Yeni Zelanda tavşanında (oryctolagus cuniculus) penetran keratoplasti sonrası trombositten zengin plazma, otolog serum ve göbek kordonu serumunun kornea iyileşmesi üzerine etkileri

Bu çalışmada, penetran keratoplasti sonrasında otolog kan serumu (OKS), trombositten zengin plazma (TZP) veya göbek kordon serumu (GKS) uygulamlarının kornea iyileşmesi, greft re-epitelizasyonu ve sağlam epitelyum koruması üzerine olası etkilerini ortaya koymak amaçlandı. Çalışmanın hayvan materyalini 120 Yeni Zelanda tavşanı oluşturdu. Penetran keratoplasti sonrası tavşanlar; TZP, OKS, GKS, Penetran Keratoplasti (PK), kontrol ve donör kornea olmak üzere uygulama gruplarına ve bunlar da kendi içerisinde postoperatif 7, 14, 21 ve 84 gün süreyle takip edilen beşerli alt gruplara ayrıldı. Penetran keratoplasti sonrası korneal iyileşme sürecinin klinik değerlendirmesinde; korneal vaskülarizasyon bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak bir fark saptanmazken (p>0,05), haftalara göre 3 ve 12 haftalık grupların ortalamaları 1 haftalık gruba göre yüksek ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Histopatolojik değerlendirmede; stromanın paralel lamella diziliminin PK grubunda 12 haftada ulaştığı değere OKS ve TZP gruplarında 3 haftada ulaşmasının yanında 1, 2 ve 3 haftalık gruplardan elde edilen bulguların ortalamaları, 12 haftalık gruba göre yüksek ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Penetran keratoplasti sonrası tavşanların % 30'unda stromal overgrowth gelişiminin uygulama gruplarına göre dağılımı PK grubunda % 50, TZP'de % 35, GKS'de % 20 ve OKS'de % 15 oranlarında tespit edildi. Korneada yara bölgesi damar sayısının haftalara göre sürekli arttığı ve hem uygulama gruplarında hem de 12 haftalık alt uygulama gruplarında OKS, TZP ve GKS'nin PK grubuna göre istatistiksel olmayan ancak gözleme dayalı düşük olduğu dikkat çekti. Korneadaki yangısal hücre sayısının da haftalara paralel olarak zaman içerisinde arttığı gözlendi ancak 12 haftalık grupta önceki haftalara göre istatistiksel olarak anlamlı ölçüde yüksek bulundu ve yangısal hücre sayısı ile damar sayısı arasında pozitif bir korelasyon belirlendi. İmmunohistokimyasal değerlendirmede; CD4+, CD8+ ve MHC-II bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmezken, 12 haftalık grupta diğer haftalara göre yüksek ve anlamlı bulundu (p<0,05). PK sonrası ilk üç haftalık süreçte xxviii OKS, TZP ve GKS'nin, PK grubuna göre MHC-II ve CD4+ hücre aktivasyonu arttırmadığı fakat uygulanan kan ürünlerinin 12. haftada MHC-II ve CD4+ sayısını istatistiksel olarak anlamlı derecede arttırdığı tespit edildi (p<0,05). OKS, TZP'nin, PK grubuna göre postoperatif ilk üç haftada CD8+ T hücre aktivasyonunda artışa neden olmadığı fakat 12 haftada istatistiksel olarak anlamlı derecede bir artışın şekillendiği görüldü. Bu reaksiyonların OKS ve TZP aracılı olarak hem CD4+ hem de CD8+ T lenfosit yanıtını içerdiği görüldü. GKS aracılı olarak ise daha çok CD4+ T hücre aracılı yanıtın şekillendiği dikkati çekti. Sonuç olarak penetran keratoplasti sonrası OKS, TZP ve GKS'nin korneal iyileşmede, greft re-epitelizasyonu, paralel lamella dizilimi ve vaskülarizasyon üzerine olumlu etkileri varken 12. haftada yara bölgesinde CD4+, CD8+ ve MHC-II pozitif hücre sayısını arttırdığı kanısına varıldı.