COVID-19 pandemi döneminde hemşirelerin bilinçli farkındalık düzeyleri ile tükenmişlik ve işten ayrılma niyetleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Amaç: Bu araştırma, COVID-19 pandemi döneminde hemşirelerin bilinçli farkındalık düzeyleri ile tükenmişlik ve işten ayrılma niyetleri arasında ilişki olup olmadığını, ayrıca bunların sosyo-demografik özelliklere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma 2-5 Şubat 2021 tarihleri arasında COVID-19 pandemi koşulları sebebiyle online platformlarda yürütülmüştür. Tanımlayıcı tipteki araştırmada örneklemi, Facebook'taki hemşire ve sağlık çalışanlarının yer aldığı platformlar, Facebook, Twitter, Instagram ve e-posta kaydı olan meslektaş grubundan ulaşılan 386 hemşire oluşturmaktadır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Tükenmişlik Ölçeği ve İşten Ayrılma Ölçeği olmak üzere dört farklı veri toplama aracıyla toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, betimsel veriler için frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma değerleri; verilerin karşılaştırılmasında bağımsız iki örneklem t-testi, ANOVA, LSD post hoc testi, Pearson Korelasyon Testi ve Regresyon analizi uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların yüzde 86,5'i kadın, yüzde 39,4'ü 25 yaş ve altı, yüzde 67,4'ü bekar, yüzde 69,9'u lisans mezunu, yüzde 29,5'inin meslekteki hizmet süresi 2-5 yıldır. Katılımcıların duygusal tükenmişlikleri "yüksek düzeyde", bilinçli farkındalıkları, kişisel başarı hisleri ve işten ayrılma niyetleri "orta düzeyde", duyarsızlaşmaları ise "düşük düzeyde" bulunmuştur. Toplam çalışma süresi 5 yıl ve az olanlarda ve 21 yıl ve üzeri olanlarda bilinçli farkındalık düzeyi düşüktür. Bilinçli farkındalık, duygusal tükenmedeki değişimin yaklaşık yüzde 14'ünü, duyarsızlaşmadaki değişimin yaklaşık yüzde 12'sini ve işten ayrılma niyetindeki değişimin yaklaşık yüzde 4'ünü açıklamaktadır. Sonuç: Hemşirelerde toplam çalışma süresi 5 yıl ve az olanlarda ve 21 yıl ve üzeri olanlarda bilinçli farkındalık düzeyi düşük, COVID-19 sürecinde algılanan iyi ruh hali ile bilinçli farkındalıkta artış birliktedir. Bilinçli farkındalığın artması duygusal tükenmişliği, duyarsızlaşmayı ve işten ayrılma niyetini azaltmakta ancak kişisel başarı hislerini etkilememektedir. Pandemi sürecinde hemşirelerin zorlu koşullar altında çalışmanın verdiği stres ve diğer nedenlerle olumsuz düzeylere gerileyen genel ruh sağlıklarını sürecin kalanında ve sonrasında düzenli olarak değerlendirmeye ve iyileştirmeye yönelik programlar düzenlenmesi, özellikle duygusal tükenmişliği önlemeye yönelik tedbirler alınması tavsiye edilebilir. Anahtar kelimeler: Bilinçli farkındalık, Koronavirüs, COVID-19, Hemşire, İşten ayrılma niyeti, Pandemi, Psikiyatri, Tükenmişlik.