Bolu ilinde spinal müsküler atrofi hastalığı ile ilgili aile hekimlerinin bilgi, tutum ve farkındalık düzeyleri

Birinci basamakta hekimlerin Spinal Müsküler Atrofi (SMA) hastalığına ilişkin bilgi, farkındalık ve tutumlarının değerlendirilmesi, Dr. Fatih Rüstem SARIYERLİ, Tıpta Uzmanlık Tezi, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Şubat 2023 Amaç: Rutin evlilik öncesi taşıyıcılık taramasına Aralık 2021'de dahil edilen Spinal Müsküler Atrofi (SMA) tamamen tedavisi mümkün olmayan ancak taşıyıcılığının tespiti ve verilecek genetik danışmanlık ile önüne geçilebilecek bir hastalıktır. Evlilik öncesi taşıyıcılık taramalarının çoğunlukla birinci basamakta yapıldığı göz önüne alındığında amacımız; rutin programa eklenen SMA hakkında aile hekimlerinin bilgi, farkındalık ve tutum düzeylerini belirleyerek toplum sağlığına katkıda bulunmaya çalışmaktır. Yöntem: Katılımcılar Bolu ilinde Birinci Basamak Sağlık hizmeti veren 101 Aile Hekiminden oluşmaktaydı. Katılımcılara demografik bilgiler ile bilgi, farkındalık ve tutum düzeylerini belirlemek için araştırmacı tarafından hazırlanan anket soruları doldurtuldu. Bulgular: Çalışmaya katılan 101 katılımcının 30'u kadın (%29,7) 71' i erkekti (%70,3). 25-30 yaş arası 26 (%25,7), 31-40 yaş arası 39 (%38,6), 41 yaş ve üzeri 36 (%35,6) katılımcı varken yaş ortalaması 37,6±8,35 idi. Bilgi düzeyi ortalamasının 3,06, farkındalık düzeyi ortalamasının 4,26, tutum düzeyi ortalamasının 5,61 olduğu göz önüne alındığında katılımcıların bilgi düzeyleri yetersiz, farkındalık ve tutum düzeyleri oldukça yeterli bulunmuştur. Sonuç: 101 katılımcının 40 tanesi bilgi açısından başarılı, 73 tanesi farkındalık açısından başarılı, 94 tanesi ise tutum açısından başarılı bulunmuştur. Bu noktada bilgi eksikliğinin doğru tutuma yönelmesi riskli olarak değerlendirilebilir. Bu riskin giderilmesi için ivedilikle sağlanacak eğitimle olası hatalı tutumların önüne geçilebilecektir. Katılımcıların farkındalık ve tutum düzeyleri oldukça yeterli bulunmuştur. Ancak bunun bilgiye bağlı olup olmadığını konusunda kesinlik belirtemeyecek olması şu an için SMA hastalığı adına sorun teşkil etmese de farkındalık ve tutumun hatalı bir davranışa dönüşmesini engellemek için mutlaka SMA bilgi seviyelerini arttırmak ve güncel tutmak amacıyla SMA ile ilgili eğitimler verilmelidir. ANAHTAR KELİMELER: Spinal Müsküler Atrofi, Taşıyıcılık Taraması, Evlilik Öncesi Taramalar, Genetik Danışmalık