Verses
162 theses under this subject heading
İbn Acîbe el-Hasenî ve el-Bahru'l-Medîd adlı tefsirinde ahkâmayetlerinin işarî yorumu
Bu çalışma, IX. asrın başlarında işarî tefsir literatürünün Fas'taki önemli temsilcilerinden İbn Acîbe'nin (ö.1224/1809), el-Bahru'l-Medîd adlı tefsirinde, ahkâm ayetlerinin işarî yorumunu ve bu yorumu ortaya koyarken kullandığı yöntemlerin tespit ve tahlilini içermektedir. Dört bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde, Ahmed İbn Acîbe el- Hasenî'nin hayatı, ve eserleri ele alınmıştır. "Tasavvufî-İşarî Yorum Geleneği ve Bahru'l Medîd" başlığı altında, hicri II. asrın başlarından itibaren zühd ve takva hareketi sonucunda karşımıza çıkan ve ilk günden itibaren tartışılan, tasavvuf anlayışının bir ürünü olan işarî tefsirin ortaya çıkışı, meşruiyeti, kabul şartları ve işarî yoruma yönelik eleştiriler ile el-Bahru'l-Medîd'in işarî yorum geleneğindeki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde "Bahru'l Medîd'in Ahkâm Ayetlerine İlgisi" başlığı altında, Kur'an'da ki ahkâm ayetlerinin tespitine dair görüşler ele alınmış, Ahkâm Tefsirinde öne çıkan eserler ile ahkâm ayetlerinin tespitinde kendisinden yararlandığımız Cessas (ö.370/981) ve onun "Ahkâmu'l Kur'an" isimli tefsirine dair kısa bilgilere yer verilmiştir. Ayrıca İbn Acîbe'nin ahkâm ayetlerine yüklemiş olduğu işarî manalar tablo halinde sunulmuştur. Çalışmamızın üçüncü bölümünde, İbn Acîbe'nin ahkâmla ilgili ayetlerin işarî tefsirinde ve kavramlara yüklediği işarî manaların istişhadında izlediği yöntem tespit edilmeye çalışılmıştır. Dördüncü bölümde ise ahkâm ayetlerine ve bu ayetlerde geçen kavramlara yükledikleri manalar, bu manaların ortaya konulmasında izlenen yöntemler, yararlandıkları kaynaklar ve mezhebî görüşlerinin işarî yoruma etkisi üzerinden Bahru'l Medîd ile el-Kuşeyrî'nin (ö.465/1072) Letâifü'l-İşârât'ının karşılaştırılmasına yer verilmiştir.
Kurtubî tefsirinde Aile Hukuku ayetleri bağlamında kıraat farklılıklarının etkisi
Kıraat farklılıklarının Kur'ân âyetleri üzerine etkisi konusunda eskiden beri tartışılmakta ve farklı görüşler ortaya sunulmaktadır. Kimilerine göre kıraat farklılıkları Kur'ân'ın farklı okunmasına imkan verirken özünde manaya hiçbir tesiri olmamıştır. Kimilerine göre ise bu vecihlerin bir kısmı bir şekilde manayı etkilemiştir. Her görüş sahibi kendi kanaatini ispat ve ikna amacını gütmüştür. Sahasında uzman olan bu kişiler kıraatlerde bulunan ihtilafları, gerek kıraatin kendi oluşum ve gelişim aşamalarını gerekse manaya tesirini kendi sahalarında (Kıraat, Tefsir ve Fıkıh İlimleri) kullanma yoluna gitmişlerdir. Kur'ân âyetlerine mana veren müfessirler, kıraat farklılıklarından dolayı Kur'ân metnine değişik anlamlar verseler dahi bu durum, tefsirlerde bir çelişki oluşturmamıştır. Bu, "Eğer bu Kur'ân Allah'tan gelmeseydi onda birçok çelişki bulurlardı" (4/82) âyeti gereğince onun mu'cizliğinin bir delilidir. Günümüze kadar bir çok müfessir bu mu'ciz Kur'ân'ı çeşitli yöntemlerle tefsir etmiştir. Bu bağlamda çalışmamızın teması gereği tezimizin ana çatısını oluşturacak eser olarak Kurtubî'nin, el-Câmi' li-Ahkâmi'l-Kur'ân adlı tefsiri seçilmiştir. Kurtubi tefsirinde hem î'râba hem kıraatlere hem de ahkâm âyetlerine geniş yer vermektedir. Tezimizde Kurtubî Tefsiri bağlamında bazı aile hukuku âyetlerindeki kıraat farklılıkları ve müfessirlerin bu okuyuşlara göre âyetlere vermiş oldukları anlamlar incelenerek kıraat farklılıklarının manaya tesiri olup-olmadığı tespit edilmeye çalışılacaktır. Bu amaçla araştırma çerçevesinde kıraat ilmi konularına değinilmiş, kıraat farklılıkları bazı aile ahkâmına yönelik âyetlerde tespit edilmiş ve bu farklılıkların fukahânın âyetlerden çıkarmış oldukları fıhki hükümlere tesirinin olup olmadığı incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kıraat Farklılıkları, Kur'ân, Kurtubi Tefsiri
Kitab-ı mukaddes ve Kur'an-ı Kerim'de eşcinsellik
Bu tez çalışmasının amacı, Kitab-ı Mukaddes ve Kur'an-ı Kerim'de bulunan eşcinsellikle ilgili ayetleri incelemektir. Bu tezde, üç ilahi dinin kitaplarındaeşcinsellik için neler söylendiği ve İslam, Yahudilik ve Hıristiyanlığainanan insanların kendi kutsal kitaplarından elde edilmiş ayet ve cümlelere bakarak bu konu hakkında bilgi edinmeleri amaçlanmıştır. Birinci bölümde eşcinsellikle ilgili temel kavramlar verilmiş ve tanımlanmış, ardından eşcinselliğin nedenleri ve tarihteki varlığı özet şekilde incelenmiştir. İkinci bölümde Kitab-ı Mukkaddes içerisindeki cümleler ve tefsirleri anlatılmıştır. Üçüncü bölümde ise,eşcinsellikle ilgiliKur'an ayetleri ve tefsirleri incelenmiştir. Neticede, eşcinselliğin üç ilahi dinin kutsal kitaplarında da yasaklandığı tespit edilmiştir.
Arap dilinde harf-i cerler ve ahkâm ayetlerinde manaya etkisi: Tahâvî örneği
Kur'ân-ı Kerim'in anlaşılması, Müslümanların ferdi, ailevi ve ictimai alanlarda başta olmak üzere hayatın her alanında büyük önem arz etmektedir. Bu bağlamda Kur'ân ayetlerinin maksadına uygun bir şekilde anlaşılması Kur'ân-ı Kerîm'de ifade edilen dilin inceliklerinin öğrenilmesiyle doğrudan alakalıdır. Ayetlerden çıkacak hükümleri anlayabilmek ve doğru bir şekilde yorumlayabilmek için, nahiv ilminin kapsamına giren harf-i cerler konusuna vakıf olmak gerekmektedir. Cümleye kattığı anlam zenginliği ve çeşitliliği bakımından Arapçanın en kapsamlı konularından biri olan harf-i cerler, ilahi muradın sahih bir şekilde anlaşılmasına ve yorumlanmasına da yardımcı olmaktadır. Bu çalışmada Ebu Ca'fer et-Tahâvî'nin (ö. 321/933) Ahkâmü'l-Kur'ân adlı tefsirindeki müellifin hüküm istinbatı alanında harf-i cerlerin üstlendiği fonksiyonları ve ahkâm ayetlerine sağladıkları anlamsal katkı konusu çalışılmıştır. Çalışmada nahiv ilminde önemli bir yere sahip olan harf-i cerlerin Tahâvî'nin Ahkâmü'l-Kur'ân adlı tefsirindeki ahkâm ayetlerinin anlamlarına nasıl yansıdığı incelenerek değerlendirilmeye tabi tutulmuştur. Çalışma giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Birinci bölümde, Arap dilinde harf-i cerlerin tanımı, önemi, ifade ettiği manalar ve cümle terkibinde kullanımları ele alınmıştır. İkinci bölümde, Ebû Ca'fer et-Tahâvî'nin hayatı, şahsiyeti, ilmi kişiliği hakkında genel bilgiler verilmiş, Ahkâmü'l-Kur'ân isimli tefsirinde harf-i cerlerin ahkâm ayetlerinde manaya etkileri, Tahâvî'nin bu çerçevede ahkâm ayetlerine bakış açısı ve tercihleri incelenmiştir. Sonuçta ise araştırma neticesinde ortaya çıkan hususlar zikredilmiştir. Anahtar sözcükler: Arap Dili, Ebû Ca'fer et-Tahâvî, Nahiv, Harf-i cerler, Ahkâm Ayetleri.
ما أنتجه الفكر المصون من الدر المكنون في تفسير قوله تعالى (وما خلقتُ الجن و الإنس إلا ليعبدون ) لإبراهيم المأموني الشافعي دراسةً وتحقيقاً
This includes many issues regarding the tafsir of the verse 'Vema halaktu'l jinne ve'l inse illa li-ya'budun'. The verse's subject, which is the backbone of the fundamentals of faith, therefore, issues related to religious faith have importance. However, many other topics and sciences of language, rhetoric, islamic jurisprudence, hadith and other sciences are also included. As El-Meymuni himself explains, he wrote this mahtut at the request of some of his companions. This thesis includes an introduction explaining the importance of the topic and the reasons for choosing it, the objectives, the challenges and problematics of the research, previous researches, and the significant interest in the history of the Islamic Ummah and tradition. The work plan in this thesis consists of two sections. The first is the research section, which addresses the author, the mahtut and issues related to both of them. In this section, I have presented the translation of the author el-İmam Burhaneddin el-Meymuni, and explained his political and cultural life, his birth, growth, ethics, sciences, teachers, students, and writings. I have explained that this work was written in the field of tafsir, and I have also explained the methodology adopted by the author, namely that he relied on narrated tafsir, as well as the science of hadith, grammar, rhetoric, and the rational and theoretical sciences in his tafsir. I have introduced the manuscripts and indicated the libraries where these copies are available with their copy numbers. As for the second section, it is where the nass is analyzed. This is the aim of the thesis. In this section, I have addressed the author's nass, analyzed and attributed the sayings to their autors. I have narrated the hadiths from reliable sources, and I have included the translations of some unknown personalities, except for the famous ones (because there is no need for this). I have also explained wordings that may be unclear to the readers. Finally, I have written a concluding section in which I have stated the most important conclusions and recommendations I have reached, including an index of Qur'an verses, hadiths, scholars, poems, and sources. May the Allah, the Most Generous, show his kindness to us.
حاشية الشيرانشي على شرح العصام على رسالة الاستعارات (المؤلف: المولى محمد الشيرنشي )كان حيا 1016ه
This Annotation of Mevlâ Shiranşi is considered as one of the most valuable annotations of "Al-Assam Commentary". Shaykh Shiranshi, may God have mercy on him, summarizes and then explains the matters that may confuse the reader who reads Sharhu'l-Asam. He continues his explanations in summary form. By the way, he states the reasons why he made a statement in the footnotes. At some points that are not mentioned in the annotation, the owner of the annotation can open new paragraphs. He fills these new paragraphs he opened by adding some commentaries and explanations. The annotation's author avoids prolonging the explanations about grammar and rhetoric. In addition, the owner of the commentary has a disagreement with Asam from time to time and reveals the reason and purpose of this disagreement. He says that he thinks differently with Sharih Asam at some points, and that there are some reasons for this, and he mentions both his own objections and the opinions of some other commentators on that subject. While making his explanations, he uses the style of "if you say this..., I will say that..." (Fein kulte..., Kultu...). The author also provides some explanations in some parts of the main copy which he bases his annotation and also compares it with other copies. And my work in realizing this footnote is to collect the copies that were available in my hands and choose the most appropriate copy and compare it in two copies and put the differences and differences in the footnote without commenting on it, controlling the text and controlling what may form of the word, and then extracting the sayings that are in the manuscript text and attributing them to their sources, and controlling Attributing the verses to the surah and the page, with the graduation of the hadiths if received, and the poetic verses that were. Keywords: Arabic Language. Samarkandi. Risaletu'l-Isti'arat. Mawla Muhammad Shiranshi. Sharhu'l-Asam's Annotation.
آيات المقارنة في القرآن الكريمنمادج تطبيقية
This study deals with the verses of comparison in the Holy Qur'an in collection، analysis and study. It is a method: "Things are known by their opposites" through the vivid images presented by the Qur'an of the relationship between two contradictory models، or between two opposing positions، one of which stands in the face of the other. The purpose of the Qur'an in this method is to show through it the authenticity of the positive in exchange for the falsity of the negative، to adhere to the first and leave the second، and the comparison falls within the context of comparative research by presenting a positive human model alongside another negative one، so that the mental comparison takes place to diagnose the value. This study addresses the lack of contemporary studies on this type of classification in the Qur'an، and aims to fill this gap in the Islamic Qur'anic library. The researcher relied on the comparative، analytical inductive approach، which is based on collecting scientific material and extrapolating comparison verses in the Holy Qur'an and studying and analyzing what is related to them in the books of interpretations، the sciences of the Qur'an، linguistic books and other relevant sources، and deducing the benefits and foundations of making these comparisons. the most important findings of this study were as follows: The method of comparison in the Qur'an is primarily educational and can be used in the field of guidance، rehabilitation، personality building، and consideration of ideal life models. Also، the comparisons in the Qur'an came for several purposes، including: clarifying the virtues and disadvantages of actions in the field of education and morals، as well as showing the principle of differentiation between the messengers and the prophets. With wisdom and good advice، and making these stories a means of influence، guidance and education for generations; Because of its lessons and implications. Also، these stories are not works of art in their subject matter and the way they are presented، as is the case with ordinary stories، but rather a Quranic means that guarantees human happiness in both worlds. It also benefits from the necessity for the reader to learn the gradual use of arguments and proofs in confronting the opponent in order to defeat him، verbal improvements، such as inlaying، and moral improvements، such as counterpoint، also appeared in the method of Quranic comparisons which served the rhetorical miracle in these verses. Keywords: Comparative Interpretation، Comparison، Equilibrium، Homophone، Opposites.
(الجواهر والدرر في تناسب الآيات والسور (المزمل المدثر القيامة الانسان
Advanced and contemporary scholars of Islamic shari'a and fiqh of the Ummah did not make much progress in the subject of Tenasub they did not spend a great deal of time on such an important subject as (the relationship between the verses of the QUR'AN and their durations) and did not make a large classification on this subject and they did not make a big classification on other subjects of the Qur'anic sciences (TAFSİR، NASEKH AND NANSOKH) they did not give the importance they gave to this issue they classified the term to explain and explain its curriculum explained its importance and results in our worship life، stated what a Muslim should understand towards his creator، his Lord، his prophet، his religion and his ummah،In general، the science of Tenasup has a great importance in the Islamic Sharia، because it has a strong connection with the book of Allah، makes the verses read، explains the pronunciation، explains their meanings so that a normal Muslim can understand، understand the goal he wants to reach، and taqwa will bloom in the hearts،The purpose of my writing this thesis is to be of great importance and to reveal the efforts of scholars and fiqh men in Islamic Sharia، to remind people of the concepts of the QUR'AN represented by supreme meanings and divine miracles that transcend the human mind، In this research I used the Descriptive analytical method، which declares and explains the values associated with this science، I have collected what is hidden in the Reference and source books، I used a reading method، tried to read the research topic from the opinions and evidence، I finally summarized this study and added the conclusions and recommendations، The importance of the Science of Tenasup is revealed in serving the book of Allah، and I have stated this in the study، The subject of tenasup is not a new subject for scholars، but with the Islamic conquests and the coming under the rule of non-Arabs، it only emerged with this name in the first hundred years of the new emergence of Islam، With the non-Arab novices' conversion to the religion of Allah، Islam، Islamic Shari'a led scholars and fiqh scholars to research، expand and explain the details in the Sciences of the Qur'an، They are still researching، they continue to write and classify، everyone presents their evidence and they have presented the knowledge in their arms to serve Allah's book، religion and shari'ah، they have declared their judgments، they have simplified their meaning، Keywords: Tafsir. Tenâsüb, Ayat, Sûra, Qur'an
مصطلح الجهل في القرآن الكريم دراسة تحليلية موضوعية
Deals with the verses of the Qur'an about ignorance and its people and their reasons and reasons. The effects of ignorance as an analytical study due to its great importance for the individual and society. Ignorance is the enemy of man and humanity, rather it is the basis of evil. The main objective of it is to identify ignorance and the ignorant in the Holy Qur'an, and the Holy Qur'an condemns ignorance and considers it a cause of destruction, And to inform the public the harmful effects of ignorance in religion and life. The Holy Qur'an used the term " ignorance " in the sense of a scientifically, logically and instinctively corrupt belief. As for what is the opposite of knowledge in the Holy Qur'an, it is lack of knowledge. Ignorance in Qur'anic usage is the opposite of prudence, wisdom and mind. The pre-Islamic period was called the Jahiliyyah (Ignorance), because it was the period of arbitration of power and tribal fanaticism, i.e. the ruling of the strong over the weak, and ignorance of the dangerous pests. And what is related to ignorance, synonyms that lead to ignorance directly or indirectly. Ignorance is one of the most serious problems facing societies, and it does not mean illiteracy only, but it also means that the heart is devoid of faith and deviation from the right path, and belief in something contrary to what it is or doing things that are contrary to reason and religion. And based on this, my message was to define the concept of ignorance in the Holy Qur'an, its derivatives, its causes, what leads to it and some solutions to avoid it, and -Allah be behind our intention-. •
(فتح المنان في تفسير القران ) سورة مريم , من الاية رقم 57 الى الاية 98دراسة وتحقيق
The research deals with a subject in interpretaion which is (Fateh Almanan Fe tafseer Al Quran sura maryam) (from 57 verse to 98 verse as a study and verfication in interpretation of Quran by sheik Kateeb Al deen Mahmood Msleh Al Sherazi ، dead in 710 H - 1311 a c) The mentioned research contains a variety of knowledge and information of the interpretation ، the tradition ، fukah (knowledge of religion) and the faith in addition to others. This interpreation is distinguished in having both the brain sciences and the transformed knowledge ، which represnts in interpretating Quran by Quran which is the best ever، interpretating Quran by the narrated traditions ، interpretating Quran by a saying of a prophet's company and the good ancestors in addition to the interpretation quoted from the early interpreters' books ، like Al Tabari ، Qurtubi ، Al Zamakshari ، Ibn Aatia ، Al nasafee and others. But the most adopted interpretations of Maryam sura are written by Al makdesee in (Al tahreer wa Altahbeer) ، and by Ibn Aatteia Al Andawsee in (Al Muharer Al wajeez fe tafseer Al ketab Al Azeez) That doesn't mean he had never mentioned the literal interpretation. He refered to some vocabularies used in the dictionaries and others of some ، like Al AAkfash and Sebaweeh. Alsherazi ، also ، mentioned the difference of recitations narrated by some ، like AAsem ، Hafes، Hamza and Al kesae. Al sherazi relied on some poems by old poets، like Abe tamam ، Alfarasdak and Imru Alkais. He mentioned the issues of the hell and the hevean which are ones of the belief ، the stages that man will see in doomsday ، the issue of (appproaching and passing over the hell). This research has dealt with a part of Maryam sura xiii according to the adopted ways of manuscripts verficating in classifying the thesis into two parts: The first part reflects the biography of the interpreter who was erudite and relgious for travelling a lot seeking for the knowledge. He was knowledgeable at the science ،the knowledge ، the medicine and the interpretation in addition to the logic ، wisdom ، the astronomy. The second part contains the verfied text in verification part ، the results ، recommendations and the indexes ، like those of the Quran verses and the traditions ، the famous ، the sites ، the poem lines ، the references. The key words are: Quran ، interpretation ، Shearazi ، Fateh Almanan ، Maraym sura.
آيات الرجال في القرآن الكريم دراسة موضوعية
This abstract relates to our thesis on the Quran's male-oriented passages. The idea of the masculine in the Qur'an is the subject of our thesis. The kind of work also had to be special because our thesis title was connected to a certain Qur'anic term (male). Our thesis is based on the objective research approach in accordance with the specifications of the study and research problems. The concept of masculinity, which is used as a general concept in the society as a gender opposite to feminine, is one of the concepts that is often confused among the people of our age. This confusion is also common among the Muslims. This circumstance has serious repercussions for the generations' future, the meanings of the terms they employ, and Islamic beliefs. We thus need to work together to address this intellectual, behavioral, and educational issue, especially because we are a civilization with solid foundations, strong ideas, and unadulterated resources. This significant facet of communal life has been chosen as the focus of the study. Due to the nature of the study, the Quranic references to "male" have also been covered. The research is broken up into an introduction and the three sections that follow. The definitions of the terms "man" and "male terms" were discussed in the introductory section. In the first section, we split the passages into three categories: worship, personal conduct, and male qualities. The Ulu'l-Azm prophets were separated into four themes and discussed in the second section. We grouped the other prophets into three categories and studied them in the third section. These prophets' names are not mentioned in the Qur'an. The most significant conclusions and suggestions are discussed in the conclusion. Next, the bibliography was included. Keywords: ( Verse, Male, Adjectives, Ulu'l-Azm, Prophets )
تنوير الضحى في إيلاف شأن المصطفى صلى الله عليه وسلم لمحمد بن محمود المغلوي الوفائي الرومي دراسة وتحقيق
This study deals with a valuable manuscript on the interpretation of Surat Al- Duha by the scholar Muhammad bin Badr Al-Din Mahmoud Al-Mughalawi(940AH), one of the scholars of the ninth century AH, entitled: Enlightening Al-Duha In Glorifying The Stature of The Mustafa This manuscript was chosen because it contains beautiful interpretation, and many influential spiritual expressions, in addition to its detailed and unique way in highlighting on the beauty of Surat Al-Duha, which gave the manuscript a scientific value. For this reason, I turned my attention to this manuscript so that it would be available to researchers and readers in an easy and accessible way, using the exact scientific method in investigating manuscripts as adopted by scholars. As for the description of the manuscript, it is 74 leaves, and it has four copies, the first is in the Shahid Ali Pasha Library attached to Sulaymaniyah in Istanbul and is symbolized by the letter (A), and the second is in the Rashid Effendi Library attached to the People's Milliyet Library of Archaeological Manuscripts in Ankara and symbolized by the letter {B} The third copy is in the King Abdul Aziz Endowment Library in Madinah, and the fourth copy is in the library of the Juma Al Majid Center for Culture and Heritage in Dubai, I couldn't get the third and the forth copy because my efforts to contact these libraries were failed. In this thesis, the researcher in the study chapter translated the author, introduced his method of interpretation, and counted his sources, which were 157 books, and in the Investigation chapter the manuscript is rewritten, and the end of the words was controlled, the vague words were explained, and some problematic issues were clarified. Then I concluded the research with the most important results and scientific indexes. Keywords: Tafsir, Surat Al-Duha, Al-Mughalawi, Investigation, Study
Ed-durratu'l-Baydâ eserinde Yusuf sûresinin ilk 21 ayetinin tefsîri üzerine inceleme
This thesis is concerned with the investigation of a part of a manuscript of a famous Muslim scholar; He is Imam Abu Hamid Al-Ghazali, and this manuscript deals with the author's interpretation of Surat Yusuf, peace be upon him, and my plan in the investigation was based on dividing the work into two parts; The first is the study section in which I dealt in detail with the author and the manuscript together. As for the author, I provided a comprehensive introduction to him, including his name, lineage, nickname, birth, family, his entire upbringing, birth and death, as well as his doctrine and belief, and the scholars and sheikhs who received knowledge from them, students, and the books he left for us. And his scientific standing and the sayings of scholars about it. As for the manuscript, I dealt with the author's approach to writing, and his sources therein. To find out the scientific background on which the author is based in this manuscript. The second part of my work is the Investigation Department, in which I dealt with the body of the manuscript according to the requirements of the scientific method in the investigation. It is mentioned in it, and I translated it for whom I reached a translation from among the scholars, and I concluded my work by placing detailed indexes for searching for verses, hadiths, flags, places, sects and sects. Among the most important findings that I reached in this research is that Al-Ghazali followed in his interpretation of this approach based on providing an interpretation of Surat Yusuf, peace be upon him, and his story based on many Israeli narrations, and the flimsy and strange stories in not few places, with the introduction of many pleasantries and jokes in a Sufi mold meant to talk about Love, and directing the meanings of human love to the relationship of The serf is for his Allah, and the Allah is for his serf, moving away from the traditional interpretation based on clarifying the meanings and explaining what is intended for the reader. vi Keywords: (Quran Tafsir, Al-Ghazali, Durrat Al-Bayda, Surat Yusuf
Ömer Nasuhi Bilmen'in Ahkâm ayetleriyle ilgili görüşleri
Bu tez son dönem İslâm âlimlerinden Ömer Nasuhi Bilmen'in ahkâm ayetleriyle ilgili görüşlerinin ne olduğunu ortaya çıkarmak ve meydana getirdiği tefsir eserindeki görüşlerin kendi içtihadının sonucu ortaya çıkmış görüşler olup olmadığını tespit etmek amacıyla hazırlanmıştır. Söz konusu tespit yapılırken ahkâm ayetlerinin tamamı değil örneklendirme metoduyla daha ziyade geçmişten bu yana üzerinde tartışmaların yoğunlaştırıldığı ayetler incelenmiştir. Ayetler incelenirken genel itibarıyla önce konuyla ilgili tarih içerisinde oluşmuş görüşlere yer verilmiş, sonra da Bilmen'in görüşlerine değinilmiştir. Daha sonra ise konuyla ilgili farklı yaklaşım tarzlarına, farklı fikirlere sahip araştırmacıların görüşlerine yer verilerek geçmiş ve günümüz arasında bir anlamda köprü görevi yapmış olan Bilmen'in fikrî olarak nerede durduğu tespit edilmeye çalışılmıştır.Araştırmamız dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümü olarak hazırlanan birinci bölüm tezin konusu, amacı, yöntemi ile bilmenin hayatı ve eserlerine ilişkin açıklamalardan oluşmaktadır. İkinci bölümde temel ibadetlerden namaz, oruç, hac ve zekâtla ilgili ayetlerin açıklanması ve incelenmesine yer verilmiştir. Üçüncü bölüm ise aile hukuku ve ceza hukukuyla ilgili ayetlerin incelenmesine ayrılmıştır. Son bölümde ise diğer bazı ayetlerin tahlili yapılmıştır.Anahtar Sözcükler: Ömer Nasuhi Bilmen, Ahkâm, Ayet, Aile Hukuku, Ceza, Görüş, Faiz, İbadetler
Din psikolojisi açısından Kur'an'da imanın oluşum süreci
Bu çalışma Kur'an'da imanın oluşum süreci ile ilgili ayetleri din psikolojisi açısından incelemeyi konu edinmiştir. Burada Kur'an ayetlerinin imanın oluşumunu nasıl ve hangi süreçlerden geçerek gerçekleştirdiği araştırılacaktır. Özellikle bu süreci yaşayan bireyin hangi duyguları yaşadığı ve imanın onun hayatında meydana getirdiği değişiklikler ortaya koyulmaya çalışılmakta ve aynı zamanda Kur'an ayetleri ile desteklenmeye gayret edilmektedir.
Kur'an'daki ma'rûf ve örf kavramlarının fıkhî açıdan değerlendirilmesi
Gelenekler, bir toplumun başta gelen ayırt edici vasıflarıdır. Evrensellik iddiası taşıyan İslam dininin bu olgudan müstağni kalmadığı; beşerî tecrübeyi ve geleneği önemsediği söylenebilir. Şöyle ki, o, bir yandan inanç esasları ve ahlak gibi sabiteler ortaya koyarken, bir yandan da birçok meselede sınırlar sabit kalsa da içeriği zamana ve zemine göre değişebilen dinamik hükümler ihdas etmiştir.Ma'rûf, (örf) dinin geleneğe dayandığına güzel bir örnek oluşturmaktadır. Zira Kur'an'da farklı bağlamlarla 39 yerde geçen ma'rûf kavramı özellikle aile hukuku alanında dine uygunluk (meşrû) anlamına geldiği gibi, toplumsal örf ve geleneğe uygunluk manası da taşımaktadır. İlgili âyetler bu açıdan değerlendirilirse, bu, İslâm hukukunun örf kaynağının da güçlü argümanı olur ve bu bağlamdaki konular da örfün Kur'an'daki örneklerini oluşturur.Ayrıca Fıkıh bilginleri ilgili âyetleri ve konuları işlerken doğrudan veya dolaylı olarak örfe atıf yapmışlar ve hükümleri ispat sadedinde örfü tâli bir delil olarak kullanmışlardır. Dahası, Örf, Mecelle ve Aile Hukuku Kararnamesinde olduğu gibi, hukuk sistemindeki bir yasa maddesine de gerekçe olmuştur.Anahtar Kelimeler: Nass, Gelenek, Örf, Ma'rûf
Mukâtil b. Süleymân'ın tefsirinde hidâyet ve dalâlet ayetleri ve yorumu
Kur'ân-ı Kerim, Allah katından gelen kitapların sonuncusudur ve evrensel bir kitaptır. Evrensel olması hasebiyle kıyamete kadar insanlığa yol göstermeye devam edecektir. Kur'ân'ın kendine has bir dili ve üslubu vardır. Kur'ân'ın bu özelliği, insanları onu anlama hususunda açıklama eksenli çabalarla karşı karşıya getirmiştir. Kur'ân'ı anlamak adına yapılan çalışmalar Hz. Peygamber ile birlikte başlamış, günümüze kadar devam etmiştir. Söz konusu çalışmalar hâlen de devam etmektedir. Kur'ân'ı anlamak hususunda yapılan her çalışma, sonraki nesillere değerli birer miras olarak kalmıştır. Bu çalışmalar arasında ilk dönem müfessirlerinden olan Mukâtil b. Süleyman'ın tefsiri önemli bir konuma sahiptir. Onu değerli kılan özelliği, bir bütün olarak günümüze kadar ulaşan ilk tefsir olmasıdır. Bu değere binaen biz de "Mukâtil b. Süleymân'ın Tefsirinde Hidâyet ve Dalâlet Âyetleri ve Yorumu" konulu çalışmamızı hazırladık. Bu çalışma, Mukâtil b. Süleymân'ın hayatı ile başlar. Mukâtil'in tefsirinde hidâyet ve dalâlet kavramı ve ilgili ayetlerin açıklanması ile tamamlanır. Anahtar Kelimeler: Mukâtil b. Süleymân, Hidâyet, Dalâlet, Rüşt, İnkâr, Ceza, Mükâfat.
Hadislerde haniflik
Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın adıyla Tevhid akîdesinin en önemli temsilcilerinden biri olan Hz. İbrâhim ile alakalı birçok araştırma yapılmıştır. Hayatı, mücadelesi, peygamberliği v.s. Ancak Haniflik ile ilgili hadisleri derli toplu bir şekilde sunan ve bunlara açıklama getiren bir araştırmaya rastlanılmadı. Dolayısıyla bu yönde böyle bir araştırma ihtiyacı hissedildi. Çalışma giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, amacı, yöntemi ve kaynaklar ele alınmıştır. Birinci bölümde bu büyük şahsiyetin ana hatlarıyla hayatına değinilmiş, hanîf ve haniflik kavramının tahlili yapılmış, kavramın kökeni, kelime ve ıstılah anlamı incelenmiş, Haniflik inancının kısaca tarihine ve Kur'ân'da bu kavramın geçtiği âyetlere yer verilmiştir. İkinci bölümde haniflik kavramının geçtiği ve İslam öncesi dönemde Hanîf olarak nitelendirilen şahsiyetler ile ilgili temel hadis kaynakları başta olmak üzere güvenilir hadis kaynaklarında yer alan hadisler ele alınmış, bu hadislerle ilgili şerhlere yer verilmiş, hadislerin sıhhat durumu tetkik edilmiştir. Sonuç bölümünde ise genel bir değerlendirme yapılarak çalışma sona erdirilmiştir.
Tebliğ ayetleri ve insanın eğitimindeki yeri
Kur'ân-ı Kerim, insanlığa rehber olarak indirilen vahiy kaynaklı bir kitaptır. İnsanlığa rehber olarak gönderilmesinden dolayıdır ki en temel konularından biri de insandır. İnsan kendi haline bırakılmamaış, bizzat kendi içerisinde de bir eğitim sistemi olan İslam dini, tebliğ ayetleri ışığında insanlığı eğitmeyi gaye edinmiştir. Çalışmamızın giriş kısmında tez ile ilgili teknik bilgilerden bahsedildikten sonra ilk bölümümüzde insan, insan ile alakalı kavramlar, insanın özellikleri ile ilgili incelemeler yapılmıştır. Tebliğin muhatabı işlendikten sonra tebliğin mahiyeti ve zaruriyeti ile ilgili konulara değinilmiştir. İkinci bölüm de ise tebliğ ile ilgili kavramlar, İslam'dan önceki dönem ve tebliğ ayetlerinin tahlili yapılmıştır.
Nâbî'nin Hayriyye adlı eserindeki ayet ve hadis iktibasları ile Nâbî'nin dinî ve ahlaki bakış açısı
Yusuf Nâbî, XVII. yüzyılda yaşamış önemli bir şair ve fikir adamıdır. Nâbî'nin yaşadığı dönemde siyasi manada yaşanan olumsuzluklar sosyal hayata da aksetmiştir. Nâbî, toplumda yaşanan bu olumsuzluklara kayıtsız kalmamış ve toplumun düştüğü buhrana yönelik eserler kaleme alarak bunlara çözüm önerileri sunmaya çalışmıştır. Nâbî'nin bu minval üzere kaleme aldığı eserlerinden biri de Hayriyye adlı mesnevisidir. Nâbî, Hayriyye adlı mesnevisini genç oğlu Ebu'l Hayr'a ithaf etmiştir. Nâbî, bu eserinde oğluna ibadetlerden ahlaka, meslek seçiminden adâb-ı muaşerete kadar hayatta karşılaşabileceği her merhale hakkında malumat vermiş ve nasihatlerde bulunmuştur. Ancak Nâbî, bu nasihatleri verirken oğlunu sadece bir örnek olarak göstermiştir. Aslında Nâbî, eserinde verdiği bütün öğütleri oğlu şahsında tüm Osmanlı toplumuna hitaben söylemiştir. Nâbî'nin buradaki esas gayesi, verdiği öğütlerle toplumda meydana gelen çözülmenin önüne geçebilmektir. Nâbî'nin Hayriyye'sinde birçok dinî ve ahlaki muhteva yoğun olarak görülmektedir. Nâbî'nin eserindeki dinî ve ahlaki muhtevanın kaynağını ise ayet ve hadisler oluşturur. Bu çalışmada Nâbî'nin eserini oluştururken yararlandığı ayet ve hadislerin tespiti yapılacak ve buradan da hareketle Nâbî'nin din ve ahlak görüşü ortaya konmaya çalışılacaktır.
Nisa sûresi 105-115 âyetlerin İslâm Hukuku açısından yorumu
Bu çalışmada "Nisa Suresi 105-115. âyetlerin İslâm Hukuku Açısından Yorumu" konusu incelenmiş olup söz konusu âyetlerin sebeb-i nüzûlleriyle ilgili rivâyetlerin, müfessirler tarafından nasıl değerlendirildikleri ve bu âyetlerin yorumlarından çıkan fıkhî hükümler mercek altına alınmıştır. Ayrıca söz konusu âyetlerin, yargılama hukuku ve fıkıh usûlü ile ilişkisi de konumuzun kapsamı içerisindedir. Giriş ve sonuç ile birlikte üç bölümden meydana gelen bu çalışmanın giriş kısmında araştırmanın konusu, amacı, yöntemi ve kaynakları üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde önce Kur'an-ı Kerim'i anlamada esbâb-ı nüzûlün önemi ele alınmış olup ilgili âyetlerin meali ve tefsiriyle birlikte iniş sebebine dair rivâyetlere yer verilmiş, sonra da Medine'nin sosyal ve dini yapısı tanıtılmıştır. İkinci bölümde söz konusu âyetlerden çıkan yargılamaya dair fıkhî genel hükümlere temas edilmiştir. Üçüncü bölümde ise ilgili âyetlerin fıkıh usûlü ile ilişkisi ele alınmıştır. Sonuçta mezkûr âyetlerin yargılama hukuku alanında normatif kurallar içeren birçok hükme esas teşkil ettiği tespit edilmiştir. Aynı şekilde fıkıh usûlü alanında da bazı delillerin temellendirilmesinde referans alındığı görülmüştür.
Sûfî menâkıbnâmelerinde âyet ve hadislerin işârî yorumları
Kültür tarihimiz ve toplumsal hafızamız açısından önemli bir yere sahip olan sûfî menâkıbnâmelerinde geçen âyet ve hadislerin işârî yorumlarının tespit ve tahlilini içeren bu çalışma iki bölümden oluşmaktadır. "Giriş" bölümünde araştırmanın konusu, amacı, kapsamı, yöntemi, araştırma problemi, kavramsal çerçevesi ve sınırlılıkları yer almaktadır. Birinci bölümde menkabe kavramı, menâkıbnâmelerin tarihî gelişimi, özellikleri ve tasavvuf tarihi açısından önemi; işârî tefsirin mahiyeti, ortaya çıkış sebepleri, tarihsel gelişimi, türleri, yöntem anlayışı; hadisler ve işârî yorum gibi konular hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, menâkıbnâmeleri incelenen sûfîlerin âyet ve hadislere getirdikleri işârî yorumlar tespit edilmiştir. Ardından, belli bir metot oluşturmak amacıyla, tasavvufî öneme sahip başlıklar halinde, işârî yoruma muhatap olan âyet ve hadisler tasniflendirilmiş ve konuları tanıtmak amacıyla giriş mahiyetinde kısaca bilgiler verilmiştir. Bir bütünlük sağlaması ve ön bilgi vermesi amacıyla bu âyet ve hadisler tablolar halinde düzenlenmiştir. Daha sonra ise tespit ve tasnif edilen bu âyet ve hadislerle ilgili konu bağlamında değerlendirmeler yapılmıştır. Bu çalışmada incelenen menâkıbnâmelerde işârî yorum içeren âyet ve hadislerin azımsanmayacak sayıda olduğu tespit edilmiştir. Sûfîlerin âyetlere yaptığı işârî yorumların zâhirî anlamla uyumlu olduğu veya zâhirî anlamdan çok da uzaklaşmadığı sadece sûfî bakış açısıyla ve tasavvufî derinlikle zenginleştirildiği görülmüştür. Hadisler açısından değerlendirildiğinde ise sahih hadis kaynaklarında yer alan rivâyetlerle birlikte Hadis ilmi açısından tartışmalı rivâyetlere de yer verilmiş, bu rivâyetler sûfî gözüyle yoruma tâbî tutulmuştur. Anahtar Kelimeler: Tasavvuf, menâkıbnâme, işârî tefsir, hadis.
İmâm Mâtürîdî'nin din-şeriat ilişkisi bağlamında toplumsal düzen ve hukuk ile ilgili ayetlere yaklaşımı
Bu çalışmada, meşhur kelam, fıkıh ve tefsir âlimi İmâm Ebû Mansûr el-Mâtürîdî'nin (ö. 333/944) büyük ölçüde, Te'vîlâtü'l-Kur'ân adlı eseri esas alınarak toplumsal düzen ve hukukla ilgili konu ve ayetlere yaptığı yorumlar ele alınmıştır. Çağdaş dönemde İmâm Mâtürîdî'nin din ile şeriat arasında ayrım yaptığı, buna göre onun Kur'ân'da belirlenen hükümlerin ictihâdla neshedilebileceği görüşünde olduğu ileri sürülmüştür. Ayrıca din-siyaset arasında ayırım yaptığı ve cihadı dinin bir gereği olarak görmediği de savunulmuştur. Bu itibarla çalışmamızda onun toplumsal düzen ve hukukla ilgili konu ve ayetlere yaklaşımı ele alınmıştır. Böylece onun hem İslâm geleneğindeki yeri, hem de onun üzerinden ileri sürülen iddiaların tutarlı olup olmadığı ortaya konmaya çalışılmıştır. Giriş, dört bölüm ve sonuçtan oluşan çalışmanın giriş bölümünde İmâm Mâtürîdî'nin hayatı ile ilmî kişiliğine kısaca değinilmiştir. Birinci bölümde onun din-şeriat ve din-siyaset ilişkisine dair yorumları ile klasik ve çağdaş dönemde yapılan yorumlarla karşılaştırılmış ve onun yaklaşımında herhangi bir farkın bulunup bulunmadığı ortaya konulmuştur. İkinci bölümde genel devlet ve devletler hukukuyla ilgili görüşlerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ceza hukuku; dördüncü bölümde ise ahvâl-i şahsiye ile ilgili ayetlere yaptığı yorumlar ele alınmış, klasik dönemdeki yaklaşımlarla mukayesesi yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda İmâm Mâtürîdî'nin din ile şeriat arasında ayrım yapsa da Kur'ân tarafından belirlenen hükümlerin ictihâdla neshedilemeyeceği görüşünde olduğu görülmüştür. Din ile siyaset arasında bir ayrıma gitmediği, bu itibarla da onun yorumlarından laikliğin çıkarılamayacağı sonucuna varılmıştır. Bunun yanı sıra onun cihadı İslâm'ın yayılması ve İslâm topraklarının genişletilmesi amacına matuf olarak dinin bir gereği olarak gördüğü neticesine ulaşılmıştır. Ayrıca ahkâm ayetleriyle ilgili ortaya çıkan tartışmalarda Hanefî âlimlerin görüşlerini savunduğu, dolayısıyla sıkı bir Hanefî olduğu anlaşılmıştır.
Bilimsel tefsir adına incelenen ayetlerde bağlamın gözetilmesi problemi
Kur'ân ayetleri tarih boyunca farklı bakış açılarına göre ele alınıp yorumlanmıştır. Farklı bakış açılarına sahip olan ilim adamlarının amacı, Kur'ân'ı en doğru şekilde anlamak olmuştur. Bu amaç doğrultusunda, Kur'ân'ı yorumlama çabaları çerçevesinde birbirinden farklı konuları ele alan birçok tefsir çeşidi ve tefsir ekolü ortaya çıkmıştır. Ortaya çıkan ekollerden birisi de Kur'ân'daki ayetlerin bilimsel bilgi içerip içermemesi yönüyle ele alındığı bilimsel tefsir ekolüdür. Bu çalışmamızda Kur'ân ayetlerinin iddia edildiği gibi tarihi süreç içerisinde ortaya çıkarılan bilimsel gerçeklerden bahsedip bahsetmediğini, ayetlerin bilimsel yönlerinin olup olmadığını ve ilgili ayetlerin bilimsel tefsir adına yapılan yorumlarının bağlamlarına uygunluğunu tespit etmeyi amaçlamaktayız. Zira yapılan yorumun, metnin bağlamına ve kastettiği anlamına uygunluğu, metni doğru anlama açısından büyük önem arz etmektedir. Çalışmamız tefsir ve çeşitleri hakkında yapılan genel bir tanıtım ile başlayıp, bilimsel tefsirin tarihi serüveninin incelenmesi, bağlama uymanın önemi ve bilimsel tefsir metodunda yaşanan bağlam probleminin ele alınması şeklinde dört ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızda; Kur'ân'ın bilimsel tefsiri yapılırken kullanılan ayetler tespit edilmiş, özellikle klasik tefsir kitaplarından bu ayetlerin bağlamları incelenmiştir. Ayrıca ayetlerin gerçek bağlamlarına ulaşabilmek adına sahâbe ve tâbiûn dönemi tefsirlerinden onların anladığı ilk anlamlara ulaşarak, bu anlamlar ile bilimsel tefsir ekolünün ulaştığı anlamların karşılaştırması yapılmıştır. Yani bilimsel tefsir adına yapılan yorumların, ayetlerin bağlamına ne kadar uygun olduğu incelenip açıklanmıştır. Anahtar Kelimeler: Kur'ân, Tefsir, Bilimsel Tefsir, Bağlam, Kur'ân ve Bilim.