
147
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Preeklampsi tanısı almış gebelerde klasik Türk müziği'nin stres ve uyku kalitesine etkisi : Randomiza kontrollü çalışma
Preeklampsi tanısı almış gebelerde Klasik Türk müziğinin stres ve uyku kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapılmış randomize kontrollü bir çalışmadır. Çalışma; Mayıs 2024 -Kasım 2024 tarihleri arasında Tarsus Devlet Hastanesine başvuran preeklampsi tanısı almış 124 (62 deney, 62 kontrol grubu) preeklampsili gebe ile yapılmıştır. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Algılanan Stres Ölçeği, Pittsburg Uyku Kalite İndeksi olmak üzere üç ayrı form kullanılarak toplanmıştır. Deney grubundaki gebelere önerilen 3 gün art arda günde bir defa en az 15 dakika gebelerin seçtiği önerilen Klasik Türk müziğinin (rehavi ya da nihavent türlerinden) biri uygulanmış, kontrol grubu ise rutin takip edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistik yöntemler, Student's t test, Mann-Whitney U testi, Paired samples t test, Wilcoxon testi gibi analize uygun testler kullanılmıştır. Çalışmamıza katılan deney ve kontrol grubundaki gebelerin sosyo-demografik ve obstetrik özellikler açısından benzer olduğu belirlenmiştir (p>0,05). Deney ve kontrol grubundaki katılımcıların ön testte algılanan deney grubu ön test algılanan stres puanının kontrol grubundan yüksek olduğu görülmüştür (p<0,05). Son test algılanan stres puanlarının gruplara göre anlamlı farklılık gösterdiği (p<0,05), kontrol grubu algılanan stres puanının deney grubundan yüksek olduğu belirlenmiştir. Yine, deney ve kontrol grubundaki katılımcıların ön test Pittsburg Uyku Kalite İndeksi toplam puan ve alt boyut puanlarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği (p>0,05), son test Pittsburg Uyku Kalite İndeksi toplam puanı ve alt boyut puanları (öznel (subjektif) uyku kalitesi, uyku süresi, uyku latansı, uyku bozukluğu, gündüz işlev bozukluğu dahil) anlamlı olarak düştüğü ve uyku kalitelerinin anlamlı olarak yükseldiği belirlenmiştir (p<0,05). Yalnızca ilaç kullanımı ve alışılmış uyku etkinliği alt boyutu üzerinde müziğin anlamlı etkisi bulunmamıştır. Deney grubu son test Pittsburg Uyku Kalite İndeksi ile son test algılanan stres arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü (r=0,371, p<0,01) bir ilişki olduğu gebelerin stresi arttıkça uyku kalitesinin azaldığı saptanmıştır. Kontrol grubunda ise herhangi bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Araştırma sonucunda; preeklampsi tanısı alan gebelere dinletilen Klasik Türk müziği gebelerin stresini azaltmakta, uyku kalitesini arttırmaktadır.
Plasentanın doğurtulma yönteminin kadınların doğum sonu ağrı, kanama ve konforuna etkisinin incelenmesi: Randomize kontrollü çalışma
Amaç: Plasentanın doğurtulma yönteminin kadınların doğum sonu ağrı, kanama ve konforuna etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma randomize kontrollü deneysel türdedir. Araştırma 15 Mart 2024- 15 Ocak 2025 tarihleri arasında Tarsus Devlet Hastanesi doğumhanesine başvuran 110 (55 deney, 55 kontrol) primipar gebeyle yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Visual Analog Skala, Doğum Sonu Konfor Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS for Windows 22 paket programında sayı, yüzdelik, en az ve en çok değer ile ortalama ve standart sapma, bağımsız-bağımlı gruplarda t testi, Mann Whitney U, Will Coxon analizi ve Ki-kare testi kullanılarak yapılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0.05 kabul edilmiştir. Bulgular: Deney ve kontrol grubundaki kadınların plasenta doğurtulmadan öncesi VAS ağrı ortalamaları ve plasenta doğurtulduktan sonrası VAS ağrı ortalamaları farkı istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0.05). Deney ve kontrol grubu arasında; doğum öncesi ölçülen hemoglobin düzeyi, hematokrit düzeyi, doğum sonu 6.saatte ölçülen hemoglobin düzeyi, hematokrit düzeyi, doğum öncesi ve sonrası hemoglobin ve hematokrit düzeylerinin azalmasının ortalamasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0.05). Deney ve kontrol grubu arasında şok indeksi, vital bulgular, ped takibi farkı istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0.05).Utersu tonusus her iki gruptada bütün ölçümlerde serttir. Deney ve kontrol grubu arasındaki Sosyo-kültürel Konfor ortalamaları farkı istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05), deney grubunun ortalaması daha yüksektir. Deney ve kontrol grubu arasındaki Fiziksel Konfor, Psikososyal Konfor alt boyut puanları ve Doğum Sonu Konfor Ölçeği toplam puan farkı istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0.05). Sonuç: Plasentanın doğurtulma şekli kadınların ağrı düzeylerini etkilememiştir. Her iki grubunda ağrı düzeyleri benzerdir. Plasentanın doğurtulma şekli kadınların kanama düzeylerini etkilememiştir. Her iki grupta da doğum sonu kanama meydana gelmemiştir. Plasentanın doğurtulma şekli kadınların hemoglobin düzeyi, hematokrit düzeyi, vital bulguları, şok indeksi ve değişen ped miktarını, uterus tonuslarını etkilememiştir. Plasentanın doğurtulma şekli kadınların genel doğum sonu konfor düzeyini etkilemezken, yalnızca plasentası karma yöntemle doğurtulan kadınların sosyokültürel konforları daha yüksek bulunmuştur.
Primipar gebelerin prenatal bağlanma düzeylerinin emzirme beklentileri ve emzirme öz yeterliliğine etkisi
Prenatal dönem fertilizasyondan doğumun başlangıcına kadar olan süreci kapsamaktadır. Bu süreçte anne ve fetüs birtakım gelişmelere adapte olmaya çalışır. Doğum sonrası süreçte anne-bebek bağlanmasının ve emzirmenin sürdürülmesi oldukça önemlidir. Araştırma, primipar gebelerin prenatal bağlanma düzeylerinin emzirme beklentileri ve emzirme öz yeterliliğine etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte yapılmıştır. Araştırma Nisan-Aralık 2024 tarihleri arasında Tarsus Devlet Hastanesi kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuran 370 primipar gebe ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Prenatal Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği (PEÖYÖ), Prenatal Bağlanma Ölçeği (PBÖ) ve Emzirme Beklentileri Ölçeği (EBÖ-A) kullanılmıştır. Veriler uygun istatistiksel paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Emzirme Beklenti Ölçeği toplam puan ortalaması 18,57±5,37, Prenatal Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği toplam puan ortalaması 82,96±7,58, Prenatal Bağlanma Ölçeği puan ortalaması 64,40±7,59 olarak bulunmuştur. Emzirme Beklenti ölçeği toplamı ile Prenatal Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği toplamı arasında negatif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Emzirme Beklenti Ölçeği toplamı ile Prenatal Bağlanma Ölçeği arasında negatif yönlü zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Prenatal Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği toplamı ile Prenatal Bağlanma Ölçeği arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Araştırma sonucunda; gebelerin emzirme öz yeterlilikleri ve bağlanma düzeyleri arttıkça emzirme beklentileri olumlu yönde artmaktadır. Anahtar kelimeler: ebe, emzirme, gebe, prenatal bağlanma, öz yeterlilik
Epizyotomi onarımı sırasında memeye uygulanan sıcak pedlerin süt miktarına, emzirme motivasyonuna ve yetersiz süt algısına etkisi
Bu çalışma, epizyotomi onarımı sırasında memeye uygulanan sıcak pedlerin süt miktarına, emzirme motivasyonu ve yetersiz süt algısı düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın türü randomize kontrollü müdahale çalışmasıdır. Çalışmanın evrenini Konya Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Doğumhane biriminde Ekim 2023-Haziran 2024 tarihleri arasında normal doğum yapmış, miad ve primipar gebeler oluşturmuştur (n=218). Araştırmada https://www.random.org/ sitesinden yararlanılarak randomizasyon sağlanmıştır. Araştırmacı tarafından literatür eşliğinde hazırlanan kadınların sosyodemografik ve obstetrik özelliklerini içeren 15 maddelik tanıtıcı bilgi formu ile doğum sonu süt sağma ve miktarı bilgi formu (müdahale grubuna 8, kontrol grubuna 6 soru), Primipar Emzirme Motivasyon Ölçeği ve Yetersiz Süt Algısı Ölçeği kullanılmıştır. Çalışma verileri anneler ile yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Verilerin analizinde kadınların tanımlayıcı ve obstetrik özelliklerinin karşılaştırılması için ki kare testi ve kadınların uygulama sonrası süt miktarı ve ölçek puanlarının karşılaştırılması için bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır. Çalışmaya katılım sağlayan müdahale grubunun yaş ortalaması 24,11±4,49 yıl, kontrol grubunun 22,88±3,28 yıldır. Epizyotomi onarım süresi (dk) müdahale grubunda ortalama 21,32±6,71, kontrol grubunda 26,06±7,40 ve kadınların süt sağmak miktarı (ml/cc) müdahale grubunda ortalama 4,09±2,12, kontrol grubunda 2,82±1,73'dir. Çalışmamızda müdahale grubunda emzirme motivasyon ölçeği alt boyutlarından emzirmeye verilen değer (p<0,001), öz-etkililik (p<0,001), ebe desteği puanı (p<0,001) kontrol grubundan daha yüksek, başarı beklentisi alt boyutunun ise daha düşük olduğu (p<0,001) saptanmıştır. Çalışmamızda ayrıca yetersiz süt algısı ölçeği puanı müdahale grubunda kontrol grubundan daha yüksek olarak saptanmıştır. Bu bulgu kontrol grubundaki kadınların yetersiz süt algısı düzeylerinin daha yüksek olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak epizyotomi onarımı sırasında memeye uygulanan sıcak pedlerin süt miktarına arttırıcı, emzirme motivasyonu ölçeği alt boyutlarından emzirmeye verilen değer, öz-etkililik ve ebe desteği puanını artırıcı, başarı beklentisi ve yetersiz süt algısı azaltıcı yönde etkilemektedir. Ebeler tarafından epizyotomi sırasında memelere uygulanan sıcak pedlerin, doğum sonu dönemde verilen bakımın kalitesini arttırarak emzirmeyi destekleyecek nonfarmokolojik uygulamaların kliniklerde kullanımının sağlanması açısından önemlidir. Anahtar Sözcükler: emzirme, epizyotomi, motivasyon, sıcak uygulama, süt miktarı.
Primipar kadınlara doğum eyleminde uygulanan perineal masaj ve iki aşamalı sıcak perineal kompresin perineal travma, perineal ağrı ve doğum memnuniyetine etkisi; randomize kontrollü çalışma
Bu çalışma primipar kadınlara doğum eyleminde uygulanan perineal masaj ve iki aşamalı sıcak perineal kompresin perineal travma, perineal ağrı ve doğum memnuniyetine etkisini araştırmak amacıyla yapılan randomize kontrollü bir çalışmadır. Çalışmanın örneklemini Mardin Eğitim ve Araştırma Hastanesi' ne başvuran 180 primipar gebe oluşturdu. Çalışma perineal masaj (n=60), iki aşamalı sıcak perineal kompres (n=60) ve kontrol grubu (n=60) olmak üzere üç gruptan oluştu. Gebeler gruplara randomize olarak atandı. Servikal dilatasyon 6 cm ve 10 cm olduğunda perineal masaj grubundaki gebelere 4-6 kez en az 5-10 dakika perine masajı, iki aşamalı sıcak perineal kompres grubunda ise 1 kez en az 15 dakika iki aşamalı olacak şekilde uygulandı. Kontrol grubundaki gebelere sadece rutin ebelik bakımları uygulandı. Araştırma verileri, Kişisel Bilgi Formu, Görsel Kıyaslama Ölçeği (GKÖ), Perineal Travma ve Kanama Takip Ölçüm Formu, Görsel Memnuniyet Skalası (GMS), Doğum Memnuniyet Ölçeği (DMÖ) aracılığıyla toplandı. Araştırmadan elde edilen verilerin değerlendirmesinde Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 20.0 paket programı kullanıldı. Verilerin analizinde Ki-Kare, Fisher's Exact, independent simple t testi, paired sample t testi, One Way ANOVA ve Tukey testi ile analiz edildi. Çalışmaya katılan kadınların yaş ortalaması 25,35±5,412, gebelik haftası ortalaması 38,70±1,200 idi. Perine masajı yapılan ve yapılmayan primipar kadınlarda perineal travma daha azdı (p<0,001), perineal ağrı daha düşüktü (p<0,001), doğum memnuniyetini daha yüksekti (p<0,001). İki aşamalı sıcak perineal kompres yapılan ve yapılmayan primipar kadınlarda perineal travma düşüktü (p<0,001), perineal ağrı düşüktü (p<0,001), doğum memnuniyeti daha yüksekti (p<0,001). Doğumda perine masajı ve iki aşamalı sıcak perineal kompres yapılan kadınlar arasında perineal travmada fark yoktu (p=0,509), perineal ağrıda fark vardı ve iki aşamalı sıcak perineal kompres grubunda ağrı skoru daha düşüktü (p<0,001). Doğumda perine masajı ve iki aşamalı sıcak perineal kompres yapılan kadınlar arasında doğum memnuniyetinde fark vardı ve iki aşamalı sıcak perineal kompres grubunun doğum memnuniyeti daha yüksekti (p<0,001). Çalışmanın sonucunda perineal masaj ve iki aşamalı sıcak perineal kompres uygulamalarının perineal travmayı ve perineal ağrıyı azalttığı, doğum memnuniyetini ise artırdığı saptandı (p<0,05). Bu sonuçlara dayanarak bu uygulamaların doğum eyleminde pozitif katkıları nedeni ile herhangi bir risk taşımayan gebelere güvenle uygulanabilir. Anahtar Kelimeler: doğum eylemi, doğum memnuniyeti, perineal masaj, perineal travma, sıcak perineal kompres
Primpar ve multipar annelerin destek ihtiyaçlarının emzirme öz yeterlilik algılarının ve maternal bağlanma düzeylerinin karşılaştırılması
Doğum sonu dönem, primipar ve multipar annelerin deneyimlerinin ve gereksinimlerinin farklılaştığı; algılanan sosyal destek düzeyi, emzirme öz-yeterlilik algısı ve maternal bağlanmanın ön plana çıktığı önemli bir süreçtir. Bu çalışma, annelerin destek ihtiyaçlarının, emzirme öz-yeterlilik algısı ve maternal bağlanma düzeyinin primipar ve multipar annelerde karşılaştırılmasını incelemek amacıyla tanımlayıcı ve karşılaştırmalı türde yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini Aralık 2024- Haziran 2025 tarihleri arasında bir tıp fakültesi hastanesinin çocuk polikliniklerine başvuran, 3-12 aylık bebeğe olan sahip 330 anneden oluşmuştur. Veriler Kişisel Bilgi Formu-Primipar Anneler , Kişisel Bilgi Formu-Multipar Anneler , Doğum Sonrası Destek Ölçeğinin "İhtiyacın Önemi " bölümü (DSDÖ), Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği-Kısa Form (EÖYÖ-KF) ve Maternal Bağlanma Ölçeği (MBÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS programı kullanılmıştır. Primipar annelerin toplam doğum sonrası destek puanları multipar annelere göre anlamlı düzeyde yüksekti (p<0.05). Primipar anneler özellikle bilgilendirme desteği ve karşılaştırma alt boyutlarında anlamlı düzeyde multipar annelere göre daha yüksek puan aldı (p<0.05). Emzirme öz-yeterlilik düzeyi ise multipar annelerde anlamlı biçimde daha yüksek idi (p<0.05). Primipar ve multipar annelerin maternal bağlanma düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0.05). Bu sonuçlar, doğum sonrası dönemde primipar annelerin daha fazla sosyal desteğe ihtiyaç duyduğunu, multipar annelerin ise emzirme konusunda daha yüksek öz-yeterliliğe sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler, doğum sonu dönemde ebelik hizmetlerinin primipar annelerin duygusal gereksinimlerini ve bilgi ihtiyaçlarını hedefleyecek biçimde yapılandırılmasının, annelik sürecine uyumu destekleyici bir rol üstlenebileceğini ortaya koymaktadır. Öte yandan, multipar annelerde emzirme sürecine ilişkin kazanılmış deneyimlerin ebe danışmanlığı aracılığıyla pekiştirilmesi, emzirme öz-yeterliliğinin devamlılığı açısından önem taşımaktadır.
Önlem kabul süreci modeline göre birinci basamakta servikal kanser taramasına katılımın incelenmesi
Serviks kanseri; görülme sıklığı, tedavi sürecindeki ekonomik yükü ve sebep olduğu kadın ölümleriyle tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de özelde kadını, genel çerçevede tüm toplumu ilgilendiren bir halk sağlığı problemidir. Aynı zamanda kanserleşme sürecinin uzun olması, etkin tarama testlerinin varlığı ile erken dönemde teşhis edilebilmesi ve tedavi şansının yüksek olması sebebiyle de diğer kanser türlerinden ayrılmaktadır. Ülkemizdeki serviks kanseri tarama programı ile halen %70'lik kapsayıcılık oranına ulaşılamamıştır. Bu çalışmanın amacı, önlem kabul süreci modeline göre birinci basamakta servikal kanser taramasına katılımın incelenmesidir. Kesitsel nitelikteki bu çalışma İstanbul Bahçelievler 3 Nolu Aile Sağlığı Merkezi'nde 21.08.2023-03.05.2024 tarihleri arasında toplam 389 kadının katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veriler yüz yüze görüşme yöntemi ile araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan Anket Formu, HPV ve Servikal Kanser Farkındalık Formu, Rahim Ağzı Kanseri ve Pap Smear Sağlık İnanç Modeli Ölçeği kullanılarak alınmıştır. Çalışma grubu yaş ortalaması 39,77±9,78 (19-66), evli (%89,7), üniversite mezunu (%36,3), gelir gider dağılımı eşit (%66,8), ortalama 1,93 (0-8) kez doğum yapmış, son beş yılı tek cinsel partnerle geçirmiş (%96,1) kadınlardan oluşmaktadır. Katılımcıların servikal kanser ve HPV bilgi puan ortalaması 3,67±4,16 (0,0-15,00) olarak bulunmuştur. Üniversite mezunu olan grubun taramaya katılmama oranı anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0,05). Katılımcıların bilgi düzeylerinin yetersiz olduğu, yaş azaldıkça ve eğitim seviyesi yükseldikçe bilgi düzeyinin arttığı ancak taramaya katılım oranının ve Önlem Kabul Süreci Modeli (ÖKSM) basamak düzeyinin azaldığı görülmüştür. ÖKSM basamak düzeyinin kadının yaşı arttıkça, evli, jinekolojik tedavi görmemiş, menopozda olan, taramaya katılan grupta anlamlı şekilde yükseldiği bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak sağlık profesyonellerinin servikal kanser taraması konusunda eğitim ve danışmanlık hizmetlerine daha fazla yer verilmesi, kadınların servikal kanser ve tarama programı hakkında bilgilendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Bu sayede farkındalık kazanan kadınların sağlıkları üzerindeki kontrollerini ellerine alarak bunu bir sağlık davranışı haline dönüştürebilecekleri düşünülmektedir.
Gebelikte ev içi kimyasallar ve kişisel bakım ürünlerinin kullanımını azaltmada motivasyonel görüşmenin etkinliği
Amaç: Gebelik döneminde ev içi kimyasallar ve kişisel bakım ürünleri kullanımını azaltmada motivasyonel görüşmenin etkisini incelemek. Gereç-Yöntem: Araştırma prospektif ön-test, son teste dayalı randomize kontrollü deneysel araştırma deseninde gerçekleştirildi. Çalışmaya örneklemi Mayıs-Aralık 2023 dönemi içinde Sağlık Bakanlığı İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü, Şile Devlet Hastanesi Kadın Doğum Polikliniklerine başvuran, araştırmaya katılmaya gönüllü ve çalışmaya alınma kriterlerine uygun olan 140 gebe ile başlandı. Kadınlar deney ve kontrol grubu olarak randomize edildi ve deney grubundaki kadınlara ev içi kimyasal ve kişisel bakım ürün kullanımını azaltmak için motivasyonel görüşme tekniklerine dayalı eğitim gerçekleştirildi. Ön test uygulamasından bir ay sonra son test uygulaması yapıldı. Son test uygulaması 130 kadın ile tamamlandı. Tüm katılımcılara Tanıtıcı Bilgi Formu, Ev İçi Kimyasallar ve Kişisel Bakım Ürünleri Kullanımını Değerlendirme Formu, Öz Etkililik Yeterlilik Ölçeği ve Endokrin Bozucular Tutum Ölçeği ön test ve son test olarak iki kez uygulandı. Çalışma NCT06380634 numarası ile ClinicalTrials.gov'a kaydedildi. Bulgular: Kişisel bakım ürün kullanımında azalmanın kategorik olarak en çok makyaj ürünlerinde, ev içi kimyasal ürün kullanımında azalmanın ise en çok pet şişede olduğu belirlendi. Çalışma katılımcılarının ÖEYÖ ön test toplam puan ortalaması deney grubunda 74,62±7,24 kontrol grubunda 76,84±8,47 iken, son test puan ortalamaları deney grubunda 85,05±4,82, kontrol grubunda 82,37±4,93 olarak bulundu. ÖEYÖ puan ortalamalarında gruplar arasında zamana göre ortalama puanların değişiminin istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (F=12,500, p=0,01; pη2=0,089). Deney grubunda yer alan katılımcıların ENBÖ ön test puan ortalaması 68,12±7,69 kontrol grubundakilerin 66,61±6,52; deney grubunda yer alan katılımcıların ENBÖ son test puan ortalaması 72,97±5,45, kontrol grubundakilerin 68,31±5,81 bulundu. ENBÖ puan ortalamalarında gruplar arasında zamana göre ortalama puanların değişiminin istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (F=13,069, p=0,00; pη2=0,093). Sonuç: Bu çalışmada gebelere uygulanan motivasyonel görüşmenin öz etkililiği artırmada, ev içi kimyasal ve kişisel bakım ürünleri kullanımını azaltmada orta düzeyde etkili olduğu belirlenmiştir.
Annelerin kırılgan bebek algısı ile taburculuğa hazır oluşluk ilişkisinin incelenmesi
Annelerin kırılgan bebek algısı ile hastaneden taburculuğa hazır oluşluk ilişkisinin incelenmesi amacı ile yapılan çalışma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı niteliktedir. Çalışmanın örneklemini doğum sonu servisinde yatan 303 anne oluşturdu. Çalışma verileri Tanıtıcı Bilgiler Form, Hastane Taburculuğu İçin Hazır Oluşluk Ölçeği ve Kırılgan Bebek Algısı Ölçeği ile elde edildi. Annelerin doğum şekline göre Taburculuğa Hazır Oluşluk ve Kırılgan Bebek Algısı puanları açısından fark bulunmadı (p>0,05). Annelerin yaşı arttıkça taburculuğa hazır olması artmaktadır (p<0,05). Tek çocuğu olan annelerin taburculuğa hazır oluşluğu birden çok çocuğu olan annelere göre düşük (p<0,05), kırılganlık algısının ise yüksek olduğu saptandı (p<0,05). Annelerin taburculuğa hazır oluşluğu artıkça kırılgan bebek algısının düştüğü belirlendi (p<0,000). Annelerin hastaneden taburculuğa hazır oluşluğunun kırılganlık algısı üzerinde pozitif yönde anlamlı etkiye sahip olduğu görüldü. Sonuç olarak; doğum sonrası annelerin taburculuğa hazırlanması kırılganlık algısını azaltmaktadır. Ebelerin doğum sonrası anneleri taburculuğa hazırlanmaya yönelik eğitimler verilmesi önerilebilir.
Farklı kültürlerde çift uyumu ve vajinal doğum öz yeterliliği ilişkisi
Gebelik süreci eş uyumunun kadının vajinal doğum yeterliliği dahil kadının kendini her konuda güçlü hissetmesinde önem kazandığı bir dönemdir. Başka bir ülkede göçmen olma ise yaşamının her alanında güvensizlikleri beraberinde getirme potansiyeline sahiptir. Bu çalışmanın amacı farklı kültürlerde çift uyumu ve vajinal doğum öz yeterlilik ilişkisini incelemektir. Kesitsel nitelikteki çalışma İstanbul Zeynep Kamil Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi'nde, 05.02.2023-05.05.2024 tarihleri arasında, 155 Türk, 155 çoğu Suriyeli (n=82), Afgan (n=14), Özbek (n=13), Türkmenistan (n=11) olmak üzere farklı toplumlardan toplam 310 gebe ile gerçekleştirilmiştir. Veriler yüz yüze görüşme yöntemiyle bireysel raporlandırmaya dayalı, literatür doğrultusunda hazırlanan görüşme formu ve yenilenmiş çift uyum ölçeği, vajinal doğum öz yeterlilik ölçeği ile alınmıştır. Araştırmaya katılan Türk gebelerin yaş ortalaması 28,5±5,48, yabancı uyruklu gebelerin ise 27,4±5,38 olduğu, türk grubu eşlerinin yaş ortalamsı 31,7±5,44 ve yabancı uyruklularda ise 32,7±6,51 olduğu, Türk katılımcıların %42,6'sının en çok lise mezunu olduğu aynı zamanda yabancı gruplarda da %36,8'inin en çok lise mezunu olduğu, eşlerinin de yine aynı şekilde iki grupta da en çık lise mezunu olduğu görülmüştür. Türk kadınların %56,82i ve yabancı uyruklu kadınların %43,2'si ilk gebelik sürecinde olduğu ve iki grubun da en çok sadece normal doğum yapmak istemekle beraber gebe okuluna gitmemiştir. Çift uyum puanı Türk uyruklu gebelerde 54,80±6,81, yabancı uyruklularda ise 54,50±4,96 olarak, Vajinal doğum öz yeterlilik puanında Türk uyruklu gebelerde 62,67±17,19, yabancı uyruklularda ise 60,70±13,85 olarak bulunmuştur. Buna göre toplam ölçek puanı ortalamaları ve vajinal öz yeterlilik ortalam değerleri Türk ve yabancı uyruklu gebeler arasında benzer dağılım aynı şekilde orta düzeyde bulunmuştur. Türk ve yabancı uyruklu gebelerin, eş yaşı, eğitim düzeyleri ve gelir durumu benzer dağılım gösterirken (p>0,05), evlilik yaşı ve gebelik haftası Türklerde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05), yaşayan çocuk sayısı ve gebelik sayısı yabancı uyruklu gebelerde yüksektir (p<0,05). Çalışma bulguları ebe ve hemşirelerin Türk ve yabancı uyruklu gebelerin bakım sürecinde kültürel ve sosyal özelliklerinin dikkate alınmasını, babalar dahil çift uyumu ve eş desteğinin desteklenmesi amacıyla hamile eğitim programlarına dahil edilmesininin anne adayının vajinal doğum öz yeterliliğinin desteklenmesine katkı sağlamada önemini göstermektedir. Konuyla ilgili yeterli düzeyde çalışmanın olmaması nedeniyle çalışma bulguları bundan sonraki çalışmalara katkıda bulunacaktır.
Cinsel ilgi ve uyarılma bozukluğu olan kadınlarda çevrimiçi kişilerarası ilişkiler temelli psikoeğitimin cinsel ilgi ve uyarılmayı artırmadaki etkinliği
Amaç: Bu araştırma, cinsel ilgi ve uyarılma bozukluğu olan kadınlara verilen çevrimiçi kişilerarası ilişkiler temelli psikoeğitimin cinsel ilgi ve uyarılma düzeyi üzerindeki etkisinin sınanması amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Randomize kontrollü deneysel araştırma tipinde olan bu çalışma, Ocak 2025-Mayıs 2025 tarihleri arasında deney (n=31) ve bekleme grubunda (n=30) yer alan toplam 61 kadın ile yürütüldü. Deney grubunda olan kadınlara çevrimiçi geliştirilen bir uygulama aracılığıyla (www.cinselakademi.com) sekiz haftalık kişilerarası ilişkiler temelli psikoeğitim uygulandı. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Kadın Cinsel Fonksiyon İndeksi (FSFI), Cinsel İlgi ve İstek Envanteri- Kadın (SIDI-F), Kadın Cinsel Sıkıntı Ölçeği-Revize (FSDS-R) ve Kişilerarası İlişkiler Boyutları Ölçeği (KİBÖ) kullanıldı. Uygulamanın kullanılabilirliği ise Sistem Kullanılabilirlik Ölçeği (SUS-TR) ile ölçüldü. Her iki grup, psikoeğitim öncesinde, psikoeğitim tamamlandıktan hemen sonra ve dördüncü hafta izleminde olmak üzere üç farklı zaman noktasında değerlendirildi. Bulgular: Deney ve bekleme grubundaki kadınların bireysel özellikleri, FSFI, SIDI-F, FSDS, KİBÖ ön test puanlarının benzerlik gösterdiği saptandı. Psikoeğitim sonrası deney grubu ile bekleme grubundaki kadınların son test ve izlem testi puanları karşılaştırıldığında, FSFI, SIDI-F ve KİBÖ puanlarının daha yüksek, FSDS puanlarının ise daha düşük olduğu ve aralarındaki farkların istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0,005). Etki büyüklükleri incelendiğinde, kişilerarası ilişkiler temelli psikoeğitimin FSFI, SIDI-F ve FSDS toplam puanlarındaki değişimlerde büyük etkisi olduğu saptandı. Deney grubundaki kadınların SUS-TR toplam puanı ortalaması 93,00±6,47 olarak bulundu. Sonuç: Kişilerarası ilişkiler temelli psikoeğitimin, kadınların cinsel ilgi ve uyarılma düzeylerini artırmada, cinsel sıkıntıyı azaltmada ve kişilerarası ilişkilerini olumlu yönde geliştirmede etkili ve uygulanabilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Postpartum döneme uyumun kadınların cinsel yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi
Amaç: Araştırma; kadınların postpartum döneme uyum sağlarken cinsel yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin incelenmesi amacıyla kesitsel olarak planlanmıştır. Metod: Araştırma kapsamını İzmir Bornova Naldöken Aile Sağlığı Merkezi' ne bağlı bölgede yaşayan, postpartum 3-12 aylık dönemde doğum sonu cinsel yaşamı başlamış ve devam eden, bebeği yaşayan, araştırmaya katılmaya gönüllü olan 108 kadın oluşturmuştur. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen kadınların sosyo-demografik ve obstetrik özelliklerini tanımlayan Kadınların Bireysel Özelliklerini Tanıtan Soru Formu, Postpartum Kendini Değerlendirme Ölçeği (PKDÖ) ve Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeği (CYKÖ) - Kadın Formu kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Veriler değerlendirilirken istatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for Social Sciences) programı kullanılmıştır. İstatistiksel değerlendirmeler p<0,05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan kadınların yaş ortalamaları 29,2±5,6 (min: 19 max: 40)'dir. Kadınların %30,6'sı üniversite mezunu iken, %74.1'i gelir getiren bir işte çalışmamaktadır. İlk gebelik yaşı ortalamaları 24,31±4,76 (min:16 max:37), gebelik sayısı ortalaması 2,16±1,18 (min:1 max:8)'dir. Son gebeliğin %77,8'i planlı iken, %61.1'i sezaryen ile gerçekleşmiştir. Kadınların bulundukları postpartum ay ortalaması 5,63±2,67 (min:3 max:12)'dır ve %89,8'i bebeğini emzirmektedir. Kadınların postpartum dönemde cinsel ilişkiye başladıkları ay ortalaması 2.28±0,80 (min:0 max:6)'dır ve %17,6'sı doğumdan sonra cinsel ilişkiye başladığında sorun yaşadığını belirtmiştir. Araştırmaya katılan kadınların CYKÖ puan ortalaması 77,18±21,48 ortancası 84,44 [5,56-100]'dür. PKDÖ puan ortalaması ise 147,28±36,62 ortancası 140 [91-283]olarak saptanmıştır. PKDÖ boyutlarında kadınların aldıkları puan ortalamaları değerlendirildiğinde; eşler arasındaki ilişkinin kalitesi ortalaması 21,93±7,32, partnerlerin bebek bakımına katılıma bakışları alt boyutu ortalaması 20,7±8,15, doğum deneyiminden memnuniyet alt boyutu ortalaması 17,07±5,32, hayatın devamından hoşnut olma alt boyutu ortalaması 22,16±7,02, annelik görevleriyle başa çıkmada güce güvenme alt boyutu ortalaması 25,3±6,45, annelik ve yeni doğan bakımından memnunluk alt boyutu puan ortalaması 20,01±6,56 ve aile ve arkadaşların annelik için desteği puan ortalaması 20,11±5,57 olarak elde edilmiştir. Kadınların PKDÖ toplam puanı, alt ölçek 1-2-4-7 ile sürekli değişkenlerden ilk gebelik yaşı arasında negatif zayıf bir korelasyon olduğu bulgusu elde edilmiştir (p<0,05). Kadınların ilk gebelik yaşı arttıkça PKDÖ puanı anlamlı olarak azalmakta, CYKÖ puanı ise artmaktadır. Ayrıca şehirde yaşayan, eğitim seviyesi üniversite+yüksek lisans olan, gelir düzeyi yüksek, akraba evliliği yapmamış kadınların PKDÖ puanı anlamlı şekilde düşük iken eğitim seviyesi yüksek, sosyal güvencesi olan, çekirdek tipte ailesi olan, emzirme sürecinde ve doğum sonrasında cinsel ilişkiye başlamada sorun yaşamayan kadınların CYKÖ puanı anlamlı şekilde yüksektir. Bu sonuç, bu kadınların postpartum döneme uyumlarının ve cinsel yaşam kalitelerinin daha iyi olduğunu göstermektedir. İki ölçek toplam puanları arasındaki ilişki korelasyon ile değerlendirildiğinde r=-0,608 (p<0,001) negatif anlamlı bir korelasyon elde edilmiştir. Kadınların PKDÖ puanı düştükçe (postpartum döneme uyumları arttıkça), CYKÖ puanları artmaktadır. Sonuç ve Öneriler: Araştırma sonucunda postpartum döneme uyumun kadınların cinsel yaşam kalitesini olumlu yönde etkilediği saptanmıştır. Bu sonuç doğrultusunda postpartum süreçte gerek lohusa gerekse yenidoğan izlemlerini gerçekleştirerek kadınlara en yakın sağlık meslek üyesi olan ebelerin postpartum döneme uyumu ve cinsel yaşamı değerlendirmeleri önem taşımaktadır. Ebelerin postpartum döneme özgü cinsel danışmanlık verebilmeleri için gerekli hizmet içi eğitimler düzenlenerek bu konudaki bilgi ve becerilerinin geliştirilmesi yanı sıra lohusalara ve eşlerine/partnerlerine verilecek eğitimlerin broşürler ile desteklenmesi önerilebilir. Anahtar kelimeler: Postpartum dönem; kendini değerlendirme; cinsellik; yaşam kalitesi
Osteoporoz farkındalık ölçeğinin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması
Amaç: Bu araştırma, osteoporoza yönelik farkındalığı değerlendirmek üzere EUYSON Choi ve arkadaşları tarafından 2008 yılında geliştirilen "Osteoporoz Farkındalık Ölçeği (Osteoporosis Awareness Scale) Türkçe Formunun geçerlik ve güvenirliğini belirlemektir. Yöntem: Bu çalışmanın örneklemini İzmir İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde yer alan İzmir ili Karşıyaka ilçesine bağlı birinci basamak sağlık hizmeti veren birimlerde, (Toplum Sağlığı ve Aile Sağlığı Merkezleri), görevli olan ve çalışmaya katılmayı kabul eden sağlık çalışanları oluşturmuştur (n=346). Veriler 25.03.2019-31.05.2019 tarihleri arasında toplanmıştır. Ölçeğin kapsam (içerik) geçerliği, 5 uzmanın görüşüne başvurularak değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde sayı-yüzde, t testi, korelasyon analizi, Cronbach alfa güvenirlik katsayısı ve faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular: Ölçeğin tamamının Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı 0.94; beş alt boyutun Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı 0.86, 0.82, 0.88, 0.88, 0.85'dir. Madde-toplam puan korelasyonları ise 0.497 ile 0.739 arasında değer almaktadırlar (p<0.001). Ölçeğin kararlılığı değerlendirmek için dört hafta ara ile yapılan test-tekrar test uygulamasının puan ortalamaları arasında fark bulunmamıştır (p>.05). Açıklayıcı Faktör Analizi ile ölçeğin, toplam varyansın %66.16'sını açıkladığı saptanmıştır. Maddelerin faktör yükleri 0.50 ile 0.82 arasında olup, Doğrulayıcı Faktör Analizi ile ölçeğin faktör yüklerinin 0.64 ile 0.82 arasında ve Cmın/df= 3.384, GFI=0.85, NFI=0.83, CFI=0.88, RMSA'nın = 0.08 olduğu saptanmıştır. Açıklayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizlerinin sonuçları verilerin model ile uyumlu olduğu ve beş faktörlü yapıyı doğruladığını göstermektedir. Sonuç: Sonuçlar, Osteoporoz Farkındalık Ölçeğinin Türkçe geçerliği ve güvenirliğinin yüksek olduğunu ve yapılacak araştırmalarda kullanılabileceğini göstermektedir. Anahtar kelimeler: Osteoporoz; Farkındalık; Geçerlik ve Güvenirlik
Anne emzirme değerlendirme ölçeği'nin Türkçe psikometrik özellikleri
Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı; annelerin emzirmeyle ilgili düşüncelerini belirlemeye yönelik Anne Emzirme Değerlendirme Ölçeği'nin Türk toplumuna uyarlanmasıdır. Yöntem: Bu çalışmanın örneklemini Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk hastanesinde bir-dört aylık bebeklerini çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine muayeneye getiren ve araştırmaya katılmayı kabul eden 200 anne oluşturmuştur. Veriler 12.11.2018 / 12.02.2019 tarihleri arasındaEge Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk hastanesinde toplanmıştır. Ölçeğin içerik/kapsam geçerliliği, ebelik ve ölçek alanlarından dört uzmanın görüşü ışığında değerlendirilmiştir. Verilerin analizi sayı-yüzde, korelasyon analizi, t testi, faktör analizi ve Cronbach Alfa(α) güvenirlik katsayısı yöntemleri ile yapılmıştır. Bulgular: Ölçek sorularının tamamının Cronbach Alfa (α) güvenirlilik katsayı değeri .88; üç alt boyutunun Cronbach Alfa (α) güvenirlilik katsayı değerleri .82;.80;.86 'dır. Madde-toplam puan analizi korelasyonları ise.361-.544 değerleri arasında yer almaktadırlar (p <.001). Ölçeğin zamana göre değişmezliğini saptamak amacıyla 4 hafta ara verilerek uygulanan test- tekrar test ölçüm sonuçlarından elde edilen puan ortalamaları arasında anlamlı fark saptanmamıştır (p> .05). Açımlayıcı faktör analizi ölçeğin, toplam varyansın %57,69'unu açıkladığını göstermektedir ve ölçeğe ait maddelerinin faktör yükleri .36 ile .88 arasında yer almaktadır. Doğrulayıcı faktör analizinde ise ölçeğin faktör yükleri .42-.74 arasındadır ve NFI, GFI, CFI, NNFI'nın> .90, RMSA'nın <.080 olduğu saptanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliğiyle ilişkili faktör analizi yapıldığında sonuçlar verilerin model ile uyumlu olduğu tespit edilmiş, üç alt boyutlu yapıyı doğruladığını, her bir alt boyut yer alan maddelerin ait oldukları faktörü yeterli olarak tanımladığı, ölçeğin madde ve alt boyutlarının ölçek ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Sonuç: Yapılan analizler ve değerlendirmeler sonucu Anne Emzirme Değerlendirme Ölçeği'nin geçerlilik ve güvenilirliliği yüksek anlamlı bulunmuştur. Bu analizler ışığındapsikometrik özellikleri çalışılan ölçeğin Türk toplumuna yapılacak araştırmalarda kullanılabilirliğigösterilmiştir. Anahtar kelimeler: Emzirme; Anne Sütü, Bebek; Geçerlilik ve Güvenilirlik
0-6 yaş istismar ve ihmalin tanılanmasında ebelere verilen eğitimin etkinliğinin değerlendirilmesi
Amaç: Bu çalışma, ebelerin 0-6 yaş çocuk istismarını ve ihmalini tanılamaları ve gereken önlemleri alabilmeleri için verilen eğitimin etkinliğinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Çalışma, 15 Ocak 2019-22 Şubat 2019 tarihleri arasında, İzmir İl Sağlık Müdürlüğü Bornova ilçesinde Aile Sağlığı Merkezlerinde çalışan ebelerle yapılan eğitsel müdahale tipinde bir araştırmadır. Araştırmada örneklem seçimi yapılmamış, tüm evrene ulaşmak planlanmış, 73 ebe araştırmaya katılmayı kabul etmiştir. Ebelere tanımlayıcı ve sosyo-demografik bilgileri içeren bir anket formu (Ek 2) ile Ön Test- Son Test (Ek 3) uygulanmış ve "0-6 Yaş İstismar Ve İhmali" Eğitim Sunumu (Ek 4) yapılmıştır. Veriler SPSS 16.0 programında kodlanarak analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler (sayı, yüzde, ortalama, ortanca, standart sapma, minimum ve maksimum değerler), çapraz tablo, ki kare testi, Kolmogorov-Smirnov testi, Wilcoxon testi Mann-Whitney testi Kruskal-Wallis testi ve Sperman korelasyon analizleri yapılmıştır. Güven aralığı %95 (p=0.05) olarak belirlenmiştir. Bulgular: İzmir Bornova'da T.C.Sağlık Bakanlığına bağlı ASM ve TSM'lerde ortalama 9.14±7.869 yıldır (min=1-max=38) görev yapan, yaş ortalaması 39.78±8.162 (min=20-max=57) olan ve ortalama 225.11±107.651 (min=81-max=653) çocuğa hizmet vermiş olan ebelerin katıldığı çalışmada, ebelerin istismar veya ihmalle karşılaşma durumları %19.2 olarak belirlenmiştir. Araştırmaya katılan ebelerin; 20 fiziksel, 13 duygusal, 1 cinsel istismar, 5 de ihmal şüphesi olmak üzere toplam 39 vakadan şüphelendikleri fakat çalışmanın yapıldığı zamana kadar sadece 3 bildirimin yapılmış olduğu saptanmıştır. Ebelerin %56.2'si konuya ait yeterli kanıt olmaması gerekçesi ile bildirim yapmadığını, %89.0'u bir ebenin çocuk istismar ve ihmalini tanılayabileceğini, %91.89'u kanunlara göre ebelerin çocuk istismar ve ihmalini bildirmek zorunda olduklarını ve %43.8'i eksik bilgilerini tamamlamak amacıyla S.B.'nın bu konuda standart eğitimler planlaması gerektiğini belirtmiştir. Ebelerin 0-6 yaş istismar ve ihmali tanılama ve bildirme ile ilgili bilgi düzeylerini ölçmek için verilen eğitimden önce uygulanan ön testten 65.92±8.33 puan (min:48-max:88), son testten 77.92±9.82 puan (min:52-max:92) aldıkları ve istatistiksel olarak yapılan Wilcoxon analizinde öntest ile sontest arasındaki puan farkının anlamlı olduğu (p<0.05) saptanmıştır. Sonuç: Ebelerin hizmet verdikleri önemli bir popülasyonu oluşturan çocuklar, gelişimsel dönem özellikleri nedeniyle istismar ve ihmale oldukça açıktırlar. Sağlık profesyonelleri de dahil olmak üzere, istismar ve ihmalin tanılanması, şüphelenilmesi ve bildiriminin yapılmasını etkileyen başta bilgi düzeyi (nasıl, nereye vb bildirim) olmak üzere çok çeşitli faktörler bulunmaktadır. Çalışmamızda ebelerin 0-6 yaş istismar ve ihmali tanılama ve bildirme ile ilgili bilgi düzeylerini ölçmek için verdiğimiz eğitimden önce ve sonra ebelerin aldıkları puan farkının anlamlı olması (p<0.05) verilen eğitimin etkinliğini ortaya koymaktadır. Ebeler istismar ve ihmal vakalarını tanılayabilir, kurumlar arası işbirlikleri ile düzenlenecek eğitim programları sayesinde eksik bilgilerini en aza indirilebilirler. Böylece gelişmiş ülkelerde olduğu gibi çocuk istismarı ve ihmali konusunda ortak bir değerlendirme ve müdahale ağı kurulmasında öncü rol oynayabilirler. Anahtar Kelimeler; çocuk; istismarı ve ihmali; çocuğa kötü muamele; ebelik
Selye'nin stres kuramı kapsamında gebelere dinletilen müziğin maternal fetal ve neonatal sonuçlara etkisinin incelenmesi
Amaç: Bu araştırma, Selye'nin Stres Kuramı kapsamında gebelere dinletilen müziğin, maternal, fetal ve neonatal sonuçlarının incelenmesi amacıyla yapılmış, randomize kontrollü, tek körleme, deneysel bir araştırmadır. Yöntem: Araştırma kapsamına 02.10.2017-13.04.2018 tarihleri arasında Balıkesir Atatürk Devlet Hastanesi Kadın Hastalıkları Doğum Polikliniği'ne başvuran ve araştırma kriterlerine uyan 36. gebelik haftasındaki (50 müdahale, 50 kontrol) kadınlar alınmıştır. Çalışmada kadınlara Tanıtıcı Özellikler Bilgi Formu, Görsel Kıyaslama Ölçeği, Durumluk Kaygı Ölçeği, Süreklilik Kaygı Ölçeği ve Maternal Bağlanma Ölçeği formları kullanılmış ve 36., 37. ve 38. gebelik haftalarında Nonstress testi uygulanmıştır. Test sırasında müdahale grubuna müzik dinletilmiş, kontrol grubuna rutin bakım verilmiştir. Nonstress Test uygulamaları öncesi ve sonrasında grupların yaşamsal bulguları, Görsel Kıyaslama Ölçeği ile kaygı, Durumluk ve Süreklilik Kaygı Ölçeği puan ortalamaları ve Nonstress Test bulguları değerlendirilmiştir. Travayda pupil dilatasyon, doğum sonu dönemde Durumluk Kaygı Ölçeği ve Maternal Bağlanma Ölçeği puan ortalamaları değerlendirilmiştir. Bulgular: Durumluk Kaygı Ölçeği ortalamaları açısından 36. 37. 38. gebelik haftalarındaki her üç uygulama sonunda, müdahale grubunun ortalaması kontrol grubuna ve uygulama öncesi döneme göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur. Kontrol grubunun birinci ve üçüncü uygulama sonundaki Durumluk Kaygı Ölçeği ortalamasındaki artış anlamlı bulunmuştur. Süreklilik Kaygı Ölçeği ortalamaları müdahale grubunda 38. haftada, 36. haftadaki ortalamalarına ve kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur. Müdahale grubunun uygulama sonrasındaki Görsel Kıyaslama Ölçeği değerlerindeki azalmanın, her üç uygulamada da istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı olduğu, kontrol grubunda, her üç dönemde de anlamlı değişim olmadığı görülmüştür. Yaşamsal bulguların değerlendirilmesinde, Nonstress Test uygulaması sonrasında (sistolik ve diyastolik kan basıncı, kalp atım hızı, solunum ve oksijen saturasyonu) bulgularında müdahale grubunun lehinde istatistiksel açıdan anlamlı sonuçlar elde edilmiş, vücut sıcaklığı değişimleri açısından müdahale ve kontrol grubu lehinde bir sonuç tespit edilmemiştir. NST bulguları değerlendirmelerinde, bazal fetal kalp atım hızı bulguları açısından gruplar arasında anlamlı farklılık bulunmazken, akselerasyon, fetal hareket sayısı ortalamaları, müdahale grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. İlk iki uygulamada reaktivite bulguları müdahale grubunda anlamlı derecede yüksek bulunmuş, üçüncü uygulamada gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Doğum sonu Durumluk Kaygı Ölçeği ve Maternal bağlanma ölçeği puan ortalamaları gruplar arasında tüm uygulamalarda anlamlı farklılık göstermemiştir. Sonuç: Çalışma sonucunda gebelere dinletilen müziğin kaygı düzeyini azalttığı, Nonstress Test bulguları ve yaşamsal bulgular üzerinde olumlu etkilerinin olduğu gözlenmiştir. Bu sonuçlardan yola çıkarak; ebelerin ve hemşirelerin, obstetrik ve jinekolojik sağlık bakım uygulamalarında müziği kullanması önerilebilir.
Ebelerin yeterlik ve yetkinliklerinin değerlendirilmesi: Nitel bir araştırma
Amaç: Bu araştırma ebelerin yeterlik/yeterlilik ve yetkinliklerini nitel bir araştırma ile değerlendirmek amacıyla yapıldı. Yöntem: Araştırmanın veri toplama aşamasında görüşme ve gözlem yönteminin kullanıldığı, iki aşamalı niteliksel bir çalışmadır. Araştırma Ekim 2018-Haziran 2019 tarihleri arasında, T.C. Sağlık Bakanlığı Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Doğum ve Çocuk Acil Kampüsü'nde yapıldı. Veri toplamanın birinci aşamasında görüşme, ikinci aşamasında gözlem yöntemi uygulandır. Araştırmanın evreni, doğum salonunda çalışan 24 ebedir ve birinci aşamanın örneklemini 18 ebe, ikinci aşamanın örneklemini ise aynı ebelerin 14'ü oluşturdu. Birinci aşamada, ebelere "Ebe Tanıtım ve Görüşme Formu'nda" yer alan yarı yapılandırılmış sorular sorularak ses kaydı yapıldı (04-12 Ekim 2018). İkinci aşamada, "Ebelerin Yetkinlik Alanlarını Değerlendirme Formu" ve "Doğum Eyleminde Kullanılan Teknolojiyi Değerlendirme Formu" kullanılarak, her bir ebe beş gebe takibini gerçekleştirene kadar gözlendi (02 Ocak-14 Haziran 2019). Birinci aşamada MAXQDA 2018 Nitel Veri Analiz programı kullanılarak, betimsel ve içerik analizi yapıldı. İkinci aşamanın analizinde, "Ebelerin Yetkinlik Alanlarını Değerlendirme Formu" ile ebelerin yetkinlik alanları değerlendirildi,, her ebenin takip ettiği beş gebenin gözlemi excel tablosuna yazılarak, her tema, kategori ve alt kategoriler için toplam 165 puan üzerinden değerlendirme yapıldı ve her bir alt kategori 1 puan olarak hesaplandı. "Doğum Eyleminde Kullanılan Teknolojiyi Değerlendirme Formu" ile doğum eylemi süresince kullanılan teknoloji değerlendirildi, yetkinlik alanı ve kategoriye göre yapılan uygulamalar, her ebenin takip ettiği beş gebenin gözlemi excel tablosuna yazılarak hesaplandı ve her ebe yaptığı uygulamadan her bir gebe için bir, toplamda beş gebe için beş uygulama üzerinden değerlendirildi. Bulgular: Sekiz ebenin 30 yaş ve üzerinde, bir ebenin yüksek lisans, sekiz ebenin lisans, bir ebenin ön lisans ve sekiz ebenin lise mezunu olduğu, altı ebenin ebelik eğitimi dışında eğitim aldığı, altı ebenin 16 yıl ve üzerinde meslekte ve sekiz ebenin 6-8 aydır doğumhanede çalıştığı belirlendi. Nitel verilerin analizi sonucu 9 tema, 27 kategori, 61 kod ve bu kodlara ait toplam 503 kod sayısı oluşturuldu. Ebelerin, ebelikte yeterlilik kavramını uygun şekilde tanımladıkları, yetkinlik kavramını tanımlamada, kendi yetkinliklerinin farkında olma ve uygulamada kullanma açısından yeterli tanımlama yapmadıkları, yetkinlik alanlarına dair açıklamalarının ICM ve EUÇEP'in belirlediği yetkinlik alanlarıyla orantılı olduğu belirlendi. Eğitime, tecrübeye bağlı yeterlilik ve yeterli hissettiklerinde mesleki doyum ve özgüven kazanacakları, doğum eyleminde yüksek teknoloji olarak elektronik fetal monitörizasyonu, düşük teknoloji olarak indüksiyon için dosiflow kullandıkları belirlendi. Sonuç: Ebelerin, ebelikte yetkinlik kavramını tanımlamada, kendi yetkinliklerinin farkında olma ve yetkinliklerini uygulamada kullanma konusunda yeterli açıklama yapmadıkları, yetkinlik alanlarına dair açıklamalarında araştırma ve toplum sağlığı hizmetlerinin yer almadığı belirlendi. Teknolojinin zayıflattığı yetkinlikler temasında ebelerin belirttiği iletişim engeli, kadından uzaklaşma, başka işlerle ilgilenme gibi düşünceleri ile uygulamada gösterdikleri davranışların birbiriyle paralellik gösterdiği belirlendi.
Vajinal doğum yapmış annelere uygulanan ayak masajının doğum sonu konfor ve ağrı düzeyine etkisi
Doğumdan sonra 6 hafta süren, anne, bebek ve aile açısından uyumun sağlandığı karmaşık ve yeni döneme "doğum sonu dönem" denir. Bu dönemde, her ne kadar şikayetler az olsa da, anne genellikle ağrı hissetmektedir. Farklı nonfarmakolojik teknikler uygulayan ebelerin ağrı kontrolünde ve ağrının hafifletilmesinde önemli rolleri vardır. Bu tekniklerden birisi de ayak masajdır. Bu araştırmada; vajinal doğum yapmış annelere doğum sonu dönemde uygulanan ayak masajının, annenin doğum sonu konforu ve ağrı durumu değerlendirilip buna bağlı olarak analjezik ilaç alma gereksinimi üzerine etkisi değerlendirilmiştir. Veriler 01.07.2017 – 31.08.2017 tarihleri arasında toplanmış ve toplam 66 anne (Çalışma grubu:33 kişi, kontrol grubu:33 kişi) ile araştırma tamamlanmıştır. Gruplar arasındaki birey sayısını dengede tutabilmek için sabit olasılıklı randomizasyon yöntemlerinden "blok randomizasyon" yöntemi kullanılmıştır. Blok randomizasyon yönteminde grupların birbirinden etkilenmemesi için veriler araştırmaya dahil edilme kriterleri dikkate alınarak birer hafta aralıklarla toplanmıştır. Annelerin sosyodemografik ve obstetrik özelliklerine göre dağılımlarında her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamış, her iki grubun benzer olduğu saptanmıştır (p>0.05). Doğum Sonu Konfor Ölçeği (DSKÖ) puan ortalamaları incelendiğinde, çalışma grubu annelerinin ilk ayak masajı uygulaması öncesi ölçek puan ortalaması ile son ayak masajı uygulaması sonrası ölçek puan ortalaması arasında anlamlı bir artış olduğu (p< 0.001), kontrol grubu annelerin ilk DSKÖ puan ortalaması ile son DSKÖ puan ortalaması arasında anlamlı bir düşüş olduğu (p = 0.003) saptanmıştır. Ayrıca, çalışma ve kontrol grubu arasında ilk ölçek puan ortalamalarında anlamlı fark saptanmamışken (p=0.490), son ölçek puan ortalamalarında anlamlı fark saptanmıştır (p<0.001). Çalışma grubunda yer alan annelerin ayak masajı ilk uygulama öncesi ve sonrası ağrı şiddeti ile kontrol grubunda yer alan annelerin ağrı şiddeti karşılaştırıldığında, çalışma grubunda yer alan annelerin ayak masajı uygulaması öncesi (0. dakika), uygulamanın hemen (20. dakika) ve 30 dakika sonrasında (50. dakika) Görsel Analog Ölçeği (GAÖ) puan ortalamalarının anlamlı olarak azaldığı (p < 0.001), kontrol grubunda yer alan annelere ise aynı sürelerde uygulanan GAÖ puan ortalamaları arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark olmadığı görülmüştür (p= 0.606). Çalışma grubunda yer alan annelerin ayak masajı ikinci uygulaması öncesi ve sonrası ağrı şiddeti ile kontrol grubunda yer alan annelerin ağrı şiddeti karşılaştırıldığında, ilk uygulama ile benzer sonuçların olduğu saptanmıştır. Ancak, kontrol grubunda yer alan annelerde aynı sürelerde uygulanan GAÖ puan ortalamaları arasında da istatistiksel açıdan anlamlı fark saptanmıştır (p=0.011). Çalışma grubu ile karşılaştırıldığında farkın yok denecek kadar az olduğu görünmektedir. Çalışma grubunda yer alan annelerin doğumdan sonra taburcu olana kadar aldığı analjezik ilaç sayısı ve kontrol grubunda yer alan annelerin aldığı analjezik ilaç sayısı değerlendirildiğinde, çalışma grubunda yer alan annelerin kontrol grubunda yer alan annelerden daha az sayıda analjezik ilaç aldıkları görünmektedir (p<0.001). Sonuç olarak; annelere uygulanan nonfarmakolojik yöntemlerin etkisinin daha uzun süre devam edebilmesi için devamlılığın sağlanmasının önemli olduğu ve doğum sonu dönemde uygulanan ayak masajının annelerin konfor ve ağrı düzeyleri üzerinde olumlu etkisinin olduğu, böylelikle gereksiz ilaç kullanımının ortadan kalkabileceği düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Ağrı, doğum sonu dönem, ebelik, konfor, masaj
Algılanan doğum ağrısı, doğum memnuniyeti ve neonatal sonuçlar üzerine doğum dansının etkisi
Bu araştırma, algılanan doğum ağrısı, doğum memnuniyeti ve neonatal sonuçlar üzerine doğum dansının etkilerini belirlemek amacıyla 1 Nisan 2017- 31 Ekim 2017 tarihleri arasında Sağlık Bakanlığı'na bağlı İzmir Urla Devlet Hastanesi'nde gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamına; riskli olmayan ve çalışmaya katılmayı kabul eden gebeler alınmıştır. Veriler; Dansı Uygulayıcı Ebe Grubu (DUEG-40 gebe), Dansı Uygulayıcı Eş/Partner Grubu (DUPG-40 gebe) ve Kontrol Grubu (KG-80 gebe) olmak üzere üç grup şeklinde, doğum eyleminin aktif fazında toplanmıştır. DUEG'ndaki gebeler doğum salonunda görevli, gebeyi takip eden ebe ile; DUPG'ndaki gebeler ise eş/partnerleri ile aktif faz boyunca dans etmiştir. Dans; gebenin elleri partnerinin (ebe ya da eş) boynunda, başı partnerinin omzuna dayalı, meditasyon müziği eşliğinde, sağa ve sola sallanma şeklinde uygulanmıştır. Dans süresince, partner bu sallanma hareketine eşlik etmiş ve aynı zamanda gebenin sakrum bölgesine masaj yapmıştır. Doğum dansı uygulanmadan önce (vajinal dilatasyon 4 cm.) ve doğum dansı uygulandıktan sonra (vajinal dilatasyon 9 cm.) algılanan doğum ağrısı Görsel Kıyaslama Ölçeği (Visual Analog Skala=VAS) kullanılarak ölçülmüştür. Doğum sonrası dönemde yenidoğanın birinci, beşinci ve onuncu dakika apgar skorları ve oksijen saturasyon düzeyleri ölçülerek kaydedilmiştir. Kadınların doğum memnuniyetini değerlendirmek amacıyla doğum sonu birinci saatte Mackey Doğum Memnuniyet Ölçeği uygulanmıştır. KG'na ise sadece hastanedeki rutin uygulamalar yapılmış, veriler dans grubunda belirtildiği şekilde toplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; araştırmaya dâhil edilen gebelerin yaş ortalaması 27.13±4.09 (min=18-max=37)'dur. DUE grubundaki gebelerin dans süre ortalaması DUP grubu ile benzer bulunmuştur. Dans grubundaki gebelerin VAS 1 ve VAS 2 puan ortalamaları KG'na oranla anlamlı derecede düşük bulunmuştur. Yenidoğana ilişkin veriler incelendiğinde dans grubunun (DUP ve DUE) yenidoğanlarının beşinci ve onuncu dakika apgar skoru KG'na oranla anlamlı derecede yüksektir. Yenidoğanların oksijen saturasyon düzeylerine bakıldığında ise; dans grubunda KG'na oranla birinci, beşinci ve onuncu dakika oksijen saturasyon düzeyleri anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Dans grubundaki kadınların doğum sonu birinci saatte değerlendirilen doğumdan memnuniyet düzeyi alt boyut puanı ve toplam ölçek puan değerleri KG'ndaki kadınlara oranla anlamlı derecede yüksektir. Çalışma sonucunda; intrapartum dönemde eş veya ebe ile birlikte yapılan doğum dansının doğum ağrısı, doğum memnuniyeti ve neonatal sonuçlar üzerinde olumlu etkisi bulunduğunu göstermiştir. Doğum ağrısının etkili yönetimi için intrapartum dönemde kadına verilen bakıma gebenin ailesi de dâhil edilmeli; ebe-gebe ve aile işbirliği içerisinde hareket etmelidir. Anahtar Kelimeler: Dans, doğum, ağrı, memnuniyet, neonatal sonuçlar
Gebelikte uygulanan pelvik taban egzersizlerinin postpartum stres inkontinansa ve yaşam kalitesine etkisi
Gebelik sırasında üriner sistemde anatomik ve fizyolojik pek çok değişiklik meydana gelir. Üriner inkontinansın oluşmasında gebelik ve doğum ile ilgili faktörler; terme ulaşan gebelik sayısı, parite, doğum şekli, doğum komplikasyonları, epizyotomi/yırtık varlığı, bebeğin doğum ağırlığı, doğumdan sonra miksiyon ile ilgili problemlerin önemli rolü vardır. Bu çalışma; gebelikte yapılan pelvik taban kas egzersizlerinin doğum sonu dönemde pelvik taban kas gücüne, stres inkontinansa ve yaşam kalitesine etkisini değerlendirmek amacıyla planlanmıştır. Araştırma Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Ürojinekoloji Polikliniği'nde 01 Ekim 2014 ve 31 Mayıs 2016 tarihleri arsında yapılmıştır. Araştırmaya 14 kontrol, 18 çalışma grubu olmak üzere toplam 32 gebe dahil edilmiştir. Tüm kadınların primipar, 20-30 haftalar arasında gebe olması ve vajinal doğum yapması çalışmaya dahil edilmede en önemli kriterleri oluşturmuştur. Veriler; kadınların sosyo-demografik ve tanımlatıcı bilgilerini içeren anket formu yanı sıra, Incontinence Impact Qestionnaire (IIQ-7) ve Urogenital Distress Inventory (UDI-6) ölçekleri kullanılarak, Biofeedback (BF) cihazı, elektromyelografi (EMG) probu, perineometre ve dijital muayene (Modifiye Oxford Skalası) ile kas gücü ölçümleri yapılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 16.0 paket programı kullanılarak sayı, yüzde, Bağımsız T Testi, Mann Whitney U Testi, Wilcoxon Sıralı İşaretler Testi, ve Ki Kare Testi uygulanmıştır. Çalışma ve kontrol grubundaki kadınların gebelikteki Modifiye Oxford Skalasına göre pelvik taban kas gücü dağılımları incelendiğinde en yüksek oranda %31.2'sinin (n:10) 1 kas gücü seviyesine ve %28.1'inin (n: 9) 2 kas gücü seviyesine, sahip oldukları saptanmıştır. Çalışma ve kontrol gruplarının kas gücü değerlendirildiğinde; egzersiz alan kadınlar ile egzersiz almayan kadınların kas gücü arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. UDI-6 ve IIQ-7 toplam ölçek puanları incelendiğinde; çalışma ve kontrol grupları arasında gebelikte ve doğum sonu ikinci ayda istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar pelvik taban kas egzersizlerinin gebelikte ve lohusalıkta tüm kadınlara pelvik taban kas egzersizleri öğretilmesinin faydalı olduğunu göstermiştir. Pelvik taban kas egzersizlerinin gebelikte ve doğum sonu uzun dönemde etkinliğini incelemek adına daha büyük örneklem sayısı ve daha uzun dönem takipli araştırmalar yapılmasının yararlı olacağı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Pelvik taban kas egzersizleri; üriner inkontinans; gebelik; postpartum
Annelerin doğumdan memnuniyetine ve doğum eyleminde destekleyici bakımına etki eden faktörlerin incelenmesi
ANNELERİN DOĞUMDAN MEMNUNİYETİNE VE DOĞUM EYLEMİNDE DESTEKLEYİCİ BAKIMINA ETKİ EDEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ Bu çalışma ile annelerin doğumdan memnuniyetine ve doğum eyleminde destekleyici bakımına etki eden faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın veri toplama aşamasında literatür taraması ve önceden yapılmış çalışmalar incelenerek oluşturulan anket soruları, Normal Doğumda Anne Memnuniyetini Değerlendirme Ölçeği ve Doğumda Hemşirelik Desteği Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini bir üniversite hastanesinde vajinal doğum yapmış 352 anne oluşturmuştur. Araştırma bulgularına göre; annelerin % 71.9'unun 20-34 yaş grubunda ve %33.5'inin primipar olduğu saptanmıştır. Annelerin Normal Doğumda Anne Memnuniyetini Değerlendirme Ölçeği toplam puanı 153.15±15.29 olup, annelerin %64.2'sinin doğumlarında verilen destekten memnun oldukları belirlenmiştir. Ayrıca, annelerin Doğumda Hemşirelik Desteği Ölçeği toplam puanı 65.69±8.66 olarak saptanmıştır. Doğumda Hemşirelik Desteği Ölçeği ile Normal Doğumda Anne Memnuniyetini Değerlendirme Ölçeği arasında yapılan korelasyonda pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.05) Yaş, gebelik sayısı, doğum sayısı ve Hemşirelik Desteği Ölçeği toplam puanı ile annelerin doğumdan memnuniyet durumları arasında anlamlı ilişki vardır. Annelerin doğumdan memnuniyet düzeyleri bu değişkenlerden etkilenmektedir. Sonuç olarak; Annelerin doğum eyleminde aldıkları doğum desteği arttıkça doğumdan memnuniyet düzeylerinin arttığı belirlenmiştir. Bu nedenle doğum eylemi sırasında bakım ve desteklerin arttırılması ve doğumda memnuniyete etki eden diğer faktörlerin belirleneceği başka araştırmaların da yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Doğum; Doğumda Destekleyici Bakım; Ebelik Bakımı; Doğum Memnuniyeti.
Madde kullanım bozukluğu olan kadınlarda doğum olgusu ile ilgili travmatik algıya psikoeğitimin etkisi
Amaç: Madde kullanım bozukluğu olan kadınlarda, doğum ile ilgili olası travmatik algıyı değerlendirmek ve psikoeğitimin, bu algıya etkisini incelemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, müdahale (n=30) ve kontrol grubu (n=30) olmak üzere toplam 60 madde kullanım bozukluğu olan kadın hasta ile yürütülmüştür. Müdahale grubuna, Travmatik Doğum Algısı Psikoeğitim Programı uygulanmıştır. Veriler, müdahale öncesi ve müdahale sonrası toplanmıştır. Verilerin karşılaştırılmasında Ki Kare, bağımlı ve bağımsız gruplarda T Testi, Wilcoxon Analizi kullanılmıştır. Bulgular: Müdahale ve kontrol grubunda yer alan kadınların; sosyodemoğrafik özellikleri, travmatik yaşantılar ölçeği ile karşılaştırıldığında aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildir (P>0.05). Müdahale ve kontrol grubunda yer alan kadınların, Travmatik Yaşantılar Ölçeğinin alt gruplarının toplam sıklık, yaş ve etki puan ortalamaları ile Travmatik Doğum Algısı Ölçeği arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Müdahale grubunda, Travmatik Doğum Algısı Ölçeğinin ön test - son test puanları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Sonuç: Travmatik doğum algısına ilişkin psikoeğitim, madde kullanım bozukluğu olan kadınlarda, doğum ile ilgili travmatik algıyı azaltmada etkili bir psikoeğitim modelidir. Ayrıca, bu eğitim travmatik doğum algısını azaltmada anlamlı ve güçlüdür. Farklı kadın gruplarına yönelik girişimlerde eklenerek, farklı kadın gruplarının eğitiminde kullanılması önerilir. Anahtar Kelimeler: Travmatik doğum algısı; kadın; madde kullanım bozukluğu.
İnfertilite tedavisi alan kadınlarda algılanan sosyal destek ile stres ve stresle başa çıkma durumları arasındaki ilişki
Bu araştırma, infertilite tedavisi alan kadınlarda algılanan sosyal destek ile stres ve stresle başa çıkma durumları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmış olup, kesitsel tasarımdadır. Araştırma evrenini, Elazığ ili Fırat Üniversitesi Hastanesi Tüp Bebek Ünitesi'nde 1 Şubat-1 Haziran 2022 tarihleri arasında başvuran ve bu merkezde tedavisi devam eden kadınlar oluşturmaktadır. Araştırma örneklemi evreni bilinmeyen örneklem hesabı formülü ile belirlenen 384 infertil kadın oluşturdu. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından "Kadına Yönelik Veri Toplama Formu", "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği", "Algılanan Stres Ölçeği'' ve "Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği" kullanılarak toplandı. Veriler, SPSS 22 paket programı kullanılarak değerlendirildi. Tanımlayıcı istatistikler için frekans, yüzde değerleri, ortalama, standart sapma, kullanıldı. Veriler, iki grup arasındaki karşılaştırmalar için Bağımsız örneklemler için t-testi (Independent sample t-test) ve ikiden fazla homojen grubun ortalamalarını karşılaştırmak için tek yönlü ANOVA testi (One-way ANOVA) kullanılarak analiz edildi. ANOVA testi sonuçlarına göre ortalamalar arasında anlamlı fark bulunan değişkenlerdeki anlamlılığın hangi gruptan kaynaklandığını bulmak için Scheffe post hoc testi kullanıldı. Anlamlılık düzeyi, p<0.05 olarak alındı. İnfetilite tedavisi alan kadınların algıladıkları stres arttıkça algıladıkları toplam sosyal destek, aile, arkadaş ve özel insan desteğinin azaldığı saptandı. İnfertilite tedavisi alan kadınların yetersiz özyeterlik algıları arttıkça algıladıkları toplam sosyal destek, aile ve arkadaş desteğinin azaldığı saptandı. Katılımcıların stres/rahatsızlık algıları arttıkça algıladıkları toplam sosyal destek, aile, arkadaş ve özel insan desteğinin azaldığı saptandı. Katılımcıların iyimser yaklaşım başa çıkma tarzını kullandıkça, algıladıkları toplam sosyal destek ve özel insan desteğinin arttığı saptandı. Katılımcıların kendine güvenli yaklaşım ve çaresiz başa çıkma tarzlarını kullandıkça, algıladıkları toplam sosyal destek, aile, arkadaş ve özel insan desteğinin arttığı saptandı. Katılımcıların boyun eğici yaklaşım başa çıkma tarzını kullandıkça, algıladıkları aile desteğinin azaldığı saptandı. Katılımcıların sosyal desteğe başvurma yaklaşımı başa çıkma tarzını kullandıkça, algıladıkları toplam sosyal destek, aile, arkadaş ve özel insan desteğinin arttığı saptandı. Katılımcıların iyimser yaklaşım başa çıkma tarzını kullandıkça, algıladıkları toplam stres ve stres/rahatsızlık algılarının azaldığı saptandı. Katılımcıların kendine güvenli yaklaşım ve sosyal desteğe başvurma yaklaşımlarını kullandıkça, algıladıkları toplam stres, yetersiz özyeterlik algısı ve stres/rahatsızlık algılarının azaldığı saptandı. Katılımcıların çaresiz yaklaşımı başa çıkma tarzını kullandıkça algıladıkları toplam stres, yetersiz özyeterlik algısı ve stres/rahatsızlık algılarının da arttığı saptandı. Çiftlere infertilitenin tanı ve tedavi sürecinde, ihtiyaçlarına yönelik kanıt temelli ebelik bakımı sunulması önemlidir. İnfertilite tedavisi alan kadınlara danışmanlık verilerek, danışmanlık programı içerisinde kadınların stresle başa çıkma stratejilerini arttıracak konulara yer verilmelidir.
Babaların emzirmeye ilişkin tutum ve katılımlarının primipar adölesan annelerin emzirme öz yeterliliği ile ilişkisi
Amaç: Araştırma, babaların emzirmeye ilişkin tutum ve katılımlarının, primipar adölesan annelerde emzirme öz yeterliliği ile ilişkisini değerlendirmek amacı ile yapılan kesitsel analitik bir çalışmadır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, 01 Nisan 2022-30 Haziran 2022 tarihleri arasında Türkiye'nin Güney Doğu Anadolu Bölgesinde bir kamu hastanesinin pediatri polikliniğine başvuran 128 primipar adölesan anne ve bu annelerin eşleri olmak üzere toplam 256 katılımcı ile yürütülmüştür. Araştırma verileri; Baba Bilgi Formu, Anne Bilgi Formu, Babaların Emzirmeye İlişkin Tutumları Ölçeği, Babaların Emzirme Sürecine Katılımları Ölçeği ve Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği kullanılarak adölesan anne ve eşleri ile mahremiyetin sağlandığı bir ortamda yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Verilerin analizinde t-testi, ANOVA testi, post-hoc testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan adölesan annelerin %58.6'sının ortaokul mezunu olduğu, %57'sinin geniş ailede, %46.1'in köyde yaşadığı belirlenmiştir. Araştırmaya katılan tüm adölesan annelerin evli olduğu ve %64.1'inin resmi nikâhının olduğu belirlenmiştir. Adölesan gebelerin eşlerinin %46.9'u 23-27 yaşları arasında %50.8'i lise mezunu ve %86.7'si gelir getiren bir işte çalışmaktadır. Baba Emzirme Tutumu Ölçeği puan ortalaması 47.50(SD=10.01) olarak saptanmıştır ve babaların emzirme tutumlarının negatif olduğu belirlenmiştir. Aynı şekilde Baba Emzirme Katılım Ölçeği puan ortalaması 47.20( SD=11.40) olarak bulunmuştur. Bu değer babaların emzirmeye katılımının zayıf olduğunu göstermektedir. Sonuç: Çalışma sonuçlarına göre babaların, emzirme tutum ve emzirmeye katılımı, primipar adölesan annelerin emzirme öz yeterliliğini arttırmaktadır. Bu nedenle emzirmeye, babanın da katılımının desteklenmesi önemlidir.
Ebelik bölümü öğrencilerinde çocukluk çağı travmaları ve aktarılan psikolojik travmaların travmatik doğum algısı ile ilişkisi
Bu araştırma, ebelik bölümü öğrencilerinde çocukluk çağı travmaları ve aktarılan psikolojik travmaların, travmatik doğum algısı ile ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu araştırmanın verileri Aralık 2022- Mayıs 2023 tarihleri arasında Türkiye'nin yedi bölgesinde, Yüksek Öğretim Kurumuna bağlı üniversitelerin ebelik bölümlerinden toplanmıştır. Araştırmada küme örnekleme yöntemi kullanılmış ve araştırmaya 1062 kişi alınmıştır. Araştırmanın verileri sosyodemografik bilgileri içeren "Kişisel Bilgi Formu", çocukluk çağı travmaları değerlendiren "Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (ÇÇTÖ), aktarılan travmaları değerlendiren "Aktarılan Travma Ölçeği" ve travmatik doğum algısını değerlendiren "Travmatik Doğum Algısı Ölçeği (TDAÖ)" aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANOVA analizleri, Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada katılımcıların çoğunluğunun orta gelir düzeyinde çekirdek aile tipine sahip oldukları görülmüştür. Katılımcılar çoğunlukla vajinal doğumla doğmuşlardır ve ortalama 3.13 kardeşe sahiptirler. Katılımcıların çoğunun en uzun yaşadıkları yerleşim yeri şehirdir, anne ve babalarının eğitim düzeyleri sırasıyla ilkokul ve lise ya da daha üzeridir. Aynı zamanda, katılımcıların çoğunluğunun ne kendi yaşantılarında ne de çekirdek ve geniş ailelerinde travmatik bir deneyimi yaşamadıkları da belirlenmiştir. Öğrencilerin ÇÇTÖ, APTÖ ve TDAÖ'den aldıkları toplam puan ortalamaları sırasıyla 49.43±23.26, 50.80±10.30 ve 61.01±23.35 olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin %62.9'unda orta düzey ve üzerinde TDA olduğu ve TDA'nda okunulan bölgenin ve annenin eğitim düzeyinin etkili olduğu belirlenmiştir (p<.05). TDA ile ÇÇTÖ toplam puan ve tüm alt boyutları arasında pozitif korelasyon, APTÖ toplam puan ve duygu-davranış düzenleme, geçmiş aile travmaları alt boyutu arasında pozitif korelasyon olduğu belirlenirken, aile işlevselliği alt boyutu arasında korelasyon olmadığı belirlenmiştir (p<.05, p>.05). Sonuç olarak, ebelik bölümü öğrencilerinin TDA'larında çocukluk çağı travmalarının ve aktarılan psikolojik travmaların etkili olduğu belirlenmiştir. Bu doğrultuda ebelik bölümü öğrencilerinin eğitim süreçlerinde, kendi travmalarına yönelik öz-farkındalıklarını geliştirmelerini ve psikolojik sağlamlıklarını arttırmayı amaçlayan eğitim içeriğinin müfredata entegre edilmesi, travma semptomlarına yönelik profesyonel destek alabilmesi için işbirliği yapılması ve yönlendirilmesi önerilebilir.
Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde çalışan ebe ve hemşirelere yönelik travma bilgisi içeren bakım eğitim programının oluşturulması ve etkinliğinin değerlendirilmesi
Ebe/hemşireler yenidoğan yoğun bakım ünitesinde (YYBÜ) yenidoğan ile doğrudan temas halindedir. Dolayısıyla yenidoğan için travmatik bir deneyim olan ünitede TBB (Travma Bilgisi İçeren Bakım) sunmak için iyi konumdadırlar. Ancak ebe/hemşirelerin bu konuda yeterli bilgiye sahip olmadıkları ve bu nedenle uygulamaya karşı özgüvensiz oldukları belirtilmektedir. Bu araştırma, YYBÜ'de TBB eğitim programını oluşturmak ve etkinliğini değerlendirmek amacıyla bilgi, tutum ve beceri değişikliğini değerlendirmek amacıyla ön test- son test ve izlem testi kullanılarak yarı deneysel araştırma olarak yapılmıştır. Araştırmanın verileri 14-21 Ocak 2023 tarihleri arasında online platformda toplanmıştır. Eğitim programı araştırmacılar tarafından yapılandırılmış olup, çevrimiçi online platformda üç oturumda ve toplam 12 saatte gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak tanıtıcı bilgi formu ve bilgi, beceri ve tutumlarını değerlendirmeye yönelik ön -test, son-test ve izlem-testi kullanılmıştır. Araştırmaya 270 ebe/hemşire başvuru yapmış, 177 kişi ön testi uygulayarak eğitime katılmış, 146 kişi eğitim sonrası son teste katılmış ve 137 kişi TBB uygulamalarını yapıp izlem testi yaparak tüm sürece dahil olmuştur. Nicel verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistikler, tek faktörlü tekrarlanan ölçümlerde ANOVA ve Cochran Q testi, nitel verilerin analizinde ise içerik ve tematik analiz kullanılmıştır. Katılımcıların ön-test, son test ve izlem testte bilgi ve beceriye yönelik puan ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı (p<.05), tutuma yönelik puan ortalamalarının ise eğitim sonrası ile karşılaştırıldığında uygulama sonrasında anlamlı düzeyde azaldığı belirlenmiştir. Katılımcıların eğitime yönelik görüşleri değerlendirildiğinde, TBB eğitimine ihtiyaç duydukları ve yenidoğan hemşire/ebelerinin bu eğitimi almalarını istediklerini belirlenmiştir. Eğitim sonrası TBB uygulama becerilerinin geliştiğini ve yenidoğana psikolojik bakımı da içeren bütüncül bakım sunabildiklerini belirtmişlerdir. Eğitimin ebe/hemşirelerin YYBÜ'de TBB sunumunun önemine yönelik farkındalıklarının arttığı ve uygulama sürecinde engelleri kaldırmaya yönelik eylem planı yapabildikleri saptanmıştır. YYBÜ'de çalışan ebe/hemşirelerin yenidoğan, ebeveynler ve kendileri için travmalarını tanılama, tedavi ve rehabilitasyon süreçlerinde aktif rol ve sorumluluk almaları önerilmektedir. Ayrıca katılımcıların eğitime olan ihtiyaçlarının belirlenmesi ve TBB kültürünün oluşturulması, gereksinim temelli yeni eğitim programlarının geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması önerilmektedir.
İnfertilite tedavisi gören kadınların depresyon düzeyleri ile evlilik uyumları arasındaki ilişki
Bu çalışmanın amacı, infertilite tedavisi gören kadınlarda depresyon, evlilik uyumu arasındaki ilişkiyi ve depresyon, evlilik uyumunun sosyodemografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Çalışma, Nisan 2015-Temmuz 2015 tarihleri arasında, İstanbul'da Anadolu yakasında özel bir hastanenin tüp bebek kliniğinde ve İstnabul'da Avrupa yakasında özel bir tüp bebek merkezinde infertilite tedavisi gören gönüllü kadınlara (n=228) sosyodemografik kişisel bilgileri içeren Sosyodemografik Anket Formu, Beck Depresyon Ölçeği ve Evlilik Uyum Ölçeği uygulanarak yapıldı. Verilerin analizinde SPSS 21.0 programından yararlanıldı. Kadınların depresyon düzeyleri ile evlilik uyumları arasında anlamlı (p< 0,000), r= -0,656 düzeyinde ve ters yönlü ilişki olduğu saptandı. Çalışmaya katılan kadınların Beck Depresyon Ölçeği puan ortalaması 10,38 + 9,66; Evlilik Uyum Ölçeği toplam puan ortalaması ise 46,17 + 10,74 olarak bulundu. Sonuç olarak infertilitenin kadınları psikolojik olarak negatif yönde etkilediği ve bu durumun, kadınların evliliklerindeki uyumu etkilediği görüldü. Bu bağlamda infertil hastalara tedavi olanağı sağlayan kurum ve kuruluşlarda, infertilite tedavisi sürecinde kadınların yaşadığı depresyon düzeyini belirleyen çalışmalar yapılması ve sonuca göre gerekli olduğu düşünülen hastalara psikolojik olarak uzman yardımı verilmesi önerilebilir. Burada ebe ve hemşirelere düşen rolün önemi büyüktür. Kadınların evlilik uyumlarını ve psikolojik durumlarını desteklemeye yönelik girişimlerde bulunulması önerilebilir.
Doğum eylemini gerçekleştiren annelerin ve doğuma eşlik eden babaların kaygı düzeyleri
Anne ve babalar gebelik döneminden başlayarak doğum ve bakım süreçlerinde çeşitli nedenlerden kaygı duyabilirler. Kaygının derecesi arttıkça anne ve babalar çocuklarının bakım gereksinimini karşılamakta zorlanırlar. Amaç: Araştırma doğum yapan ve doğuma eşlik eden babaların kaygı düzeylerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı. Gereç ve Yöntem: Araştırma İstanbul'da bulunan özel bir klinikte 02.05.2016-02.08.2016 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Evreni kliniğe başvuran 58 anne ve 58 baba oluşturdu. Örneklem seçimine gidilmedi. Bu çalışma araştırmaya katılmayı kabul eden 50 anne ve 50 baba ile yürütüldü. Veriler kurum izni ve etik kurul onayı alınarak anket formu ve "Cambridge Kaygı Ölçeği" ile toplandı. Veriler SPSS 16.0 programı kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Annelerin %44'ü 26-30 yaş, babaların %40'ı 31-35 yaş aralığında, anne ve babaların çoğunluğunun üniversite mezunu, annelerin %80'inin çalıştığı,%58'inin 1-5 yıllık evli olduğu,%38'inin ekonomik durumunun orta olduğu belirlendi. Annelerin %58'inin ilk gebeliği, anne ve babaların yarısının doğum öncesi eğitim aldığı, tamamına yakınının ebeveynliğe hazır hissettiği görüldü. Gelir düzeyi düşük olan ailelerin kaygı puan ortalamalarının 9,18 olduğu ve ekonomik düzeyi iyi olan ailelere göre daha fazla kaygı yaşadıkları ve aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görüldü (p<0.05). Doğum öncesi eğitim alan ebeveynlerin kaygı puan ortalamalarının eğitim almayanlara göre daha düşük olduğu ve farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü (p<0,05). Sonuç: Ebeveynlerin kaygı puan ortalamaları incelendiğinde aylık geliri düştükçe kaygı puan ortalamalarının arttığı, doğum öncesi dönemde eğitim alan ailelerin almayanlara göre kaygı puan ortalamalarının azaldığı belirlendi. Annelerin en fazla kısa zamanda yeniden hamile kalma ve bebeğin gelecekteki sağlığı ile ilgili kaygı yaşadıkları, babaların en fazla ekonomik sıkıntılar ile ilgili kaygı yaşadıkları belirlendi.
Ebelik öğrencilerinin doğum ağrısının yönetiminde kullanılan nonfarmakolojik yöntemlere ilişkin bilgi tutum davranışları
Amaç: Bu çalışma ebelik öğrencilerinin doğum ağrısının yönetiminde kullanılan nonfarmakolojik yöntemler konusundaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi ve farkındalıklarının arttırılması amacıyla planlandı ve uygulandı. Gereç ve Yöntem: Araştırma İstanbul Bilim Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Ebelik bölümünde okuyan, araştırmaya katılmayı kabul eden 60 öğrenci ile tanımlayıcı olarak yürütüldü. Veriler kurum izni ve etik kurul onayı alınarak anket formu ile toplandı. Anketler SPSS 22.0 programı kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Araştırmaya göre ebelik öğrencilerinin %43.3'nün (n=26) nonfarmakolojik yöntemler hakkında bilgi sahibi olduğu ve bu yöntemlerden en az bir tanesini gebeye uyguladığı tesbit edildi. Doğum ağrısı yönetiminde kullanılan nonfarmakolojik yöntemlere ilişkin bilgi düzeyi değerlendirme formu puanları, ebelik öğrencilerinin yaş grubuna göre karşılaştırıldığında; davranış alt boyutu puanları arasında anlamlı bir fark olduğu, öğrenim gördükleri sınıfa göre karşılaştırıldığında; 2. sınıfların tutum alt boyutu puanlarının, 4. sınıfların puanlarına göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu, yaşları karşılaştırıldığında ise 18-19, 22-23 ve 24 yaş ve üzeri öğrenci ebelerin Davranış alt boyutu puanlarının, 20-21 yaş grubundaki öğrenci ebelerin puanlarına göre istatiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu ve daha önce doğum ağrısı yönetimine ilişkin bilgi alma durumuna göre karşılaştırıldığında ise Tutum alt boyutu puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu tesbit edildi (p<0,05). Sonuç: Öğrencilerin doğum ağrısının yönetiminde kullanılan nonfarmakolojik yöntemler konusunda bilgilerinin arttırılmasına gereksinim vardır. Bunun için öğrencilerin konu ile ilgili teorik eğitimlerinin yanı sıra, görsel öğrenme teknikleri ve simülasyon uygulama yöntemleri kullanılarak bilgileri pekiştirilmelidir.
Ebe ve hemşirelerin meme kanserinde birincil korunma önlemlerine ilişkin bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Amaç: Bu araştırma, ebe ve hemşirelerin meme kanserinde birincil korunma önlemlerine ilişkin bilgi düzeylerini değerlendirmek ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla planlandı. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu çalışma özel bir hastanede çalışan tüm ebe ve hemşirelerde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini özel bir hastanede 09.01.2017- 09.04.2017 tarihleri arasında çalışan, araştırmaya katılmayı kabul eden 320 bayan ebe ve hemşire oluşturdu. Verilerin toplanmasında literatür bilgileri ışığında hazırlanan "Ebe ve Hemşire Bilgi Formu" ve "Meme Kanserinde Birincil Korunma Önlemlerine İlişkin Bilgi Düzeyi Formu" kullanıldı. Verilerin istatistiksel değerlendirmesi SPSS 16.0 kullanılarak gerçekleştirildi. Bulgular: Bu çalışmada araştırmaya katılan ebe ve hemşirelerin yaş ortalaması 29.66 ± 7.38 olup % 48.4'ü lisans mezunudur. Vardiyalı çalışan ebe ve hemşire oranı % 55.9'dur. Ebe ve hemşirelerin %10.6'sında birinci derece akrabalarında meme kanseri öyküsü olduğu tespit edilmiştir. "Meme Kanserinde Birincil Korunma Önlemlerine İlişkin Bilgi Düzeyi Formu"ndan alınan puanların ortalaması 29.62 ± 3.97'dir. Buna göre ebe ve hemşirelerin "Risk Faktörleri'' alt boyut puan dağılımı en yüksek, "Belirtiler'' alt boyut puan dağılımı en düşük bulunmuştur. Ebe ve hemşirelerin eğitim gereksinimleri ile ilgili algısı ise en yüksek "Risk Faktörleri" konusu ile ilgili olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Ebe ve hemşirelerin meme kanserinde birincil korunma önlemlerine ilişkin bilgi düzeylerinin orta düzeyde olduğu belirlendi. Bu konuda ebe ve hemşirelere eğitim programları düzenlenerek bilgi ve tutumlarının geliştirilmesi gerekmektedir. Anahtar Sözcükler: Ebe, hemşire, birincil korunma önlemleri, meme kanseri.
Ebelik ve hemşirelik öğrencilerinin aile planlaması ile ilgili bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Amaç: Ebelik ve hemşirelik öğrencilerinin aile planlaması ile ilgili bilgi düzeylerini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma tanımlayıcı nitelikte bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini 01.09.2018-01.10.2018 tarihleri arasında bir vakıf üniversitesinin ebelik ve hemşirelik bölümlerinde 1., 2., 3. ve 4. sınıflarında öğrenimlerini sürdüren ve araştırmayı katılmayı kabul eden 281 öğrenci oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında literatür bilgilerinden yararlanılarak hazırlanan "Öğrenci Bilgi Formu" ve "Aile Planlaması ile ilgili Bilgi Düzeylerini Değerlendirme Formu" kullanılmıştır. Bulgular: Öğrencilerin %96,1'i çekirdek aile yapısına sahiptir ve %54,1'inin 1 kardeşi bulunmaktadır. Ebelik bölümü öğrencilerinin %90,6'sı ve hemşirelik öğrencilerinin %97,4'ü üniversite öncesinde aile planlamasına yönelik eğitim almadıklarını belirtmişlerdir. Bu öğrencilerin büyük çoğunluğu aile planlaması yöntemlerine ilişkin bilgileri teorik derslerden öğrenmiştir. Ebelik ve hemşirelik öğrencileri aile planlamasında modern yöntem olarak sırasıyla oral kontraseptif, rahim içi araç ve prezervatif yöntemleri bildirmişlerdir. Öğrencilerin çoğunluğu aile planlamasında kullanılan yönteme eşlerin birlikte karar vermesi gerektiğini ve başarılı aile planlaması için etkili yöntemin modern yöntemler olduğunu ifade etmişlerdir. Ebelik ve hemşirelik öğrencilerinin yarısından fazlası aile planlamasında sağlık personelinin rolünü danışman olarak belirtmektedir. Öğrencilerin aile planlamasına yönelik genel bilgi seviyeleri ortalama puanın üzerinde 13,35±1,11 (Min:11-Max:15) olduğu tespit edilmiştir. Hemşirelik ve ebelik öğrencilerinin cinsiyetlerine, yaşlarına, sınıf düzeylerine, doğdukları yere, en uzun yaşadıkları yere ve mezun oldukları liseye göre aile planlamasına yönelik bilgi düzeyleri arasında anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Sonuç: Ebelik ve hemşirelik öğrencilerinin aile planlamasına yönelik bilgi düzeyleri yüksek bulunmuştur. Ebelik ve hemşirelik öğrencilerinin aile planlaması bilgi seviyeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmemiştir.
1. Trimester düşük tehdidi olan gebelerde algılanan anksiyete ve sosyal desteğin psikolojik dayanıklılık üzerine etkisi
Araştırma, 1. Trimester düşük tehdidi tanısı alan gebelerde algılanan anksiyete ve sosyal desteğin, psikolojik dayanıklılığa olan etkisini değerlendirmek amacıyla yapıldı. Kesitsel tipte olan araştırmanın evrenini Bursa/İnegöl Devlet Hastanesi'ne başvuran 173 gebe oluşturdu. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Beck Anksiyete Ölçeği, Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve COVID-19 Korku Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme tekniğiyle toplandı. Veriler SPSS 25.0 ile analiz edildi. Ölçeklerin güvenirliği için Cronbach's Alpha katsayısı ve ölçeklerin normal dağılıma uygunluğu için ise Kolmogorov-Smirnov istatistiği ile incelendi. Katılımcıların sosyo-demografik özelliklerine göre ölçek puan ortalamalarının karşılaştırılması amacıyla iki grup için bağımsız gruplarda t testi, ikiden fazla grup için Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanıldı. Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkisinin belirlenmesi amacıyla Regresyon analizinden yararlanıldı. Ele alınan değişkenlerden istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunan değişkenlerdeki farklılığın hangi gruplardan kaynaklandığının belirlenmesi amacıyla, çoklu karşılaştırma testlerinden Bonferroni testinden yararlanıldı. Değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek için Pearson Korelasyon testinden yararlanıldı. Katılımcıların Beck Anksiyete puan ortalaması 27.49±4.29, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek puan ortalaması 55.30±12.01 ve Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık puan ortalaması 93.81±17.78'dir. Psikolojik dayanıklılık ve alt boyutlarına ilişkin yapılan t testi bulgularına göre, genel psikolojik dayanıklılık puan ortalamalarına göre aile büyüklüğü, eş ile olan akrabalık durumu, eğitim düzeyi, gelir düzeyi, alınan sosyal destek, tekrar gebelik düşünme, evlenme yaşı, ilk gebelik yaşı ve korunma yöntemi arasında anlamlı farklılık vardır. Sonuç olarak, katılımcıların psikolojik dayanıklılık seviyeleri orta düzeyde bulundu. Algılanan anksiyete ve sosyal destek değişkenlerinin psikolojik dayanıklılık üzerinde etkisi olduğu bulundu. Anahtar Kelimeler: Algılanan anksiyete, düşük tehdidi, gebelik, psikolojik dayanıklılık, sosyal destek.
Gebelikte internet kullanımının sanal sosyal desteğe etkisinin belirlenmesi
Araştırmanın amacı; Ayvalık Devlet Hastanesi'nden hizmet alan gebelerin internet ve sosyal medya kullanım durumları, nedenleri ve bilgi kaynaklarının belirlenmesidir. Ayrıca bu çalışma kapsamında; gebelerde sanal sosyal destek ile ilişkili faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kesitsel tipte olup, Mart-Aralık 2022 tarihleri arasında Ayvalık Devlet Hastanesi'nde yürütülmüştür. Örneklemini 587 gebe oluşturmuştur. Veriler; Tanımlayıcı Veri Formu ve Sanal Sosyal Destek Ölçeği kullanılarak, yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde; sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, bağımsız gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada anlamlılık düzeyi p<0.05 kabul edilmiştir. Gebelerin, sosyal medya ve interneti kullanım amacı incelendiğinde; %92,7'si bilgi almak için, %53,8'i sağlık sorunlarına çözüm aramak ve %33,7'si tecrübelerini paylaşmak/tecrübeleri öğrenmek için kullandığını belirtmiştir. Gebelerin yaklaşık yarısı (%48,2) günde en az iki saat ve daha fazla sosyal medyada zaman geçirmektedir. En çok kullanılan sosyal medya platform ve uygulamaları; %75,5 "WhatsApp", %56,1 "Instagram", %27,1 ile "Facebook" olarak belirtilmiştir Gebelerin, internet ve sosyal medyada en çok araştırdıkları konular; %78,5'i annenin bebek hareketlerini hissetmesi ve takibi, %78,2'si gebelikte tehlike işaretleri, %73,3'ü gebelik şikayetleri olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın tek değişkenli analizinde; kendisinin ve eşinin eğitim durumu, üniversite ve lisansüstü olan, gebeliğinde hastaneye yatan, çalışan, nulligravid ve nullipar, internet ve sosyal medyadaki bilgilerin doğruluğunu kontrol eden, sosyal medyada iki saatten fazla süre geçiren gebelerin sanal sosyal destek alt boyutları ve toplam puan ortalamaları anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Çalışmanın çok değişkenli analizinde; gebelerin sosyodemografik ve obstetrik değişkenleri ile SSDÖ puanlarının hiyerarşik regresyon model analizinde, oluşturulan modele göre; SSDÖ öngörmede anlamlı olan değişkenler; internet ve sosyal medyada geçirilen süre (β= -0.200; p<0.001), internet ve sosyal medyadaki bilgilerin doğruluğunu kontrol etme (β= -0.129; p=0.002), gebelikte hastane yatışı olmasının (β= 0.147; p<0.001), istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi. Sonuç olarak; internet kullanımı ile gebelik, doğum ve doğum sonu konuları hakkında bilgi alan gebelerin sanal sosyal destek puan ortalamalarının daha yüksek olduğu belirlendi. Ayrıca sanal sosyal destek puanını etkilediği düşünülen sosyodemografik ve obstetrik faktörler arasında ilişki saptanmıştır.
Riskli gebelerin perinatal bağlanma ve stres düzeyinin sağlıklı gebeler ile karşılaştırılması
Amaç: Bir ülke için anne ve bebek sağlığı gelişmişlik düzeyini gösteren en önemli kriterdir. Gebelik izlemleri; Amerika (ACOG)'a göre İzlem Sayısı 12-14, İngiltere (NICE)'e göre Nullipar 10 Multipar 7, Avustralya (ANZSOG)'a göre Nullipar 10 Multiparda 7 (Kanıt Düzeyi B), Japonya (JSOG)'ya 16, Dünya Sağlık Örgütü (WHO, 2016) ve Türkiye (T.C Sağlık Bakanlığı, 2015)'na göre gebelik izlem sıklığı 4 izlem olarak önerilmektedir. Bu çalışmada Doğum Öncesi Bakım Rehberine göre tespit edilen riskli gebelerin sağlıklı gebelerle birlikte doğum öncesi bebeğe bağlanma ve stresin sağlıklı gebeler ile riskli gebeler olarak karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda araştırmada fark bulunması dahilinde riskli ve sağlıklı gebelere verilecek olan eğitim ve takiplerinin şekillendirilmesi hususunda önem arz etmektedir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Balıkesir Atatürk Şehir Hastanesi kadın doğum polikliniği, gebe servisi, gebe okulu ve doğum servisinde yürütülmüştür. Çalışmamız 20. Gebelik haftasına girmiş 297 kişiye uygulanmıştır. Bulgular: Sonuç: Prenatal Bağlanma Envanteri puanlarının katılımcıların risk altında olma durumlarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edildi (p<0,05). Gebelik Stresini Değerlendirme Ölçeği puanlarının katılımcıların risk altında olma durumlarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edildi (p<0,05). Anahtar kelimeler: gebelik, bağlanma, anksiyete, riskli gebelik.
Çocukluk çağı aşılarının uygulanmasına kararsız olan gebelerde motivasyonel görüşme tekniğinin değerlendirilmesi
Bu çalışma, çocukluk çağı aşıları konusunda kararsızlık yaşayan gebelerde motivasyonel görüşme tekniğinin etkisini değerlendirmek amacı ile yapılmıştır. Araştırma kontrol gruplu müdahale çalışması olup, Temmuz 2022-Şubat 2024 tarihleri arasında Balıkesir Atatürk Şehir Hastanesi'nde yapılmıştır. Çalışmamıza, Atatürk Şehir Hastanesine başvuran en az 28 hafta ve üzeri gebeliği bulunan 408 gebe katılmıştır. Çalışmaya katılan 69 gebe (%16,9) Çocukluk Çağı Aşıları Hakkında Ebeveynlerin Tutumları Ölçeği'ne göre kararsız bulunmuştur. Müdahale grubuna (n:25) 28. gebelik haftasından itibaren bir hafta ara ile 4 oturumdan oluşan motivasyonel görüşme tekniği uygulanmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir girişimde bulunulmamıştır. Çalışmanın her iki grubuna da doğumdan iki ay sonra ölçek tekrar uygulanmış, bebeklerin aşı olma durumları sorgulanmıştır. Aşı kararsızlığı grup içi karşılaştırmalarda, Wilcoxon signed-rank testi;.gruplar arası karşılaştırmada, Mann-Whitney U testi uygulanmıştır. Müdahale grubunun Çocukluk Çağı Aşıları Hakkında Ebeveynlerin Tutumları Ölçeği'nden aldığı puan ortalaması müdahale öncesi 55,16±1,30; müdahale sonrası 21,96±2,66 bulunmuştur. Müdahale grubunun antenatal dönemde aldığı ölçek puan ortalaması ile müdahale sonrası aldığı ölçek puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Kontrol grubunun Çocukluk Çağı Aşıları Hakkında Ebeveynlerin Tutumları Ölçeği'nden aldığı puan ortalaması gebelik döneminde 54,71±1,35; doğum sonrası ikinci ayda 38,43±3,60 bulunmuştur. Doğumdan iki ay sonra aşı kararsızlık puanının 16,28 puan düştüğü bulunmuştur. İstatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Gebeliğin üçüncü trimesterinde yapılan Çocukluk Çağı Aşıları Hakkında Ebeveynlerin Tutumları Ölçeği puan ortalamasının; müdahale grubunda, kontrol grubuna göre 0,45 puan daha fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Müdahale ve kontrol gruplarının doğum öncesi Çocukluk Çağı Aşıları Hakkında Ebeveynlerin Tutumları Ölçeği'nden aldıkları puan karşılaştırıldığında, her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamamıştır (p>0,05). Doğum sonrası ikinci ayda yapılan Çocukluk Çağı Aşıları Hakkında Ebeveynlerin Tutumları Ölçeği karşılaştırıldığında; iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlılık tespit edilmiştir (p<0,005). Sonuç olarak; motivasyonel görüşme müdahalesinin aşı kararsızlığını 33,2 puan azalttığı sonucuna ulaşılmıştır. Motivasyonel görüşme tekniği kullanılan müdahale grubunda aşı kararsızlık ölçeği puanı kontrol grubuna göre 16,47 puan daha az bulunmuştur.
Sezaryen ile doğum yapan kadınlara dinletilen müziğin erken dönemde ağrı, konfor ve anne-bebek bağlanma düzeyine etkisi
Bu araştırma sezaryen ile doğum yapan kadınlara dinletilen müziğin erken dönemde ağrı, konfor ve anne bebek bağlanma düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Araştırmanın örneklemini Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Doğum Servisi' nde yatışı bulunan sezaryen doğum yapmış toplam 62 kadın oluşturdu. Örneklem, deney grubu (n=31) ve kontrol grubu (n=31) olmak üzere iki gruptan oluşturuldu. Araştırmada veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, Visual Analog Skalası (VAS), Doğum Sonu Konfor Ölçeği (DSKÖ) ve Anne- Bebek Bağlanma Ölçeği (ABBÖ) ile toplandı. Veriler IBM SPSS V23 ve JAMOVI V2.3.21 ile analiz edildi. Deney ve kontrol grubunda yer alan kadınların yaş, öğrenim, medeni, ekonomik, çalışma, eşin eğitim durumu, eşin çalışma ve sosyal güvence bakımından birbirine benzer olduğu görüldü (p>0,05). Deney ve kontrol grubunda yer alan kadınların obstetrik özellikler (gebelik, düşük, küretaj ve ölü doğum sayısı) bakımından benzer olduğu belirlendi (p>0,05). Deney grubunda ilk uygulamadan 30 dk sonra 2. ölçümde ve ikinci uygulamadan 30 dk sonra 4. ölçümde ağrı puanlarında kontrol grubuna azalma olduğu belirlendi (p<0,05). Sezaryen doğum sonrası müzik dinlemenin kadınların anne bebek bağlanma düzeyini, genel konforunu, fiziksel ve sosyokültürel konforu arttırmada etkisinin olmadığı görüldü (p>0,05). Buna rağmen deney grubunda kadınların psikospirütel konfor düzeyleri, kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu (p<0,05). Bu bulgulara göre acemaşiran makamından dinletilen müziğin sezaryen ile doğum yapmış kadınların psikospirütel konfor hissiyatlarına ve ağrının azaltılmasında etkili olduğu ancak anne bebek bağlanmasında anlamlı bir farklılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Doğum sürecinde eş desteği ölçeğinin geliştirilmesi
Bu çalışma doğum sürecinde eş desteği ölçeğinin geliştirilmesi amacıyla metodolojik araştırma olarak yürütülmüştür. Araştırmacılar tarafından literatür taranarak 28 maddelik Doğum Sürecinde Eş Desteği Ölçeği' nin (DSEDÖ) taslağı oluşturulmuştur. Oluşturulan taslak alanında uzman olan 12 kişiye görüşlerini almak için gönderilmiştir. Uzman görüşlerinden sonra Davis tekniği kriterleri kullanılarak değerlendirmeler yapılmış ve Kapsam Geçerlilik İndeksi (KGİ) değeri 0,58 olan 28. soru ölçekten çıkartılmıştır. Araştırmanın örneklemini 1 Ocak 2022- 1 Mayıs 2023 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Hastanesi Travay-Doğum-Lohusa (TDL) 2A- 2B servisinde takibi yapılan toplam 400 gebe oluşturmuştur. Gebelere Tanıtıcı Bilgi Formu ve doğumdan iki saat sonra DSEDÖ uygulanarak veriler toplanmıştır. Araştırma verilerinin istatistiksel analizinde Statistical Package for Social Sciences (SPSS) 26 ve Analysis of Moment Structures (AMOS) 21.0 paket programları kullanılmıştır. Çalışmanın Kaiser Meyer Olkin (KMO) değeri 0,95 olan ölçeğin örneklem büyüklüğünün mükemmel bir örneklem büyüklüğüne sahip olduğu, Bartlett Küresellik testine göre verilerin faktör analizi için uygun olduğu, verilerin normal dağılımdan geldiği (p<0,05) ve DSEDÖ' nin Scree Plot grafiği incelendiğinde 3 faktörden oluştuğu belirlenmiştir. DFA sonuçlarına göre ölçek uyum indeks değerleri; Ki- kare/Serbestlik Derecesi (χ2/SD) değeri 3.09, Root Mean Square Error of Approximation (RMSEA) değeri 0,07, Root Mean Square Residual (RMR) değeri 0,03, Comparative Fit Index (CFI) değeri 0,90, Goodness of Fit Index (GFI) değeri 0,90, Adjusted Goodness of Fit Inex (AGFI) değeri 0,90 olarak hesaplanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi ile hesaplanan uyum istatistiklerinin ölçeğin daha önce belirlenen faktör yapısı ile kabul edilebilir düzeyde uyumlu olduğu belirlenmiştir. Çalışmada DSEDÖ' nin Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısının 0.95 olduğu ve ölçeğin iyi derecede güvenilir olduğu belirlenmiştir. Ölçek toplam puanı ve alt boyutlarından elde edilen puanların artması eş desteğinin artığını göstermektedir ve ölçeğe ilişkin bir kesme noktası bulunmamaktadır. Çalışma sonucunda madde ortalamalarının farklı olduğu belirlenmiştir (Hotelling T2=341,50; F=12,31; p<0,001). Tukey's Additivity testi sonucunda elde edilen toplanamazlık anlamlılık değerleri p<0.05 olduğundan alt ölçeklerin toplanabilirlik özellikleri taşıdıkları ifade edilebilir (Nonadditivity (Toplanabilirlik) =139,94). Ölçeğinin; alt ve üst %27 grupları arasında anlamlı farklılık gösterdiği (p<0.05) ve bu sonuçlara göre ölçeğin ayırt edecek duyarlılıkta ölçüm yaptığı saptanmıştır. Çalışmanın test- tekrar test analizinden aldığı puanların geçen zaman karşısında tutarlılık ve kararlılık gösterdiği hatta DSEDÖ' nin toplam ve test- tekrar test puanları arasında yüksek düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır (p<0,01). Bu bulgulara göre ölçeğin kısa zamana bağlı olarak güvenilir ölçüm yaptığı söylenebilir. Doğum sürecinde eş desteği ölçeği taslağı üzerinde yapılan analizler ve uzman önerileri sonucunda ölçeğin düzenlenmiş son hali 27 madde olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak Doğum Sürecinde Eş Desteği Ölçeği' nin geçerlilik ve güvenirliğinin yüksek olduğu ve doğum sürecinde eş desteğini ölçmek için kullanılabilecek yeterli bir ölçüm aracı olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Eş desteği, Doğum süreci, Geçerlik-Güvenirlik
Sezaryen doğumlarda verilen bireyselleştirilmiş emzirme danışmanlığının emzirme öz-yeterliğine, emzirme başarısına ve doğum sonrası depresyona etkisi
Bu çalışma bireyselleştirilmiş emzirme danışmanlığının emzirme öz yeterliliğine, emzirme başarısına ve postpartum depresyona etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma müdahale kontrol çalışmasıdır. Araştırmanın örneklemini Balıkesir Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Kadın Doğum Polikliniğine başvuran gebeler oluşturmaktadır (Müdahale=36, Kontrol=36). Araştırmada antenatal dönemde müdahale grubuna bireysel emzirme eğitimi ve emzirme kitapçığı, kontrol grubuna sadece emzirme kitapçığı verilmiştir. Müdahale grubuna doğum sonrası dönem ilk 24. saatte yüz yüze, 14. ve 41. günlerde telefonla görüşme sağlanarak emzirme danışmanlığı verilmiştir. Doğum sonrası ilk 24. saatte emzirme başarısı değerlendirilmiş ve doğum sonrası 41. günde son veriler toplanılmıştır. Kontrol grubuna ise doğum sonrası ilk 24. saatte yüz yüze görüşme sağlanarak herhangi bir müdahalede bulunmadan emzirme başarısı değerlendirilmiş, doğum sonrası 41. günde telefonla görüşme sağlanarak son veriler toplanılmıştır. Araştırmanın verileri Katılımcı Tanılama Formu, Emzirme Öz-Yeterlilik Kısa Form Ölçeği-Antenatal Şekli, Emzirme Öz-Yeterlilik Kısa Form Ölçeği-Postnatal Şekli, LATCH Emzirme Tanılama ve Değerlendirme Ölçeği, Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği ve Postanal Bilgi Formu kullanılarak toplanmıştır. Müdahale ve kontrol grubunda sadece anne sütü ile beslenme süresi ve emzirme öz-yeterlilik açısından istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05). Emzirme başarısı ve postpartum depresyon açısından iki grup arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0.05). Araştırma sonucunda bireyselleştirilmiş emzirme danışmanlığı verilen annelerin bebeklerine doğum sonu dönemde daha uzun süre sadece anne sütü ile beslediği ve emzirme yeterliliklerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır.
Gebelerde iklim değişikliği farkındalığı ve eko-anksiyetenin yaşam kalitesi ile ilişkisi
Bu araştırma, gebelerde iklim değişikliği farkındalığı ve eko-anksiyete düzeylerinin yaşam kalitesi ile ilişkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Kesitsel tipteki araştırmanın evrenini, Balıkesir Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği'ne başvuran gebeler oluşturmaktadır (N=1630). Örneklem büyüklüğü, %95 güven düzeyi, %4 hata payı ve %50 prevalans ile 439 olarak hesaplanmış; araştırma, 460 gebe ile tamamlanmıştır. Veriler, Tanımlayıcı Bilgi Formu, Gebelikte Yaşam Kalitesi Ölçeği, İklim Değişikliği Farkındalık Ölçeği ve Eko-Anksiyete Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 28.46±5.07 yıl olup, %63.7'si gebeliğinin ikinci trimesterındadır. Gebelikte Yaşam Kalitesi Ölçeği puan ortalaması 19.50±5.41, İklim Değişikliği Farkındalığı Ölçeği puan ortalaması 120.19±36.50 ve Eko-Anksiyete Ölçeği puan ortalaması 10.16±6.54'tür. Eş/partnerin çalışmaması, düşük sosyoekonomik durum, yüksek gebelik sayısı, planlanmamış gebelik, düzenli sağlık kontrolüne katılmama, gebelikle ilgili endişe ve fiziksel aktivite eksikliği ile iklim değişikliği ve çevre kaygısı olan gebelerde, yaşam kalitesi daha düşüktür (p<0.05). Gebelikte Yaşam Kalitesi Ölçeği ile Eko-Anksiyete Ölçeği puan ortalaması arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0.274–0.440, p<0.05). Regresyon analizi, eko-anksiyetenin gebelikte yaşam kalitesi üzerinde pozitif ve anlamlı etkisi olduğunu göstermiştir (β=0.368, p<0.05). Gebelerin eko-anksiyete düzeylerinin yaşam kalitesi üzerinde pozitif ve anlamlı etkisini olduğu belirlenmiştir. Gebelerin eko-anksiyete ile baş etme becerilerinin geliştirilmesi yaşam kalitesini artırmada önemlidir. Ayrıca, gebelerde iklim değişikliği farkındalığının orta düzeyde olduğu görülmüş olup, farkındalığı artırmaya yönelik eğitim ve bilinçlendirme programları planlanabilir.
Doğum indüksiyon uygulamasının doğum sonrası özgül anksiyete üzerine etkisi
Amaç: Bu araştırma doğum indüksiyon uygulamasının doğum sonrası özgül anksiyete üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma analitik ve olgu-kontrol tipte tasarlanmıştır. Doğumda indüksiyon uygulanan anneler olgu grubunu, uygulanmayan anneler ise kontrol grubunu oluşturmaktadır. Araştırma Kasım 2020-Haziran 2021 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bakanlığı'na bağlı Ankara Şehir Hastanesi Kadın Doğum Hastanesi doğum servislerinde yatan 120 anne ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya ilişkin veriler 'Kişisel Bilgi Formu' ve 'Doğum Sonrası Özgül Anksiyete Ölçeği' aracılığı ile katılımcılarla yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. İstatistiksel analizde frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, ki kare testi, bağımsız örneklem t testi ve Bonferroni testi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların indüksiyon uygulamasına göre postpartum spesifik anksiyete ölçeği puanlarının istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir (p>0.05). Çalışmaya katılan tüm kadınların eğitim durumu, aile tipi ve gebelik sayısı ile postpartum spesifik anksiyete ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu görülmüştür (p<0.05). Sonuç: Bu çalışmada doğum indüksiyonu uygulanan ve uygulanmayan gruplar arasında postpartum özgül anksiyete açısından anlamlı fark olmadığı görülmüştür. Gruplar arasında anlamlı farkın kişinin sosyo-demografik ve obstetrik özelliklerinden kaynaklandığı gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Anksiyete, Doğum, Doğum Sonrası, İndüksiyon
Uşak ilindeki evli kadınların kullandıkları iki farklı aile planlaması yönteminin çift uyumuna etkisi
Amaç: Bu araştırma evli kadınların kullandığı iki farklı aile planlaması yöntemi olan; erkek kondomu ve geri çekme yöntemlerinin çift uyumuna etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, analitik - kesitsel olarak, Nisan 2020 – Nisan 2021 tarihleri arasında, Uşak/Eşme İlçe Sağlığı Müdürlüğü'ne bağlı tüm Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 250 kadın ile gerçekleşmiştir. Veriler Kişisel Araştırma Formu ve Çift Uyum Ölçeği olmak üzere 2 adet veri toplama formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise IBM SPSS Statistics 25.0 programında, Kolmogorov-Smirnov, Levene, Mann Whitney, Kruskal Wallis, DunnBonferroni Pearson'un χ2, Süreklilik düzeltmeli χ2 veya Fisher Freeman Halton testleri kullanılmıştır. Bulgular: Kadınların çift uyumu alt puanlarında ki değişimi tahmin etmede belirleyici olan etkenler; eşlerin mesleği, evlilik süresi ve aile tipi (çift doyumu, p=0,002), eşlerin serbest meslek sahibi olmaları, aile tipi ve ilçede doğmuş olması (çift bağlılığı, p=0,002), eşlerin mesleği, aile tipi ve evlilik süresi (çift uyumu, p=0,008), aile tipi, evlilik süresi ve eşlerin mesleği (sevgi gösterme, p<0,001) şeklindedir. Çift uyum toplam puanlarında ki değişimi tahmin etmede belirleyici etkenler ise eşlerin mesleği, aile tipi ve evlilik süresi (p<0,001) şeklinde bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışmada kadınların, aile planlaması yöntemlerinin çift uyumu ölçek puanlarında herhangi bir anlamlı etkisi görülmüyorken sosyo-demografik ve maternal etkenlerin ölçek puanları üzerinde ki değişimlerine ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: Aile Planlaması, Çift Uyumu Ölçeği, Erkek Kondomu, Geri Çekme.
Hipertansif bozukluğun son trimester gebelerde prenatal bağlanma ve gebeliğin kabulüne etkisi
Amaç: Bu çalışma Gebelikte hipertansif bozukluğun son trimester gebelerde prenatal bağlanma ve gebeliğin kabulüne etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma analitik, kesitsel olarak vaka-kontrol tipinde yapılmıştır. Haziran 2020- Eylül 2021 tarihleri arasında, Erzurum İl Merkezine bağlı Erzurum Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği ile Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniklerine başvuran 152 gebe ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri "Kişisel Bilgi Formu", "Prenatal Bağlanma Envanteri (PBE)" ve "Prenatal Kendini Değerlendirme ÖlçeğiGebeliğin Kabulü Alt Ölçeği (PKDÖ-GK)" ile toplanmıştır. Verilerin analizinde, KolmogorovSmirnov, Levene, Mann Whitney, Kruskal Wallis, Dunn-Bonferroni Pearson'un χ2, Süreklilik düzeltmeli χ2 veya Fisher Freeman Halton testleri kullanılmıştır. Bulgular: Bu araştırmada vaka grubunun toplam PKDÖ-GK index puan ortalaması (26,0±7,8), kontrol grubuna (19,4±3,9) göre istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Vaka grubundaki toplam PKDÖ-GK index puan ortalamasının yüksek bulunması gebelik kabul düzeyini azaltmıştır. Vaka grubunda yer alan gebelerin PBE puan ortalamaları (61,9±10,8) kontrol grubunda yer alan gebelere (70,1±8,2) göre istatistiksel anlamlı olarak daha düşük olarak bulunmuştur. Ayrıca vaka ve kontrol grubundaki gebelerin prenatal bağlanma düzeylerine paralel olarak gebeliği kabulü düzeylerinin azaldığı görülmüştür. Sonuç: Gebelikte hipertansif bozukluğu olan gebelerin olmayan gebelere göre gebeliğin kabulü ve prenatal bağlanma düzeyleri daha düşük bulunmuştur. Ayrıca tüm gebelere göre gebeliğin kabulü düzeylerine paralel olarak prenatal bağlanma düzeylerinin azaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: Gebelik, Gebelikte Hipertansif Bozukluk, Gebeliğe Uyum, Prenatal Bağlanma.
Ebe ve hemşirelerin serviks kanserinin erken tanısına yönelik tutumları ve etkileyen faktörler
Kanserin, dünya genelinde insidansı ve mortalitesi giderek yükselmektedir. Jinekolojik kanserler içinde yer alan serviks kanseri kadınlarda önemli bir sağlık sorunudur. Serviks kanserinde taramanın önemli bir yeri vardır ve taramayla önlenebilecek kanserlerin başında serviks kanseri gelmektedir. Bu araştırma ile Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi'nde çalışan ebe ve hemşirelerin serviks kanserinin erken tanısına yönelik tutumları ve etkileyen faktörlerinin belirlenmesi amaçlandı. Çalışma analitik ve kesitsel olarak, 15 Şubat 2021- 26 Şubat 2021 tarihleri arasında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi'nde 46 ebe ve 159 hemşire ile yapıldı. Araştırma verilerinin toplanmasında veri toplama formu ve Servikal Kanserin Erken Tanısına Yönelik Tutum Ölçeği (SKETTÖ) kullanıldı. Verilerin analizi için Kolmogorov-Smirnov testi, Levene testi, yüzdelik, ortalama, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, Dunn-Bonferroni çoklu karşılaştırma testi kullanıldı. Çalışmaya katılan ebe ve hemşirelerin SKETTÖ puanı ortalaması 104.9±8.9 (min:77, max:124)'dür. Ebe ve hemşirelerin yaşları ilerledikçe, SKETTÖ toplam puanlarının da istatiksel anlamlı olarak artmakta olduğu tespit edildi. Ailesinde serviks dışı jinekolojik kanser öyküsü olanların SKETTÖ toplam puanlarının düşük olduğu belirlendi. Katılımcıların medeni durumu, tek başına yaşama, vajinal enfeksiyon öyküsü, Oral Kontraseptif kullanma ve daha önce Pap-Smear/Human Papilloma Virüsü (HPV) testi yaptırma durumlarının SKETTÖ toplam puanlarını etkilediği tespit edildi. Sonuç olarak bu araştırmada ebe ve hemşirelerin serviks kanserinin erken tanısına yönelik tutumlarını sosyo- demografik özelliklerinden ve obstetrik-jinekolojik özelliklerinden bazılarının etkilediği ve katılımcıların serviks kanseri erken tanı tutum ölçeği puanının yüksek çıkmasına rağmen Pap-Smear /HPV testini yaptıran katılımcı sayısının az olduğu sonucuna varıldı. Katılımcıların serviks kanserinin erken tanısı konusunda bilgilerinin olduğu ama tarama konusunda davranış değişikliğine ihtiyaçları olduğu ortaya çıkmış olup konu ile ilgili hizmet içi eğitim, kurs/konferans vb. herhangi bir eğitim programları gibi etkinliklerin faydalı olacağı düşüncesindeyiz. Anahtar Kelimeler: Serviks kanseri, Erken tanı, Tarama, Tutum
COVİD-19 salgın sürecinde gebelerin manevi durumlarının yaşam kalitesine etkisi
Amaç: Bu araştırma Covid-19 salgın sürecinde gebelerin manevi durumlarının yaşam kalitesine etkisini incelemek amacı ile yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, analitik-kesitsel olarak, Mart 2021- Haziran 2022 tarihleri arasında, İzmir Tire Devlet Hastanesi Kadın Doğum Polikliniği'ne başvuran 445 gebe ile gerçekleşmiştir. Veriler Gebe Tanıtım Formu, Spiritüel İyi Oluş Ölçeği ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapmalar hesaplanmış ve Mann Whitney U, Kruskal-Wallis, Spearman korelasyon analizleri yapılmıştır. Bulgular: Gebelerin Spiritüel İyi Oluş Ölçeği'nden aldıkları puan ortalaması 119,80±20,94'tür. Yaşam Kalitesi Ölçeği alt alanlarından aldıkları puan ortalamaları ise bedensel alan 12,06±2,30, ruhsal alan 14,18±2,39, sosyal alan 13,03±3,62 ve çevresel alan 13,32±2,92 olarak saptanmıştır. Covid 19 salgın sürecinde gebelerin Spiritüel İyi Oluş Ölçeği toplam puan ortalaması ile yaşam kalitesinin tüm alt alan puan ortalamaları arasında pozitif yönde, orta düzeyde bir ilişki olduğu ve bu ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p=0,000). Sonuç: Covid 19 salgın sürecinde gebelerin spiritüel iyi oluşlarının iyi düzeyde olduğu ve gebelerin spiritüel iyi oluşları arttıkça yaşam kalitelerinin arttığı sonucuna ulaşılmıştır. 36-42 yaş grubunda olan, resmi ve dini nikahı birlikte olan, sağlık güvencesi olan, çekirdek aile tipinde yaşayan, eşi 36-50 yaşları arasında olan ve çalışan, gebeliğinde herhangi bir rahatsızlık yaşamayan, günde 1-15 adet arası sigara tüketen, düzenli sağlık kontrollerini yaptıran, gebelik dönemine ilişkin aldıkları eğitimlerin yeterliliği konusunda herhangi bir fikri olmayan, eşi ile ilişki düzeyi olumlu yönde artan, eşi ve sosyal çevresi tarafından desteklenen, çevresinde Covid-19 geçirmiş kişi olmayan, Covid-19 nedeniyle kendisine ve bebeğine yönelik kaygı yaşamayan gebelerin Spiritüel İyi Oluş Ölçeği puan ortalamalarının istatistiksel olarak daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,005). Anahtar kelimeler: Covid-19, Ebelik bakımı, Gebe, Spiritüel iyi oluş, Yaşam kalitesi.
Sigara kullanımı ile gebeliğe uyum ve beden algısı arasındaki ilişki
Amaç: Bu çalışma, gebe kadınlarda sigara kullanımı ile gebeliğe uyum ve beden algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Materyal Metod: Analitik ve kesitsel tipteki bu araştırma, Nisan 2020-Haziran 2022 tarihleri arasında Trabzon Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi gebe polikliniklerinde 102 gebe (hayatında hiç sigara içmemiş gebeler: 33 gebeliğinde sigarayı bırakan gebeler: 35, gebeliğinde sigara içen gebeler: 34) ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, Prenatal Kendini Değerlendirme Ölçeği (PKDÖ) ve Beden Algısı Ölçeği (BAÖ) ile toplanmıştır. Bulguların analizinde tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmada gebeliğinde sigarayı bırakan ve gebeliğinde sigara içen gebelerin hayatında hiç sigara içmeyen gebelere göre Prenatal Kendini Değerlendirme Ölçeği puan ortalamalarının daha yüksek olduğu ve yapılan tek yönlü varyans analizinde bu farkın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Beden Algısı Ölçeğinde sigara içen gebelerin (%47,1); hayatında hiç sigara içmemiş gebeler (%39,4) ile gebelikte sigarayı bırakan (%40,0) gebelere göre beden algılarının istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük olduğu görülmüştür (p=0,036). Ayrıca araştırmada gebeliğinde sigarayı bırakan ve gebeliğinde sigara içen gebelerin hayatında hiç sigara içmeyen gebelere göre Beden Algısı Ölçeği puan ortalamalarının daha yüksek olduğu ve yapılan tek yönlü varyans analizinde bu farkın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Hayatında hiç sigara içmemiş gebelerin, gebeliğinde sigarayı bırakan gebelerin, gebeliğinde sigara içmeye devam eden gebelerin Prenatal Kendini Değerlendirme Ölçeği ile Beden Algısı Ölçeği puan ortalamaları arasındaki ilişkide gebelerin gebeliğe uyum düzeyleri ile beden algısı arasında negatif yönde orta düzeyde ilişki saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışmada; hayatında hiç sigara içmeyen gebelerin gebeliğe uyumu gebeliğinde sigarayı bırakan ve gebeliğinde sigara içen gebelere göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Gebeliğinde sigara içen gebelerin gebelikteki beden algı düzeyleri hayatında hiç sigara içmemiş gebeler ile gebelikte sigarayı bırakan gebelere göre daha düşük olduğu görülmüştür. Hayatında hiç sigara içmemiş gebelerin, gebeliğinde sigarayı bırakan gebelerin, gebeliğinde sigara içmeye devam eden gebelerin gebeliğe uyum düzeyleri ve beden algısı düzeyleri arasında negatif yönde orta düzeyde ilişki saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Beden algısı, gebelik, sigara, uyum.
Sezaryen doğumlarda akupresür ve sırt masajının laktasyona etkisi: randomize kontrollü çalışma
Amaç: Araştırmanın amacı, sezaryen doğumlarda akupresür ve sırt masajının laktasyona etkisini incelemektir. Gereç Yöntem: Araştırma randomize kontrollü deneysel olarak, Haziran 2021-Ocak 2022 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ali Kahya Yerleşkesi'nde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini bu hastanede sezaryen ile doğum yapan kadınlar; örneklemini 97 kadın (akupresür n: 34, sırt masajı n: 31 ve kontrol grubu n: 32) oluşturmuştur. Veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu, Bebek Takip Formu, Anne Takip Formu ve Annelerin Laktasyon Başlama Belirtilerini Değerlendirdiği Vizüel Analog Skala ile toplanmıştır. Kadınlara, postoperatif 0. günde bir kez, postoperatif 1. günde iki kez ve postoperatif 2. günde bir kez olmak üzere toplamda dört kez, akupresür grubuna altı dakika akupresür, sırt masajı grubuna üç dakika sırt masajı uygulanmış ve yapılan uygulamalardan 15 dakika sonra bebek açken tartılmış ve en az 20 dakika süreyle araştırmacı kontrolünde emzirmeleri sağlanmıştır. Emzirme sonrası bebekler tekrar tartılarak süt miktarı ölçülmüştür. Kontrol grubundaki kadınlar rutin bakım almış ve kadınlara emzirme desteği sağlanarak araştırmacı tarafından süt miktarı ölçülmüştür. İstatistiksel analizde, Tek Yönlü Varyans Analizi, Kruskal-Wallis, Ki-kare testleri uygulanmış ve post hoc analizlerinde Bonferroni testi ve Bonferroni Düzeltmeli Mann Whitney U testi kullanılmıştır. İkiden fazla bağımlı yapıda izlemin karşılaştırmalarında, Friedman testi uygulanmış olup post hoc analizinde Wilcoxon İşaretli Sıralar testi yapılmıştır. Tip 1 hata düzeyi ise 0,05 olarak alınmıştır. Bulgular: Araştırmamızda akupresür grubundaki kadınların yaş ortalaması 24,18±4,16, sırt masajı grubundakilerin 26,39±3,66 ve kontrol grubundakilerin 24,63±4,28'dir. Akupresür, sırt masajı ve kontrol gruplarındaki kadınların anne sütü miktarlarının, birinci ve ikinci izlemde benzer olduğu, akupresür ve sırt masajı gruplarındaki kadınların, kontrol grubundaki kadınlara göre üçüncü (sırasıyla; 10,88±4,99; 10,97±5,06 ve 7,03±4,18 gram, p=0,001) ve dördüncü (sırasıyla; 12,50±5,11; 13,39±5,22 ve 9,53±5,29 gram, p=0,005) izlemlerde anne sütü miktarı ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı derecede fazla olduğu, memelerde hissedilen gerginlik, ısı artışı ve ağrı düzeylerinin birinci ve ikinci izlemde akupresür, sırt masajı ve kontrol grubundaki kadınlarda benzer olduğu, üçüncü izlemde ise, memelerde hissedilen gerginlik düzeyinin, sırt masajı grubunda (5,43±2,70) kontrol grubuna (4,03±2,44) göre, ısı artışı düzeyinin de, akupresür ve sırt masajı gruplarının kontrol grubuna göre (sırasıyla, 5,44±1,89; 5,29±1,68 ve 3,68±1,83) istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu bulunmuştur (sırasıyla p=0,039 ve p<0,001). Sonuç: Sezaryen doğumlarda akupresür ve sırt masajının anne sütü miktarını artırdığı ve etkilerinin benzer olduğu; laktasyon başlama belirtilerinde ise akupresürün sadece memelerdeki ısı artışında, sırt masajının ise hem gerginlik hem de ısı artışında etkili olduğu bulunmuştur.
Gebelik döneminde optimalite düzeyi ile anne bebek bağlanması ilişkisi
Amaç: Bu araştırma, gebelik döneminde optimalite düzeyinin anne bebek bağlanmasıyla ilişkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Gereç ve yöntem: Araştırma analitik-kesitsel tiptedir. T.C. Sağlık Bakanlığı Aydın Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi'nde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini; rutin gebelik izlemlerini yaptırmak üzere 01 Aralık 2021-01 Aralık 2022 tarihleri arasında hastaneye başvuran gebeler oluşturmuştur. Örnekleme evrenden gelişigüzel örnekleme ile seçilen, 20-42 haftalar arasında gebeliği olan, araştırmanın dahil edilme kriterlerine uyan, 75 primipar ve 75 multipar olmak üzere toplam 150 gebe alınmıştır. Veriler araştırmacılar tarafından literatüre dayalı hazırlanan 'Kişisel Bilgi Formu', 'Optimalite İndeksi Türkiye Vaka Rapor Formu'nun Perinatal Özgeçmiş ve Doğum Öncesi Dönem Optimalite İndeksi bölümleri' ile 'Prenatal Bağlanma Envanteri' kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler tanımlayıcı istatistikler (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma) ile ifade edilmiş; ki-kare, bağımsız gruplarda iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi, Mann-Whitney U ve korelasyon analizleri ile test edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların Perinatal Özgeçmiş İndeksi %84,69, doğum öncesi dönem optimalite indeksi %82,75'tir. Perinatal Özgeçmiş İndeksi primiparlarda %88,12 ve multiparlarda %81,25 olup, aralarında istatistiksel açıdan fark saptanmıştır (t=-3,730, p<0,05). Doğum öncesi dönem optimalite indeksi primiparlarda %82,55 ve multiparlarda %82,95'tir. Katılımcıların Prenatal Bağlanma Envanteri puan ortalaması 59,31±9,23 olup, primiparlarda 60,72±9,49 ve multiparlarda 57,91±8,79'dur. Primipar ve multipar gebelerin doğum öncesi dönem optimalite indeksi ve Prenatal Bağlanma Envanteri puanları arasında istatistiksel açıdan fark saptanmamıştır (p>0,05). Perinatal Özgeçmiş İndeksi ile Prenatal Bağlanma Envanteri puanları arasında istatistiksel açıdan tüm katılımcılarda zayıf (r=0,239, p<0,001) ve primiparlarda orta düzeyde (r=0,397, p<0,001) ilişki saptanmıştır. Tüm katılımcılarda, primiparlar ve multiparlarda doğum öncesi dönem optimalite indeksi ve Prenatal Bağlanma Envanteri puanları arasında istatistiksel açıdan ilişki olmadığı belirlenmiştir (r=-0,072, p>0,05; r=-0,004, p>0,05; r=-0,138, p>0,05). Sonuç: Gebelerin optimalite indekslerinin ve Prenatal Bağlanma Envanteri puan ortalamalarının ölçeklerden alınabilecek en yüksek puana yakındır. Tüm katılımcılarda ve primiparlarda Perinatal Özgeçmiş İndeksi arttıkça Prenatal Bağlanma Envanteri'nden alınan puanlar artmaktadır. Doğum öncesi dönem optimalite indeksi ile Prenatal Bağlanma Envanteri'nden alınan puanları arasında ilişki yoktur.
Perinatal dönem COVID-19 korku ölçeğinin (EMC 19-9) Türkçe geçerlik, güvenirlik çalışması ve COVID-19 korkusunun gebelikte sağlıklı yaşam davranışları ile ilişkisi
Amaç: Bu araştırma Perinatal Dönem COVID-19 Korku Ölçeğinin (EMC 19-9) gebelerde Türkçe geçerlik güvenirliğini test etmek ve COVID-19 korkusunun gebelerde sağlıklı yaşam davranışları ile ilişkisini belirlemek amacı ile yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, metodolojik ve analitik-kesitsel tipte olup, Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi ve Isparta Şehir Hastanesi'nde Eylül 2021-Ağustos 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, hastaneye gebelik izlemi için başvuran kadınlar, örneklemini ise evrenden gelişigüzel örnekleme ile seçilen, ölçek geçerlik-güvenirliği için 100, analitik-kesitsel çalışma için 450 gebe oluşturmuştur. Veriler, kişisel bilgi formu, Perinatal Dönem COVID-19 Korku Ölçeği ve Gebelikte Sağlıklı Yaşam Davranışları Ölçeği ile toplanmıştır. Perinatal Dönem COVID-19 Korku Ölçeği Türkçeye çevrilmiş, kapsam geçerliliği, yapı geçerliliği ve güvenirliği PASW 22 ve AMOS 21 programları kullanılarak yapılmıştır. Elde edilen veriler tanımlayıcı istatistikler (sayı, yüzde) ile ifade edilmiş, tek yönlü varyans, Kuruskal Wallis ve korelasyon analizleri kullanılarak test edilmiştir. Bulgular: Perinatal dönem COVID-19 Korku Ölçeği'nin geçerlik güvenirlik çalışmasında; kapsam geçerlik indeksi 0,997, faktör analizinde toplam varyansı 55,069, Cronbach's alpha katsayısı 0,896, iki yarıya bölme analizinde Spearman Brown katsayısı 0,956, test-tekrar test ölçümünde korelasyon değeri r=0,543 (p<0,05) olarak hesaplanmıştır. Tüm maddelerin madde-toplam test korelasyon değerleri 0,370–0,713 arasında değişkenlik göstermiştir. Uyum indekslerinden artan uyum indeksi =0,938, uyum iyiliği indeksi =0,883, karşılaştırılmalı uyum iyiliği indeksi =0,936, Normlaştırılmamış Uyum İndeksi =0,896, Normlaştırılmış Uyum İndeksi =0,904, Yaklaşık Hataların Ortalama Karekökü =0,128 olarak hesaplanmıştır. Perinatal dönem COVID-19 korkusu ile gebelikte sağlıklı yaşam davranışları arasındaki ilişkinin belirlendiği ikinci aşamada perinatal dönem COVID-19 korku ölçeği puan ortalaması 21,10±8,98, sağlıklı yaşam davranışları ölçeği puan ortalaması 114,74±14,59 olarak belirlenmiştir. Perinatal dönem COVID-19 korku ölçeği puanları ile gebelikte sağlıklı yaşam davranışları ölçeği toplam (r=-0,038, p>0,05) ve alt ölçekleri olan gebelik sorumluluğu (r=-0,023, p>0,05), hijyen (r=-0,004, p>0,05), beslenme (-0,053, p>0,05), fiziksel aktivite (r=-0,045, p>0,05), seyahat (r=0,007, p>0,05) ve gebeliği kabullenme (r=-0,057, p>0,05) puanları arasında istatistiksel ilişki saptanmamıştır. Sadece üçüncü trimesterdeki gebelerin perinatal dönem COVID-19 korku ölçeği puanları ile gebelikte sağlıklı yaşam davranışları ölçeğinin alt ölçeklerinden beslenme (r=-0,185, p<0,05), fiziksel aktivite (r=-0,175, p<0,05) ve gebeliği kabullenme (r=-0,176, p<0,05) puanları arasında negatif yönde, zayıf düzeyde istatistiksel ilişki olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Bu çalışmada Perinatal Dönem COVID-19 Korku Ölçeği Türkçe versiyonunun gebelerde geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu, COVID-19 korkusunun gebelerde sağlıklı yaşam davranışları ile ilişkisinin olmadığı, sadece üçüncü trimesterdeki gebelerde COVID-19 korkusu arttıkça beslenme, fiziksel aktivite ve gebeliği kabullenmenin azalacağı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: Koronavirüs, Korku, Ölçek, Perinatal Dönem, Sağlıklı Yaşam.
Kadınların doğum sürecindeki vajinal muayene deneyimlerinin doğum memnuniyetine etkisi
ÖZET KADINLARIN DOĞUM SÜRECİNDEKİ VAJİNAL MUAYENE DENEYİMLERİNİN DOĞUM MEMNUNİYETİNE ETKİSİ Ferda A. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ebelik Anabilim Dalı, Yüksek Lisans, Aydın, 2024. Amaç: Bu çalışma, kadınların doğum sürecindeki vajinal muayene deneyimlerinin doğum memnuniyetine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Analitik-kesitsel tipte planlanan araştırma Antalya Kepez Devlet Hastanesi kadın doğum servisinde Mart-Temmuz 2024 tarihleri arasında vajinal doğum yapmış kadınlar ile yapılmıştır. Araştırmanın evrenini bu hastanede Ocak-Aralık 2023 tarihleri arasında vajinal doğum yapan 1860, örneklem hacmini ise 271 kadın oluşturmuştur. Veriler, Kadın Tanıtım Formu ve Normal Doğumda Anne Memnuniyetini Değerlendirme Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizi SPSS (Statistical Packag for Social Sciences) for Windows 22 (SPSS Inc., Chicago, IL, USA) paket programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler olarak sayı, yüzde, ortalama, standart sapma ve minimum- maksimum değerler kullanılmıştır. Sayısal verilerin normal dağılıma uygunluğu için Kolmogorov-Smirnov testi uygulanmıştır. Verilerin normal dağılım gösterdiği saptanmış ve iki gruplu değişkenlerde student t testi, üç ve daha fazla gruplarda One Way Anova testi kullanılmıştır. İleri analiz için Tukey testi yapılmıştır. İstatistiksel değerlendirmede anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan kadınların %42,1'i yabancı uyrukludur. Kadınların yaş ortalaması 26,66±5,11 ve %84,9'u çekirdek aile yapısında yaşamaktadır. Kadınların %26,6'sının ilk doğumu olduğu, %45'inin vajinal muayeneyi ağrılı bulduğu, %60,9'unun vajinal muayene esnasında rahatsızlık hissettiği, %18,5'inin reddetmeyi düşündükleri, %48'inin vajinal muayene sıklığını orta düzeyde bulduğu ve vajinal muayene sayısı ortalamasının 3,92±2,51 olduğu saptanmıştır. Kadınların %78,2'sine ebeler tarafından vajinal muayene öncesi onayının alındığı, %76,4'üne muayene ile ilgili açıklama yapıldığı, %71,6'sının bu açıklamalar ile rahatladığı %93'ünün mahremiyetinin sağlandığı bulunmuştur. Kadınların Normal Doğumda Anne Memnuniyetini Değerlendirme Ölçeği toplam puan ortalaması 158,21±20,45 olup %64,9'unun doğumda memnuniyet oranları yüksek saptanmıştır. Vajinal muayeneyi stresli bulmayanların, muayene esnasında rahatsızlık hissetmediğini belirtenlerin vajinal muayeneyi reddetmeyi düşünmeyenlerin ve vajinal muayene sıklığını çok az/az ve orta olduğunu belirten kadınların doğumda memnuniyet düzeyleri daha yüksek saptanmıştır (p>0,05). Vajinal muayeneye başlamadan önce ebeler tarafından onayının alındığını, açıklamalar yapıldığını, mahremiyetinin korunduğunu, ebelerin vajinal muayene büyük hassasiyetle yaptığını belirtenlerin, muayene esnasında ebe ile duygusal iletişimlerinin tamamen olumlu olduğunu belirtenlerin, muayene esnasında ebe dışında kimsenin olmadığını ifade eden kadınların da Normal Doğumda Anne Memnuniyetini Değerlendirme Ölçeği puan ortalaması daha yüksek saptanmıştır(p>0,05). Sonuç: Çalışmamızda kadınların yaklaşık üçte ikisinin doğum sürecindeki memnuniyet düzeylerinin yüksek olduğu bulunmuştur. Doğumda vajinal muayene ve diğer doğum eylemine yapılan müdahalelerin sıklığının düşük düzeylerde olması ve ebelerin olumlu yaklaşımlarını kadınların doğum memnuniyetlerini artıran faktörler olarak saptanmıştır. Anahtar kelimeler: Jinekolojik muayene, Doğum, Kadın, Hasta memnuniyeti, Ebelik
Ebelik ve hemşirelik öğrencilerinin postpartum kanamaları ve bakımı ile ilgili bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Amaç: Araştırmanın amacı öğrenci ebe ve hemşirelerin postpartum kanama ve bakımı ile ilgili bilgi düzeylerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı tasarım türünde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini bir vakıf üniversitesinde öğrenim gören hemşirelik ve ebelik öğrencileri oluştururken; örneklem grubunu 02–06 Mart 2020 tarihleri arasında okulda bulunan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 164 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, danışman ve araştırmacı tarafından geliştirilen veri toplama formu aracılığıyla elde edilmiştir. Veri Toplama Formu öğrencilerin tanımlayıcı özelliklerini inceleyen 9 soru ve postpartum kanama ile bakımına ilişkin bilgi düzeyini inceleyen 20 sorudan oluşmaktadır. Bulgular: Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; öğrencilerin yaş ortalamasının 22,4 ± 1,3olduğu, öğrencilerin %79,9'unun kadın, %20,1'inin erkek, %82,9'unun hemşirelik bölümü, %17,1'inin ebelik bölümü öğrencisi olduğu belirlendi. Öğrencilerin postpartum kanama ve bakımı ile ilgili bilgi formundan alınan toplam puan 13,2 ± 2,4 tür. Öğrencilerin %68,9'u postpartum kanama miktarını doğru tanımlarken; %75,6'sı erken ve geç dönem postpartum kanamayı doğru tanımlayamamıştır. Postpartum kanamanın en sık görülme nedenini olan uterus atonisini öğrencilerin %54,3'ü doğru olarak bildirmiştir. Sonuç: Ebelik bölümündeki öğrencilerin toplam bilgi puanı hemşirelik öğrencilerden yüksek bulunmuştur. Öğrencilerin cinsiyet, mezun olunan okul türü, kadın hastalıkları ve doğum kliniğinde staj yapma durumu, klinik uygulamada aktif kanaması olan hastayı gözlemleme durumu ve kanaması olan hastaya müdahale etme durumu postpartum kanama ve bakımı ile ilgili bilgi puanlarını pozitif yönde etkilediği bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Postpartum kanama, bakım, hemşire, ebe