Periferik arter hastalıklarında ekstra anatomik bypasslar

Periferik arter hastalıklarında (PAH) ekstremite revaskülarizasyonu otojen, biyolojik veya sentetik greftlerle anatomik bypass yöntemleriyle yapılabilir. PAH nedeniyle rekonstriksiyon yapılması gereken ancak, eşlik eden sistemik hastalıklar (ilerlemiş kalp, akciğer, böbrek hastalıkları, kanser) veya klasik yaklaşımı imkansız yada yüksek riskli kılan herhangi bir nedenden dolayı (enfeksiyon, geçirilmiş batın ameliyatı, eski radyasyon tedavisi, kolostomi-gasrostomi gibi uygulamalar) uygulanamıyorsa ekstra anatomik bypass yapılabilir. Çalışmamızda kliniğimizde çeşitli nedenlerle ekstra anatomik bypass uygulanan hastaların erken ve geç dönem takiplerinde mortalite ve morbidite oranlarını literatür eşliğinde değerlendirmeyi amaçladık. Temmuz 2008 – Şubat 2014 tarihleri arasında kliniğimizde ekstra anatomik bypass uygulanan 15 hasta retrospektif olarak incelendi. Hasta verilerinin değerlendirilmesi için hastane otomasyon sistemi, poliklinik takip notları kullanıldı. Çalışmamızda 9 (%60) erkek, 6 (%40) kadın hasta vardı. Hastaların ortalama yaşı 66.26±14.67 (31-81) idi. Üst ekstremiteye yönelik olarak 2 (%13) hastaya, alt ekstremiteye yönelik olarak da 13 (%87) hastaya revaskülarizasyon yapıldı. Üst ekstremite yönelik olarak 1 olguya karotis-brakiyal, 1 olguya subklaviyan-karotis bypass uygulandı. Alt ekstremiteye yönelik olarak 8 olguya femoro-femoral, 2 olguya aksillo-femoral, 1 olguya aksillo-iliak, 1 olguya aksillo-bifemoral, 1 olguya obturator bypass uygulandı. Hastaların tamamında PTFE greft kullanıldı. Erken dönemde 1 (%6) hasta kaybedildi. Geç dönemde mortalite görülmedi. Erken dönemde 2 (% 12) hastaya embolektomi yapıldı. Sonuç olarak ekstra anatomik bypass girişimleri yüksek riskli hastalarda kabul edilebilir mortalite ve morbidite oranları ile tercih edilebilir cerrahi yöntemlerdir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Periferik arter hastalığı, ekstra anatomik bypass, klinik sonuçlarımız.