Kemoterapi alan bireylerde kognitif durum ve semptom kontrolünün belirlenmesi

Kemoterapi ile ilişkili kognitif bozukluklar, kanser hastalarında sık görülen ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen semptomlardan biridir. Bu çalışma, nörotoksik kemoterapi alan bireylerde kognitif durum ve semptom kontrolünün belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yürütülmüştür. Araştırma, Tokat ilinde bir eğitim ve araştırma hastanesinin ayaktan kemoterapi ünitesi ve tıbbi onkoloji servisi'nde Mart-Ekim 2022 tarihleri arasında 140 kanserli bireyle yürütülmüştür. Kemoterapi tedavisine yeni başlayan ve nörotoksik kemoterapi tedavisi alan bireyler örnekleme dahil edilmiştir. Çalışma için bir üniversitenin girişimsel olmayan klinik araştırmalar etik kurulundan etik izin izni alınmıştır. Araştırma verileri, Kişisel Bilgi Formu, Edmonton Semptom Tanılama Ölçeği ve Kanser Tedavilerinin Fonksiyonel Değerlendirilmesi- Kognitif Fonksiyon Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Kemoterapi öncesinde ve dört kür kemoterapi aldıktan sonra değerlendirme formları uygulanmıştır. Kognitif fonksiyon ölçeği alt boyutlarından "algılanan kognitif bozukluklar", "diğer kişilerin yorumları", "algılanan kognitif beceriler" alt boyut ortalama puanlarının 4 kür kemoterapi sonrası anlamlı olarak azaldığı (p<0,001), "yaşam kalitesine etkisi" alt boyut puanının ise anlamlı olarak değişmediği belirlenmiştir (p˃0,05). Ağrı, yorgunluk, uykusuzluk, bulantı, iştahsızlık, nefes darlığı, iyilik hali endişe, ağız yarası, cilt problemleri, bağırsak alışkanlıklarında değişim semptom skorlarının 4 kür kemoterapi sonrası anlamlı bir şekilde artış gösterdiği saptanmıştır. "Kognitif fonksiyon ölçeği toplam skorları ile Edmonton Semptom Tanılama Ölçeği tüm semptomları arasında anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır (p<0,05). Bu araştırmada, bireylerin kemoterapi aldığı süre içerisinde kognitif durumlarının olumsuz etkilendiği ve semptomların şiddetinin kognitif durumdaki bozulmaya katkıda bulunduğu belirlenmiş olup, kemoterapi alan bireylerin kognitif durumlarının periyodik aralıklarla izlenmesi önerilmektedir.