Baskı resim
Bu konu başlığı altında 71 tez
Gravürde acı ve ölüm teması
İnsanlığın ortak ve en gerçek yanlarından biri ölümlü olmasıdır. Ölüm, insanlara ayrılığı ve acıyı getirir. Yüzyıllardır ölüme karşı tepkiler değişkenlik göstermiştir. Kimi zaman ölüm güzellikle, mutlulukla kutsanmış kimi zaman ardından ağıtlar yakılıp yas tutulmuştur. 21. yy'da ölüm, acı ve hüzünle karşılanan bir durumdur. Tüm insanlığın kaçınılmaz şekilde yaşayacağı bu iki durum plastik sanatlara yansımış ve çeşitli şekillerde renge ve çizgiye bürünmüştür. Yapılan çalışmada ilk olarak Dürer ve Rembrandt'ın dini konulu baskıresimleri, acı ve ölüm teması altında incelenmiştir. Dini baskıresimler üzerinde yapılan incelemelerin ardından toplumsal problemler ve savaşın getirdiği acı ve ölüm teması araştırılmış ve görsellerle desteklenmiştir. Bu konuda Francisco Goya,, Otto Dix gibi sanatçıların savaş konulu eserleri, Kathe Kollwitz ve Frans Masereel gibi sanatçıların da toplumsal sorunlara yaptıkları eleştirel baskıresimler üzerinden tahliller yapılmıştır. Ve ardından 1950 sonrası baskıresim sanatçılarının acı ve ölüm konusunu ele alışındaki farklılık dile getirilmiştir. Albrecht Dürer'den günümüze kompozisyonda, ışık-gölgede, biçimde ve konu anlayışında gözlemlenen değişim vurgulanmıştır. Gerçekçi, vahşi savaş sahneleri dışavurumcu tarzda işlenmiş, insanî acıların resmedildiği sahnelere dönüşmüş; konu sadece insanla kalmamış hayvan ölümleri de dikkat çekmeye başlamıştır. Baskıresim sanatçılarının toplumda yaşanan olaylara karşı duyarlı tutumuna dikkat çekilmiştir. Yapılan tez çalışmasında amaç Hristiyanlığın temel figürlerinden biri olan İsa ve yaşananların betimlemeleriyle başlayıp, günümüze uzanan ölümü anlatan baskıresim eserlerini "Acı ve Ölüm" teması altında toplayıp netleştirmek ve eser seçkileri üzerinden analiz yapmaktır. Çalışma sırasında literatür taraması yapılmış, toplanan veriler incelenmiş ve düzenlenmiştir. Toplanan görsel veriler analiz edilmiş, sonuçlar tez çalışmasına eklenmiştir.
Tekstil boyama ve baskı işletmelerinde yaşam döngüsü değerlendirmesi çalışması
Dokuma kumaşların baskı işletmesinde ve örme kumaşların boyahane işletmesinde geçtiği her bir işlem basamağının çevresel etkilerinin ortaya çıkarılması, çevresel etkiler açısından işlemler arasındaki kabul edilebilir farkların açığa çıkarılması, numunelerin çevresel etkilerinin çeşitli kumaş parametreleri ile ilişkisini incelemek amacıyla Trakya Bölgesinde faaliyet gösteren iki farklı firmaya ait boyahane ve baskı işletmelerinde fonksiyonel birimi 1 kg renkli kumaş olan toplam 11 adet kapıdan kapıya yaşam döngüsü değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışma, ISO 14044:2006 Çevre Yönetimi-Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi-Gereksinimler ve Kılavuzlar Standardına bağlı kalınarak, GaBi ts 9.5 profesyonel versiyonu ile gerçekleştirilmiştir. Yaşam döngüsü envanteri birincil veriler, işletme raporları ve GaBi profesyonel veritabanından yararlanılarak oluşturulmuştur. Yaşam döngüsü etki değerlendirmesi CML2001-Ağustos 2016 etki metodolojisine göre yapılmıştır. Trakya Bölgesi yerel çevre sorunlarına gösterge oluşturması açısından çevresel etki kategorilerinden, asidifikasyon potansiyeli (AP-kg SO2eş.), ötrofikasyon potansiyeli (EP-kg PO4-3eş.), tatlı su akuatikleri ekotoksisite potansiyeli (FAETP-kg DCBeş.), insan toksisite potansiyeli (HTP-kg DCBeş.), küresel ısınma potansiyeli (GWP100-kg CO2eş.), fotokimyasal ozon oluşturma potansiyeli (POCP-kg C2H4eş.) seçilerek hassas nokta incelemesi yapılmıştır. Hassas nokta değerlendirmeleri sonucunda yumuşatıcı, elektrik, buhar, doğalgaz, reaktif boyarmadde, H2O2, NaOH ve soda girdilerinin farklı oranlarda kirletici kaynakları olduğu tespit edilmiştir. Kumaş parametreleri açısından gramaj ve elyaf cinsinin çevresel etki değerlerine kritik düzeyde etkisi olduğu bulunmuştur.
20. yüzyılda Amerika'da baskı resimde toplumsal eğilimler
Baskı Resim, grafik ve resmin bir yan dalı olarak kabul edilse de oldukça eski bir geleneğe sahip olmasının yanı sıra; deneyselliğe açık, uyarlanabilen, geliştirilebilen yapısı ile anasanat dalı olarak zaman içinde kendine yer edinmiş özgün bir sanat disiplinidir. Fotoğrafın ortaya çıkışına kadar kendi içinde geleneklerini koruyarak yüzyıl boyunca tasvir, reprodüksiyon, kopya etme ve çoğaltma aracı olarak görsel kültürün ve toplumsal belleğin oluşumunda önemli bir mirasın taşıyıcısı olmuştur. Baskı resim sanatçıları ise: Bu görsel ve estetik kültürün oluşumunu sağlayan, tarihe tanıklık eden ve toplumsal olayları eleştirel bir bakış açısıyla gerçekçi, zaman zaman sıra dışı imgelemlerle yansıtan protest üslupları ile baskı resim sanatını zamanın ötesine taşımışlardır. Bu yapısı ile baskı resim kültür ve sanat tarihinde sanatçıların yanı sıra toplumunda odak noktası olmayı her yüzyılda sağlamıştır. Endüstri Devrimi ve sonrasında toplumsal bilinçlenme hemen hemen her alanda varlığını gösterirken sanattaki yansıması, toplumun ihtiyaçlarını gözeterek savunuculuk ve çözüm arayışları temelinde olmuştur. I. Dünya Savaşı sonrasında bütün dünyayı etkileyen, toplumsal değişimlere sebep olan özellikle sanayileşmiş ülkelerde yıkıcı etkileri olan Büyük Buhran döneminin ardından II. Dünya Savaşı'nın yaşanması sanata ve sanatçılara derinden etki etmiştir. Savaşın ağır ve travmatik bir sonucu olarak Avrupa kıtasından Amerika Birleşik Devletleri'ne göçlerin başlaması; farklı kültürden insanların bir araya gelmesi, işsizlik, barınma gibi toplumsal açıdan birçok sorunu beraberinde ortaya çıkarmıştır. Birinci Dünya Savaşı sonrasında, New York'ta düzenlenen İzlenimci, Fovist, Post-Empresyonist ve Kübist sanatçıların eserlerinden oluşan "Armory Show Sergisi" Modern Amerikan sanatı ve sanatçıları açısından Avrupa sanatının tanınması ve anlaşılması için bir dönüm noktası olmuştur. Amerika Birleşik Devletleri'nde göçlerle birlikte siyasi, ekonomik ve toplumsal alanlarda yaşanan büyük değişimlerin sebep olduğu çöküşten kurtulmak için 'Yeni Düzen' olarak yürürlüğe giren bir dizi yerli program oluşturulmuştur. Bu program çerçevesinde 'Federal Sanat Projesi' adı altında grafik sanatlar atölyeleri kurulmuştur. Sanat atölyelerinin kuruluşu ile birçok sanatçıya yeni istihdam alanları oluşturularak iş imkanı sağlanmıştır. 1940 sonrasında Amerika Birleşik Devletleri'nde kısıtlı sanatsal faaliyetler, Avrupa'dan göç eden sanatçılarla hareketlenmiş, sanatın merkezini Paris'ten New York'a taşımıştır. İkinci Dünya savaşı sonrası Paris'te bulunan Atölye 17'nin Amerika Birleşik Devletleri'ne taşınması ile Avrupalı ve Amerikalı sanatçıların işbirliği içerisinde çalışmalarının önü açılmıştır. Bu gelişmenin ardından Universal Limited Art Editions'da farklı alanlarda eser üreten sanatçıları bir araya getirilerek şiir ve baskı resimden oluşan özgün bir sanat koleksiyonu oluşturmuştur. Bu galerilerin yürüttüğü öncü çalışmalar ve sergiler ile sanat faaliyetlerine ilgi artmış baskı resim önemli bir gelişim göstermiştir. Pop Art'ın ortaya çıkışı ve önem kazanması ile birlikte tüketim kültürüne dikkat çekilerek popüler kültür imgeleri sunulmuş, gündelik yaşamda kullanılan en basit nesneleri, kitlesel medya ve televizyon/medya figürlerinin baskı resimde de bir ifade aracı haline gelmesine yol açmıştır. 20. yüzyılda yaşanan gelişmeler baskı resim sanatının gündelik hayatın her alanına girmesine katkı sağlamıştır. Sanatçılar içinde bulundukları dönemin düşünce yapısını etkileyecek şekilde topluma yön vermesi açısından da önemli roller üstlenmişler, toplumsal mesajlarını geniş kitlelere aktarma fırsatını bulmuşlardır. Sosyal açıdan gelişen bu süreç ile birlikte baskı resim sanatının teknik gelişimi açısından deneysel ve özgün çalışmalar değişimlerin doğuşuna ve modern sanatın ortaya çıkmasına zemin oluşturmuştur. Anahtar Kelimeler: Amerika, Baskı resim, Toplumsal, Sanat
Resimde benlik ve ötekilik bağlamında portre
Bu tezde, resimde "benlik" ve "ötekilik" bağlamında portre, multidisipliner bir yaklaşımla, temel tanımlar ve terminolojiden başlanılarak, sanat tarihindeki örnekleriyle birlikte, kavramın anlaşılmasına yardımcı olacak psikoloji, estetik ve dilbilim gibi diğer disiplinlerden de yardım alınarak incelenmektedir. Bu kavramların portre resmini ve görsel sanatların farklı mecraları aracılığıyla benlik ve ötekilik algımızı nasıl şekillendirdiğini keşfetmek için teorik ve pratik araştırma yöntemleri bir arada kullanılmıştır. Araştırmacının çalışmaları göz önünde bulundurulduğunda, bu araştırmada kadın sanatçıların eserlerine veya kadın sorunlarıyla ilgili eserlere yapılan vurgu dikkat çekicidir. Araştırma, seçilen örnek çalışmalar ve sanatçıların etkilerinin azınlıklar ya da toplumun belirli bir cinsiyete mensup kesimi ile sınırlı kalmadığını toplumun tüm üyeleri ve portrelerin çağdaş temsil biçimleri üzerinde de etki gösterdiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, "portre"yi daha geniş bir sanat tarihi kanonu içinde bağlamsallaştırıp, sosyo-politik ve kültürel faktörlerin bu türü nasıl etkilediğini ele almıştır. Çağdaş sanatçıların eserlerindeki genel değişimler örnek çalışmaları aracılığıyla analiz edilmiştir. Bu analiz aracılığıyla tez, çağdaş sanatçıların portrelerinde "benlik" ve "ötekilik", temsil ve iktidar arasındaki karmaşık gerilimi nasıl ele aldıklarını incelemektedir. Bu tez çağdaş portrelerdeki "benlik" ve "ötekilik" kavramlarını inceleyerek, sanatta temsil, kimlik ve kültürel çalışmalar hakkında süregiden tartışmalara katkıda bulunmaktadır. Bu tezin çağdaş portrelerdeki "benlik" ve "ötekilik" çerçevesindeki incelemelerinin, sanatta ve kültürel çalışmalarda süregiden tartışmalardan olan temsil ve kimlik meselelerine katkı sunması amaçlanmıştır.
Baskı resim grafik tasarım ilişkisi
Grafik sanatı, diğer bir ifadeyle görsel sanatlar, basmak ve çoğaltmak anlamına gelir. Bir sayfa veya çalışılmak istenen bir yüzeyde harf, sözcük veya resim gibi materyaller kullanılarak oluşturulan görsel ve işlevsel düzenlemeleri içermektedir. Grafik tasarımı insanlığın varoluşuyla birlikte başlamış ve sanayi devriminin gelişmesiyle devam etmiştir. Bu araştırmada, dünya genelinde baskı resim sanatının ve buna bağlı olarak grafik tasarımın gelişmesi incelenmiştir. Baskı resim sanatının varoluşundan bu yana geçirdiği süreç, bulunan teknikler ve yöntemler, günümüzde baskı, grafik tasarım teknolojisinde kullanılan makinelere getirilen yeniliklerin üzerinde durulmuştur. Bilgi ve düşüncenin basılması ve paylaşılmasının başlamasıyla üretilen kitaplar, dergiler, posterler ve oyun kartları gibi grafik tasarım ürünlerinin tarihsel gelişimi araştırılmıştır. Ayrıca belgeler ve yayınlardan elde edilen veriler çok yönlü ve sistematik bir araştırma yöntemi uygulanarak işlenmiştir.
Exlibris çalışmalarının sanat ve tasarım açısından geleneksel ve dijital ortamda incelenmesi
Bu araştırmanın amacı; Exlibris sanatının, sanat ve tasarım dalları ile olan etkileşimini inceleyerek, ortaya çıkan yeni sanat tasarımını tüm yönleri ile ele almak. Latin kökenli "Exlibris" sözcüğünün İngilizce karşılığı "Bookplate" olarak yer almaktadır. Kelime olarak "...nın kütüphanesinden" ya da "...nın kitaplığından" anlamı taşır. Türkçe yazılışı ise "Ekslibris" şeklindedir. Exlibrisin doğuş yeri olan Almanya'da "Bibliothekzeichen" kelimesi de kullanılmaktadır. Bir nevi kitabın kartviziti ya da etiketi de diyebileceğimiz bu küçük boyutlu çalışmalar bir ihtiyaç olarak doğsa da zaman içinde estetik kaygılar ile yapılmış sanat eserlerine dönüşmüşlerdir. Önceleri soylu aileler, kiliseler, ülkenin ileri gelen devlet ve bilim adamlarına ait kitapların kaybolması, çalınması ya da orijinalleri ile değiştirilmesine karşı bir önlem olarak doğan exlibris, yapıldığı dönemlerin kültürel özelliklerini günümüze kadar taşıyan, sanatçı ve sanatseverler arasında kültürel ve tarihsel bir köprü görevi üstlenen bir sanat dalı haline gelmiştir. Yapılan araştırmalar neticesinde bilinen en eski ve ilk örneğinin, M. Ö. 1400 yıllarında açık mavi bir fayans üzerine yapılan ve Mısır Kralı III. Amenhotep'inz (diğer adıyla Firevun III. Amenhophis) kitaplığına ait olduğunu görüyoruz. Matbaanın icadından sonra ise uygulaması daha da yaygınlaşan ve başta Almanya olmak üzere birçok ülkede amatör ve profesyonel sanatçılar tarafından çeşitli baskı teknikleri ile uygulanmaya başlanmıştır. Türkiye'de 2000 yılından sonra yaygınlaşan exlibris sanatının, dünyada oldukça meraklıları, hatta kitapları sadece içlerinde bulunan exlibrisler için satın alanlar dahi vardır. 1470'den bu yana dünya genelinde iki milyonun üzerinde exlibris, 2000'den fazla exlibris koleksiyoncusunun olduğu tahmin edilmektedir. 19.yy'dan itibaren exlibrise, tarihine ve koleksiyonculuğuna ilgi daha da artmıştır. Exlibris yapılırken,yapılan kişinin ya da ailenin ilgi alanları, bağlı oldukları hanedanın özellikleri mutlaka dikkate alınarak bir tasarım ortaya konulmalıdır. Anahtar Kelimeler: Exlibris, ekslibris, resim, baskı, tasarım, grafik tasarım, kitap, mühür, damga, baskı sanatı
Özgün baskıresimde toksik olmayan malzeme ile tekniklere ilişkin yeni yaklaşımlar
Bu tez çalışmasında baskıresim sanatı, insanın taş üzerine ilk kazımaları ve mağara resimlerinden günümüze kadar olan süreç kapsamında ele alınmıştır. Bu süreç dahilinde olan sağlık açısından güvenli baskıresim tekniklerine odaklanılmıştır. Araştırma ve literatür tarama sürecinde daha güvenli/toksik olmayan baskıresim teknikleri üzerine ülkemizde fazla kaynak rastlanmamış, bulunan kaynakların da yakın zamanda yazıldığı görülmüştür. Bu nedenle Kuzey Avrupa, Kanada ve Amerika gibi ülkelerde daha sağlıklı baskıresim teknikleri üzerine çalışmalarını sürdüren sanatçıların kaynakları incelenmiştir. Dünya genelinde yapılan araştırmalara göre geleneksel baskıresim tekniklerinde kullanılan asitler, solventler, petrol bazlı zeminler, toksik solvent ve ağır metal içerikli pigment mürekkepler, reçineler ve çok daha fazlasının sağlığımıza ve doğamıza ciddi zararlarının olduğu kanıtlanmıştır. Bu sağlık sorunları arasında ciddi solunum sorunları, sarhoşluk, bulantı, baş ağrısı, göz problemleri, cilt yanıkları, körlük hatta kanser riski ve ölümle sonuçlanabileceği bilinmektedir. Ülkemizde de birçok baskıresim sanatçısı yıllarca zehirli malzemelerle çalışmalarını sürdürmüş ve toksik maddelerin neden olduğu çeşitli sağlık sorunlarıyla yüzleşmiştir. Geleneksel baskıresim tekniklerinde kullanılan çeşitli toksik maddeler yerine alternatif olabilecek sebze temizleme solüsyonu (Vegetable Cleaning Agent, VCA), sirke, Marsilya sabunu, bitkisel yağ, soya sosu, akrilik mürekkep ve zeminler gibi daha sağlıklı ve tamamıyla toksik olmayan malzemelerin kullanımı zehirsiz bir çalışma ortamı yaratmaktadır. Araştırmalar doğrultusunda ülkemizde de toksik olmayan baskıresim çalışmaları başladığı görülmüştür. Çoğu üniversite atölyelerinde halen akademisyenler tarafından toksik malzemelerle geleneksel teknikler uygulatılmaktadır. Dünyada pandemik hastalığın olduğu ve son yıllarda sürdürülebilirlik üzerine yoğunlaşıldığı şu dönemlerde birçok sanatçı/sanatçı adayı daha çok geleneksel tekniklerin uygulandığı ülkemizdeki donanımlı atölyelerden uzak kalmıştır. Bu noktada, pahalı atölye donanımlarına gerek duymadan, toksik olmayan malzemelerle, kendi imkanları doğrultusunda denemeler yapılmıştır. Bu noktada sanatçı/sanatçı adayları pahalı atölye donanımlarına gerek duymadan, toksik olmayan malzemelerle, kendi imkanları doğrultusunda denemeler yapmışlardır. Ülkemizde malzeme açısından eksikler olması sebebiyle sanatçılar alternatif malzeme kullanımına yönelmişlerdir. Bu araştırmada sanatçıların ev ortamlarında nasıl daha güvenli teknikler uygulayabilecekleri sorularına odaklanılmıştır. Ülkemizde çok genç olan toksik olmayan özgün baskıresim teknikleri incelenerek hem literatüre hem de sanatçıların malzeme olarak kullanmalarına katkıda bulunmak, bu çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır.
Türkiye baskı resim sanatında İMOGA Müzesinin yeri ve önemi
Dünya çapında müzeler farklı yapılar ve içerik ile oluşturulduğu, ziyaretçilerine farklı deneyimler yaşattığı, koleksiyon ve yapısal yönü ile zengin ve renkli alanlara sahip olduğu görülmektedir. Bu farklılıklar arasında grafik sanatlarına ve tasarımını dair koleksiyonu olan müzelerinin sayısının az olmasının yanında etkili ve merak uyandıran niteliktedir. Bu müzeler arasında baskı resim sanatını merkezine alan ve koleksiyonlarını da bu alanda genişleten ve zenginleştiren tasarım müzeleri, yalnızca koleksiyonlara dair değil, eğitim merkezli yaklaşımlar ile sanata destek olma niteliğindedir. Baskı resim konusunda çağdaş ve geleneksel eserlerin olduğu müze koleksiyonları, tarihsel gelişim yönüyle de grafik alanında zengin bir arşiv bulunmaktadır. Dünyanın özgün ve sayılı baskı resim koleksiyonuna sahip olan İMOGA, koleksiyonundaki yabancı ve Türk sanatçılara ait 30'un üstünde sanatçı ve 5000'nin üzerindeki eseri bağış ve satın alma yolu ile müze koleksiyonuna ekleyerek 200'ün üstünde eserden dolayı Türkiye'nin öncü, özgün ve tek baskı müzesidir. Bu çalışma ürk baskı resim sanatında IMOGA müzesinin yerini ve önemini araştırmaktır. Baskı resim 15. Yüzyıldan bu yana uygulanan bir teknik Türkiye'de Avrupa'da gelişerek ve yeni teknikler eklenerek özgün bir özellik kazanmıştır. IMOGA Türkiye'de baskı resminin gelişmesi sürdürülmesi ve yaşatılması için öneli bir kurum olarak görüldüğünden dolayı bu çalışmada kaynak taraması yapılarak dokümanlar analiz edilmiştir. Yapılan araştırmalarda baskı resim sanatının varlığını sürdürmesindeki IMOGA'nın yeri ve önemi tartışılmış ve incelenip yorumlanmıştır.
Postmodern sanat nesnesı̇ olarak fotoğraf ve günümüz olanakları ı̇le alternatı̇f baskı önerı̇sı̇
Fotoğrafın icadından bu yana birçok sanatçı fotoğraflarında anlatmak istediği kavrama, teknik ya da estetik farklılıklar yaratarak dikkat çekmek istemiştir. Fotoğrafın sanat olup olmadığı tartışmaları literatürde halen devam ederken Modernizm akımı savunucuları fotoğrafı, ayrı bir disiplin olarak konumlandırmış ve resimden uzak bir noktada tutma çabası içerisine girmişlerdir. Takip eden dönemde, postmodernizm akımın eğilimleri ile hareket eden sanatçılar, daha resimsel çalışmalara imza atmışlardır. Kimi sanatçılar da baskı ve sergileme yöntemlerinde farklılıklar göstererek fotoğrafın çekimden sonraki etkisi üzerine çalışmalar yapmış, bunun sanatsal katkılarını irdeleyen eserler oluşturmuşlardır. Postmodernizm ile devam eden süreçte fotoğraf sanatı, çekim sonrası fotoğraf üzerindeki kimyasal manipülasyonlar ile baskı yöntemlerinde çeşitliliğe ve deneyselliğe yönelmiştir. Diğer yandan, üretim biçimlerini kökten bir değişikliğe iten postmodernizm ile hazır malzeme kullanımı, sanatçılar için yeni bir yaratım alanı olmuştur. Bu çalışmada postmodernizm akımı, öncesinde yaşanan Modernizm, Dadaizm, Sürrealizm ve Popart süreç örnekleri ile birlikte ele alınacak, alternatif ve deneysel yöntemler kullanan sanatçıların işleri incelenecektir. Bu çalışmaların ışığında, buluntu aile fotoğrafları ve alternatif baskı çözümlemeleri ile "Terkedilmiş Hatıralar" isimli deneysel baskı çalışması tamamlanmış ve teknik detayları ile sunulmuştur.
Art Nouveau bağlamında exlibris sanatı
Bu tezde öncelikle exlibris ve Art Nouveau'nun tarihsel sürecinin anlatılmasının yanı sıra özellikle Art Nouveau döneminde ortaya çıkan exlibrisler incelenmiş ve örneklerine yer verilmiştir. Art Nouveau, 19. yüzyılın sonları ile 20. yüzyılın sonları arasında tüm Avrupa ve Birleşik Devletlerde büyük ün kazanan dekoratif bir üsluptur. En belirgin özellikleri zarif, dalgalı çizgiler, bitki motifleri, hayvan ve kadın figürlerinin kullanılmış olmasıdır. Bu dönemde eserlerde anlatılan konudan çok göze hoş görünmesi esas alınmıştır. Exlibris, kitabın sahibini tanıtan, kitabın iç kısmına damgalanan ve kişiye özel tasarlanan özgün tasarımlardır. Tarihte en eski exlibrisin M.Ö. 1400 yıllarından Mısır Kralı III. Amenhotep'e (Firavun III. Amenhophis) ait olduğu bilinmektedir. Exlibris Art Nouveau döneminde yani 19. yüzyılda altın çağını yaşamıştır. Bu dönemde resimli exlibrisler ortaya çıkmış ve yine aynı dönemde kitaba yapıştırılma işlevinin dışında, biriktirme objesi olarak da algılanmaya başlanmıştır. Exlibris koleksiyonculuğuna olan ilgi artmıştır. Exlibrisle ilgilenenler topluluklar kurulmuş ve dergiler yayınlanmaya başlamıştır.
Post-dijital çağda işbirliğine dayalı baskı stüdyosu ve melez sanat eseri üretimi
Yazılı tarihin öncesine dayanan baskı, başlarda yalnızca bir çoğaltım aracıyken sanatsal kullanımı ile zamanla doğrudan sanatsal ifade biçimleri arasına girmiştir. Geleneksel baskı resim tekniklerine ilave olarak günümüz teknolojilerinin baskı resim alanında kullanımı baskı resimde melez yaklaşımların ortaya çıkmasına olanak vermektedir. Özellikle analog ve sayısal teknolojilerin melezleşmesi ile post dijital estetiğe sahip baskılar üretilmektedir. Baskı resmin bu yeni hali sanatçıları farklı disiplinlerden uzmanlarla işbirliği içeresinde çalışmaya teşvik etmektedir. Grafik sanatların temelini oluşturan baskı resim; ciddi teknik bilgiye ayrıca yüksek kurulum ve işletme maliyetleri olan atölyelere ihtiyaç duymaktadır. Bu durum, baskı resmi pek çok sanatçı için erişilmez hale getirmekte ve baskı resmi aşırı geleneksel bir üretime dönüştürmektedir. Baskı teknikleri konusunda teknik bilgi ve becerisi yeterli olmayan ya da baskı atölyelerine erişimi olmayan sanatçılar için; işbirlikçi baskı atölyeleri ve usta baskıcılar farklı disiplinlerden sanatçıların baskı alanında işler üretebilmesine olanak veren kurumlardır. Tarih boyunca işbirlikçi baskı atölyeleri ve usta baskıcılar, baskı resmin gerçek potansiyelini açığa çıkartmaya yardımcı olmuş ve baskı resmin geleneksel tavrından sıyrılarak, çağdaş sanatın üretim araçlarından biri haline gelmesine katkı sağlamıştır. Bu tez; baskının geleneksel tavrından nasıl sıyrılabileceğini araştırmak, çağdaş sanatta doğrudan bir mecraya nasıl dönüşebileceği konusunda çıkarımlar yapmak ve baskının geleceğini incelemeyi amaçlamıştır. Bu amaçla birinci bölümde baskı tarihi ve literatürünü incelemiş, ikinci bölümde baskının geleceği ve plastik potansiyelini tartışmak amacıyla postdijital çağda baskı resim ve melez yaklaşımları konu edinmiş, üçüncü bölümde baskı resmin çağdaş sanat piyasasında nasıl bir işleve kavuşabileceğini incelemek amacıyla işbirlikçi baskı atölyesi ve usta baskıcı kavramlarını ele almış ve dördüncü bölümde literatürden elde edilen bilgileri sınamak ve değerlendirmeler yapabilmek amacıyla ve ayrıca bu tez kapsamında kurulan, işbirlikçi bir litografi atölyesi olan, Dou Printstudio örneği üzerinden atölyenin çalışma koşulları ve yöntemlerini incelemiş, düzenlediği etkinlikler değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular sonuç bölümünde ele alınarak baskının geleceği, potansiyeli ve çağdaş sanat piyasasındaki yeri hakkında önerilerde bulunulmuş; Dou Printstudio'nun kazandırdıkları değerlendirilmiştir.
Türk yüksek baskı resim sanatında figür
Baskı resim sanatının tarihi Milattan öncelere dayansa da ilk baskı ile yapılan resimlere Rönesans Döneminde Almanya'da rastlandığı bilinmektedir. Rönesans dönemine kadar uzanan ahşap baskı sanatı, sanatçılar tarafından yazı ve resimler için kullanılmıştır. Ahşap baskı sanatının gelişiminde önemli bir rolü olan, matbaanın kurucusu ve tipografinin mucidi Johannes Gutenberg'dir. Sanatçılardan önemli bir isim ise Albrecht Dürer'dir. Ahşap baskının gelişmesiyle birlikte baskı işleri kolaylaşıp, ağır ilerleyen baskı işi hız kazanmıştır. Yazıların hızlı basımı, kitapların çoğaltılmasına olanak sağlamıştır. Bu da daha çok kişiye ulaşımı ve okuma imkânını sağlamaktadır. Baskı resim sanatının avantajlarından biri olan çoğaltma işlemi, metin içerisine yerleştirilen ya da farklı amaçlarla kullanılan görsellerin değişime uğramadan seri baskılarda kullanımına da olanak tanımıştır. Yüzyıllar geçtikçe farklı tekniklerin de ilavesi ile baskı resim yapma işi Dünya'nın her tarafında ilgi görmüştür. 20. yüzyıla gelindiğinde özellikle Avrupa'daki türeyen Modern Sanat akımlarının da baskı resimden yararlandığı görülmüştür. Türkiye'de baskı resim süreci 18. yüzyılda başlar. İbrahim Müteferrika ile ilk baskı resim girişimlerinin başlaması, sonrasında Sanayi-i Nefise Okulunda baskı atölyesinin kurulması ve bunları diğer kurumların takip etmesi ile birlikte, özellikle Türk Yüksek Eğitim okullarında baskı resim sanatı gelişme göstermiştir. Bu okullardan yetişen ressamlar ve akademisyenler memleketin her bir yanına dağılarak baskı resim sanatlarının öğretilmesini ve geliştirilmesini sağlamışlardır. Son 20 yıl içinde özellikle uluslararası ve ulusal çaptaki baskı resim dallarında yapılan bienaller, yarışmalar vb. faaliyetlerin yanı sıra açılan müzeler de baskı sanatlarına olan ilgiyi arttırmıştır. Günümüzde deneysel baskı resim yapan sanatçılar ile özellikle figür resmine farklı bir bakış da getirilmiştir. "Türk Yüksek Baskı Resim Sanatında Figür" adlı çalışmamın giriş bölümünde araştırmanın konusu ve problemi, amacı, önemi, sınırlılığı, yöntemi ve evren örneklemi anlatılmıştır. Kavramsal Çerçeve Bölümünde Yüksek Baskı Resim Sanatının Tarihi Gelişimi ve Teknikleri değerlendirilmiştir. Bulgular ve Yorumlar Bölümünde Türkiye'de yüksek baskı resim tekniği ile figür çalışan sanatçılardan Turgut Zaim, Muammer Bakır, Mustafa Aslıer, Nevzat Akoral, Mürşide İçmeli, Ercan Gülen, Gören Bulut, Yunus Güneş, Hasan Kıran ve Ejmel Yalçıntaş'ın 3'er adet eserine yer verilip değerlendirilmiştir. Uygulama çalışmaları bölümünde ise bu tez kapsamında uygulama yapılma gerekliliğine değinilmiş ve Nimet Kaymaz'ın Yüksek baskı resim sanatında yapmış olduğu 10 adet çalışması ele alınarak figürlü eserleri değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sanat, Resim, Baskı Resim, Ağaç Baskı, Linolyum, Avrupa, Türkiye
Geçmişten bugüne litografi
ÖZET 1798'de litografinin bulunuşuyla, sanatın demokratikleşmesinde önemli bir adım atılmıştır. Temeli çoğaltıma dayanan litografiyle ortaya konan sanat ürünleri, halkın sanata yakınlaşmasını sağlamıştır. O güne dek, müze ve galerilerde sergilenmekten öte gitmeyen sanat ürünleriyle belki de hiç karşılaşamayan insanlar, litografiyle özgün sanat ürününe yakınlaşmışlardır. Başlangıçta, çoğaltım özelliği nedeniyle, ticari amaçlarla kullanılan litografi, teknolojinin gelişmesiyle litografiden daha hızlı ve ekonomik başka tekniklerin ortaya çıkmasıyla, sanatsal anlamda uygulamada ağırlık kazanmıştır. Litografinin sanat alanı içine giremesindeki önemli etkenlerden biri de atölyelerdir. Özellikle litografinin yeni bir alan olduğu dönemde, hem litografinin tanıtılmasında, hem de birçok sanatçının litografiye yakınlaşıp nitelikli ürünler ortaya koymasında atölyelerin ağırlığı oldukça fazladır. 20. yüzyılla birlikte, teknolojideki hızlı gelişim, sanatsal yapılanmada da önemli değişikliklere neden olmuştur. Bu dönemle birlikte, litografi de diğer baskı çeşitleri gibi, günümüz koşullarına uyumlu bir niteliğe bürünmüştür. Sanat yapıtının "biricikliği" yok olurken, çoğaltılabilir niteliği litografiye çağdaş koşullarda bir sanat ürününün kitlelere ulaşabilmesinde etkin bir yol açmıştır. Sanat ürünü, 20. yüzyılla birlikte tekelci yaklaşımdan uzaklaşıp kitlelere sunulmuştur. Yani sanat ürünü, kabuğundan çıkartılıp kitlesel bir varoluşa hedeflenmiştir. Litografi de tüm bu koşullar doğrultusunda, günümüz sanatında önemli bir sanat dalıdır. iv
Baskı sanatlarında yeni arayışlar (Avrupa ve Amerika örneği)
Çağdaş sanat içinde devingen bir yaklaşımla varlığını sürdüren baskı sanatları, güncel arayışların muğlaklaştırdığı sınırlar ile kitlelere ulaşmaktadır. Günümüzde, demokratik bir sanatsal üretim yöntemi olarak teknik ve teknolojik olanaklar ile yeni bir anlam kazanmaktadır. Bu araştırmada, geleneksel sınırlarının zorlandığı bir eğilim ile baskı sanatları; melez baskı, dijital baskı, büyük boyutlu baskılar ve baskı yerleştirmeler çerçevesinde incelenmiştir. Robert Rauschenberg, Eduardo Paolozzi, Thomas Kilpper, Kiki Smith, Swoon, John Hitchcock, Regina Silveria, Nicola Lopez, Nancy Spero, Paul Coldwell, Julian Opie, Michael Craig-Martin, Peter Kennard, Willie Cole gibi yenilikçi yaklaşımlar ile tanınan sanatçılar, çağdaşlaşma sürecini etkileyen gelişmelerden başlayarak ele alınmıştır. Günümüz sanatında yaşanan değişimin baskı sanatlarına yansıması olan sınırlar ve kuralları ortadan kaldıran anlayış irdelenmiştir. Nesne, teknik ve düşünce olarak sınırsız bir yaklaşım ile teknolojik gelişmelere paralel karşımıza çıkan özgür tutum, tarihsel incelemenin ardından günümüz dinamikleri, üretim ve sunum şekilleri ile çağdaş baskı sanatları sürecine yön veren olaylar bağlamında değerlendirilmiştir. Günümüz baskı sanatlarını şekillendiren dernekler, yayınlar ve sanatçılar için ifade alanı sağlayan uluslararası etkinliklerin yanı sıra internet ile yaşanan dijital olgusu çağdaş yaklaşımlar çerçevesinde ele alınmıştır. "Baskı Sanatlarında Yeni Arayışlar (Avrupa ve Amerika Örneği)" adlı çalışma, geleneksel yöntemler ve deneysel araştırmalar ile zengin bir tarihe sahip olan kültürel ve teknolojik etkileşimlerin şekillendirdiği baskı sanatlarının yeni ifade biçimlerine ışık tutmaya çalışacaktır.
Paul Scott ve Cumbrian Mavisinin baskı teknikleri ile uygulanması
Baskı sanatları günümüzde birçok sanat alanını etkilemektedir. Resim, seramik, heykel, cam gibi sanatlar baskı tekniklerini kendi teknik uygulamaları ile birleştirerek yenilikçi çağdaş sanat eserleri sunmaktadırlar. Özellikle seramik sanatçıları baskıresmin bütün tekniklerini kullanmışlardır. Bu teknikler ve resmin biçim elemanlarını seramik formla birleştiren sanatçılar, eserlerinde anlamsal bir bütünlük oluşturmuşlar ve seramik sanatını zenginleştirmişlerdir. Bu sanatçılardan olan İngiliz sanatçı Paul Scott, tarihi değeri olan, çoğunlukla kırık seramik tabaklar üzerine görsel tasarımlarını baskı tekniklerini kullanarak başarıyla uygulamıştır. Paul Scott'ın rengi Cumbrian Blue(s), geleneksel Çin ve İngiliz porselenlerinde kullanılan maviden esinlenilmiştir. Eski tarihi değeri olan mavi-beyaz seramik tabak desenleriyle, kendi desenlerini kolaj ile yeniden düzenleyen sanatçı, eskinin etkisini bozmadan yeni semboller yaratarak kavramsal anlamlar oluşturmuştur. Paul Scott'ın yaşadığı şehir olan Cumbrian kasabası ve İngiliz sanat anlayışı, sanatçının estetik ve politik yaklaşımı da sanatsal gelişimini etkilemiş ve ortaya çıkan eserler bu yaşanmışlıklarının görünümleri olarak değer kazanmıştır. Bu amaçla tez çalışmasında Paul Scott'ın çağdaş bir yaklaşımla yeniden yorumladığı kullanılmış seramikler araştırmacı bir yaklaşım ile incelenmiştir. Sanatçının disiplinlerarası çalışması hem sanatsal hem de teknik anlamda çalışmalarına zenginlik katmaktadır. Paul Scott'ın çevresel ve toplumsal konuları ele aldığı eserlerinde, seramik ve baskıresim gibi iki ayrı sanat disiplinini bir arada kullanması ayrıcalıklı bir çalışmayı gerektirmiştir. Sanatçının kendisi ile kurulan iletişimden alınan bilgiler ve yazılı kaynaklar, sanatsal yaklaşımı ve eserlerinin incelenmesinde birincil kaynak oluşturmuştur.
Türkiye'de Cumhuriyet öncesi-sonrası kadın'ın konumu ve baskıresim alanındaki varlıkları hakkında bir analiz
19. yüzyılın ortalarına kadar Avrupa‟da ve Cumhuriyet Öncesi Türkiye‟sinde ataerkil bir yapı egemendi. Bu yapıya göre erkek, üst bir değer taşırken kadın, özel alana ait olarak görülüp hukuki ve sosyal hiçbir hakka sahip olmadan neslin devam etmesi için yaşayan bir varlık olarak konumlanmıştır. Osmanlı Devleti‟nde ise II. Meşrutiyet‟le beraber kadın haklarında birtakım düzenlemelere gidilmişse de kadının özgürleşmesi Cumhuriyet Rejimi ile mümkün olmuştur. İncelenen toplumlarda kadınlar, bilim, edebiyat ve diğer dallarda olduğu gibi sanat alanından da uzunca bir süre uzak tutulmuşlardır. Cumhuriyet Öncesi Türkiye‟sinde kadınlar için sanat eğitimi, Mihri Müşfik Hanım‟ın çabaları sonucunda İnas Sanayi-i Nefise Mektebi açılana kadar çoğunluğu azınlık ve Levanten olan ailelerin kızlarına aldırdıkları özel derslerle sınırlı kalmıştır. Tuval sanatı, asıl olarak Cumhuriyet Dönemi‟yle gelişmeye başlamış, baskıresim ise askeriyeye hizmet etmek amacıyla kullanılan bir teknik olarak kalmıştır. Serbest sanat çalışmaları ise ilk defa Cumhuriyet Dönemi‟nde uygulanmaya başlamıştır. Ancak resim sanatı gibi hızlı bir gelişme sağlayamamıştır. Çünkü baskıresim sanatının uygulanabilmesi dönemin olanaklarına göre zordu. Ancak bazı sanatçıların özel çabaları sayesinde uygulanmaya başlandı ve olanakların artmasıyla da hem baskıresim sanatı önem kazandı hem de Türk kadın baskıresim sanatçıları sayıca artarak Türk baskıresim sanatında azımsanamayacak bir yere sahip oldular. Ancak literatürlerde Türk kadın baskıresim sanatçılarının birçoğunun adı bile geçmemektedir. Algılanan bu durum ise araştırmanın amacını oluşturmaktadır.
I. Dünya Savaşının baskıresimlere yansımaları
Tarihte insanlığı etkileyen büyük olayların sanata etkileri her zaman kaçınılmaz olmuştur. 20. yüzyılın başında yaşanan I. Dünya savaşı insanlık tarihinde ve buna bağlı olarak sanat tarihinde büyük izler bırakmıştır. Bu çalışmada, I.Dünya Savaş'ının, plastik sanatların önemli anlatım araçlarından biri olan baskıresimlerdeki ifadelerine yer verilmiştir. Savaşı anlatan bu eserler, konu açısındandan incelenerek ve arkalarındaki hikayeler anlatılarak okuyucunun eserleri anlayabilmesi ve o dönemi daha yakından hissedebilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada bir araya getirilmiş baskıresimler, I. Dünya savaşının tanımlayıcı yönlerinden hemen hemen her birini göstermektedir. Bu yalnızca farklı birçok cephede aynı anda savaşılan ve birçok ulusun dahil olduğu ilk Dünya savaşı değil, aynı zamanda ağır topların egemen olduğu, daha önce hiç görülmemiş kitlesel katliamla, kasaba ve köylerin yerle bir olmasıyla ve manzaraların mahvedilmesiyle sonuçlanan ilk mekanize savaş olmuştur. Ziyaret edilen yurtdışı kütüphanelerinde yararlanılan kaynaklardan baskıresim görselleri fotoğraflanıp kayıt altına alınmış ve çalışma içerisinde kullanılmıştır. Çalışma için toplanmış bu görsellerin nadir bulunabilen eserlerin görselleri olmasına özen gösterilmiştir. Kaynakların bir çoğu yabancı kaynaklardan oluşmaktadır. Anahtar Kelimeler: Sanat, Savaş, Baskıresim, Propoganda, Litografi, Gravür Baskı.
Baskıresim ve sokak sanatı
Sokak sanatı Amerika'da 1960'lı yıllarda doğmuş ve günümüze kadar farklı sanat dallarından beslenerek zaman içinde sahip olduğu felsefi değerleri değiştirmeye ve genişletmeye başlamıştır. Baskıresim sanatı, çağdaş sanatın disiplinlerarası yapısına uygun şekilde farklı disiplinlerden tekniklerle denemeler yapmış olan sokak sanatçılarının üretimlerinde önemli rol oynamıştır. Tezin ilk bölümünde, günümüz sokak sanatının kapsamının ve anlamının daha iyi anlaşılabilmesi için temel oluşturmak adına, kamusal alanın geçirdiği tarihsel dönüşüm, kamusal alan modelleri ve kamusal alanın özellikleri ele alınmıştır. İkinci bölümde, sanatın kamusallaşma süreci anlatılmış ve ardından 1960'larda Amerika'da ortaya çıkan graffitinin sokak sanatına dönüşümü kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır. Daha sonra sokak sanatının sokak kimliğinden sıyrılarak galeri/müze duvarlarına girmesiyle başlayan kurumsallık tartışmaları ve vandallık boyutu ile birlikte sokak sanatının popülerleşmesi ve bunda internetin etkisi de değerlendirilmiştir. Sokak sanatının baskıresim sanatıyla ilişkisinin tartışıldığı son bölümde, Baskıresim sanatına dair genel bir çerçeve çizdikten sonra, birbirinden farklı iki sanatsal disiplin olan sokak sanatını ve baskıresmi biraraya getiren ortak paydalar ele alınmıştır. Baskıresmin izinden giden sokak sanatçılarının çalışmalarından örnekler verilerek, baskıresmin sokak sanatı ve sanatçıları üzerindeki etkisinin ne denli önemli olduğunun ve sokak sanatının baskıresim ile etkileşime girdikçe güçlenerek yaygınlaştığının altı çizilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sokak Sanatı, Graffiti, Baskıresim.
Dijital teknoloji çağında baskıresim
Baskıresim disiplini, tarihsel süreçte yaşanan teknolojik gelişmeler ışığında alanını genişleten ve yeni ifade olanakları kazanan dinamik bir sanat disiplini olmuştur. Bu kapsamda ağaç baskı, gravür, litografi ve serigrafi yöntemleri ortaya çıkmış, birçok sanatçı baskıresime ait ifade olanaklarıyla kendi dönemlerinin sanatsal ortamına katkı sunmuştur. Baskıresmin teknolojiyle kurduğu ilişkinin son aşaması ise dijital teknoloji ve bilgisayarla olan etkileşimidir. Dijital teknoloji unsurları, sanatın tüm alanlarında olduğu gibi baskıresim disiplininde de yeni yaklaşımlarını tetiklemiş ve dijital baskıresmi var etmiştir. Dijital yöntemler, bu alanda eser veren sanatçılar için diğer baskı teknikleriyle beraber ya da tek başına kullanılabilecek şekilde yeni ifade olanakları sunmuştur. Bu gelişim sürecine çalışmanın ilk bölümünde yer verilmiş ve baskıresme ait ifade olanaklarının çeşitlenmesi incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde dijital teknolojinin sanat alanındaki etkisi sorgulanarak ortaya çıkan yeni durumun incelemesi yapılmıştır. Bu kapsamda dijital teknolojinin gelişim evresine ve sanatsal yansımalarına değinilmiş, dijital sanatın türleri ele alınmıştır. Son bölümde ise 1960'lardan itibaren dijitalleşen baskıresime ait ilk örneklere yer verilmiş, 1980'den sonraki dönemde gerçekleşen teknolojik gelişim ve yaygınlaşma etkisiyle birçok önemli baskıresim sanatçısı tarafından kullanılır olan dijital yöntemler ele alınmıştır. Bu kapsamda baskıresimde yaşanan dijitalleşme sürecinin ortaya konulması amaçlanmıştır.
Resim sanatı açısından tarot kartlarındaki sembollerin yorumlanması
Bu çalışmada, konulara göre işlenmiş ve belli bir sıralamaya göre düzenlenmiş olan resimli tarot destelerinin tarihi ve sembolleri incelenmiştir. Ezoterizm-simya-fal kültürleriyle ilişkileri bulunan bu sembollerin nasıl görselleştirilip yorumlandığı araştırılmış; ayrıca mitolojik ve dinsel kökenleriyle bağlantlı biçimde resim sanatı ile ortak noktaları saptanmıştır. Araştırma, alan ile ilgili yazılmış kitap, dergi, makale, ve tezler incelenerek literatür tarama modeline göre desenlenmiştir. Araştırmanın kapsamı, birçok önemli örneği bulunan tarot destelerinin tarihsel açıdangeniş bir yer kaplamasından dolayı en önemli olan örnekleri incelenerek sınırlandırılmıştır. Konu içeriği geniş zaman dilimlerini kapsamaktadır. Tarot destelerinde 22 adet bulunan büyük arkana kartları tek tek açıklanmış olup, araştırma için önemli olmasından dolayı bu kartlara geniş yer verilmiştir. Ayrıca, bu kartlardaki resimlerin sembolik anlamlarının kökenleri de incelenmiştir. Bu bağlamda, farklı dönem resimlerden, fresklerden, mimari yapılardan, heykellerden ve gravürlerden örnekler verilerek sanat alanındaki ortak noktaları tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu veriler yardımıyla uygulama aşamasına dönük olarak; araştırmada edinilen bilgiler doğrultusunda eskizler yapılarak farklı teknik denemelerle birbirleriyle bağlantılı ve belli bir konusu olan, sergilenebilir formatta olması için, standart kart boyutlardan biraz daha büyük özgün bir gravür baskı tarot destesi hazırlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Baskı Resim, Resim, Sanat, Simgecilik, Tarot Kartları
Özgün baskıresim'de potasyum ferrisiyanür, ferrik amonyum sitrat, gümüş nitrat ve tartarik asit'in kullanımı
Kendine özgü kullanılan malzemeleri, teknikleri, tasarım ve yapılış yöntemleri açısından plastik sanatlar alanında oldukça önemli bir yere sahip olan Özgün Baskıresim, yüksek baskı, düz baskı, çukur baskı ve elek baskı olmak üzere dört ana grupta incelenir. Düz baskı teknikleri içerisinde yer alan bu çalışmada Potasyum Ferrisiyanür, Ferrik Amonyum Sitrat, Gümüş Nitrat ve Tartarik Asit gibi maddeler birbirleri ile belirli oranlarda, belirli bir miktar su içerisinde karıştırılarak ışığa duyarlı bir kimyasal karışım elde edilmiştir. Bu karışım kâğıt üzerine sürüldükten sonra kurumaya bırakılmış, tasarımı yapılan çalışmalar asetat yüzeyine akrilik boya kullanılarak negatifleri çizilmiş, bu çizimler solüsyonlu kâğıt üzerine sabitlenerek ultraviyole ışıkta pozlanmış ve baskıresim elde edilmiştir. Disiplinler arası nitelik taşıyan bu çalışma Türk baskıresim sanatında farklı bir yöntem olarak yerini almıştır.
Klasik özgün baskıresim yöntemlerinin endüstriyel baskı tekniklerine katkıları
Klasik özgün baskıresim yöntemlerinin endüstriyel baskı tekniklerine katkıları konulu tez çalışmamın içeriği, günümüzde bilinen endüstriyel baskı yöntemlerinin gelişmesini sağlayan başlıca tekniklerin, temel buluşların teknoloji ile birlikte nasıl gelişime uğrayarak endüstrileştiğinin irdelenmesi ve sonuçlarının belirtilmesidir. Özgün baskıresim çalışmalarında kullanılan teknikler geçmişten günümüze özelliklerine göre dört farklı şekilde sınıflandırılır. Yüksek baskı, (linol baskı-ağaç baskı), şablon baskı, (serigrafi), çukur baskı (gravür) ve düz baskı'dır (litografi). (Atalay, 2002:26) Yüksek baskı (ağaç baskı), zaman içersinde gelişime uğrayarak tipo baskı'yı ortaya çıkarmıştır. Bu tezi araştırma sürecinde tipo baskı yapan matbaalar ziyaret edilmiş, baskı tekniklerinde kullanılan malzemeler incelenmiştir. Şablon baskı başlığı altında serigrafinin tarihçesi ve günümüzde hangi sektörlerde kullanıldığı anlatılmış; tekstil, ambalaj ve elektronik sektörleriyle seramik ve porselen firmalarındaki baskı teknikleri ayrı ayrı incelenmiş, yerinde fotoğraflandırılarak edinilen bilgilere yer verilmiştir. Çukur baskı bölümünde gravür tekniği ve bu tekniklerin teknoloji ile gelişim ve değişim göstererek "Tifdruk baskı"yı ortaya çıkarmasının aşamaları ve kullanılan ekipmanları ayrıntılı şekilde anlatılmıştır. Düz baskı (litografi) ile ilgili araştırmada ise günümüzde birçok matbaa tarafından kullanılan litografinin değişim ve gelişim göstererek ofset baskıyı ortaya çıkarması, malzemeleri ve teknikleriyle birlikte incelenmiş ve yer verilmiştir. Bu endüstriyel teknolojileri kullanan belli başlı kuruluşlar, yerinde ziyaret edilerek röportajlar yapılmıştır.
Turkiye'de özgun baskıresmin gelişimi bağlamında Fevzi Karakoç
"Türkiye'de Baskıresmin Gelişimi Bağlamında Fevzi Karakoç" başlıklı bu tez çalışmasında, Özgün baskıresim sanatının Dünya'da ve Türkiye'de başlangıcından günümüz baskı sanatı ve tekniklerine uzanan gelişim süreci incelenmiştir. Bu bağlamda, sanatçıların kendilerini ifade etme arayışları, yeni teknik denemelerin şekilleniyor olması, sanatsal ifadenin olanaklarını zenginleştirmiş ve yeni anlatım yolları ortaya çıkartmıştır.Tüm bu gelişim sürecinin, sanatçının gerek ele aldığı konu bütünlüğü gerekse deneysellik bağlamında ortaya çıkan üretimleri içinde, bulunduğu zamana, topluma ve kültüre dayalı referanslar sunduğu da bir gerçektir.Bu gerçeklik, sanatçının kullandığı teknik donanımın bir parçası olarak kültürel birikim ve araştırmaya dayalı izlenimlerin kayıt altına alınması olarak da yorumlanabilir.Özgün Baskıresim sanatının gelişim süreci bağlamında, Fevzi Karakoç sanatını ve eserlerini incelediğimizde, tez çalışmasının temelinde yatan sanatsal ifade ve teknik birikimin, Karakoç'un eserlerinde ele aldığı konu ve temaları beslediği, bu süreçte kültürel ve toplumsal birikim ile gerçekliklerin de sanatçıyı etkilediği görülmektedir. Eserler ve ele alınan temalar, birer belge niteliği taşımakta ve günümüzde sanatsal bir anlatım biçimine dönüşmektedirler. Bu nedenle, Fevzi Karakoç'un Türk Sanatı'na ve baskı resme sağladığı katkılar düşünüldüğünde, Karakoç'un sanatçı kimliğini, kültür elçiliği olarak ta günümüze taşıdığı yadsınamaz bir gerçektir. Bu tez çalışmasında, özgün baskıresim tekniğinin gelişimiyle tekniğe sağlanılan katkılar incelenmiş, bu inceleme neticesinde de Fevzi Karakoç eserlerinin ve sanatının kısa bir analizi yapılmıştır.Tez çalışmasının genel amacı; geçmiş ve bugün arasında bir bağ kurarak bugüne aktarılan kültürel detayların bundan sonrası için de sanatçının sanatıyla geleceğe uzanan bir referans niteliği taşımasına olanak sağlamaktır.
Dijital baskının plastik sanatlarda kullanımı
Yaşadığımız teknolojik çağın sanatı köklü bir değişim sürecine girmiştir. Zaten yüzyıllar boyunca üretim biçimi ve düşünsel alandaki değişmeler hep devam etmiştir. Plastik sanatlarda kullanılan her yeni teknik ifadelendirme bireyselliğin kolaylığı ve sınırı olmayan denemeler yeni bir sanat anlayışının zeminini hazırlamıştır.Son yıllarda bilgisayar, pek çok sanatçı için vazgeçilmez bir araç haline gelmiştir. Bilgisayar, dijital olanaklarıyla farklı görüntüler sunar. Sanatçılar bu dijital ortamdaki alanları kullanarak işlerini üretmektedirler. Bu sebeple çalışmada, dijital görüntünün günümüz resim sanatına olan etkisi ve resim pratiğinin dijital olanaklarla üretilen görüntüleri ele alınacaktır.Dijital teknolojinin ürettiği her türden dijital görüntü geniş bir alana yayılmaktadır. Bu alanlardan birisi de dijital baskıdır. Dijital baskının, her yönü ile yeniden üretimini ve bunun araç ve yöntemlerini incelemek, dijital teknolojinin sunduğu olağanüstü olanakları anlamak, bu çalışmanın amacıdır. Ayrıca dijital baskının plastik sanatlarda yer alışının tarihsel perspektif içerisinde kısa bir özeti bu çalışmada açıklanacaktır.