Büyük ve orta boy işletmelerin sermaye yapılarının işletme karlılıklarına ve ihracat performanslarına etkisi

İşletmeler, sermaye sahiplerinin kar elde etme amacı öncelikli olarak çeşitli hedefler doğrultusunda kurulur ve yaşamlarını sürdürürler. İşletmeler karlarını artırmak için yurtiçi ve yurtdışı satış ve faklı faaliyetlerde bulunurlar. Döviz kurunun yüksek olduğu ülke işletmeleri daha çok ihracat yaparak hem karlarını artırmayı amaçlarlar hemde ülkelerinin cari açık vermesinin önüne geçmek için çalışırlar. Ülkelerin ihracat yükünü daha çok büyük boy ve orta ölçekli işletmeler karşılamaktadır. Bu bakımdan önem arz eden ihracat performansı ve karlılık oranları ve işletmelerin sahiplik durumları arasında bir ilişkinin olup olmadığı çalışmada araştırılmak istenmiştir. 2018 Yılında BOBİ olarak adlandırılan ve ayrı bir mali raporlamaya tabi olan işletmelerin sermaye yapıları ve sahiplik oranlarının işletmelerin karlılık ve ihracat performanslarına etkileri araştırılmıştır. Bu çalışmada, BOBİ olarak sınıflandırılan ve 2017 ihracat rakamları bakımından ilk 40 işletmeden tam verilerine ulaşılan 19 üretici-ihracatcı ve ihracatcı işletmenin, 2010-2017 yılları arasında ki sekiz yıllık ihracat rakamları, ihracat yoğunlukları, net kar marjı oranları, aktif karlılık oranları, öz sermaye oranları, sermaye yapıları(sahiplik yapısı), işletme yaşı ve işletme çalışan sayısı verileri kullanılmıştır.Kurulan hipotezler, dört ayrı model yardımıyla panel veri analizine tabi tutulmuş ve hipotezlerin durumu değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda ulaşılan bulgular şu şekildedir: İşletmelerin ihracat yoğunluklarının işletme ihracat rakamları üzerine etkisi olduğu, işletme öz sermaye karlılığının işletme aktif karlılığı üzerine etkisi olduğu, ayni şekilde işletme aktif karlılığın işletme öz sermaye karlılığı üzerine etkisi olduğu ve işletme öz sermaye karlılığının işletme net kar marjı üzerine etkisi olduğu ortaya çıkmıştır. Bunların dışındaki sermaye yapısı(sahiplik durumu),çalışan sayısı ve işletme yaşı bağımsız değişkenlerinin ihracat rakamına ve karlılık oranlarına bir etkisinin olmadığı ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Büyük ve Orta Boy İşletme, Sermaye Yapısı(Sahiplik Durumu), İhracat Performansı, Karlılık Oranları, Panel Veri Analizi