COVID 19 pandemi sürecinde nöroşirürji yoğun bakım ünitesindeki hasta yakınlarının anksiyete düzeyi ile sosyal destekleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Bu çalışma COVİD-19 pandemi sürecinde nöroşirürji yoğun bakım ünitesindeki hasta yakınlarının anksiyete düzeyleri ile sosyal destekleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma tanımlayıcı ilişki arayıcı bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini, 02 Mayıs 2022- 23 Temmuz 2023 tarihleri arasında Adana Çukurova Üniversitesi Balcalı Hastanesi Nöroşirürji YBÜ'de yatarak tedavi gören 18 yaş ve üzeri hastaların yakınları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini, belirtilen tarihler arasında 48 saattir yatarak tedavi gören ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 250 hasta yakını oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu (KBF)", bireylerin anksiyete düzeylerini saptamak amacıyla "Beck Anksiyete Ölçeği" ve sosyal destek düzeylerini değerlendirmek amacıyla "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde YBÜ'deki hasta yakınlarının verilerinin normal dağılıma uygunluğunu saptamak amacıyla yapılan kontrolde Shapiro Wilk testi kullanılmıştır. Normal dağılıma uygun olan verilerde tanımlayıcı istatistik için ortalama standart sapma uymayan veriler için ise medyan ve quartil değerleri hesaplanmıştır. İki grup karşılaştırması için Mann Whitney U testi, ikiden fazla olan grupların karşılaştırılmasında Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Posthoc test olarak Conover testi kullanılmıştır. Ölçeklerin toplam ve alt boyutlarında iç tutarlılık katsayısı olarak Cronbach alpha değeri hesaplanmıştır. Bu çalışmada hasta yakınlarının %22,8'nin minimal düzeyde, %15,6'sının hafif düzeyde, %17,2'sinin orta düzeyde ve %44,4'nün ise ciddi düzeyde anksiyetesi olduğu belirlenmiştir. Kadın, hasta ile yakınlık derecesi ebeveyn ve eş olan, daha önce bir yakını YBÜ'nde yatmayan, ziyaret saatleri yeterli bulmayan, yeterli bilgi aldığını düşünmeyen hasta yakınlarının BAÖ median değerleri istatistiksel yönden anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Hasta yakınlarının yaşı, eğitim durumu ve hastası hakkında bilgi aldığı kişi ile BAÖ arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır. Hasta ile yakınlık derecesi kardeş ve eş olan, eğitim durumu lise olan, ziyaret saatleri yeterli bulmayan, sadece doktordan bilgi alan hasta yakınlarının ÇBASDÖ alt boyutları ve toplam puanı median değerleri istatistiksel yönden anlamlı daha düşük bulunmuştur. Hastası hakkında yeterli bilgi aldığını düşünme durumu ile ÇBASDÖ ve alt boyutları arasında anlamlılığın değişkenlik gösterdiği saptanmıştır. Hasta yakınlarının cinsiyeti, yaşı ve daha önce bir yakının YBÜ'de yatmış olma durumuyla ÇBASDÖ ile alt boyutları arasında anlamlı olarak bir fark olmadığı saptanmıştır. Bu çalışmada, ÇBASDÖ alt boyutları ve toplam puanı ile BAÖ toplam puanı arasında negatif yönlü, düşük şiddette ve anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda; YBÜ'deki hasta yakınlarına psikososyal yaklaşımda bulunan hemşirelerin müdahalelerinde daha fazla anksiyete deneyimleyen bireyleri göz önünde bulundurmaları, anksiyete ile baş etme yollarıyla ilgili eğitimler düzenlemeleri, anksiyetelerini azaltmak için ne tür sosyal desteğe ihtiyaç duyduğunu belirlemeleri, etraflarındaki kolay ulaşılabilir sosyal destek sistemlerini tanıtıcı ve bu sosyal destek sistemlerinden nasıl faydalanabileceği konusunda gerekli eğitimler düzenlemeleri önerilmektedir.