İbn 'Atiyye'nin "el-Muharraru'l-Vecîz fî Tefsîri'l-Kitâbi'l-'Azîz" adlı eserinin dil özellikleri

Hicrî V. ve VI. asırda Endülüs'te tefsîre ve Kur'ân ilimlerine çok önem verilmesinin neticesinde bu alanda önemli eserler kaleme alınmıştır. Bunların en fazla dikkat çekenlerinden birisi de İbn 'Atiyye'nin el-Muharraru'l-vecîz fî tefsîri'l-kitâbi'l-'azîz isimli filolojik tefsîridir. Çalışmamızda bu eserin dil özelliklerini inceledik. İbn 'Atiyye bu eserinde kendinden önceki birçok dilcinin, âyetlerin i'râbı ile ilgili görüşlerini toplamıştır. Ayrıca o, kelimelerin morfolojik tahlillerine yer vermiş, kelimelerin iştikâkı ile ilgili uzun açıklamalar yapmış, şiir beyitleri ile istişhâdda bulunmuş, geniş lügavî açıklamalar yapmıştır. O, bu eserinde sarf, nahiv, lügat, belâğat, lehçeler, kıraatler vb. meselelere genişçe yer vermiştir. Eserinde sem'a ve kıyâsa önem veren İbn 'Atiyye, meşhur olan kullanımı dikkate almıştır. Hiçbir nahiv ekolüne taassup derecesinde bağlanmayan İbn 'Atiyye tercihlerinde daha çok Basra ekolünün görüşlerini benimsemiştir. Bununla beraber bazı konularda Basralı dilcileri eleştirmiş ve diğer dilcilerin görüşlerine meyletmiştir. İbn 'Atiyye âyetlerde geçen edebî sanatları bazen kâideler zikrederek bazen de örnek cümleler verererek açıklamıştır. Bu çalışmamız el-Muharraru'l-vecîz fî tefsîri'l-kitâbi'l-'azîz isimli eseri filolojik yönleri ile ele alarak dilbilimsel olarak değerlendirmeyi hedeflemiştir.