve gelecekteki araştırmalara önerilerde bulunularak sonlandırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Yöresel mutfak, destinasyon imajı, destinasyon seçimi, hatay
Isparta'nın somut olmayan kültürel mirası üzerine inceleme: Yemekler
Bu çalışmanın amacı Isparta'nın kültürel miraslarını araştırmak ve somut olmayan kültür miras içerisinde yer alan yemekleri incelemektir. Bu çalışmada Isparta ölçeğinde kültür mirası unsurları incelenmiş ve somut olmayan kültürel miras unsurlarına değinilmiştir. Bu araştırmanın çalışma grubunu Isparta'nın yemekleri ile ilgili alanında yetkin aşçılar ve yöresel yemekçiler oluşturmaktadır. Isparta'nın yemek kültürünü ve mirasını yansıtmada il merkezi ve ilçelerinde yer alan aşçılar ve yöresel düğün yemekçileri seçilmiştir. Araştırma, düğün yemekçileri ile yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla yüzyüze ve çevrim içi görüşmeler ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma için kartopu örnekleme modeli uygun görülmüştür. Veriler betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırmada verilerden ortaya çıkan bulgular karşılaştırılarak tartışma ve sonuç kısımları ortaya çıkarılmıştır. Aşçılar ve yöresel yemekçiler ile yapılan görüşmeler neticesinde Isparta'nın kayda değer bir yemek kültürü olduğu fakat bu kültürün turistik olarak tanıtımı, reklam ve pazarlama faaliyetlerinin yeterli olmadığı görülmüştür. Yöresel yemeklerin ilin tanıtımına ve gelişmesine katkı sağladığı sonucuna varılmıştır.
Batı Akdenizde ekoturizm, ekoturizm uygulamaları ve kadının rolü
Turizm insanların talep ve beklentilerinden etkilenen bir sektördür. Aynı zamanda doğal ve kültürel çevreyi etkileyen ve ondan etkilenen bir sistemdir. Bu nedenle değişen turist beklentilerine yönelik alternatif turizm çeşitlerinin günden güne artması turizmin güncelliğini koruyor olmasının göstergesidir. Ekoturizm turist talep ve beklentilerinin sonucunda, klasik turizm olarak adlandırılan deniz, kum, güneş turizmine alternatif olarak ortaya ortaya çıkmıştır. Ekoturizm doğal çevrenin ve kültürün korunmasını amaçlayan, aynı zamanda yerel kültürün değerlerine saygılı ve onları korumaya çaba sarf eden alternatif bir turizm çeşididir. Kültürün öneminden ötürü, yerel ürünlerin ekoturizmde önemli bir yeri vardır. Yerel ürünlerin yapılması ve pazarlanması konusunda da kadınların yeri yadsınamaz bir gerçektir. Bu nedenle çalışmada Batı Akdeniz Bölgesinde Doğuda Çıralı, Batıda Dalyan sınırları içerisinde yer alan destinasyonlarda ki ekoturizm, yerel ürünler ve kadınların bunlarda ki rolü araştırmaya konu edilmiştir. Çalışmada nitel ve nicel yöntemler birlikte kullanılmış, anket uygulanmış ve görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde. Ekoturizm, yerel ürünler ve kadınlar arasında doğrudan ilişki olduğu ve bu sürecin doğru yönetilmesi halinde bölgede sürdürülebilir bir turizm hareketinin gerçekleştirilebileceği sonucu ortaya çıkmıştır.
Gaziantep iline özgü gastronomi kültürünün pazarlanmasında Instagram'ın rolü
Gaziantep, kültürel yapısı, tarihi dokusu ve meşhur tarihi ile ön plana çıkan illerimizden biri olma özelliğini barındırmaktadır. Tüm bunların yanı sıra mutfak kültürünü de güçlü bir şekilde yansıtan ilimizdir. Gaziantep UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağına dahil olarak Gaziantep gastronomisinin, yöresel yemeklerinin önemli olduğunu kanıtlamış ve kendine özgü bir ilgi ve sevgi kazanmıştır. Tüm bunların beraberinde sosyal medyanın hızlı bir şekilde gelişmesi ile birlikte destinasyonlara özgü gastronomi kültürünün pazarlanmasında sosyal medyanın rolü oldukça önemli bir hale gelmiştir. Dolayısıyla araştırmanın amacı en fazla tercih edilen sosyal medya mecralarından birisi olan Instagram'ın dünya gastronomi şehirlerinden olan Gaziantep'in gastronomi kültürünün pazarlanmasında Instagram'ın rolünü belirlemek, mutfak kültürleri ile ilgili önem verdikleri unsurların bunların, demografik özelliklerine değişimlerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışma verilerinin toplanmasında anket tekniği kullanılmış ve ankette kullanılan ölçek daha önceden yapılmış olan çalışmalardan yararlanarak oluşturulmuştur. Çalışma kapsamına 384 kişi alınmış ve katılımcılardan elde edilen veriler istatistiksel analizlere tabii tutulmuştur. Çalışma sonucunda katılımcıların önemli bir çoğunluğunun Gaziantep dışında yaşadığı, Gaziantep Mutfağı ile ilgili bilgi sahibi olmasında sosyal medyanın etkin bir rol aldığı belirlenmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen verilerden biri de katılımcıların Instagram'da en fazla önem verdikleri faktör Gaziantep mutfağıyla ilgili yapılan paylaşımlarken ikinci dereceden önemli olan faktör ise deneyimlerine dayalı olarak Instagram'da gösterdikleri davranışlar faktörüdür. Çalışma sonucunda elde edilen verilerden hareketle restoran işletmelerine günümüzde en önemli pazarlama araçlarından biri olan sosyal medya pazarlamasını daha etkin kullanabilmeleri için önerilerde bulunulmuştur.
Destinasyon pazarlamasında gastronomik kimliğin etkisi: Adana örneği
21. yy'in ilk çeyreğine geldiğimiz bu günlerde insanların alternatif turizm arayışları sonucu ortaya çıkan gastronomi turizmine olan ilginin artmasıyla birlikte, destinasyonların hızla artan rekabetleşme sonucu pazarda yer edinebilmesi için ilgi çekici ve benzeri olmayan turistik bir öge oluşturmalarında gastronomik kimlik önemli bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Adana, tarihi ve kültürel mirasları, coğrafi ve iklim yapısı, inanç sistemi ve etnik çeşitlilik gibi eşsiz ögeleri ile sentezlenen bir mutfak kültürüne sahiptir. Bu çalışmanın amacı Adana mutfak kültürünün, destinasyon pazarlamasında gastronomik kimliğin etkisinin belirlenmesine yöneliktir. Bu nedenle bölgeye veya yöreye ait olan özgün nitelikteki gıda ürünlerinin, gastronomik kimliğin oluşturulmasında ve gastronomik kimliğin destinasyon pazarlamasında etkili olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma verilerinin toplanmasında anket tekniği kullanılmış ve kullanılan ölçek daha önce yapılan benzer çalışmalardan yararlanılarak oluşturulmuştur. Çalışma kapsamında 430 kişiye anket uygulanmış, hatalı ve eksik yanıtlamalardan dolayı 400 anket geçerli ve güvenilir bulunarak çalışmaya dahil edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 yazılım programı ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda destinasyon pazarlamasında gastronomik kimliğin etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada literatüre ve Adana gastronomisinin gelişmesine fayda sağlamak adına çeşitli önerilerde bulunulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Adana Mutfağı, Destinasyon Pazarlama, Gastronomi, Gastronomik Kimlik
Mutfak yöneticilerinin yerel yiyeceklere ilişkin tutumlarının yerel yiyecekleri işletme menülerinde kullanma durumuna etkisi
Bu çalışmada, mutfak yöneticilerinin yerel yiyeceklere ilişkin tutumlarının yerel yiyecekleri işletme menülerinde kullanma durumuna etkisi araştırılmaktadır. Katılımcıların demografik özellikleri ve yerel yiyeceklere yönelik tutumları incelenmiştir. Araştırmanın bulgularına göre, katılımcıların çoğunluğu çalışmış oldukları işletmelere yerel kaynaklardan taze ürünleri, et ve süt ürünlerini temin etmektedir. Ancak bazı katılımcılar yerel yiyeceklerin sınırlı olması, bilgi eksikliği ve diğer nedenlerle yerel yiyecek satın almamaktadır. İstatistiksel analiz sonuçlarına göre, şeflerin yerel yiyecek satın alma niyetleri ile yerel yiyeceklere yönelik tutumları arasında orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Şeflerin tutumları, yerel yiyecek satın alma niyetlerini en iyi tahmin eden faktör olarak belirlenmiştir. Bu sonuçlar, işletmelerin yerel yiyecek tedarikini artırmak, çeşitliliği genişletmek ve tüketicilerin bilgi düzeyini yükseltmek için önlemler alınması gerektiğini göstermektedir. Bu çalışmanın analiz sonuçları, şeflerin yerel yiyecek satın alma niyetlerini tahmin etmek için kullanılan modelin etkinliğini ve en etkili değişkenleri ortaya koymaktadır. Analiz sonuçlarına göre, şeflerin yaşları, cinsiyetleri, meslekte geçirdikleri süre ve mevcut pozisyonda geçirdikleri sürenin satın alma niyetleri üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı belirlenmiştir. Bunun yerine, şeflerin tutum puanları en önemli yordayıcı değişken olarak ortaya çıkmıştır. İkinci düzeyde, tutum puanları düşük olan şefler için en önemli yordayıcı değişken eğitimken, yüksek tutum puanına sahip olan şeflerde ise işletmenin servis operasyonları en önemli yordayıcı değişken olarak tespit edilmiştir. Üçüncü düzeyde ise işletme türü şeflerin yerel yiyecek satın alma niyetlerini en iyi yordayan değişken olarak ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, bu analiz sonuçları şeflerin yerel yiyecek satın alma niyetlerini tahmin etmek için etkili bir modelin kullanılabileceğini göstermektedir. Çalışmada sonuçlarına göre işletmelerin üretim ve yemek sunumunda yöreye özgü tarzları benimsemesi, mutfak yöneticilerinin yerel ürünlere yönelmesi ve erişimin kolaylaştırılması önerilmektedir. Yerel ürün kullanıcıları ile mutfak yöneticilerini bir araya getiren pazarlar ve kültür evleri kurulması, yerel yemek tariflerinin unutulmaması ve yerel halk ile iş birliği yapılması teşvik edilmesi desteklenmelidir. Yerel gastronomik ürünlerin kalite standartlarına uygun üretimi teşvik edilmeli, turistik ürünlerle bütünleştirilmeli ve yerel yemeklerin tanıtımı artırılmalıdır. Restoranlarda sertifikalı personel çalıştırılması, yerel tedarikçilerle bağlantıların kurulması ve yerel yemeklere vurgu yapılması da önerilen stratejiler arasındadır. Bu öneriler, yerel yemek kültürünün korunmasına ve yerel ekonomik kalkınmaya katkı sağlama potansiyeline sahiptir.
Esnaf lokantacılığı ve Van ilinde esnaf lokantaları üzerine bir araştırma
Günümüzde küreselleşen dünyada, toplumların kültürel değerlerinin korunmasının ve gelecek nesillere aktarılmasının önemi anlaşılmaktadır. Yöresel mutfak kültürü, yöresel yemekler ve bunları sunan işletmelerin yer aldığı yerel gastronomik kültür de bu ortamda korunması ve sürdürülmesi önemli bir bileşen olarak dikkat çekmekte ve gastronomi turizminin geliştirilmesinde önemli bir araç olarak görülmektedir. Türkiye'ye özgü yiyecek içecek işletmesi denildiğinde akla ilk gelen restoranlar, Türk mutfak kültür ve tarihini de yansıtabilecek olan esnaf lokantalarıdır. Evliya Çelebi'nin seyahatnamelerinde konu ettiği zamanlardan beri İstanbul'da ticari hayat içerisinde oldukça yaygın olan ve daha sonra tüm Anadolu'ya yayılarak tarihsel süreçte değişen ve farklılaşan esnaf lokantaları gitgide azalarak günümüze kadar varlıklarını devam ettirmiştir. Hem halka hem de yerli ve yabancı turistlere Türk mutfak kültürünün özgün ve önemli birer unsuru olarak hizmet veren esnaf lokantalarının günümüzdeki durumuna ve gastronomi turizmi açısından potansiyel misyonunun varlığına duyulan merak bu tezin çıkış noktasını oluşturmaktadır. Bu bağlamda Tezde Türkiye'de köklü bir geçmişe sahip olan esnaf lokantacılığı kültürünü; tarihsel geçmişi ve günümüzdeki durumu ile birlikte incelemek amaçlanmıştır. Ayrıca Van ili özelinde esnaf lokantalarının gastronomi açısından ele alındığı bir alan araştırması yürütülmüştür. Araştırmada, Van esnaf lokantalarının nasıl birer yiyecek içecek işletmeleri olduğu, kimlere hitap ettiği, menüleri, menülerinde yöreye ait gastronomik ürünlerin ve Van'a ait coğrafi işaret ile tescillenen ürün/yemeklerinin varlığı ve esnaf lokantalarının sorunları, diğer restoran türlerine göre üstünlük ve zayıflıkları esnaf lokantasının sahipleri/ yöneticileri ve aşçılarının gözüyle incelenmiştir. Ayrıca kuruluş yeri seçimleri, fiyatlama şekilleri, gibi bilgiler elde etmek de amaçlanmıştır. Araştırma verileri, Ağustos 2022- Ekim 2022 tarihleri arasında Van ili merkezini oluşturan İpekyolu ve Tuşba ilçelerinde faaliyet gösteren 20 esnaf lokantasından esnaf lokantasının sahipleri/ yöneticileri ve aşçıları ile yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Elde edilen veriler MAXQUDA programı ile içerik analizine tabi tutularak, bulgular raporlanmıştır. Ayrıca bu lokantalarda gözlem yapılmıştır. Katılımcıların görüşlerinden elde edilen bulgulara göre, Van esnaf lokantaları herkese hitap etmekle birlikte daha çok esnaf, memur, öğrenciler, turistler ile ailelerden oluşan bir müşteri profiline sahip, işlek cadde ve sokaklarda kurulması tercih edilen, hesaplı, sağlığa uygun ve üç çeşit yemek mantığında hizmet veren, güler yüz ve samimiyetin esas olduğu, sade ve ferah bir atmosfere sahip işletmelerdir. Esnaf lokantalarının çoğunluğunda menü kartların bulunmadığı, tabldot veya servis elemanın rehberliğinde yemeklerin listelendiği görülmüştür. Katılımcıların çoğunluğunun "coğrafi işaretli ürün" konusunda bilgi sahibi olmadıkları belirlenmiştir. Esnaf lokanta katılımcılarının Van coğrafi işaretli ürünleri olarak genellikle Keledoş yemeği ve Ayran Aşı çorbası cevabı verdikleri belirlenmiştir. Esnaf lokantalarında Türk mutfağına özgü bazı geleneklerin hala devam ettiği, bazı unsurlarda da modernleşme olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların esnaf lokantalarının gastronomi turizmine katkıları, sorunları ve çözüme yönelik görüşleri de tezin dikkate değer sonuçlarından bazılarını oluşturmaktadır. Esnaf lokantacılığının ve Van ili yerel yemek kültürünün ele alındığı bu tezin sonuçlarının ilin gastronomik tarihi ve kültürel değerlerinin korunması ve yaşatılmasına yardımcı olabileceği, böylece ilin gastronomi turizmi açısından çekicilik oluşturma çabalarına katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.
Mersin ili Mut ilçesi halk kültürü araştırması
"Mersin ili Mut İlçesi Halk Kültürü Araştırması" isimli bu çalışma, Mersin'in Mut ilçesi ve çevresindeki köylerdeki yaşam döngüsünün temel bileşenlerine odaklanmaktadır. Bu bileşenler arasında doğum, sünnet, askerlik, evlenme, hac, ölüm gibi geçiş dönemleri ritüelleri, bu dönemlere bağlı inançlar ve uygulamalar, bayramlar, törenler, kutlamalar, halk inançları, geleneksel mutfağın özellikleri, halk bilgisi, oyunlar, eğlenceler, spor etkinlikleri, halk edebiyatı ürünleri ve canlı-cansız varlık adları bulunmaktadır. Çalışma dokuz bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm, Mut ilçesinin tarihi ve coğrafi özelliklerine odaklanarak çalışmanın amacını, yöntemini ve kapsamını açıklar. İkinci bölümde, doğum, sünnet, askerlik, evlenme, hac ve ölüm gibi yaşam döngüsü ritüelleri ile bunlara ilişkin inançlar ve uygulamalar ele alınmıştır. Üçüncü bölüm, dini bayramlar, milli bayramlar, kutsal aylar, günlere ve bereket törenlerine odaklanmaktadır. Dördüncü bölümde, halk inançları alt başlıklar halinde ele alınarak incelenmiştir. Beşinci bölümde, yiyecek türleri ve hazırlanma yöntemleri ele alınmıştır. Altıncı bölümde, halk bilgisi konusu işlenmiştir. Yedinci bölüm, oyunlar, eğlenceler ve spor etkinliklerine ayrılmıştır. Sekizinci bölüm, anonim halk edebiyatı, manzum ve mensur örnekleri ile âşık edebiyatına ayrılmıştır. Dokuzuncu bölüm ise çalışmanın son bölümünü "adlar" oluşturmaktadır. Yazılı ve sözlü kaynaklardan gelen bilgilerin sınıflandırılmasını ve düzenlenmesini içermektedir. Bu bilgiler üzerinde detaylı bir inceleme yapılmış, geleneksel adet ve inançların eski Türk inanç sistemleriyle ilişkilendirilme çabası gösterilmiştir. Çalışmanın sonunda, yöreye özgü kelimeleri içeren bir sözlük, fotoğraflar ve ilçenin haritası da yer almaktadır. Ayrıca, Mut ilçesi ve çevresindeki uygulamaların tarih içindeki değişimi ve günümüzdeki durumu da değerlendirilmiştir.
Yöresel gastronomik ürünlerin değerlendirme kriterleri ile analizi ve coğrafi bilgi sistemleri aracılığıyla Kapadokya Bölgesi gastronomi rotalarının geliştirilmesi
Kapadokya bölgesini ziyaret eden ziyaretçiler tarafından sık kullanılan ve Kapadokya kayalık alanlarını kapsayacak gastronomi rotası oluşturmak olan bu çalışmanın iki amacı bulunmaktadır. Çalışmada öncelikle Kapadokya bölgesi yerel mutfak kültürüne ait hangi ürünleri oluşturlacak gastronomi rotalarında yer alacağını belirlenmesi planlanmaktadır.Daha sonra ise belirlenen gastronomik ürünlerin üretim ve satışını yapan işletmeler belirlenerek gastronomi rotaları oluşturulması amaçlanmaktadır. Çalışmanın ana amacına ulaşmak için Kapadokya bölgesinde yer alan Aksaray iline ait 13, Kayseri iline ait 36, Niğde iline ait 26, Nevşehir iline ait 16 olmak üzere toplam 81 ürün Arjantin Cumhuriyeti Tarım Bakanlığı tarafından geliştirilen kriterlere göre analiz edilmiştir. Araştırmanın birinci bölümünde araştırmanın evrenini Kapadokya bölgesi mutfak kültürü konusunda uzmanlar oluştururken örneklemini ise yargısal örnekleme yöntemine göre seçilen 56 gastronomi uzmanı oluşturmaktadır. İkinci aşamada yine örnekleme gidilmiş ve yargısal örneklemeden kullanılmıştır. Dolayısıyla Kapadokya bölgecinde yer alan, menülerinde yerel yiyecek bulunduran ve çevrimiçi sosyal medya platformlarında yüksek değerlendirme puanına sahip olan yiyecek içecek işletmeleri örneğe dahil edilmiştir. Çalışmanın amacına ulaşmak için birinci aşamada nitel araştırma yöntemlerinden ikinci aşamada ise CBS faydalanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre Kapadokya bölgesi yerel mutfak ürünleri, muhteşem ürün, üstün ürün, uygun ürün ve sıradan ürün olmak üzere dört sınıfa ayrılmış ve muhteşem ürün ve üstün ürün sınıfa giren ürünlerin sunum ve satışının yapıldığı işletmeler tespit edilmiştir. Bu işletmelerin coğrafi koordinatları GPS cihazI ile alınarak ArcGIS Pro CBS aktarılarak bu noktalar birbirine bağlanmıştır. Çalışma kapsamında Kapadokya bölgesini ziyaret eden ziyaretçiler ve seyahat acentaları tarafından sık kullanılan güzergahlara bağlı kalınarak üç farklı gastronomi rotası oluşturulmuştur. Çalışmanın oluşturulacak gastronomi rotasında yer alacak ürünleri belirlemek ve bir gostronomi rotası oluşturma süreçleri bakımından çözgün bir çalışma olduğu düşüşnülmektedir ve litaretüre katkı sunacaktır. Anahtar Kelimeler: Kapadokya bölgesi, yerel mutfak, gastronomi rotaları, coğrafi bilgi sistemleri
Destinasyonlarda sürdürülebilir rekabet üstünlüğü açısından gastronomik kimlik: Kapadokya örneği
Dünya genelinde rekabet her geçen gün daha da artmaktadır. Yerel paydaşların, özellikle destinasyon yöneticilerinin ve işletmelerin turizm endüstrisinde sahip oldukları payı korumak ve verimlilik düzeyini artırmak için diğer destinasyon ve işletmelerden farklı göstermeleri bir zorunluluk olmuştur. Bunun içindir ki destinasyonların sahip oldukları ürünlere bir kimlik kazandırmaları ve diğerlerinden farklı olduklarını ön plana çıkarmaları gerekmektedir. Bu görevde rol alan aktörler (destinasyon yöneticileri ve diğer paydaşlar) hem detinasyonun bütün bir yıl ziyaretçi çekebilmesi (mevsimselleşmeyi ortadan kaldırması) hem de destinasyonun kültürel farklılıklarını, ikamesi mümkün olmayan ürünlerini, kıt ve tüketiciler için değer yaratan kaynaklarını, kalitesini ve imajını bir kimliğe büründürmesi gerekmektedir.
Gastronomik kimlik ve destinasyon imajı arasındaki ilişkide yöresel yemek tüketim motivasyonunun rolü
Destinasyon imajı, bir bölgeyi ziyaret eden bir kişinin ziyaret öncesi ve sonrasında zihninde oluşan bölgeye ilişkin genel yargıdır. Bu yargıyı etkileyen birçok unsur olabilir. Gastronomik kimliğin de bu unsurlardan biri olabileceği düşünülmektedir. Gastronomik kimlik bir destinasyonun yemek kültürünü yansıtması ve her destinasyonda kendine özgü olması sebebiyle turistlerin seyahat kararlarında önemli bir unsur olarak görülmektedir. Benzersiz gastronomik kimlik yaratabilen destinasyonlar rakipleri karşısında üstünlük sağlamakla birlikte turistler için de cazip hale gelmektedir. Yöresel yemek tüketim motivasyonu ise bireylerin ziyaret ettikleri yerde yöresel yemekleri tüketme isteklerini ve nedenlerini açıklamaktadır. Bu araştırmada gastronomik kimliğin destinasyon imajı üzerindeki etkisinin belirlenmesi ve yöresel yemek tüketim motivasyonunun bu etkideki rolünün tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket tekniği kullanılmış ve elde edilen veriler kurulan yapısal model aracılığıyla test edilmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda, Konya'yı ziyaret eden 628 kişiden elde edilen verilerin analiz edilmesiyle gastronomik kimliğin destinasyon imajı üzerinde etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca yöresel yemek tüketim motivasyonunun gastronomik kimliğin destinasyon imajı üzerindeki etkisinde baskılayıcı etkiye sahip olduğu görülmüştür. Diğer bir deyişle yöresel yemek tüketim motivasyonu arttıkça gastronomik kimliğin destinasyon imajı üzerindeki etkisi artmaktadır. Aynı zamanda, araştırmaya katılan katılımcıların Konya'ya ilişkin destinasyon imajı algılarının olumlu olduğu, Konya'nın gastronomik kimliğinin katılımcılar tarafından olumlu algılandığı ve katılımcıların yöresel yemek tüketim motivasyonlarının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Destinasyon İmajı, Gastronomik Kimlik, Yöresel Yemek Tüketim Motivasyonu, Konya, Baskılayıcı Rol
Yöresel yemek festivaline katılım motivasyonunun festival deneyimi, imaj ve sadakate etkisi; Konya Gastrofest örneği
Günümüzde bireyler, günlük rutin hayat standartlarından uzaklaşmak istemeleri sonucunda farklı alternatif turizm faaliyetlerine katılmak istemektedirler. Bu faaliyetlerden birisi olan yöresel yemek festivalleri bireylere farklı deneyimler elde etme fırsatı sunmaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın amacı; Konya Gastrofest'i ziyaret eden bireylerin, yöresel yemek festivallerine katılım motivasyonlarının; festival deneyimi, imaj ve sadakate olan etkisini ölçmektir. Bu doğrultuda 2022 yılında ikincisi düzenlenen Konya Gastrofest'e katılan 385 birey üzerinde kolayda örnekleme yöntemi aracılığıyla anket uygulaması gerçekleştirilmiştir.Araştırma sonucunda; kaçış, arayış, kültürel deneyim ve festival çekiciliği olmak üzere dört katılım motivasyonu boyutu elde edilmiştir. Ziyaretçilerin katılım motivasyonlarından; kaçış (t=3.204; p<0.05), kültürel deneyim (t=3.976; p<0.05) ve festival çekiciliği (t=2.523; p<0.05), ile festival deneyimi arasındaki ilişkilerin istatiksel olarak anlamlı iken arayış (t=1.790; p>0.05) boyutunun etkisinin olmadığı saptanmıştır. Ziyaretçilerin katılım motivasyonlarından; festival çekiciliği (t=2.951; p<0.05), ve kültürel deneyim (t=4.580; p<0.05) ile festival imajı arasındaki ilişkilerin istatiksel olarak anlamlı iken kaçış (t=1.259; p>0.05) ve arayış (t=1.727; p>0.05) boyutunun etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Ziyaretçilerin katılım motivasyonlarından; kaçış (t=2.383; p<0.05), festival çekiciliği (t=5.118; p<0.05) ve kültürel deneyim (t=3.071; p<0.05) ile festival sadakati arasındaki ilişkilerin istatiksel olarak anlamlı iken arayış (t=176; p>0.05) boyutunun etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.Araştırma sonuçlarının, Konya Gastrofest'in marka bilinirliğinin arttırılmasına ve festivalin geliştirilerek sürdürülebilir olmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Sinop ilinde kadınların mutfak güvenliği ve yemek pişirmeye yönelik tercihleri
Türkiye'nin en kuzeyinde yer alan Sinop, önemli kültürel değerlere sahip olan bir şehirdir. Antik çağlardan beri varlığını devam ettiren kültürel yapısıyla bölgenin önemli şehirleri arasındadır. Sinop ilinde kültür hakkında yapılan çalışmaların sayısının az olması çalışmanın Sinop ilinde yapılmasını teşvik etmiştir. Bu sebeple çalışmanın yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur. Yapılan çalışma esnasında kentin mutfak kültürü ve özellikleri, yöresel yemeklere ait reçeteler, kadınların mutfak güvenliği bilgilerini, yemek pişirmeye yönelik tercihlerini saptamak ve kayıt altına almak amaçlanmıştır. Çalışmada öncelikle yüz yüze görüşmeler yapılarak, Sinop iline ait yemek reçeteleri sunulmuş ardından kadınların mutfak güvenliği ve yemek pişirmeye yönelik tercihleri adlı anket çalışması yapılarak elde edilen bulgular kayıt altına alınmıştır. Hipotezler test edilerek bulgulara yer verilmiştir. Çalışma sırasında Sinop mutfak kültürü bütün yönleriyle ele alınmıştır. Bu kapsamda Sinop mutfağında yer alan çorbalar, et yemekleri, ekmek ve hamur işleri, ot-sebze yemekleri ve mutfak kültürüne dair bilgilere yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise yapılan anket çalışmasında kadınların mutfak güvenliği ve yemek pişirmeye yönelik tercihleri hakkında bilgiler içermektedir. Problemi çözecek ve hipotezleri test edecek bilgileri sistematik bir şekilde toplamak amacıyla yapılan anket çalışmasının analizine yer verilmiştir. Çalışma sonuçlarını yansıtacak şekilde oluşturulan hipotezleri test etmek amacıyla T Testi ve One-Way ANOVA testleri yapılmıştır. Kadınların mutfak güvenliği ve yemek pişirmeye yönelik tercihleri adlı anket çalışmasının sonuçlarında H1 H2 H7 H8 H10 H11 hipotezlerinde anlamlı farklılıklar olduğu saptanmıştır. Çalışma sonuçlarında Sinop mutfak kültürü ve yemeklerinin özellikle genç kesim tarafından az bilindiği sonucuna ulaşılmıştır. Yöresel yiyeceklerin nesilden nesile aktarımının sağlanabilmesi için yerel yönetimler ve eğitim kurumları aracılığıyla halkın bilinçlendirilmesi sağlanmalıdır.
Destinasyon yemek kimliği ölçeği geliştirme çalışması
Destinasyonda bulunan çeşitli kimlik öğeleriyle beraber gastronomi de ön planda yer alan bir ayırt edici unsurdur. Destinasyonun yemek kimliğini belirleyecek bir çerçeve çizmek bu konuda hizmet sunacak olan araştırmacı ve yöneticilere bir yol gösterici parametre görevi görebilir. Bu noktadan hareketle bu çalışmada ölçek geliştirme uygulaması planlanmıştır. Çalışmada hem nitel hem de nicel araştırma teknikleri kullanıldığından dolayı karma bir çalışma deseni bulunmaktadır. Ölçek geliştirme basamakları sırasıyla uygulanarak ölçek geliştirme işlemi yapılmıştır. İlk olarak literatüre tarama işlemi yapılmış ve buradan hareketle bir yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmıştır.18 farklı yerel yönetici ve yiyecek içecek profesyoneli ile nitel görüşme gerçekleştirilmiş nitel analiz programı yardımıyla zihin haritası çıkarılmıştır. Oluşturulan zihin haritası ve literatür destekli bir şekilde 133 maddeden oluşan madde havuzu oluşturulmuştur. Uzman görüşleriyle beraber bazı maddeler çıkarılmış ve sonuçta nitel araştırma 72 maddeyle tamamlanmıştır. Nicel kısım iki kısımdan oluşmaktadır. Bunlardan ilki açımlayıcı faktör analizi ikincisi bu keşfedilen modeli doğrulamak amacıyla yapılan doğrulayıcı faktör analizidir. Nicel analizleri için Gaziantep'in rekreasyon alanlarında toplam 600 tane anket toplanmış ancak bunların ancak 556 tanesinin kullanılabilir olduğu anlaşılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi yapılmış ve çeşitli kriterler altında 72 maddeden oluşan madde havuzu 58 maddeye inmiştir. Çıkan sonuçlara göre oluşan modelin kavramı açıklama oranı %63,338 olarak tespit edilmiştir. Toplamda 12 faktörlü bir yapı keşfedilmiştir. Ardından iç tutarlılık analizleri ve tüm faktörlerin güvenirlilik analizleri yapılmıştır. Sonuçların hepsi de eşik değerinin üzerinde olduğu görülmüştür. Ardından madde analizleri yapılmış ve madde-toplam puan ölçek korelasyon tablosundaki toplam 58 maddenin birbiri ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. 58 maddenin ayır edicilik analizleri yapılmış ve çıkan sonuçlara göre tüm maddelerin ayırt edici nitelikte olduğu belirlenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizinde ise uyum iyiliği değerleri bulunmaktadır. Buna göre oluşturulan modelin uyum iyiliği değerlerinin neredeyse hepsi uygun eşiğin üzerindedir. Ayrışım ve geçerlilik sonuçları da ayrıca analiz edilmiş ve çalışmanın faktör değerleri kriterlere uygun olduğundan dolayı yapının güvenilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Balıkesir kent mutfağı ve destinasyon pazarlamasına etkileri
Alanyazında destinasyon pazarlaması kavramıyla ilgili çalışmalar mevcut iken kent mutfağı kavramında çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmada kent ve mutfak kavramları ilişkilendirilerek Balıkesir özelinde, kent mutfağının destinasyon pazarlamasına etkileri incelenmektedir. Ayrıca kent mutfağının bir pazarlama aracı olarak, destinasyonun pazarlanması ile ilgili izlenecek yollara ait verilerin ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Araştırmanın kapsamını Balıkesir'i ziyaret eden ve ziyaret etme potansiyeli taşıyan yerli turistler oluşturmaktadır. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden anket tekniği kullanılmıştır. Anket demografik açıdan değerlendirme soruları, Balıkesir mutfağının bilinirlik düzeyini ortaya koyan sorular ve kent mutfağının destinasyon pazarlamasına etkisini ölçmek üzere oluşturulmuş 25 ifadeden oluşmaktadır. Tüm veriler ışığında iki denize kıyısı olan, iki bölgenin özelliklerini taşıyan Balıkesir kent mutfağının, destinasyonun pazarlanmasına olası etkilerinin analiz edilmesi amaçlanmaktadır. Elde edilen bulgular istatistik bir program ile analiz edilerek yorumlanmıştır. Çalışmanın sonucunda kent mutfağının destinasyon pazarlamasına etki ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın diğer yapılacak araştırmalara kaynak oluşturulacağı ümit edilmektedir.
Dijital gastronomi ve yöresellik kavramlarının yaratıcı yıkım teorisi bağlamında planlı eskitme açısından incelenmesi
Bu çalışmanın temel amacı dijitalleşen gastronominin yöresellik üzerindeki muhtemel etkisini incelemektir. Bunun yanında Gastronomi ve Mutfak Sanatları alanında eğitim veren ve/veya bu alanda çalışmalar yapan öğretim üyeleri ve elemanlarının konu hakkındaki görüşlerinin de ortaya çıkarılması hedeflenmektedir. Çalışma, Gastronomi ve Mutfak Sanatları alanında öğretim üyesi/elemanı olan ve bu alanda çalışma yapan bireylerin örnekleminde incelenmiştir. İlk olarak, araştırmada belirlenen değişkenleri kapsayacak şekilde ölçek geliştirme yapılmış, gerekli aşamalardan sonra son hali verilen anket ölçeği 608 kişi olan çalışma evrenine çevrimiçi olarak, belirli aralıklarla üç kez olacak şekilde gönderilmiştir. Dönüş alınan 315 kişinin cevapları veri setine dahil edilmiştir. Toplanan veriler farklı istatistik programlarıyla analiz edilmiştir. Bununla birlikte araştırma modeli içerisinde yer alan değişkenler arasındaki ilişkiyi ve nedenselliği ölçebilmek adına, veri seti korelasyon ve regresyon testlerine tabii tutulmuştur. Araştırma sonucunda, dijitalleşen gastronominin yöresellik üzerinde yaratıcı yıkıma sebep olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Ancak dijitalleşmenin kademeli ve bütünsel olarak gastronomiye dahil edilmesinin yöresellik açısından faydalı olacağı, bu durumun yaratıcı yıkım ile değil, "yaratıcı birleşme" ile açıklanabileceği saptanmıştır. Planlı eskitme için aynı durum söz konusu değilken, dijital gastronominin uzun vadede planlı eskitmeye sebep olacağı sonucu ortaya çıkmıştır. Bunun yanında, dijitalleşme ile müşterilerin tedirginlik seviyeleri arasında da bir ilişki tespit edilmiş; gastronomide dijitalleşme ve bunun deneyimlenmesi artıkça, müşterilerin tedirginliklerinin azalacağı görülmüştür. Araştırmada önerilen model, gastronomi literatürü için bir ilk olmakta; bu durum ilgili literatüre önemli bir katkı sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Dijitalleşme, Dijital Gastronomi, Yöresellik, Yaratıcı Yıkım Teorisi, Planlı Eskitme Teorisi
Yerel lezzetlerin destinasyon seçim sürecine etkisi ve gastronomi turizmi açısından incelenmesi: Edremit Körfezi örneği
Çalışmanın amacı, Edremit Körfezi'ni ziyaret eden turistlerin yerel yiyecekler hakkındaki bilgi düzeylerinin ölçülerek, turistlerin destinasyon tercihlerinde gastronomi turizminin etkisinin belirlenmesi ve bölgenin gastronomi turizmi kapsamında pazarlanmasına katkı sağlayacak bir çalışmanın gerçekleştirilmesidir. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, çalışma konusuyla ilgili literatür taraması yapılmıştır. İkinci bölümde, çalışmada kullanılan yöntemler hakkında bilgi verilmektedir. Çalışma kapsamında yapılan anket çalışmasına Edremit Körfezi'ni ziyaret eden 400 kişiye anket çalışması uygulanmıştır. Üçüncü bölümde, anket çalışmasından elde edilen bulgular ve yorumlar yer almaktadır. Son bölümde ise çalışmadan elde edilen sonuçlar ve öneriler sunulmaktadır. Edremit Körfezi'ni ziyaret eden turistlerin, büyük bir kısmının bölgeyi deniz-kum-güneş turizmi için tercih ettiği görülmüştür. Katılımcılara destinasyon seçimini etkileyen faktörler sorulduğunda sırasıyla iklim ve hava koşulları, doğal ve coğrafi zenginlikler, daha önceki ziyaret tecrübesi seçeneklerinin etkili olduğu görülmüştür. Yerel lezzetler altıncı sırada yer almaktadır. Katılımcıların bölgede yedikleri yemekleri genel olarak olumlu yönde değerlendirdikleri gözlemlenmiştir.
Balıkesir Güneydoğu kırsal alanında yöresel mutfak kültürünün analizi ve gastronomi turizmine kazandırılması
Bu araştırmanın temel amacı Balıkesir Güneydoğu Kırsalında yöresel mutfak kültürünü analiz ederek turizme kazandırmak ve böylelikle yöre ekonomisine katkı sağlamaktır. Bu amaç doğrultusunda ilgili literatür taranmış ve sonrasında yöre halkı ile yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak çalışma yapılmıştır. Görüşme sorularında sosyo- demografik özelliklerin yanı sıra yöresel mutfak kültürünün nasıl oluştuğu, yöresel yemeklerin neler olduğu, özel günlerde tüketilen yemeklerin ve unutulmaya yüz tutmuş yemeklerin hangileri olduğu ve neden unutulduğu, yörenin sahip olduğu gastronomik değerlerin neler olduğu ve yöresel yemeklerin turizme nasıl kazandırılabileceğine yönelik sorulara cevaplar aranmıştır. Elde edilen araştırma verileri betimsel analiz yaklaşımıyla doğrudan alıntı şeklinde yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda Balıkesir Güneydoğu kırsalında yer alan Bigadiç ve Sındırgı ilçeleri ve köylerinin yöresel mutfak kültürlerinde birtakım benzerlik ve farklılık olduğu tespit edilmiştir. Görüşmeler sonucunda demografik sorulara verilen yanıtlar incelendiğinde kadın katılımcı sayısı erkeklere oranla daha fazladır. Görüşmeye katılanların eğitim durumları incelendiğinde eğitim seviyesinin yüksek olmadığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda yöre halkının turizm konusunda bilinçli olmadığı görülmektedir. Bigadiç ve Sındırgı ilçelerinde bayramlar, düğünler, doğumlar, cenazeler gibi özel günlerde toplu yemek yeme geleneğinin geçmişten günümüze devam ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Yörenin mutfak kültüründe kırmızı et ve hamur işlerinin ağır bastığı görülmektedir. Araştırma sonucunda yörenin mutfak kültürünün çok çeşitli olduğu ve bu çeşitliliği farklı etnik kimliklere borçlu olduğu, yörenin unutulmaya yüz tutmuş yöresel lezzetlerinin var olduğu ve bölgede gastronomi turizmine kazandırılabilecek yöresel yemeklerinin var olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Balıkesir Güneydoğu Kırsalı, Yöresel Mutfak Kültürü, Yöresel Yemek, Gastronomi Turizmi.
Gastronomik ürün envanteri oluşturmaya yönelik bir araştırma: Edremit yöresi örneği
İnsanların veya doğada yaşayan canlıların yaşamı için beslenme, gerekli olan bir ihtiyaç olup ve zaman içerisinde kültürel bir olgu haline dönüşmüştür. İnsanların yiyecek ürünleri hazırlaması, yaptığı yiyecekleri sunması ve o yiyecekleri tüketmesi onların hangi kültüre ait olduğunu ve hangi kültürü yansıttığını göstermektedir. Bu doğrultuda yerel mutfak kültürleri zaman içerisinde gelişim göstererek oluşmuş ve diğer kültürlerden ayrışarak yeni bir kültür meydana getirmiştir. Sosyal ve kültürel olarak yiyeceklerin tüketimi birçok farklı etmen ve faktörle ilişkilidir. Bu faktörler bölgeden bölgeye farklılıklar gösterebilmektedir. Turizm faaliyetlerinin doğmasını sağlayan ve gelişmesine sebep olan temel etkenlerden bir tanesi de seyahat eden turistlerin merak ve keşfetme istekleri sonucunda yeni yerler, yeni kültürler ve destinasyonları tanımalarını sağlayarak bölgeye ait gastronomik değerlerin ve ürünlerin tanınmasına da olanak sağlar. Bu araştırmanın temel amacı, bir bölgeye ait olan yerel gastronomik ürünlerin belirlenip ve bu ürünlerin envanter listesinin oluşturularak bu ürünlerin turizme kazandırılıp kullanılabilirliğini arttırmak ve unutulmamasını sağlayarak gelecek nesillere de aktarılması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda ilgili literatür taraması yapıldıktan sonra Balıkesir ili Edremit yöresi kırsal mahallelerinde yaşayan bireylerle yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak bu bireylerle görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşme sorularında ilk olarak bireylerin sosyo-demografik özellikleri belirlenerek daha sonraki sorularda bölgeye ait gastronomik ürünlerin neler olduğuna dair sorular sorulmuştur. Elde edilen veriler sonucunda betimsel araştırma tekniği ile yorumlanmıştır. Araştırma kapsamında toplamda 62 kişi ile görüşme gerçekleştirilmiş olup bunlardan 57 kişi kadın, 5 kişi ise erkeklerden oluşmaktadır. Özellikle kadın katılımcıların görüşme sorularına verdiği cevaplarda daha istekli oldukları görülmüştür. Mesleklerin genellikle çiftçilik olduğu ve eğitim düzeyinin ise orta derecede olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde bölgeye ait çok çeşitli gastronomik ürünlerin olduğu ve bunların hepsinin farklı tekniklerle hazırlanıp tüketildiği anlaşılmıştır. Görüşmeye katılım sağlayan bireylerin bu zenginliğin farkında oldukları ve unutulmaması için çaba göstererek bu ürünlerin kullanımının nasıl olduğunu yeni nesillere aktardıklarını da ifade etmişlerdir. Geleneksel kültürlerinin devamlılığını sağlamak ve bu yerel ürünlerin gelecek nesillere aktarma konusunda hassas oldukları görülmektedir. Yörede tespit edilen yerel gastronomik ürünlerin çekici bir unsur olarak turizmde kullanılabilirliği saptanmıştır. Araştırma toplamda beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde giriş; araştırmanın problemi, araştırmanın amacı, araştırmanın önemi, araştırmanın varsayımları ve sınırlılıklardan oluşmaktadır. İkinci bölümde ise ilgili alanyazın; gastronomi olgusu, gastronomik ürün kavramı, Ege bölgesi mutfağı genel özellikleri ve ilgili araştırmalar bölümlerinden oluşmaktadır. Üçüncü bölümde araştırma yönteminin olduğu kısım, dördüncü bölümde bulgular ve yorumların olduğu kısım, çalışmanın son bölümü olan beşinci bölümde ise sonuç ve öneriler kısmından oluşmaktadır. Anahtar Kelimeler: Edremit Yöresi, Gastronomik Ürün, Yerel Ürün, Yerel Mutfak, Gastronomik Envanter
Ulusal mutfakların küreselleşmesi: Türk mutfağı örneği
Bu tez çalışmasında, Türk mutfağının küresel düzeyde bilinirliği ve tercih edilirliği konusundaki potansiyeli değerlendirmek amacıyla, "Ulusal Mutfakların Küreselleşmesi: Türk Mutfağı Örneği" başlığı ile Türkiye'yi ziyaret eden yabancı turistlerin demografik ve coğrafi karakteristiklerinin bunula birlikte küreselleşme algılarının Türk mutfağının küreselleşme algısına olan etkisi analiz edilmektedir. Sonuçlar Türk mutfağının küreselleşmesi bağlamında geliştirilecek olan tanıtım stratejilerine kılavuz niteliğinde olacaktır. Türk yemeklerinin ve restoranlarının özelliklerinin etkisinin olduğu kadar küreselleşmeyi algılama durumlarının da Türk mutfağının küreselleşmesinde ne gibi etkilerinin olduğunun belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma nicel bir araştırma olup anket tekniği deseni kullanılmıştır. Bu doğrultuda İstanbul'u ziyaret eden yabancı turistlere Sultanahmet Meydanı ve çevresinde 397 adet anket uygulanmıştır. Beş farklı milletten turistin katıldığı araştırmada elde edilen veriler analiz programları kullanılarak incelenmiştir. Yabancı turistlerin demografik değişkenlerinin ve küreselleşme algılarının Türk mutfağının küreselleşmesine etkileri ölçülmüştür. Araştırma demografik değişkenler, milliyet aidiyetliği ve küreselleşmeyi algılama faktörü ile Türk mutfağının küreselleşmesi algısı arasında anlamlı farklar olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Milliyetlerin ve küreselleşme algılarının Türk mutfağının küreselleşmesine pozitif yönde etkileri olduğu görülmüştür. Küreselleşme algısının Türk mutfağının küreselleşme algısı faktöründen elde edilen bilinirlik, toplumsal yapı, siyasal gelişmeler ve göç ve tanıtım alt faktörlerinin tümünü pozitif yönde etkilediği görülmüştür. Ayrıca araştırmada önerilen model, ulusal mutfakların küreselleşmesi ile ilgili mevcut literatüre katkıda bulunacaktır. Araştırmanın sonunda v resmi kurumlara, turizm işletmelerine ve araştırmacılara yönelik öneriler geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Dünya Mutfakları, Gastronomi, Küreselleşme, Türk Mutfağı, Yerel Mutfaklar.
Coğrafi işaretli ürünlerin destinasyon tercihindeki rolü: Şanlıurfa örneği
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin önemli turizm merkezlerinden birisini oluşturan Şanlıurfa ili, dinler tarihi açısından da önemli bir yere sahiptir. Tarihi ve kültürel zenginliğinin yanı sıra ilin mutfağı da köklü bir geçmişe sahiptir ve diğer özellikleri gibi mutfağı da önemli bir çekicilik unsuru olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada coğrafi işaretle tescillenmiş yerel yiyecek ve içeceklerin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin önemli turistik destinasyonlarından biri olan Şanlıurfa'ya gelen ziyaretçilerin destinasyon seçimindeki etkisi araştırılmıştır. Ayrıca, destinasyonu seçmede etkili olan unsurların etki dereceleri ve coğrafi işaret ile tescillenmiş yerel yiyecek ve içecek unsurlarına dair kişisel algılamaların tespiti ile bu iki kapsam arasındaki ilişki düzeyi araştırılmıştır. Araştırmada nicel tarama yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Veriler Haziran-Eylül 2022 ayları arasında Şanlıurfa'yı ziyaret eden yerli turistlerin anketlere verdikleri cevaplardan elde edilmiştir. Araştırma sonucunda 495 katılımcıdan elde edilen verilerin analizi SPSS 25.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, coğrafi işaretli tescilli yiyecek ve içecekleri tercih etme arttıkça Şanlıurfa'yı ziyaret etme isteğinin artacağı sonucuna varılmıştır. İkamet ettiğim bölgeden başka bir yere gittiğimde o bölgeye özgü ürünleri tatmaya özen gösteririm, Coğrafi işaret ile tescillinmiş yiyecek ve içecekler bölgenin markalaşması için önemli bir unsurdur, Tarihi Yerlerini görmek isterim (Göbeklitepe, harran evleri.vb) ve Yöresel yemekleri yemek isterim" ifadelerinin öne çıktığı tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmada, coğrafi yiyecek ve içecek unsurlarına dair algılamaların da demografik bazı değişkenlere göre farklılaştığı görülmüştür.
Mardin turlarına rehberlik eden turist rehberlerinin Mardin mutfağına ilişkin bilgi düzeylerinin belirlenmesine dönük bir araştırma
Bir turizm destinasyonun doğal, tarihi, kültürel ve yerel unsurlarını turiste aktaran turist rehberleri, turist memnuniyeti ve destinasyonun sürdürülebilirliği noktasında önemli bir konumdadır. Bu doğrultuda gerçekleştirilen araştırmanın amacı, Mardin turlarına rehberlik eden turist rehberlerinin demografik özelliklerinin, yöresel mutfak bilgisinin, yöresel mutfağa eğilimin, yöresel mutfağın tur planına dahil edilip/edilmediğinin, turist rehberlerinin görüşlerinin ve Mardin mutfağına ilişkin görüşlerinin tespit edilmesidir. Tez kapsamında, Mardin turlarına rehberlik eden turist rehberleri üzerinde verilerin anket formu yoluyla elde edildiği tarama tipinde tasarlanmış bir alan araştırması gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, turist rehberleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise rehberlik faaliyeti süresince Mardin turuna en az bir kere rehberlik yapmış olan turist rehberleri oluşturmaktadır. 413 turist rehberinin katıldığı araştırmada elde edilen veriler; turist rehberlerinin %45,7'sinin 30-39 yaş aralığında, %79,2'sinin erkek, %85,2'sinin serbest çalışan ve %75,8'inin ülkesel karta sahip olduğunu göstermektedir. Turist rehberleri, 5 yıl ve üzerinde mesleki deneyime sahiptir ancak tur düzenleme sıklığına bakıldığında %67,8'inin 26 ve üzerinde Mardin'e tur düzenlediği belirlenmiştir. Çalışmada, turist rehberlerinin görüşlerinin; yerel mutfağı tanıtıcı rolü, yerel mutfağın turistik deneyimlenmesi ve yöresel kültüre katkı başlıklarında incelenebileceği tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, turist rehberlerinin Mardin mutfağına ilişkin görüşlerinin; Mardin mutfağı kimliği ve tanıtım, gastronomi turizmi ve damak tadı boyutlarında incelenebileceği tespit edilmiştir. Mardin turlarına rehberlik eden turist rehberlerinin mesleki rollerine ilişkin görüşleri ve Mardin mutfağına ilişkin görüşleri arasındaki ilişki genel olarak değerlendirildiğinde, yerel mutfağı tanıtmada ve kimliği dışa vurmada yerel mutfağın damak tadına uygunluğu ve yöresel mutfağın turistik deneyimlenmesinin önemli etkileri olduğunu ifade etmek mümkündür. Turist rehberleri, rehber odaları, TUREB, turizm paydaşları ve turizm planlayıcılarının iş birliği ve iştirakleri destinasyon bağlamında turizmin sürdürülebilirliği açısından önem taşımaktadır. Tez çalışması, rehberlere, meslek odalarına ve turizm paydaşlarına yönelik öneriler ile son bulmaktadır.
Kültürel kimlik bağlamında Eskişehir yöresel mutfağının incelenmesi
Günümüzde önemi gittikçe artan yöresel mutfak kavramı, bir bölgenin yerel halkı tarafından bölgeye özgü pişirme yöntemleri ile hazırlanan yiyecek ve içecekleri ifade etmektedir. Somut olmayan kültürel mirasın bir parçası olan yöresel mutfak ürünleri, aynı zamanda bulunduğu bölgenin kültürel kimliğini de yansıtmaktadır. Destinasyonlar, sahip oldukları yöresel yemekleri ön plana çıkararak destinasyona çekicilik kazandırmakta ve bölgenin kültürünü deneyimlemek isteyen turistler de bu doğrultuda yöresel lezzetleri tatmaktadır. Gastronomi turizmi ise bölgeye çeşitli katkılar sağlamakta ve yiyecek içecek işletmeleri de bu amaçla yöresel yemekleri menülerinde kullanmaktadır. Türkiye'nin her bölgesinde köklü bir mutfak kültürü bulunmaktadır. Eskişehir de sahip olduğu göçmen nüfusun etkisi ile zengin bir yöresel mutfağı bünyesinde barındırmakta ve bu nedenle Eskişehir mutfağının incelenmesi önem arz etmektedir. Konunun öneminden yola çıkılarak hazırlanan bu çalışmada; Eskişehir mutfak kültürü incelenmekte ve Eskişehir ili yöresel mutfağı; genel yapısı, mevsimsel hazırlıkları, mutfak mimarisi ve araç gereçleri ile birlikte ele alınmaktadır. Eskişehir mutfağında özel günlerde yapılan geleneksel uygulamalar detaylı olarak sunulmakta ve son olarak da Eskişehir mutfağında öne çıkan yöresel yiyecek ve içecekler ayrıntılı bir şekilde incelenmektedir. Eskişehir ilinde bulunan yiyecek içecek işletmelerinde yöresel mutfak ürünlerinin ne düzeyde yer aldığının belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın anakütlesini Eskişehir'de faaliyet gösteren 1. sınıf restoranlar oluşturmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yönteminden yararlanılmış ve Eskişehir ilinde bulunan toplamda 12 tane 1. sınıf restoran ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucuna göre, 9 restoranda yöresel yemeklerin hiç yer almadığı, 3 restoranın ise menülerinde yöresel yiyecek ve içeceklere sınırlı düzeyde yer verdiği bilgisine ulaşılmıştır. Çalışmanın sonunda sektöre ve akademiye öneriler getirilmiştir.