Erken çocukluk döneminde özel yetenekli bireyleri tanıma ve eğitimi ile ilgili ebeveyn ve okul öncesi öğretmenlerinin öz yeterlilik algılarının incelenmesi (Malatya İli Örneği)

Bu çalışma, özel yetenekli birey olarak resmi tanı almış 7 ile 15 yaş arası, yaş ortalaması 9,47 olan 30 çocuğun ebeveynleri ve okul öncesi öğretmeni olarak görev yapan katılımcılar ile yapılmıştır. Ebeveyn ve öğretmenlerin erken çocukluk döneminde özel yetenekli bireyleri tanıma ve eğitimi konusunda öz yeterliliğe ilişkin görüşleri incelenmiştir. Ebeveyn ve öğretmen görüşleri açısından örtüşen ve farklılıkları ortaya koyarak okul öncesi eğitiminde özel yetenekli bireylerin tanılanması ve eğitimi konusunda yaşanan sorunları saptamak, sorunların nedenlerini ortaya çıkararak çözüm yolları ve öneriler üretilmesine yardımcı olmak amaçlanmaktadır. Bu Araştırma farklı sosyoekonomik ve deneyim özelliklerine sahip Malatya Bilim Sanat Merkezine (BİLSEM) devam eden öğrencilerin ebeveynleri ve Malatya İli Yeşilyurt ve Battalgazi ilçelerinde resmi anaokullarında görev yapan okul öncesi öğretmenleri ile yürütülmüştür. Çalışmaya gönüllü olarak katılan 30 ebeveyn ve 32 öğretmen ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ebeveyn ve okul öncesi öğretmenleri için geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu iki bölümden oluşmaktadır. Birinci kısımda katılımcıların kişisel bilgileri, mesleki, akademik ve özel yetenekli bireylere yönelik tecrübelerine ilişkin sorular yer almaktadır. İkinci kısımda ise erken çocukluk döneminde özel yetenekli bireylerin tanınması ve eğitimi konusunda öz yeterliliğe ilişkin görüşlerin alınmasına yönelik ebeveyn için 10, okul öncesi öğretmeni için 12 soru bulunmaktadır. Öğretmen ve Ebeveyn için yöneltilen ilk 10 soru aynı minvalde sorular olup öğretmen ve ebeveynlerin aynı sorulara verdikleri yanıtların derinlemesine karşılaştırılmasına yöneliktir. Öğretmen formuna eklenen son iki soru ise öğretmen açısından ebeveyne ilişkin görüşlerin yansıtılmasını amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemi ile gerçekleştiren bu çalışmanın analizi için öncelikle her görüşmenin transkripti yazılmıştır. Her bir soru için transkriptlerden elde edilen yanıtlardan oluşan birleştirme belgesi düzenlenmiştir. Yanıtlar ana kodlama altına toplanarak kategorileştirilmiştir. Kategorileştirilen yanıtlardan ise alt kodlama elde edilmiştir. Alt kodlamada ise bir başlık altında toplanan benzer ifadeler toparlanmış olup her biri soru için nihai tablolar elde edilmiştir. Tablolar analiz edilerek bulgular oluşturulmuştur. Bulgulardan elde edilen sonuçlar, araştırmanın alt problemleri doğrultusunda özetlenip yorumlanmıştır. Araştırmanın sonuçlarından, erken çocukluk döneminde özel yetenekli bireylerin özellikleri ve keşfedilmesi, erken çocukluk döneminde özel yetenekli çocuğun eğitimi, öğretmenin tanıma ve eğitim verme yeterliliği, erken çocukluk döneminde özel yetenekli çocuğun keşfedilmesi ve eğitimi hususunda beklenti ve öneriler elde edilmiştir. Son kısımda ise ebeveyn, öğretmen, kamu ve yükseköğretime yönelik öneriler sunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Erken Çocukluk Dönemi, Özel Yetenekli Birey, Bireyi Tanıma, Tanılama, Keşfetme, Eğitim, Öz yeterlilik, Ebeveyn görüşleri, Öğretmen görüşleri