Deneysel over torsiyonu sonucunda oluşan histopatolojik hasar üzerine l citrullin'in antioksidan etkileri

AMAÇ: Over torsiyonu overin kendi etrafında dönmesi ve bazen de tuba uterina etrafında dönmesi olarak tanımlanmaktadır. Torsiyonla beraber over dokusuna giden kan akımı azalmakta ve bu sürecin uzaması devam etmesi durumunda overde iskemi ve nekroz oluşabilmektedir. Over torsiyonun cerrahi tedavisi torsiyone olmuş alanın detorsiyone edilmesidir. Reperfüzyona bağlı olarak over dokusunda oksijen radikallerinin oluşmasına bağlı olarak over dokusunda zarar meydana gelmektedir. Bu çalışmada radlarda over torsiyonunda erken dönemde kullanılabilecek L-citrullin'nin over dokusunda iskemik hasar üzerine etkilerini araştırdık. YÖNTEM: Çalışmada toplam 21 Sprague-Dawley türü (200-250gr) dişi radlar kullanılmıştır. Her biri 7 rad içeren kontrol, iskemi reperfüzyon (IR) (OI grubu) ve IR+ L-Sitrüllin (OL grubu) olmak üzere toplam 3 grup oluşturuldu. Çalışma grubuna 3saatlik iskemi sonrası reperfüzyondan 30 dk önce 200 mg/kg L citrüllin intraperitoneal olarak verilmiştir. Daha sonra ise çıkarılan over dokusundan histopatolojik değerlendirmeler yapılmış, alınan kan örneklerinde Total Thiol (TT), Native Thiol (NT), Disulfide (SS), SS/SH; %, Estradiol (E2) seviyeleri biyokimyasal olarak ölçülmüştür.3 Grup arasında değerlendirme Kruskall Wallis testi ile, iki grup arası karşılaştırmalar ise Mann Whitney U testi ile yapılmış ve P<0,05 anlamlı olarak kabul edilmiştir. BULGULAR: Over dokusundan yapılan histopatolojik incelemelerde İR grubunda belirgin foliküler dejenerasyon, hemoraji, vakuolizasyon, hücreler arası ödem inflamasyon ve vasküler staz izlendi. İR hasarı sırasında uygulanan citrüllin grubunda ise belirgin derecede folikül dejenerasyonunda hemoraji, vakuolizasyon, hücreler arası ödem ve vasküler stazda anlamlı düzeyde düzelme izlendi(P<0,05). Biyokimyasal açıdan değerlendirildiğinde Total tiyol düzeyleri açısından üç grup arasında anlamlı fark izlenmemiştir(P:0,130). Native Thiol (NT) düzeyleri kontrol grubunda anlamlı olarak diğer gruplardan fazla bulunmuş(P:0,026), OI ve OL grupları arasında NT açısından anlamlı fark saptanmamıştır(P:0,110). Disulfide (SS) düzeyleri kontrol grubunda anlamlı olarak diğer gruplardan daha düşük(P:0,002) olduğu halde, OI ve OL grupları arasında SS düzeyleri açısından anlamlı fark saptanmamıştır (P:0.142). Disülfide /Nativ Tiyol (SS/SH) oranı kontrol grubunda diğer iki gruptan anlamlı oranda daha düşük bulunmuş (P:0,002), OI ve OL grupları arasında ise anlamlı farklılık saptanmamıştır(P:0,749). Estradiol(E2) düzeyleri kontrol grubunda diğer iki gruptan anlamlı oranda yüksek bulunmuş(P:0,001), OI ve OL grupları arasında E2 düzeyleri açısından anlamlı farklılık saptanmamıştır(P:0.179). SONUÇ: L-citrüllin' in overyan iskemi sonrası oksidatif stres radikallerini azaltmadığı ancak histopatolojik olarak over dokusunda iyileştirici etkilerinin olduğu bulundu. İskemi ve reperfüzyon hasarını önlemede ve tedavi etmede koruyucu olarak kullanılabilir ancak üzerimde daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. ANAHTAR KELİMELER: İskemi reperfüzyon hasarı, L citrüllin, Over, Antioksidan