Vâhidî'nin el-Basît adlı Tefsirinin dil ve gramer açısından incelenmesi

Bu çalışmamada Vâhidî'nin biyografisi ele alınmış, kaleme aldığı el-Basît isimli eseri tanıtılmış ve bu eser lugat ve gramer açısından incelenmiştir. Hicri V. yüzyılda yaşamış olan Vâhidî, Nîsâbûr'da doğup büyümüş ve hayatının sonuna kadar burada yaşamıştır. O, İslâmî ilimlerin büyük çoğunluğunda söz sahibi olup bu alanlarla ilgili eserler kaleme almıştır. Onun el-Basît isimli tefsiri, ayetleri ve gramer açısından açıklayan bir tefsirdir. Eserde genellikle, her ayetin i'râbı yapılmış, farklı i'râb vecihleri zikredilmiştir. Bu arada ortaya çıkan nahiv konuları ayrıntılı bir şekilde izah edilmiş, nahiv ekollerinin farklı görüşlerine yer verilmiş, âlimlerle tartışmalar yapılmış, farklı kırâatler nahiv konuları ile temellendirilmiştir. Bununla birlikte, sarf ilminin temel konuları olan bab sistemi, zaman, yapı, mana, sıhhat ve i'lâl gibi farklı açılardan fiiller, ibdâl, i'lâl, idğâm, ve diğer sarf konuları bu eserde ele alınmıştır. el-Basît'te lugavî izahlara da ağırlık verilmiş, ayetlerde geçen garip kelimeler açıklanmış ve kelimelerin lugâvî tahlilleri yapılmıştır. Bütün bunlar yapılırken Arap şiiri, Arap kelamı ve meseller ile serd edilen görüşlerin temellendirilmesine önem verilmiştir. Böylece bu eser, lugat ve gramer açısından önemli bir kaynak hüviyetini kazanmıştır.