Erken Cumhuriyet Dönemi roman figürlerinde seküler-kutsal ikilemi

Bu çalışmada, hızlı toplumsal dönüşümlerin yaşandığı 1920-1950 yılları arasında yayımlanan romanlarda en önemli meselelerden biri olan modernleşme olgusunun seküler/kutsal ikili karşıtlığı üzerinden tartışılması hedeflenmiştir. Bahsi geçen dönem, Kurtuluş Savaşı yılları esnasında Birinci Meclis'in açıldığı yıldan, Tek Parti rejiminin iktidarının sona erdiği yıla kadar geçen ve Türk tarihi açısından oldukça önemli siyasi ve sosyolojik gelişmelere tanık olunan hareketli bir evredir. Bu dönemde yürürlüğe konulan modernleşme projesiyle, 18. asırdan beri süren Batılılaşma gayretleri ivme kazanmış ve buna bağlı olarak toplum, modernleşme adına kurumsal ve sivil düzeyde hızla sekülerleşmiştir. Bu hızlı zihinsel dönüşümün yansımaları, bu dönemde yayımlanmış romanlarda eski/yeni, geleneksel/modern, Doğu/Batı, kutsal/seküler şeklindeki ikili karşıtlıklar üzerinden kurgulanan roman figürleri analiz edilerek takip edilebilir. Bu ikili karşıtlıklarda rol oynayan en önemli değişken, modernleşme süreçlerinden de en fazla etkilenen dindir. Temelde Batı'nın geçirdiği zihinsel dönüşümün yaşanmadığı Türk toplumunda, Aydınlanma ve Reform hareketlerinin büyük rol oynadığı Batı modernitesini ithal etmek, aynı zamanda din olgusunu da geleneksel ile seküler arasında ikircimli bir noktaya taşımıştır. Roman figürlerinin bu çatışmada oynadıkları rollerin tartışılması, Türk romanının sosyolojik temellerinin aydınlatılması bağlamında önemli görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Modernite, Sekülerleşme, Din, Roman kuramı, Türk Romanı, Erken Cumhuriyet Dönemi.