Deneysel periodontitisli ratlarda sistemik melatonin uygulamasının periodontitis ilişkili böbrek hasarı üzerine etkilerinin incelenmesi

Amaç: Bu hayvan çalışmasının iki temel amacı periodontitisin böbrek yapı ve fonksiyonları üzerine muhtemel etkileri ile sistemik melatonin uygulamasının terapötik etkinliğini kapsamlı olarak araştırmak idi. Materyal ve Metod: 24 erkek Sprague-Dawley ratı rastgele üç gruba ayrıldı: kontrol, deneysel periodontitis (Dp) ve Dp-Melatonin (Dp-Mel). Periodontitis, sağ-sol alt 1.molar dişlerin boyunlarına sub-paramarjinal pozisyonda 3.0 ipek sütur yerleştirilmesi ve süturun yerinde 5 hafta süre ile muhafazası yoluyla indüklendi. Hemen takiben intraperitoneal olarak melatonin ve taşıyıcı (Kontrol ve Ep grupları) uygulamaları (10 mg/vücut ağırlığı/gün, 14 gün) gerçekleştirildi. Ratların ötenazisini takiben mandibular ve böbrek doku örnekleri alındı. Periodontal kemik kaybı histolojik ve mikrobilgisayarlı tomografik kesitlerle ölçüldü. Sağ böbrekte histopatolojik ve immünohistokimyasal, sol böbrekte ise biyokimyasal (MDA, GSH, OSİ, TNF-α, IL-1β, MMP-8, MMP-9 ve KtD seviyeleri) değerlendirmeler yapıldı. Böbreklerin fonksiyonel durumu serum kreatinin, üre, sistatin C ve üre kreatinin düzeyleri ile analiz edildi. Bulgular: Melatonin ligatürle indüklenen periodontal kemik kaybını belirgin olarak sınırlandırdı (p<0,01). Periodontitisli ratların böbreklerinde belirgin olarak daha yüksek tespit edilen proinflamatuar sitokinler (TNF-α ve IL-1β), oksidatif stres (MDA ve OSİ) ve proteaz düzeylerini (MMP-8, MMP-9 ve KtD) ise baskıladığı tespit edildi (p<0,05). Bunun yanı sıra periodontitisle ilişkili histopatolojik bozulmalar ve apoptotik aktivite de Dp-Mel grubunda belirgin olarak daha düşük idi (p<0,05). Buna karşın, böbrek fonksiyonel belirteçlerinde Dp grubunda kontrol grubuna kıyasla hafif bir bozulma tespit edilmiş olup (p>0.05) melatoninin terapötik etkinliği ise sınırlı idi (p>0.05). Sonuç: Melatonin periodontitis ilişkili inflamatuar stres, apoptozis ve yapısal fakat fonksiyonel olmayan bozuklukları etkili bir şekilde sınırlandırabilmektedir. Anahtar Kelimeler: Böbrek, deneysel periodontitis, matrix metalloproteinaz, melatonin, oksidatif stres, periodontal-sistemik hastalık etkileşimleri