Ebelik dayanıklılık modeline göre hazırlanan eğitimin ebelerin psikolojik dayanıklılığı ve stres düzeyleri üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma

EBELİK DAYANIKLILIK MODELİNE GÖRE HAZIRLANAN EĞİTİMİN EBELERİN PSİKOLOJİK DAYANIKLILIĞI ve STRES DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ: RANDOMİZE KONTROLLÜ ÇALIŞMA Ebrar HACIKÖYLÜ Amasya Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Ebelik Anabilim Dalı, Yüksek Lisans, Haziran/2024 Danışman: Doç. Dr. Duygu MURAT ÖZTÜRK Bu çalışma ile ebelik dayanıklılık modeline göre verilen eğitimin ebelerin dayanıklılıklarına ve stres düzeyine etkisini araştırmak amaçlanmaktadır. Ön test son test randomize kontrollü deneysel araştırma türünde olan bu araştırma 5 Ağustos 2023-1 Şubat 2024 tarihleri arasında Amasya ilinde çalışan ebelerle yürütülmüştür. 28 deney, 35 kontrol grubu olmak üzere 63 ebe ile çalışma tamamlanmıştır. Araştırma verileri, Kişisel Bilgi Formu, Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği ve Algılanan Stres Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Deney grubundaki ebelere ebelik dayanıklılık modeline dayanan 3 günlük yüz yüze bir eğitim verilmiştir. Çalışmaya katılan ebeler farklı sosyodemografik özelliklere ve çalışma koşullarına sahip olup Psikolojik Dayanıklılık Ölçek (PDÖ) toplam puanları incelendiğinde kontrol ve deney grubu ön testte sırasıyla; 122.69±14.73, 125.57±18.41, 2. testte sırasıyla; 125.83±13.25, 140.57±14.8, son testte ise sırasıyla; 120.43±12.9, 138.68±16.24 olarak bulunmuştur. Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) toplam puanları incelendiğinde kontrol ve deney grubu ön testte sırasıyla; 25.66±4.17, 23.43±8.61, 2. testte sırasıyla; 27±5.4, 23.18±7.94, son testte ise sırasıyla; 29.11±4.25, 19.54±7.59 olarak bulunmuştur. PDÖ ve ASÖ alt boyut puanlarının ise gruplara ve izlemlere göre farklılık gösterdiği saptanmıştır. Kontrol ve deney grubundaki psikolojik dayanıklılık puanlarının eğitim öncesinde birbirine yakın olduğu eğitim sonrasında yapılan 2. ve son testte farklılıklar olduğu, deney grubunun puanının kontrol grubundan yüksek olduğu saptanmıştır. ASÖ puanları ise eğitim öncesinde birbirine yakın olup eğitim sonrasında deney grubunun puanları azalırken kontrol grubunun puanlarının artmış olduğu saptanmıştır. Buna bağlı olarak ebelere verilen psikolojik dayanıklılık eğitimi ile ebelerin psikolojik dayanıklılıklarının artığı ve stres düzeylerinin azaldığı görülmektedir.Yapılan eğitim etkili bulunmuştur. Tüm bunlar doğrultusunda ebelerde psikolojik dayanıklılıkla ilgili eğitimlerin ve çalışmaların artırılması gerektiği önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Algılanan stres, Dayanıklılık modeli, Ebelik, Psikolojik dayanıklılık