Doğrudan yabancı yatırımları etkileyen faktörler: Afganistan örneği

Bu çalışmada, doğrudan yabancı yatırımları etkileyen faktörler: Afganistan örneği çerçevesinde incelenmiştir. Çalışmada öncelikle yatırım kavramı ve doğrudan yabancı yatırım türleri açıklanmıştır. Literatürde genellikle gelişmekte olan ve gelişmemiş ülkelere doğru olan doğrudan yabancı yatırımları etkileyen faktörler çokça incelenmiştir. Bu çalışmada doğrudan yabancı yatırımı etkileyen değişkenler olarak Afganistan'ın toplam globalleşme endeksi, gayri safi yurt içi hâsılası, ithalat hacmi, ihracat hacmi ve döviz kuru (USD/AFN) alınmıştır. Analizler için 1991-2013 yılları arasındaki zaman serisi verileri kullanılmıştır. Ekonometrik yöntem, değişkenler ve sonuçlar ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Bu amaçla, öncelikle verilerin durağanlığı test edilmiş ve değişkenler arasında ilişkileri incelemek için korelasyon analizi kullanılmıştır. Ayrıca değişkenler arasındaki eşbütünleşme analizlerine bakılmıştır. Doğrudan yabancı yatırımları etkileyen faktörleri ortaya çıkarmak amacıyla geliştirilmiş olan 3 farklı regresyon modeli test edilmiştir. Bu regresyon sonuçlarına göre; toplam globalleşme, ithalat ve ihracat Afganistan'daki doğrudan yabancı yatırım üzerinde anlamlı ve pozitif, gayri safi yurt içi hâsıla ve döviz kurunda ise anlamlı ve negatif bir etkinin olduğu saptanmıştır.