Entropi tabanlı TOPSIS ve MAUT yöntemleri ile acil servislerde risk değerlendirme: Samsun ili örneği

Bu çalışmada insan sağlığı ve güvenliğine hizmet etmek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda önlemenin tedavi etmekten daha insancıl ve daha az maliyetli olduğu bilinci ile çok tehlikeli işler sınıfında yer alan acil servis hizmetlerinde kaza ve hastalıklara neden olabilecek riskler tespit edilmiştir. Samsun ilinde faaliyet gösteren beş hastanenin acil servislerinde belirlenen riskler fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik, psikososyal, elektrik, yangın, acil durum, özel politika gerektiren ve diğer olmak üzere on başlık altında ifade edilmiştir. Risklere ait nicelik hesaplamaları Fine Kinney yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen risk değerleri; doktorlar, hemşireler, diğer sağlık personelleri, temizlik personelleri, güvenlik personelleri, veri kayıt personelleri, teknik personeller, hastalar ve hasta yakınlarından oluşan 9 grup ve 6 hastane arası değerlendirmede bulunmak üzere kriter olarak ele alınmıştır. Kriter ağırlıkları Entropi yöntemiyle belirlendikten sonra alternatif sıralamaları için TOPSIS ve MAUT yöntemleri uygulanmıştır. Çalışma sonucunda TOPSİS ve MAUT yöntemlerinden elde edilen bulgular benzerlik göstermektedir. Risklerden etkilenen gruplar değerlendirildiğinde fiziksel, kimyasal ve biyolojik risklere görece en az maruz kalan grup güvenlik personelleri olmuştur. Hastalar ve hasta yakınları ergonomik risklerden görece en az etkilenirken psikososyal risklere de maruziyetleri söz konusu değildir. Elektrik ile ilgili riskler görece en az teknik personelleri etkilerken belirlenen diğer riskler en az veri kayıt personellerini etkilemektedir. Elde edilen bulgulara göre kimyasal, biyolojik, ergonomik ve diğer riskler göz önüne alındığında görece en fazla risklere maruz kalanlar temizlik personelleridir. Fiziksel ve elektrik ile ilgili riskler en fazla diğer sağlık personellerini tehdit ederken, psikososyal risklere ise görece en fazla güvenlik personelleri maruz kalmaktadır. Yangın ile ilgili risklerde etkilenen gruplar arası fark bulunmamıştır. Acil durumlar ile ilgili riskler söz konusu olduğunda personel grupları arasında fark bulunmazken yalnızca hastalar ve hasta yakınlarının personel gruplarına göre daha fazla tehdit altında olduğu tespit edilmiştir. Hastaneler arası sonuçlar değerlendirildiğinde fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik ve yangın risklerinden görece en az, özel politika gerektiren risklerden görece en fazla etkilenen Hastane 3, tüm riskler bir arada değerlendirildiğinde en az riskli hastane olarak tespit edilmiştir. Fiziksel, biyolojik, ergonomik, psikososyal ve diğer risklere görece en çok maruziyet Hastane 5'te görülürken; kimyasal, elektrik, yangın ve acil durum risklerine en çok maruz kalan Hastane 6, tüm riskler bir arada değerlendirildiğinde de en riskli hastane olarak belirlenmiştir.