Geography teaching
74 theses under this subject heading
XIX. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda basılmış coğrafya kitapları üzerine bir inceleme (1850-1900
XIX. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda çok sayıda coğrafya ders kitabı yayımlanmıştır. Bu tezde XIX. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda basılmış coğrafya kitaplarından H.1266 (M.1849-50) "Risâle-i Coğrafya: Avrupa Kıtası", H.1273 (M.1856-57) "Fenn-i Coğrafya", H.1285 (M.1868-69) "Hulâsa-i Coğrafya", H.1270 (M.1853-54) "Muhtasar Coğrafya-yı Musavver", H.1289 (M.1872-73) "Zübdetü'l- Coğrafya", H.1302 (1884-85) yılında basılan "Memâlik-i Osmanî Coğrafya-yı Ticariyesi", H.1304 (M.1886-87) "Coğrafya-yı Mufassal-ı Memâlik-i Devlet-i Osmaniye" ve H.1308 (M.1890-91) "Hulâsa-i Coğrafya-yı Osmanî" isimli kitaplar incelenmiştir. Kitaplara Atatürk Kitaplığı'ndan erişilip, İstanbul ve coğrafya ile ilgili bölümlerinden faydalanılmıştır. Yukarıda isimleri sayılan 8 coğrafya kitabı kendi içlerinde ve modern literatür ışığında incelenmiş ve yorumlanmıştır. Bahsi geçen kitaplarda coğrafyanın tanımı, coğrafyanın bir bilim olarak gelişimi, coğrafyayla ilgili kitapların yazımı ve coğrafyanın okullarda okutulmasıyla ilgili bilgiler verilmiştir. Çalışmanın temel amaçlarından biri XIX. Yüzyılın ikinci yarısında basılmış olan coğrafya kitaplarından hareketle İstanbul'un coğrafi konumunu incelemek ve İstanbul'u Osmanlı ile Bizans İmparatorluklarına başkentlik yapmış bir şehir olarak ele almaktır. Çalışmada şehrin neden pek çok millet ve kültür açısından ilgi odağı olduğu üzerinde durulacaktır. Çalışmada, şehrin İstanbul ismini almadan önceki isimlerinin neler olduğu ve kökenleri hakkında değerlendirmelerde bulunulmuştur. En eski ismi Bizantion, Antonia, Secunda Roma, Nova Roma, Konstantinopolis, Rumiyyetü'l-Kübra, Taht-ı Rum, Gulgule-i Rum, İstanbol, İslambol, Payitaht-ı Saltanat, Tahtgâh-ı saltanat şeklinde isimler almıştır. 1000 yıldan uzun bir süre Doğu Roma İmparatorluğu'na merkezlik yapan Konstantinopolis ardından Osmanlı İmparatorluğu'na da başkentlik yapmaya başlamış ve bu durum 500 yıl devam etmiştir. Çalışmamıza kaynaklık eden coğrafya kitaplarında İstanbul şehrinin tarihi yapıları (camileri, kiliseleri, okulları, kuleleri, limanları) ve şehrin coğrafi konumu hakkında bilgi verilmiştir. İstanbul şehrinden ayrı olarak coğrafyanın tanımı, coğrafya ilminin gelişimi, coğrafyayla ilgili yazılan kitaplar ve coğrafyanın okullarda okutulması ile ilgili bilgiler verilmiştir. Çalışmanın bir diğer amacı XIX. y.y'da basılmış Coğrafya Kitapları ve Coğrafya eğitimi konusundaki gelişmeleri değerlendirmektir. Anahtar Kavramlar: Türkiye'de Coğrafya, Coğrafya Ders Kitabı, Türkiye'de Coğrafya Öğretimi.
9. sınıf öğrencilerinin dünyanın şekli ve hareketleri konusundaki temel kavramları öğrenme düzeylerinin, bilgisayar destekli öğretim teknikleri kullanılarak tesbit edilmesi
Bu araştırma; ?Dünyanın Şekli ve Hareketleri'' ünitesi konusunda hatalı öğrenilen kavramların tespit edilmesi ve bu hataların en aza indirilmesinde öğretim yönteminin etki derecesini inceleyen deneysel bir çalışmadır.Ortaöğretim 9. sınıflarda öğrenmenin sağlıklı bir şekilde gerçekleşmesi için coğrafya öğretmenlerinin anlatım ve soru-cevap yönteminden farklı olarak, bilgisayar destekli öğretim yöntemlerinin uygulanması amaçlanmıştır. Özel bir lisede gerçekleşen bilgisayar destekli coğrafya öğretim yönteminde, kavramların öğrenilmesine yönelik ders etkinlileri tasarlayarak (Animasyon, Power Point, Belgesel, Oyun, Bulmaca vb.) algılama düzeyleri farklı olan örgencilerin dersi kavrama düzeylerini artırma ve temel kavramları doğru öğretmeyi amaçlamaktadır.Araştırma deneysel desen modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak başarı testi uygulanmıştır. Geliştirilen ölçme aracı Kütahya da Özel bir lise'de 9. sınıf öğrencilerinden 48 kişiye uygulanmıştır. Araştırmanın alt problemlerinin çözümlenmesinde; çift yönlü varyans analizi (repeated measures) yapılmış; frekans, yüzde ve aritmetik ortalama değerleri kullanılmıştır.Deney ve kontrol grubunun deney öncesi ve deney sonrası öntest ve sontest toplam (Dünya'nın Şekli ve Hareketleri ünitesi testi) başarı puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. İki ayrı öğretim modelinin uygulandığı deney ve kontrol grubu öğrencilerinin, Dünya'nın Şekli ve Hareketleri ünitesi testine ait başarı puanlarının deney öncesinden sonrasına anlamlı farklılık gösterdiği, yani farklı işlem gruplarında (deney ve kontrol grubu) olmak ile tekrarlı ölçümler faktörlerinin Dünya'nın Şekli ve Hareketleri ünitesi testi başarı düzeyleri üzerindeki ortak etkilerinin anlamlı olduğu bulunmuştur.Bu çalışmada betimsel bir anket çalışması yapılmış ve çalışmanın sonucunda öğrencilerin başarı düzeyleri ile cinsiyetleri arasında, veli eğitimi, veli mesleki ve gelir durumu, kendine ait çalışma odasının olup olmaması ve evinde bilgisayarının olup olmaması arasında anlamlı bir farklılaşmaya neden olmadığı görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Coğrafya Eğitimi, Dünya'nın Şekli ve Hareketleri, Kavram Öğretimi
Coğrafya öğretmenlerinin uyguladıkları ders dışı etkinliklerin öğretim üzerine etkisi (İstanbul ili örneği)
Bilim, teknoloji ve iletişimin hızla gelişmesiyle birlikte coğrafya öğretiminde yaklaşımlar da değişmektedir. Coğrafi olayların nedenini araştırmayı kendine konu edinen coğrafya bilimi, okullarda kalıp bilgiler veren, olayların nedeni üzerinde durmayan bir ders olarak verilmesi bu bilimin değerinin yitirilmeye yüz tutmasına neden olmaktadır. Öğrencilerin, coğrafi düşünme becerilerine sahip olmaları ve dolayısıyla da olayların ?neden ve niçin sorularının yanıtlarını? anlayabilmeleri önemlidir. Eğitim sistemimizin ve toplumun bir ihtiyacı olarak bilgi üreten ve düşünen bireylerin yetiştirilmesi gereklidir.Bu çalışma, anket uygulanan okullardaki coğrafya öğretmenlerinin ders dışı etkinliklerin yararlarının öğrencilere ne düzeyde kazandırdıklarını ortaya koymak ve öğrencilerin farkındalıklarını ölçmek amacıyla yapılmıştır.Araştırmanın evrenini İstanbul İli'nde bulunan resmi, genel liselerde görev yapan 148 öğretmen oluşturmuştur. Bu evren içerisinden tesadüfi olarak seçilen yedi okuldaki ortaöğretim öğrencilerinden 150 öğrenciye anket uygulanmıştır.Verilerin çözümlenmesi öncelikle yüzde, frekans ve aritmetik ortalama dağılımları kullanılarak analiz edilmiştir. Ders dışı etkinliklerin uygulanmasına yönelik öğretmen ve öğrenci görüşleri arasında anlamlı farklılık olup olmadığını belirlemek amacıyla bağımsız gruplar t testi yapılmıştır. Daha sonra anketten elde edilen ve görüşme sırasında elde edilen verilerle desteklenerek ?bulgular ve yorum? bölümüne yazılmıştır.Araştırma sonucunda, ders dışı etkinliklerin uygulanması konusunda öğretmen ve öğrenci görüşleri arasında anlamlı farklılık olduğu ortaya çıkmıştır.Anahtar Kelimeler: Coğrafi Düşünme, Coğrafya Öğretimi, Coğrafya ve Uygulaması, Orta Öğretim, Düşünme Becerileri, Coğrafi Etkinlikler, Coğrafya Öğretmeni.
Adana ili merkez ilçelerindeki resmi genel liselerde coğrafya öğretiminin coğrafi düşünme becerileri açısından değerlendirilmesi
Bilim, teknoloji ve iletişimin hızla gelişmesiyle birlikte coğrafya öğretiminde yaklaşımlar da değişmektedir. Coğrafi olayların nedenini araştırmayı kendine konu edinene coğrafya bilimi, okullarda kalıp bilgiler veren, olayların nedeni üzerinde durmayan bir ders olarak verilmektedir. Öğrenciler, coğrafi düşünme becerilerine sahip olmaları ve dolayısıyla da olayların "neden ve niçin"ini anlayabilmeleri önemlidir. Eğitim sistemimizin ve toplumun bir ihtiyacı olarak bilgi üreten ve düşünen bireylerin yetiştirilmesi gereklidir. Bu çalışma, resmi, genel lise öğretmenlerinin coğrafi düşünme becerilerini öğrencilere ne düzeyde kazandırdıklarım ortaya koymak amacıyla yapılmış tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini Adana İli, Seyhan ve Yüreğir Merkez İlçeleri'nde bulunan resmi genel liselerde görev yapan 78 öğretmen oluşturmuştur. Bu evren içerisinden tesadüfi olarak seçilen altı okuldaki lise ikinci sınıf öğrencilerinden 220 öğrenciye anket uygulanmıştır. Anket uygulanan bu öğrencilerin coğrafya dersine giren 16 coğrafya öğretmeniyle görüşme yapılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde öncelikle yüzde, frekans ve aritmetik ortalama dağılımları kullanılarak analiz edilmiştir. Coğrafi düşünme becerilerinin kazandırılmasına yönelik öğretmen ve öğrenci görüşleri arasında anlamlı farklılık olup olmadığım belirlemek amacıyla bağımsız gruplar t testi yapılmıştır. Daha sonra anketten elde edilen nicel veriler görüşme sırasında elde edilen nitel verilerle desteklenerek "bulgular ve yorum" bölümüne yazılmıştır.n Araştırma sonucunda öğretmenlerin coğrafi düşünme becerilerini "bazen", öğrenci görüşlerine göre "seyrek" olarak kazandırdıkları ortaya çıkmıştır. Öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre en fazla kullanılan beceri "coğrafi soru sorma" becerisi olduğu belirlenmiştir. Coğrafi düşünme becerilerinin kazandırılıp kazandırılmadığı konusunda öğretmen ve öğrenci görüşleri arasında anlamlı farklılık olduğu ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler1: Coğrafi Düşünme, Coğrafya Öğretimi, Coğrafya ve Uygulaması, Orta Öğretim, Düşünme Becerileri
Tekkeköy ilçesinin (Samsun) doğal ortam özellikleri ve arazi kullanımı
Bu çalışma, Karadeniz Bölgesi'nin Orta Karadeniz Bölümü'nde yer alan Samsun ilinin en küçük merkez ilçesi olan Tekkeköy'ün doğal ortam koşulları ve arazi kullanımını ele almaktadır. Araştırmanın temel amacı, Tekkeköy ilçesinin doğal ortam özellikleri ve arazi kullanımını, dağılış, ilişki kurma, karşılaştırma ve nedensellik gibi coğrafya ilkeleri çerçevesinde ayrıntıları ile incelemek ve elde edilen verilerle var olan literatürü güncel bilgiler eşliğinde yeniden yorumlamaktır. Çalışmanın şekillenmesi üç aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada ilgili literatür taraması yapılarak saha ile ilgili makale, tez, uydu görüntüleri, resmi kurum ve kuruluşlardan alınan dokümanlar, veri setleri, haritalar ve raporlar bir arada incelenmiştir. İkinci aşamada, saha çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Tekkeköy ilçesindeki jeomorfolojik unsurlarla ilgili saha çalışmaları yapılarak, doğal ortam özellikleri incelenmiş ve sahaya ait fotoğraflar çekilmiştir. Üçüncü ve son aşamada ise elde edilen tüm veriler ile bulgular harita ve görsellerle desteklenerek bir arada değerlendirilmiş, gerekli analizler yapılmış ve çıkarımlarda bulunularak, ortaya çıkan sonuçlar sentezlenmiştir. Çalışma bulgularına bağlı olarak, Tekkeköy kıyı ovası ve delta düzlüğünde sanayi tesisleri, yerleşim merkezleri, oteller ve spor tesisleri kurulmasının önüne geçilerek çarpık kentleşmenin önlenmesi ve sürdürülebilir planlamaların yapılması, I. sınıf tarım alanlarının daralması ve amaç dışı yanlış arazi kullanımının önlenmesi, kıyılarda yapılan dolguların durdurulması, kıyıların doğal gelişimine bırakılması ve yanlış kıyı kullanımına son verilmesi gerektiği karar vericilere önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Tekkeköy, Doğal Ortam Koşulları, Arazi Kullanımı.
Coğrafi bilgi sistemleri destekli coğrafi düşünme becerileri öğretiminin öğrencilerin coğrafi düşünme becerilerine, akademik başarılarına ve bunların kalıcılığına etkisi
Bu deneysel araştırmanın genel amacı, coğrafi bilgi sistemleri destekli coğrafi düşünme becerileri öğretiminin öğrencilerin coğrafi düşünme becerilerine, akademik başarısına ve bunların kalıcılığına etkisini belirlemektir.Çalışma grubu, Adana İli merkez ilçeleri Seyhan ve Sarıçam'da bulunan, Adana İli ATO Anadolu Lisesi ve ÇEAŞ Anadolu Lisesi'nin onuncu sınıflarından yansız seçimle belirlenen iki şubeden toplam 55 öğrenciden oluşmaktadır. Yansız seçimle belirlenen bu şubelerden birisi deney ve diğeri kontrol grubu olarak seçilmiştir.Öğretim, deney grubunda coğrafi bilgi sistemleri destekli coğrafi düşünme becerilerine, kontrol grubunda ise mevcut programa dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veriler ?Coğrafya Başarı Testi? ve ?Coğrafi Düşünme Becerileri Ölçeği? ile toplanmıştır. Coğrafya Başarı Testi 36 sorudan, Coğrafi Düşünme Becerileri Ölçeği de toplam 42 maddeden oluşmaktadır.Araştırma verilerinin analizi için öğrencilerin ön test, son test ve kalıcılık Coğrafya Başarı Testi ve Coğrafi Düşünme Becerileri Ölçeği sonuçları üzerinde karışık ölçümler için ANOVA testi uygulanmıştır. Araştırmanın bulguları, deney grubuyla kontrol grubu arasında öğrencilerin coğrafi düşünme becerileri, akademik başarıları ve kalıcılık düzeyleri açısından deney grubu lehine anlamlı farklılık olduğunu göstermiştir.Sonuç olarak CBS destekli coğrafi düşünme becerileri öğretiminin mevcut programa göre yürütülen yönteme göre öğrencilerin coğrafi düşünme becerileri ve akademik başarıları toplam puanları bakımından daha etkili olduğu gözlenirken; bunların kalıcılık toplam puanları üzerinde etkili olmadığı gözlenmiştir.
Ortaokul düzeyinde kazandırılması hedeflenen beşeri coğrafya kavramlarının belirlenmesi ve kavramların öğretilme düzeyi: Kırşehir örneği
Coğrafi bilgiler, yaşanılan yörenin beşeri ve fiziki özellikleri hakkında bilgi vermektedir. Dolayısıyla bireyin, yaşadığı bölge ile diğer bölgeler arasındaki benzerlikler ve farklılıklar hakkında çıkarım yapabilmesi coğrafi bilgiler aracılığıyla olmaktadır. Coğrafi bilgiler eğitim programlarında yer almakta olup ortaokul düzeyindeki bireylerin coğrafi bilgileri (beşeri ve fiziki coğrafya bilgisi) kazanması, ağırlıklı olarak Sosyal Bilgiler dersinin kazanımları aracılığıyla olmaktadır. Bu araştırmada ise Sosyal Bilgiler dersi içerisinde yer alan coğrafi bilgilerin beşeri kısmı (beşeri coğrafya) ele alınmıştır. Zira beşeri coğrafya, coğrafyanın ana disiplinlerinden bir tanesidir. Ancak bu güne kadar, beşeri coğrafya eğitimine yönelik çalışmalar sınırlı ölçüde kalmıştır. Bu durum dikkate alındığında bu tez çalışmasının beşeri coğrafya alanına katkı sağlayacağı ümit edilmektedir. Bu düşünceden hareketle tezin konusu "Ortaokul düzeyinde kazandırılması hedeflenen beşeri coğrafya kavramları nelerdir?" sorusu çevresinde şekillenmiştir. Bu doğrultuda ortaokul düzeyinde kazandırılması hedeflenen beşeri coğrafya kavramlarının belirlenmesi için 2015 ve 2018 yıllarına ait Sosyal Bilgiler dersi öğretim programları incelenmeye alınmıştır. Ayrıca kavramların teyit edilmesi amacıyla bu programlar doğrultusunda hazırlanan ilgili ders kitapları da bu çalışmada incelenmektedir. Belirlenen kavramların öğrenilme düzeyi bu tez çalışmasında değerlendirilirken aynı zamanda belirlenen kazanımların da kendi içerisinde analizi yapılmıştır. Araştırmada, "Karma Araştırma Modeli" uygulanmış olup araştırmanın nitel boyutunda doküman analizi, nicel boyutunda ise tarama modeli kullanılmıştır. Bu kapsamda, araştırmacı tarafından, bir başarı testi hazırlanmış ve uygulanmıştır. Hazırlanan başarı testi için sosyo-ekonomik düzeyleri (SED) düşük, orta ve yüksek kategoride yer alan 185 katılımcı belirlenmiştir. Söz konusu test, farklı okullardaki bu 185 katılımcıya uygulanmıştır. 2015 ve 2018 yıllarına ait Sosyal Bilgiler dersi öğretim programları ayrı ayrı incelenmiştir. Bu programlarda yer alan beşeri coğrafya kazanımları sınıflandırılarak, kavramların ayrıntılı bir şekilde analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre, her iki programda (2015 ve 2018) da, 5., 6., ve 7. sınıf düzeyinde, beşeri coğrafya kazanımlarına yer verildiği görülmüştür. Bölgesel Coğrafya kazanımları sadece 2015 öğretim programında yer almaktadır. Nüfus Coğrafyasına ilişkin kazanımlar ise sadece 2018 öğretim programında görülmektedir. Her iki öğretim programında ortak olan ise Ekonomik Coğrafya, Kültür Coğrafyası, Siyasi Coğrafya, Yerleşme Coğrafyası ve Tarihi Coğrafyaya ilişkin kazanımlardır. İncelenen Sosyal Bilgiler ders kitapları ve programları içerisinde bölge, göç, ithalat ve kültür gibi 55 adet temel beşeri coğrafya kavramının yer aldığı görülmektedir. İncelenen ders kitapları ve programlara göre belirlenen kavramların öğrenilme düzeyi genel olarak değerlendirildiğinde, sosyo-ekonomik düzeyi (SED) orta seviyede olan okullardaki katılımcıların, beşeri coğrafya konularındaki başarı düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca okullar arasındaki başarı durumları açısından nüfus coğrafyası kategorisine göre dikkat çekici bir değişikliğin olduğu görülürken siyasi coğrafya ve yerleşme coğrafyası kategorisine göre ise bir değişikliğin olmadığı görülmektedir. Bütün katılımcıların sadece yerleşme coğrafyasına ilişkin konularda başarısız olması da dikkat çekmektedir.
Türkiye'de 2002-2019 yılları arası coğrafya eğitimi ve öğretimi alanında yapılmış doktora tez çalışmalarının konu alanı ve metodolojik olarak incelenmesi
Bu araştırma Türkiye'de 2002-2019 yılları arasında coğrafya eğitimi ve öğretimi alanında yapılmış doktora tezlerinin konu alanı ve metodolojik olarak eğilimlerini tespit etmeyi amaçlamıştır. Araştırma, nitel yönteme göre desenlenmiştir. Coğrafya eğitimi ve öğretimi alanında yapılmış doktora tezlerinin nitel olarak incelenebilmesi amacıyla doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Yükseköğretim Kurulu Dokümantasyon, Yayın ve Daire Başkanlığı'na ait veri tabanında bulunan, 2002-2019 yılları arasında coğrafya eğitimi ve öğretimi alanında yazılmış doktora tezleri oluşturmaktadır. 06.11.2020 tarihinde izinli olan coğrafya eğitimi alanında 53, coğrafya öğretimi alanında yapılmış 49 doktora tezine ulaşılmıştır. Buna göre doktora tezleri; yıllara, üniversitelere, enstitülere, anabilim dalına, bilim dalına, danışman unvanlarına, tez diline, sayfa sayısına, araştırma konularına, örnekleme yöntemlerine, örneklem büyüklüğüne, çalışma grubuna, araştırma desenlerine, veri toplama araçlarına, analiz yöntemlerine, geçerlik ve güvenirlik yöntemleri şeklinde kategorilere ayrılmıştır. Oluşturulan kategorilerde frekans ve yüzde durumları çıkarılarak bulgular elde edilmeye çalışılmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından oluşturulan tez inceleme formu ile incelenerek bilgisayar ortamına aktarılmıştır. Verilerin analizinde betimsel içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Anahtar kelimeler: Coğrafya Eğitimi, Coğrafya Öğretimi, Doktora Tezi, Doküman İncelemesi
Sosyal bilgiler ve sınıf öğretmen adaylarının coğrafya öğretimine yönelik teknolojik pedagojik ve alan bilgisi yeterlilikleri
Bu çalışmanın amacı; Teknolojik, Pedagojik ve Alan Bilgisi Ölçeği ile sosyal bilgiler ve sınıf öğretmen adaylarının coğrafya öğretimine yönelik TPAB düzeyleri ve bu düzeyler (TB, PB, AB, TPB, TAB, PAB ve TPAB) arasındaki ilişkileri çok yönlü incelemektir. Araştırmanın örneklem grubu Gaziantep Eğitim Fakültesi ile Nizip Eğitim Fakültesinde okumakta olan Sınıf öğretmeni ve Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarından oluşmaktadır. Araştırma bulgularına göre; katılımcı grubun büyük bölümünün kişisel bilgisayarı bulunmamaktadır. Öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumunda ihtiyaç duyduğu teknolojiye ulaşamamaktadır. Daha önceden teknolojiye yönelik herhangi bir eğitim almamışlardır. Bununla birlikte katılımcı grubun Teknolojik, Pedagojik ve Alan Bilgisi Ölçeğinden elde edilen puanlar göz önünde bulundurulduğunda alan bilgisi (AB) yeterliliği sadece öğrencinin kendine ait bilgisayarının olması durumu, okuduğu bölüm ve ebeveyn eğitim durumu ile anlamlı düzeyde ilişkili iken, diğer bileşenler, yani TB, PB, PAB, TAB, TPB ve TPAB bilgi düzeyleri ise bu üç değişkene ek olarak, öğrenim gördüğü eğitim kurumundaki teknolojik olanaklara erişebilme durumundan; teknoloji ile ilgili daha önceden herhangi bir eğitim alıp almama durumu ile ilişkili olduğu görülmektedir.
Sanal sınıf uygulaması ve harmanlanmış öğrenme ortamlarının coğrafya dersi başarısı ile derse yönelik tutuma etkisi ve öğrenci görüşleri
Coğrafya dersi öğretim programında her türlü bilgi-iletişim teknolojilerinin coğrafya derslerinde öğretiminde kullanılması öngörülmektedir. Bu çalışmada, web destekli öğretimde sıklıkla kullanılan; sanal sınıf uygulamaları ile harmanlanmış öğrenme ortamlarının, sınıf ortamında yüz yüze öğrenme ortamlarına göre öğrencilerin coğrafya dersi başarılarına ve derse yönelik tutumlarına etkisi ile öğrencilerin bu uygulamalara yönelik görüşleri ortaya konulmaya çalışılmıştır.Araştırma hem nitel, hem de nicel karakterli, deneysel desen kullanılarak tasarlanmıştır. Çalışma grubunu Kırşehir İl Merkezindeki Kırşehir Lisesi'nin 9. sınıflarında öğrenim görmekte olan 73 öğrenci oluşturmaktadır. Uygulama sürecinde I. deney grubunda araştırma kapsamındaki konuların öğretiminde harmanlanmış öğretim yaklaşımına uygun olarak hazırlanmış çeşitli görseller, video ve animasyonlarla desteklenmiş web sayfası kullanılmıştır. Ders kapsamında oluşturulan yüz yüze öğrenme sürecinde ise öğretmen tarafından konu anlatılmış ve hazırlanmış olan web sayfasındaki görsellerle örneklendirilmiştir. II. deney grubunda da dersler benzer şekilde yürütülmüştür. Ancak II. deney grubunda sanal sınıf uygulamalarına yer verilmiştir. Kontrol grubunda ise dersler sınıf ortamında yüz yüze öğrenme yönteme uygun olarak işlenmiştir.Araştırmanın nicel verileri coğrafya dersi başarı testi (Kr-20=0,77) ile coğrafya dersine yönelik tutum ölçeği (?=0,918) kullanılarak toplanmıştır. Nitel veriler ise öğrenci görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Toplanan verilerin üzerinde tek faktörlü varyans analizi (ANOVA) ve kovaryans (ANCOVA) analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırmada ulaşılan sonuçlar şunlardır:-Deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin coğrafya dersine dönük tutumları hem başlangıçta hem de uygulamalar sonucunda yüksek bulunmuştur. Yani uygulanan yöntemler öğrencilerin coğrafya dersine yönelik tutumlarına önemli bir katkı sunmamıştır.-Harmanlanmış öğretim ortamları ve sanal sınıf uygulamaları sınıf ortamında yüz yüze öğretim uygulamalarına göre öğrencilerin coğrafya dersine yönelik akademik başarılarına anlamlı düzeyde katkı sağlamıştır.-Deney gruplarındaki öğrencilerin genel olarak harmanlanmış öğretim ortamlarında ve sanal sınıf uygulamalarında hoşlarına gitmeyen bir durum yoktur. Ancak öğrenciler sanal sınıf uygulamaları sürecinde; internet bağlantı hızı, ses ve görüntü problemleri gibi çok fazla teknik problem yaşadıklarını ifade etmişlerdir. Bu durum bir kısım öğrencide hoşnutsuzluğa neden olmuştur.
Coğrafya derslerinde durumlu öğrenme (Yerleşik öğrenme) modelinin uygulanabilirliği yönelik öğretmen görüşleri
Bu araştırma, coğrafya öğretmenlerinin sınıf içerisinde durumlu öğrenme modelinin uygulanabilirliğine yönelik görüşlerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Son zamanlarda aktif öğrenme modellerinden biri olan durumlu öğrenme modeli hakkında birçok araştırma yapılmıştır. Durumlu öğrenme modeli, öğrencilerin içerisinde yaşadıkları kültürlerin ve yaşantılarından oluşan ön bilgilerin öğrenme sürecini etkilediği düşünülmektedir. Öğrenme sürecinin etkin ve kalıcı hale gelebilmesi için yeni bilgilerin durumlar içerisinde öğrenciye sunulması gerektiğini vurgulamaktadır. Betimsel nitelikli bir araştırmadır. Nitel araştırma yöntemlerinden odak grup görüşmesi uygulanmıştır. Odak grup görüşmesine, 2012-2013 eğitim-öğretim yılında Ankara ilindeki Milli Eğitim Bakanlığı?na bağlı Ankara Ted koleji, Gazi koleji ve Anadolu lisesinde görev yapan coğrafya öğretmenleri katılmıştır. Görüşmeler, Gazi Üniversitesi eğitim fakültesi coğrafya öğretmenliği bölümünün toplantı odasında gerçekleşmiştir. Nitel veri toplama ve analizi teknikleri kullanılmıştır. Görüşmede sorular açık uçlu sorular olup ses kayıt cihazı ve not tutularak toplanan veriler çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, katılımcı coğrafya öğretmenlerinin durumlu öğrenme modelini derslerinde uyguladıkları dair görüşleri tespit edilmiştir. Durumlu öğrenme modeline ilişkin teknik ve etkinlikleri derslerinde sık sık uyguladıklarını sadece birkaç uygulamayı yapamadıkları belirlenmiştir.
Liselerde coğrafya eğitiminin milli kimlik bilincine etkisinin öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi
Bu araştırmanın amacı, liselerde coğrafya eğitiminin milli kimlik bilincine etkisini öğrenci görüşlerine göre ortaya koymaktır. Araştırmaya katılan öğrencilerin coğrafya dersinin milli kimlik bilinci oluşturmadaki rolüne ilişkin görüşleri incelenmiş, öğrencilerin öğrenim gördükleri okul türü, öğrenim gördükleri alan ve cinsiyet değişkenlerine göre görüş farklılıkları ortaya konulmuştur.Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2012-2013 eğitim öğretim yılında Konya il merkezinde farklı türlerdeki 6 lisede ve farklı alanlarda öğrenim görmekte olan 481 ortaöğretim 12. Sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrenci görüşlerini tespit etmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen 29 soruluk bir anket kullanılmıştır. Elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) programı kullanılarak analiz edilmiştir. Gruplar arasındaki farklılıkların ortaya konulmasında parametrik olmayan istatistik yöntemlerinden Kruskal Wallis ve Mann Whitney U testleri kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre öğrenci görüşlerinde, öğrenim görülen okul türü, öğrenim görülen alan ve cinsiyet değişkenlerinde istatistiksel açıdan anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Öğrencilerin coğrafya dersini görme süreleri ile milli kimlik bilinci ve coğrafya derslerinin milli kimlik bilinci oluşturmadaki rolüne ilişkin olumlu görüşleri arasında paralellik olduğu tespit edilmiştir. Öğrenci görüşlerinden yola çıkarak coğrafya dersinin milli kimlik bilinci oluşturmada önemli bir rolü olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Coğrafya Eğitimi, Milli Kimlik Bilinci
Yapılandırmacı yaklaşım 5E Modeli'nin 10.sınıf coğrafya dersinde (çevre ve toplum öğrenme alanı) akademik başarı ve tutuma etkisi
Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim 10. sınıf coğrafya dersi ?Çevre ve Toplum? öğrenme alanının kapsamına giren konuların öğretiminde yapılandırmacı yaklaşım 5E modeline göre hazırlanmış etkinliklere dayalı öğrenme ortamlarının öğrencinin akademik başarısı ve coğrafya dersine yönelik tutumları üzerine etkilerini incelemektir.Araştırma yöntemi olarak kontrol gruplu ön test- son test deneysel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmada, öğrencilerin akademik başarılarındaki değişimi ölçmek için araştırmacı tarafından geliştirilen ?40 soruluk Akademik Başarı Testi,? coğrafya dersine yönelik tutumlarını ölçmek için ise Demirkaya (2003)'dan yararlanarak, Coşkun (2004)'un geliştirdiği likert türü ?Coğrafya Dersi Tutum Ölçeği? kullanılmıştır. Çalışmanın alt problemlerinin çözümlenmesinde ve deney ve kontrol gruplarının ön test puanlarının karşılaştırılmasında,frekans, yüzde ve aritmetik ortalama kullanılmış, ayrıca tek faktör üzerinde tekrarlı ölçümler için iki faktörlü Anova ( two-wayAnovaforrepeatedmeasures) teknikleri uygulanmıştır.Bu araştırmanın örneklemini 2010-2011 eğitim öğretim yılının 2. yarıyılında Bursa Yıldırım Merkez İmam Hatip Lisesi 10. sınıf öğrencilerinden bir deney birde kontrol grubu oluşturmaktadır. Toplam 72 kız öğrenci üzerinde bu araştırma yapılmıştır. Deney grubunda 5E modeline dayalı, kontrol grubunda ise öğretmenin tercihine bağlı 5E modeli dışındaki öğrenme ortamları oluşturularak ders işlenmiştir.Araştırmanın bulgularına göre Yapılandırmacı yaklaşım 5E modelinin kullanıldığı deney grubu öğrencilerinin akademik başarıları ve coğrafya dersine yönelik tutumları kontrol grubundaki öğrencilere göre anlamlı düzeyde farklılık göstermiştir.Anahtar kelimeler: Yapılandırmacı yaklaşım, 5E öğrenme modeli, coğrafya öğretimi, doğal afetler, akademik başarı, tutum.
Coğrafya eğitiminde yer temelli öğretim yaklaşımına ilişkin öğretmen görüşleri
Araştırma, ulusal eğitim literatüründe daha önce yer almamış yer temelli öğretim yaklaşımı hakkında kuramsal bir alt yapı oluşturmak, Coğrafya Dersi Öğretim Programını yer temelli öğretim yaklaşımı boyutuyla irdelemek ve coğrafya öğretmenlerinin yer temelli öğretim yaklaşımına ilişkin görüşlerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Bu nedenle araştırma alanında ilk olma özelliği taşımaktadır. Betimsel tarama modelindeki araştırmanın evrenini, Ankara ili merkez ilçelerindeki ortaöğretim kurumlarında görev yapan coğrafya öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örnekleminde ise 2010-2011 eğitim-öğretim yılında, bu ortaöğretim kurumlarında görev yapan 258 coğrafya öğretmeni yer almıştır.Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen ?Coğrafya Eğitiminde Yer Temelli Öğretim Yaklaşımına İlişkin Öğretmen Görüşleri Ölçeği? kullanılarak elde edilmiştir. Veriler SPSS paket programı kullanılarak, yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, karşılaştırmaların yapılmasında t-testi ve tek yönlü varyans (ANOVA) ile çözümlenmiştir. Grup ortalamaları arasındaki farkın test edilmesinde 0.05 anlamlılık düzeyi esas alınmıştır.Araştırma sonucunda Coğrafya Dersi Öğretim Programının yer temelli öğretim yaklaşımının amaçlarına uygun bir şekilde geliştirildiği belirlenmiştir. Programın uygulanması boyutunda, coğrafya öğretmenlerinin yerel coğrafi şartlar ile coğrafya eğitimini ilişkilendirmede sınıf içi aktiviteleri daha sık kullandıkları, sınıf dışına yönelik aktiviteleri bazen ya da nadiren kullandıkları tespit edilmiştir. Öğretmenlerin özellikle sınıf dışı aktiviteleri mali yetersizlikler, zaman sıkıntısı, toplum ve aile desteğinin yetersizliği engelleri ile sık sık karşılaşmaları nedeniyle uygulayamadıkları belirlenmiştir. Öğretmenler yer temelli öğretimin, öğrencilerin yaşadıkları yerdeki doğal ve kültürel kaynakların önemini öğrenmelerinde, yakın çevrelerindeki sorunların farkına varmalarında ve yer ile insan arasında ilişkiyi kavranmalarında yüksek düzeyde etkili bir yaklaşım olduğunu belirtmişlerdir.Anahtar Kelimeler: Yer, Yer Temelli Öğretim, Coğrafya Eğitimi, Coğrafya Dersi Öğretim Programı, Coğrafya Öğretmenleri
Coğrafya öğretmenlerinin tematik haritalara yönelik görüşleri
Eğitimde materyal kullanımı, eğitim-öğretimin daha anlamlı ve kalıcı olması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle eğitim ve öğretimde konuları daha iyi anlamak, anlatmak ve kavramak için öğretim materyallerinden yararlanılması gerekmektedir.Belirli bir konuya odaklı olarak bir topografik altlık üzerinde oluşturulan tematik haritalar coğrafya öğretimindeki en önemli materyallerden birisidir. Bu doğrultuda araştırma coğrafya dersi öğretim programı doğrultusunda coğrafya öğretmenlerinin tematik haritalara yönelik görüşlerini görüşlerinin neler olduğunu ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, ortaöğretim kurumlarında görev yapan coğrafya öğretmenlerinin tematik haritalara yönelik görüşlerini tespit etmek için tarama yöntemi kullanılmıştır.Araştırmada elde edilen bulgulara göre ; coğrafya öğretmenlerinin tematik harita kullanımına olumlu yaklaşmakla birlikte önemli bir çoğunluğunun tematik harita üretme ve kullanma yeterliliğine sahip olmadıkları ve en çok ?Mekansal Sentez Türkiye? öğrenme alanında tematik haritalara ihtiyaç duydukları belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Coğrafya eğitimi, görsellik, harita, tematik harita
Dokuzuncu sınıf coğrafya derslerinde ders dışı etkinliklerin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi
Gelişen dünyada değişimin kaçınılmaz olduğu bir gerçektir. Daha iyi bir eğitim için sürekli iyinin arayışı içinde olan ülkemizde de eğitim sisteminde değişimler yaşamıştır. Geleneksel yaklaşım yerini öğrenci merkezli, daha aktif, ezbercilikten uzak yapılandırmacı yaklaşıma bırakmıştır. Bu yaklaşımla öğretmenler bilgiyi dikte eden konumdan moderator konuma gelmiş öğrenci ders içinde ve dışında düşünen araştıran sorgulayan ve uygulayan konuma gelmiştir. Bu bağlamda yönlendirici olan ders kitaplarında da değişimler meydana gelmiştir. Etkinlikler artmış, öğrenci konunun içine çekilmiş ve öğrenmeyi öğrenmeleri ve uygulamaları istenmiştir.Yapılandırmacı yaklaşımla ortaya çıkan yeni program 2005 yılında yürürlüğe girmiştir. Programın önemli bir parçası da etkinlikler olmuştur. Ders içinde yapılacak olan ve ders dışında yapılacak olan diye ikiye ayrılmıştır. Çalışmada ders dışı etkinlikler tanımlanarak, sınıflandırılarak hazırlanan etkinlikler öğretmenlere uygulanmış ve değerlendirilmesi yapılmıştır.Bu çalışmanın ortaya çıkmasında değişen öğretim planıyla 2005 yılında yapılandırmacı yaklaşımla hazırlanan lise coğrafya programının uygulayıcıları olan öğretmenlerin ders dışı etkinlikler hakkında görüşleri alınarak etkinliklerin önemi, geçerlilikleri, sınırlılıkları öğrenilerek gelecek programlara ışık tutması amaçlanmıştır.Bu çalışma Ankara ili merkezinde merkez ilçelerde bulunan liselerle sınırlandırılmış ve evreni içinde 56 okulda, 155 öğretmene uygulanmıştır.Verilerin toplanmasında uzman görüşü alınarak araştırmacı tarafından oluşturulan anketler ile ders dışı etkinliklerin amacını, niteliklerini, kısıtlamalarını öğrenmek amacıyla açık uçlu sorular kullanılmış ve sonuçlara ulaşılmıştır.Sonuç olarak 9. sınıf coğrafya derslerine giren coğrafya öğretmenleri uygulanmakta olan coğrafya programında önerilen etkinlikler uygun bulundukları belirlenmiştir. Coğrafya dersi ders dışı etkinlikleri sıklıkla uygulayamadıkları, ortaya çıkmıştır. Ders dışı etkinliklerin öğrenmeyi ve kalıcılığı artırdığı ortaya çıkan sonuçlardandır.Anahtar Kelimeler: Etkinlik, Ders Dışı Etkinlik, Coğrafya Eğitimi, Öğretim Programı, Öğretim Yöntem ve Teknikleri.
Ortaöğretim 10. sınıf coğrafya dersi öğretim programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi
Bu araştırmanın amacı, 2005 yılından beri yürürlükte olan 10. Sınıf Coğrafya Öğretim Programı'nın coğrafya öğretmenlerinin görüşlerine göre değerlendirilmesidir. Araştırma betimsel tarama (survey) modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu nedenle, 10. Sınıf Coğrafya Öğretim Programı'nı öğretmen görüşlerine göre değerlendirebilmek için uzman görüşlerine de başvurularak, veri toplama aracı olarak 87 soru içeren anket formu oluşturulmuştur. Anket maddeleri 113 kişilik bir coğrafya öğretmeni grubuna uygulanarak güvenirlik ve geçerlik hesaplamaları yapılmıştır. Anket beş ayrı boyuttan oluşmaktadır. Bu boyutların ortalaması, yapılan Cronbach Alpha hesaplamasına göre ,79 çıkmıştır. Bu anket maddelerinin güvenirliğinin yüksek olduğunu göstermektedir. Geliştirilen veri toplama aracı, internet üzerinde e-posta vasıtasıyla, sadece coğrafya öğretmenlerinin üye olabildiği internet ileti grupları aracılığıyla uygulanmıştır (Nisan 2010'da). 46 ilden ve toplam 507 coğrafya öğretmeninden gelen yanıtlar değerlendirmeye alınmıştır.Araştırmanın alt problemlerinin analizinde frekans, yüzde ve aritmetik ortalama değerleri kullanılmış; t- Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (one way anova) testi yapılmıştır. Araştırmaya katılan coğrafya öğretmenlerinin 10. sınıf coğrafya ders programına ilişkin görüşlerinin cinsiyet, okul türü, öğrenim durumu, kıdem, sınıf mevcudu ve haftalık ders saati değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır.Yapılan araştırmada, coğrafya öğretmenlerinin 10. Sınıf Coğrafya Öğretim Programı'na yönelik görüşleri genel amaçlar, kazanımlar, öğretme süreçleri, ölçme değerlendirme ve içerik boyutlarında ?çok katılıyorum? düzeyinde gerçekleşmiştir.Özellikle CDÖP'na yönelik daha fazla ve etkili hizmet içi eğitim seminerleri düzenlenmelidir. Coğrafya öğretmenlerinin bir kısmının programı anladıkça ve programa alıştıkça düşüncelerinin daha olumlu olduğu görülmüştür. Coğrafya öğretmenlerinin alışmış oldukları geleneksel öğretim yöntemleriyle, yeni bir coğrafya programına geçişin zorluklarını yaşadığı söylenebilir.10. sınıf programına ilişkin öğretmen görüşlerinin cinsiyetlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelendiğinde; amaç ve kazanım ölçme değerlendirme, içerik boyutuna ilişkin görüşler anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Yöntem boyutuna ilişkin görüşler anlamlı bir farklılık göstermiştir.10. sınıf programına ilişkin öğretmen görüşlerinin okul türü değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelendiğinde; amaç ve içerik boyutuna ilişkin görüşler anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Kazanım ve ölçme değerlendirme boyutuna ilişkin görüşler anlamlı bir farklılık göstermiştir.10. sınıf programına ilişkin öğretmen görüşlerinin öğrenim durumu değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelendiğinde; amaç, kazanım, ölçme-değerlendirme boyutuna ilişkin görüşler anlamlı bir farklılık göstermiştir. Yöntem ve içerik boyutuna ilişkin görüşler anlamlı bir farklılık göstermemiştir.10. sınıf programına ilişkin öğretmen görüşlerinin kıdem değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelendiğinde; amaç, yöntem, ölçme, içerik boyutuna ilişkin görüşler anlamlı bir farklılık göstermiştir. Kazanım boyutuna ilişkin görüşler anlamlı bir farklılık göstermemiştir.10. sınıf programına ilişkin öğretmen görüşlerinin sınıf mevcudu değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelendiğinde; amaç, kazanım, yöntem, ölçme-değerlendirme, içerik boyutlarına ilişkin görüşler anlamlı bir farklılık göstermiştir.10. sınıf programına ilişkin öğretmen görüşlerinin haftalık ders saati değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelendiğinde; amaç, kazanım, ölçme-değerlendirme, içerik boyutuna ilişkin görüşler anlamlı bir farklılık göstermiştir. Yöntem boyutuna ilişkin görüşler anlamlı bir farklılık göstermemiştir.
Coğrafya dersinde ürün seçki dosyası (portfolyo)'na yönelik öğretmen görüşleri (Karabük ili örneği)
Bu yüksek lisans tezinin amacı, ortaöğretim coğrafya öğretmenlerinin, alternatif değerlendirme metotlarından biri olan ürün seçki dosyası (portfolyo) hakkındaki görüşlerini belirlemektir.Araştırma gerçekleştirilirken, 2009-2010 eğitim ve öğretim yılında Karabük İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı liselerde görev yapan tüm (60 kişi) coğrafya öğretmenlerine ulaşılmıştır.Araştırmada öğretmenlerin portfolyoya bakış açılarını belirleyebilmek için anket formu kullanılmıştır. Anket iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm tarafımdan geliştirilmiş ve katılımcılara cinsiyetleri, en son mezun oldukları okul, mesleki deneyimleri, görev yaptıkları okullardaki sınıf mevcudu, coğrafya dersinde en çok kullandıkları ölçme araçları ve alternatif değerlendirme yöntemleri hakkındaki yeterlilikleri ile hizmet içi kurslara ihtiyaçlılık durumları sorulmuştur. Anketin ikinci bölümünde ise Serdar Gözüm (2008) ?İlköğretim 4. 5. ve 6. Sınıf Fen ve Teknoloji Derslerinde Öğretmen ve Öğrencilerinin Ürün Dosyası (Portfolyo) ve İçeriğine İlişkin Görüşleri? adlı tez çalışmasında kullanılan anket formu tarafımdan geliştirilerek kullanılmıştır. İkinci bölümde ürün dosyasının özelliklerine ilişkin sorular yöneltilmiştir. Araştırmada toplanan veriler SPSS 15.0 programında frekans (f), yüzde (%), aritmetik ortalama ( ) ve standart sapma (ss), t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılarak analiz edilmiştir.Araştırmanın bulgularına göre;1.Uygulamaya katılan coğrafya öğretmenleri tarafından alternatif değerlendirme metotlarının uygulanmasının doğru olduğu kabul edilmesine rağmen, kendi öğretim ortamlarında uygulamadıkları,2.Uygulamaya katılan coğrafya öğretmenleri arasında portfolyo kullanımının yaygın olmadığı ve öğretmenlerin, değerlendirme metodu olarak yazılı yoklamaları yüksek oranda tercih ettikleri,3.Coğrafya öğretmenlerinin coğrafya dersinde portfolyo uygulamalarına ilişkin görüşlerinin ?cinsiyet?, ?mezun oldukları okul?, ?mesleki deneyim yılı? ve ?görev yaptıkları okullardaki sınıf mevcudu? değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği ortaya çıkmıştır.Tüm bu sonuçlardan yola çıkarak tarafımdan konu ile ilgili olarak araştırmacılara ve öğretmenlere yönelik önerilere de verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Coğrafya Öğretimi, Coğrafya Öğretmeni, Alternatif Değerlendirme Metotları, Portfolyo
Coğrafya öğretmenlerinin sürece dayalı ölçme ve değerlendirme yöntemlerine ilişkin tutumları
Bu araştırma coğrafya dersi öğretim programının öngördüğü, sürece dayalı ölçme ve değerlendirme yöntemlerine ilişkin öğretmen tutumlarını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır.Var olan bir durumun tespit edilmesi amaçlandığı için, araştırmada betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırma evrenini, Ankara ilindeki ortaöğretim kurumlarında görev yapan coğrafya öğretmenleri, örneklemi ise basit tesadüfî örneklem seçime yöntemi ile seçilen 159 coğrafya öğretmeni oluşmuştur.Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan ve geçerlik, güvenirlik çalışmaları yapılan Sürece Dayalı Ölçme ve Değerlendirme Yöntemlerine Yönelik Tutum ölçeği kullanılmıştır.Araştırmada elde edilen bulgulara göre; sürece dayalı ölçme ve değerlendirme yöntemlerine yönelik, kadın öğretmenlerin, erkek öğretmenlerden; ölçme ve değerlendirme yöntemleri hakkında hizmet içi eğitim alan coğrafya öğretmenlerinin, almayan öğretmenlerden; Fen Edebiyat Fakültesi coğrafya bölümünden mezun olan öğretmenlerin ise eğitim fakültesi coğrafya öğretmenliği bölümlerinden mezun olan öğretmenlerden daha olumlu tutumlara sahip olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin yaşları, mesleki kıdemleri, devlet ya da özel okulda çalışma durumları ve okuttukları ders saatlerinin ise, sürece dayalı ölçme ve değerlendirme yöntemlerine yönelik tutumlarını etkilemediği belirlenmiştir.Anahtar kelimeler: Sürece dayalı ölçme ve değerlendirme, geleneksel ölçme ve değerlendirme, tutum, coğrafya dersi.
12. sınıf öğrencilerinin coğrafya dersine yönelik tutumları
Bu araştırmanın amacı, 12. sınıf öğrencilerinin coğrafya dersine yönelik tutumlarını ortaya koymaktır. Araştırma ile öğrencilerin genel olarak coğrafya dersine yönelik tutumlarının belirlenmesi dışında tutumlarını etkileyen diğer değişkenlerin etkisi de incelenmiştir. Bu değişkenler; anne-baba eğitim düzeyi, okudukları okul türü, öğrenim gördükleri alan ve cinsiyettir.Araştırmada geçmişte ya da halen var olan gerçeği olduğu gibi gözlemleyerek ortaya çıkarmayı amaçlayan betimsel araştırma deseni kullanılmıştır. Bu kapsamda öğrencilerin coğrafya dersine yönelik tutumlarını ortaya koymak amacıyla bir tutum ölçeği geliştirilmiştir. Araştırma ön uygulama ve asıl uygulama olmak üzere iki basamakta uygulanmıştır. Hazırlanan ölçek, geçerlilik ve güvenilirlik analizlerinin yapılabilmesi için bir ön uygulama ile test edilmiştir. Ön uygulama 2010-2011 eğitim-öğretim yılı güz döneminde öğrenim görmekte olan 12. sınıf öğrencileri (N=83) ile yapılmıştır. Elde edilen verilerden yola çıkılarak tutum ölçeğine son şekli verilmiştir. Asıl uygulama ise aynı eğitim yılının bahar döneminde 12. sınıf öğrencileri (N=314) ile gerçekleştirilmiştir. Uygulama öncesinde öğrencilere ve coğrafya öğretmenlerine araştırma ve tutum ölçeği hakkında bilgi verilmiştir.Araştırmanın son aşamasında öğrencilere uygulanan tutum ölçeği verileri SPSS 17. programı ile çözümlenmiştir. Araştırma sonunda 12. sınıf öğrencilerinin coğrafya dersine yönelik tutumları arasında farklılıklar olduğu ortaya çıkmıştır.Araştırma sonunda;1.Araştırmaya katılan 12. sınıf öğrencilerinden kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre coğrafya dersine yönelik daha olumlu tutuma sahip oldukları,2.Araştırmaya katılan 12. sınıf öğrencilerinden Eşit Ağırlık bölümünde öğrenim gören öğrencilerin diğer bölümlerde öğrenim gören öğrencilere göre coğrafya dersine yönelik daha olumlu tutuma sahip oldukları,3.Araştırmaya katılan 12. sınıf öğrencilerinden meslek lisesinde (imam hatip) öğrenim gören öğrencilerin diğer lise türlerinde öğrenim gören öğrencilere göre coğrafya dersine yönelik daha olumlu tutuma sahip oldukları,4.Araştırmaya katılan 12. sınıf öğrencilerinden babasının eğitim düzeyi ilkokul mezunu olan öğrencilerin diğer öğrencilere göre coğrafya dersine yönelik daha olumlu tutuma sahip oldukları,5.Araştırmaya katılan 12. sınıf öğrencilerinden annesinin eğitim düzeyi ortaokul mezunu olan öğrencilerin diğer öğrencilere göre coğrafya dersine yönelik daha olumlu tutuma sahip oldukları ortaya çıkmıştır.Ayrıca araştırmanın son bölümünde, araştırmanın verilerine dayanarak araştırmacı tarafından önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Tutum, Coğrafyaya Yönelik Tutum, Eğitim-Öğretim
Türkiye ve Romanya lise coğrafya dersi öğretim programlarının amaç, içerik ve yöntem açısından karşılaştırılması
Bu çalışmanın amacı Türkiye ve Romanya'daki Ortaöğretim Coğrafya Dersi Öğretim Programlarının amaç, içerik ve yöntem açısından karşılaştırmaktır. Böylece her iki ülkedeki coğrafya programlarının belirlenen kriterler açısından durumu ortaya konmaya çalışılmıştır.Araştırmada kullanılan yöntem içerik analizine uygun ?dokuman analizi? tekniğidir. Her iki ülkenin resmi kurumlarından edinilen coğrafya öğretim programları doküman analizi tekniği ile birebiriyle karşılaştırılarak, tarihi süreç içinde birbirine olan benzerlikleri ve farklılıkları belirlenmeye çalışılmıştır.Romanya ve Türkiye'nin ulusal öncelikleri, kültürleri, gelenekleri ve tarihi birikimleri birbirinden farklı olduğu için müfredatlar açısından bazı farklılıkların bulunması da doğaldır. Ancak bu çalışma ile her iki ülkede coğrafya derslerine ve öğretim programlarıyla ilgili olarak bilgi sahibi olmak mümkündür. Bunun yanında her iki ülkenin coğrafya öğretim programlarının amaç, içerik ve yöntem açısından özellikleri karşılaştırılarak, araştırmacı ve okuyuculara belli bir perspektif kazandırılması amaçlanmıştır.Yapılan dokuman analizleri ve literatür çalışmaları sonucunda elde edilen verilere göre, Romanya'nın coğrafya öğretim programında geçmişte yapılan değişiklikler ideolojik kaygının baskılarını daha çok taşımaktadır. Türkiye'deki coğrafya öğretim programlarının ise özellikle 1973'ten sonraki öğretim programı değişikliklerinden sonra fen bilimlerine ait dersler karşısında daha önemsiz hale getirildiği belirtilebilir. Bu durum 2005 yılındaki Coğrafya Dersi Öğretim Programı değişimine kadar sürmüştür. Buna karşın Romanya coğrafya öğretim programında özellikle 1994'ten sonra esaslı ve önemli değişimler yaşanırken, ülkedeki öğretmenlik mesleğinin önemsizleşmesine paralel olarak yapılan değişimlerin de yeni Romanya'daki coğrafya eğitimine yeni bir soluk getirmediği belirtilebilir. Buna karşın Türkiye'de özellikle milenyum sonrasında Avrupa Birliği adaylığının da etkisiyle devletçi anlayıştan bireyi merkeze alan anlayışa geçilmiş, bu anlayış da kendini eğitim üzerinde hissettirmiştir. Bunun sonucunda Milli Eğitim Bakanlığı, müfredat yaklaşımını öğretmen merkezli geleneksel yapıdan, öğrenci merkezli ve aktif öğrenmeye dayalı yeni yaklaşıma çevirmiştir. Bu akımdan etkilenen derslerin başında gelen coğrafya öğretim programı 2005 yılında değiştirilmiş ve Romanya coğrafya öğretim müfredatına göre oldukça organize eve detaylı bir kılavuz olarak öğretmenlerin hizmetine sunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Coğrafya Öğretim programı, Türkiye, Romanya, Karşılaştırmalı Eğitim
İşbirliğine dayalı öğretim tekniklerinden Birleştirme (Jigsaw II) tekniği ile Takım-Oyun-Turnuva (TOT) tekniklerinin ortaöğretim coğrafya dersinde dış kuvvetler konusunda başarıya etkisi
Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim coğrafya programında yer alan 9. sınıf dış kuvvetler konularının öğretiminde işbirliğine dayalı öğrenme yöntemlerinden bir tanesi olan mı Takım Oyun Turnuva ve Birleştirme II yöntemlerinin başarıya etkisini test etmektir. Bu amaç doğrultusunda Ankara İli, Yenimahalle İlçesi, Gazi Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi 9. sınıflarından iki deney grubu olacak şekilde iki sınıf seçilmiştir. Ön test sonuçlarına göre seçilmiş olan çalışma grubunu oluşturan toplam öğrenci sayısı 50'dir.Deney grubunu oluşturan 1. grup 25 öğrenci beşer kişilik 5 takıma ayrılmıştır. Uygulama 4 hafta sürmüştür. Deney gruplarına ünitenin başında ve sonunda başarı testi uygulanmıştır. Uygulama sonucunda belirtilen yöntemlerin coğrafya öğretiminde akademik başarı üzerindeki etkisinin anlamlı olup olmadığını belirlemek için T testinden yararlanılmıştır. Yapılan T-testi sonucunda işbirliğine dayalı öğretim yöntemlerinin uygulandığı deney gruplarında her iki yöntemde de başarının birbirine yakın çıktığı, fakat Birleştirme II yönteminin başarı üzerinde daha etkili olduğu görülmüştür.
Zümre öğretmenler kurulunun coğrafya öğretmenleri görüşlerine göre değerlendirilmesi
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin Zümre Öğretmenler Kurulu hakkında görüşlerini almak, bunları değerlendirerek analiz etmek, bu kurul ile ilgili uygulamaları ve kurulun işlevselliğini tespit ederek programa katkı sağlamaktır.Araştırmanın örneklemini, Ankara il merkezinde görev yapan 160 coğrafya öğretmeni oluşturmaktadır. Uygulanan veri toplama aracı, kişisel bilgilerle ilgili sekiz soru, zümre öğretmenler kuruluna ilişkin 25 adet kapalı uçlu ve iki adet açık uçlu sorudan oluşmaktadır.Ölçeğin kapsam geçerliliğini belirlemek amacıyla Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Coğrafya Öğretmenliği ve Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Ana Bilim Dallarında görev yapan öğretim üyelerinden uzman görüşü alınmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliğini belirlemek amacıyla faktör analizi uygulanmıştır.Anketin iç tutarlılık katsayısı Cronbach Alpha yöntemi ile belirlenmiştir. Bu değer ölçeğin bütünü için .845 olarak belirlenmiştir. Bu değerler ölçeğin geçerli ve güvenilir olarak kullanılabileceğini göstermektedir.Araştırmada toplanan nitel verilerin analizinde betimsel analiz yaklaşımı kullanılmıştır Bu yaklaşıma göre elde edilen veriler, görüşme sürecinde kullanılan sorulara göre özetlenmiş ve yorumlanmıştır.Anketten elde edilen sonuçlar SPSS 15.0 for Windows programında analiz edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde, değişkenlere göre oluşan farklılıkları belirlemek amacıyla t testi ve tek yönlü varyans analizi uygulanmıştır.Araştırmaya katılan coğrafya öğretmenleri, Zümre öğretmenler kurulu hakkında yeterli bilgiye sahip olduklarına, Zümre Öğretmenler Kurulunun Coğrafya eğitiminde çok önemli bir yeri olduğuna ve Coğrafya Dersi Öğretim Programı ile bu önemin daha da arttığı hatta bir zorunluluk haline geldiğine inanmakta, kurul toplantılarının yılda iki defadan fazla olmasını istemektedirler.Araştırmaya katılan öğretmenlerin zümre öğretmenler kuruluna yönelik görüşleri değişkenlere göre farklılık göstermemektedir.Anahtar kelimeler: Zümre Öğretmenler Kurulu
Coğrafya öğretiminde disiplinler arası yaklaşıma dayalı GEMS uygulamaları: Trabzon BİLSEM örneği
Bu araştırma, Coğrafya öğretiminde disiplinler arası yaklaşıma dayalı GEMS tabanlı öğrenme etkinliklerine yönelik öğretmen ve öğrenci görüşlerini tespit etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma yaklaşımı ile gerçekleştirilen bu araştırmada, özel durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen ders planları Trabzon BİLSEM' de uygulanmıştır. Uygulama sonrasında öğretmen ve öğrencilerin görüşleri yarı yapılandırılmış görüşme formu ile alınmıştır. Bu formlar içerik analizine tabi tutularak bulgular elde edilmiştir. Bu aşamada formda bulunan ifadeler kodlanmış ardından benzer ifadelerin ve kategorilerin tespiti yapılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını; Trabzon BİLSEM' de çalışan 6 öğretmen ve öğrenim gören 21 öğrenci oluşturmaktadır. 2015-2016 eğitim öğretim yılının bahar döneminde gerçekleştirilen uygulama 4 hafta sürmüştür. Araştırma sonunda elde edilen bulgulara bakıldığında GEMS uygulamalarının hem öğretmenler hem de öğrenciler üzerinde olumlu etki bıraktığı görülmüştür. Araştırma sonucunda öğretmenlerin etkinlikleri; kullanılabilir, seviyeye uygun, ilgi çekici, motivasyonu ve anlaşılabilirliği arttırıcı bulduğu söylenebilir. Öğrenciler ise süreci eğlenceli, kolaylaştırıcı, heyecan verici, deneme yanılmaya imkan veren, derse yönelik tutumu geliştirebilir nitelikte değerlendirmişlerdir. Bu sonuçlara dayalı olarak; Coğrafya öğretiminde ve BİLSEM' ler de GEMS tabanlı öğrenmenin etkili şekilde uygulanabileceği söylenebilir. Uygulayıcı olan öğretmenlerin GEMS ile ilgili farkındalığının arttırılması, bu tarz uygulamaların alan eğitimine transfer edilmesi ve yaygınlaştırılması önerilebilir