Astımlı çocukların annelerinde anksiyete düzeyleri ve strsle başa çıkma yöntemlerinin değerlendirilmesi

ÖZET Giriş ve Amaç: Astım çocuklarda en sık görülen kronik hastalıktır. Astım vakaları önemli ölçüde artmaktadır. Aileler çocukluk çağında görülen astım tedavisinde önemli rol oynamaktadır. Kronik hastalığa sahip çocuklarda ve annelerinde stres ve anksiyete sıklığının arttığını destekleyen yayınlar olup bu çalışmanın temel amacı, astımı olan çocukların annelerinin anksiyete düzeylerini ve stres ilişkili başa çıkma davranışlarını saptamaktır. Olgular ve Yöntemler: Prospektif olarak yürütülen araştırmamızda, çalışma grubu olarak 75 astımlı çocuk ve annesi, kontrol grubu olarak 60 sağlıklı çocuk ve annesi araştırmaya alınmıştır. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan Klinik Görüşme Formu ile, Beck Anksiyete Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Beck Anksiyete Ölçeğine göre yapılan değerlendirmede, astımlı çocuklarının annelerinde anksiyete puanı 8-15 olan olgu oranı % 29.3, anksiyete puanı 16-25 olan olgu oranı %30.6, anksiyete puanı 26-63 olan olgu oranı %34.6' dir. Kontrol grubunda anksiyete puanı 8-15 olgu oranı %50, anksiyete puanı 16-25 olan olgu oranı %31.6, anksiyete puanı 26-63 olan olgu oranı %1.6 dir. Çalışma grupları annelerin anksiyete puanına göre istatistiksel olarak değerlendirildiğinde, astımlı çocukların anneleri ile sağlıklı çocukların anneleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edildi (p<0.005). Çalışma grubundaki annelerin stresle başa çıkma tarzları ölçeğinin kendine güvenli yaklaşım puan ortalaması 13.1±3.5, çaresiz yaklaşım puan ortalaması 15.5±3.2, boyun eğici yaklaşım puan ortalaması 11.1±2.1, iyimser yaklaşım puan ortalaması 8.1±2.2 ve sosyal destek arama yaklaşımı puan ortalaması 8.9±2.0 olarak hesaplanmıştır. Kontrol grubundaki annelerin kendine güvenli yaklaşım puan ortalaması 15.5±2.3, çaresiz yaklaşım puan ortalaması 10.8±2.5, boyun eğici yaklaşım puan ortalaması 7.3±2.0, iyimser yaklaşım puan ortalaması 10.2±1.9 ve sosyal destek arama yaklaşımı puan ortalaması 6.9±1.3 olarak hesaplanmıştır. Kronik bir hastalık olan astıma sahip çocukların annelerinin iyimser yaklaşım, kendine güvenli yaklaşım, sağlıklı çocuğu olan annelerin puanlarına göre düşük ve istatistiksel olarak anlamlı derecede farklı bulunmuştur. Sonuçlar: Yapılan çalışmada astımlı çocukların annelerinin stres ve anksiyete düzeylerinin arttığı saptanmıştır. Astımlı çocuğun takip ve tedavisinde ailelere bu yönde verilecek destek gerek astımlı çocuğun tedavisinin en iyi şekilde sürdürülmesine gerekse de hekim hasta yakını diyalogunun en uygun şekilde yürütülmesine katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Kronik, astım, stres, ölçek, anksiyete