Ailesel akdeniz ateşi hastalarında insülin direnci ve metabolik sendrom komponentleri

Ailesel Akdeniz Ateşi (AAA) otozomal resesif, tekrarlayan, kendi kendini sınırlayan ateş ve serozit ataklarıyla karakterize, non-askenazik Yahudiler, Ermeniler, Türkler ve Araplar'da sık görülen otoinflamatuar bir hastalıktır. AAA geni (MEFV geni) mutasyonlarının inflamasyona neden olduğu bilinmektedir ve AAA'da ataksız dönemde de inflamasyonun devam ettiği gösterilmiştir. İnflamasyon, insülin direnci gelişiminde rol oynamaktadır. Bu çalışmada MEFV mutasyonları bilinen AAA hastalarında insülin direnci sıklığını ve metabolik sendrom komponentlerini değerlendirmeyi amaçladık. Çalışmaya 68 AAA hastası (erkek/kadın:38/30), 30 Ankilozan spondilit (AS) hastası (erkek/kadın:17/13) ve 37 sağlıklı kontrol (erkek/kadın:20/17) alındı. Gece açlığını takiben sabah açlık glukoz, insülin, lipid profili, akut faz reaktanları ve tokluk kan şekeri çalışıldı. Kan basıncı, bel çevresi, boy ve kilo ölçümleri yapıldı. İnsülin direnci HOMA (Homeostasis model assesment) indeksi ile, metabolik sendrom varlığı NCEP ATP 3 kriterleri ile belirlendi. Tüm gruplar arasında yaş, cinsiyet, kan basınçları, açlık glukoz, tokluk glukoz, lipid profili ve CRP (C reaktif protein) değerleri arasında anlamlı fark yoktu (p>0.05). Bel çevresi ve vücut kitle indeksi AS hastalarında sağlıklı kontrol ve AAA hastalarına göre anlamlı oranda yüksekti (p=0.001). Homozigot M694V mutasyonuna sahip AAA hastalarında insülin direnci varlığı sağlıklı kontrollere göre anlamlı oranda yüksekti (p=0.01). Metabolik sendrom varlığı AS hastalarında sağlıklı kontrol ve AAA hastalarına göre anlamlı oranda yüksekti (p=0.001). Bu çalışmada M694V mutasyonu taşıyan AAA hastalarında insülin direnci daha fazla saptanmıştır. Bu durum AAA hastalarında artmış aterosklerozun önemli bir sebebi olabilir. Anahtar kelimeler: Ailesel akdeniz ateşi, inflamasyon, insülin direnci, M694V mutasyonu, Ankilozan spondilit.