10-14. yüzyıl siyasetnamelerinde kamunun yönetimi düşüncesi

Türkiye'de yönetim düşüncesine yönelik çalışmaların genellikle yönetim tarihinden ayrı ele alındığı bilinmektedir. Siyasetnameler ise yönetim tarihi çalışmalarının araştırma evrenine karşılık gelecek nitelikte zengin bir literatür sunmaktadır. Farklı dönemlerde ve coğrafyalarda yazılan eserler yönetim anlayışına yönelik nasihatler vermektedir. Kamunun yönetimi düşüncesine referans olacak çok sayıda siyasetname değerler manzumesi çerçevesinde yönetim ahlakının değerlendirmesini içermektedir. İdare tarihi ile ilgili yapılan çalışmalar çoğunlukla Osmanlı Devleti dönemi eserlerine yoğunlaşmakta ve incelemelerini idarelerin teşkilat yapılarıyla sınırlamaktadır. Bu çalışma ise literatürde yaygın olan çalışmaların aksine Osmanlı Devleti öncesinde yazılan siyasetnameler üzerinden bir yönetim düşüncesi inşa etmeyi amaçlamıştır. 10-14. yüzyıllar arasında Endülüs'ten Ma-veraünnehir'e uzanan coğrafyada yazılan yirmi beş siyasetnameyi incelemiştir. Kavramsal olarak açıklanan siyasetnamelerin konularını, genel karakterlerini, gelişme seyrini ele almıştır. Eserleri yazar, dönem ve coğrafya analizleri yardımıyla içeriklerine göre sınıflandırmıştır. Analizlerin ortaya koyduğu farklılıkların dikkate alınmasıyla yapılan ayrımda kamunun yönetimi düşüncesini tartışmıştır. Karar verme, görevlendirme, denetleme ve cezalandırma şeklinde sıralanan yönetim süreçlerini ve yöneten-yönetilen ilişkilerini eserlerin benzerlikleri üzerinden analiz etmiştir. Bu çalışmanın amacı siyasetnamelerin sunduğu birikim yardımıyla yönetim tarihi üzerinden yönetim düşüncesinin değerlendirilmesi ve yönetsel niteliklerin tespit edilmesidir.