Hemodiyaliz hastalarında ayak refleksolojisi uygulamasının konstipasyona etkisi

Araştırma, hemodiyaliz hastalarında ayak refleksolojisi uygulamasının konstipasyona etkisini değerlendirmek amacı ile deneysel olarak yapıldı. Araştırma, Kasım 2015- Şubat 2016 tarihleri arasında Özel Yavuz Selim Diyaliz Merkezi ve Özel RNS Diyaliz Merkezi'nde hemodiyaliz tedavisi alan 30 deney ve 30 kontrol grubu olmak üzere 60 hasta ile gerçekleştirildi. Veriler, "Hasta Bilgi Formu", "Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği", "Bristol Dışkı Kıvamı Skalası" ve "Görsel Kıyaslama Ölçeği" ile araştırmacı tarafından toplandı. Deney ve kontrol grubundaki hastalara başlangıç haftasındaki ilk hemodiyaliz seansı öncesinde bütün veri toplama araçları uygulandı. Deney grubu hastalarına başlangıç haftasındaki ilk hemodiyaliz seansı sırasında ilk ayak refleksolojisi uygulaması yapıldı. Bu uygulama, deney grubundaki hastalara dört hafta boyunca her hemodiyaliz seansında bir kez olmak üzere toplam on iki kez uygulandı. Kontrol grubundaki hastalara ise ayak refleksolojisi uygulaması yapılmadı. Deney ve kontrol grubu hastalarına, üçüncü, altıncı ve dokuzuncu hemodiyaliz seansı sırasında "Görsel Kıyaslama Ölçeği", on ikinci hemodiyaliz seansı sırasında "Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği", "Bristol Dışkı Kıvamı Skalası" ve "Görsel Kıyaslama Ölçeği" tekrar uygulandı. Araştırmada, deney grubundaki hastaların kontrol grubundaki hastalara göre laksatif kullanımında, "Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği" ve alt boyutları puan ortalamalarında, "Görsel Kıyaslama Ölçeği'ne" göre konstipasyon semptomları şiddeti puan ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı azalma; "Bristol Dışkı Kıvamı Skalası" puan ortalamalarında istatiksel olarak anlamlı artma saptandı (p<0.05). Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, araştırmacı tarafından hemodiyaliz hastalarının yaşadığı konstipasyonun hafifletilmesi/giderilmesinde ayak refleksolojisi uygulamasının yaygınlaştırılmasına yönelik önerilerde bulunuldu.