İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin insani değerler düzeyleri ile çevresel tutumları arasındaki ilişki

Bu araştırma, İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin insani değer düzeyleri ile çevresel tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.Çalışma evreni 2011?2012 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Tuzla İlçesinde bulunan ilköğretim okullarındaki öğrencilerdir. Örneklemimiz 303 kişiden oluşmaktadır.Araştırma ile ilgili veriler ?İnsani Değerler Ölçeği? (İDÖ) (Dilmaç, 2007) ve ?Çevresel Tutum Ölçeği (ÇTÖ)? (Uzun ve Sağlam, 2006) ile toplanmıştır. Birinci bölümünde kişisel bilgilere, ikinci bölümde, insani değerlere ilişkin 42 ifadeye, üçüncü bölümde ise çevreye yönelik tutumları ölçmek amacıyla 27 değerlendirme ifadesine yer verilmiştir.Ölçeklerden elde edilen veriler kodlanarak bilgisayar ortamında SPSS paket programı yardımıyla çözümlenmiştir. Ölçeğin birinci bölümüyle ilgili verilere ilişkin frekans ve yüzde dağılımı alınmış, öğretmenlerin tutumlarının ve algılamalarının belirlenmesine yönelik olarak aritmetik ortalama ve standart sapma, tutumlar arasında farklılığı ortaya koyabilmek için ikili karşılaştırmalarda bağımsız gruplar için ?t? testi, Kruskal Wallis H testi, ikiden fazla değişken gruplarının karşılaştırılmasında ise tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Görüşler arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığı ? = 0.05 anlamlılık düzeyinde test edilmiştir.Araştırmadan elde edilen bulgular şunlardır;1.İnsani değer ölçeğinin tümü üzerinde aritmetik ortalama ve madde sayısı incelendiğinde, öğrencilerin insani değerlerinin ortalamanın üstünde olduğu görülmüştür.2.Öğrencilerin insani değerler düzeylerinin cinsiyetlerine göre incelenmesinde, kızların insani değer puanları erkeklerden yüksek olduğu görülmüştür.3.Öğrencilerin insani değerler düzeylerinin sınıflarına, babalarının mesleklerine, annelerinin iş durumuna, baba ve annelerin öğrenim durumlarına, ailelerin gelir durumuna ve ailedeki birey sayısına göre anlamlı farklılık görülmemiştir.4.Çevresel Tutum Ölçeği toplam puanlarına göre öğrencilerin çevre bilincinin ortalamaların üstünde olduğu görülmüştür. Çevresel davranış düzeylerinin ortalamalar seviyesinde olduğu ve çevresel düşünce düzeylerinin ise ortalamaların üstünde olduğu görülmüştür.5.Öğrencilerin çevresel tutumlarının cinsiyetlerine göre incelenmesinde kız öğrencilerin çevre duyarlıklarının erkek öğrencilerden fazla olduğu görülmüştür.6.Öğrencilerin çevresel tutumlarının sınıflarına, baba ve annelerin mesleklerine ve ailedeki birey sayısına göre gruplar arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmemiştir.7.Öğrencilerin çevresel tutumlarının baba öğrenim durumuna göre incelenmesinde toplam puanlar ile çevresel davranış alt boyutunda anlamlı farklılık görülmezken çevresel düşünce alt boyutunda öğrenim durumu yükseldikçe çevresel düşünce puanları arttığı, babaları üniversite mezunu olan öğrencilerin çevresel düşünce puanları babaları ilkokul ve ortaokul mezunu olan öğrencilerden daha yüksek olduğu bulunmuştur.8.Öğrencilerin çevresel tutumlarının annelerinin öğrenim durumuna göre incelenmesinde anneleri üniversite mezunu olan öğrencilerin çevresel tutumları, anneleri ilkokul ve ortaokul mezunu olan öğrencilere göre daha yüksek bulunmuştur. Öğrenim durumu yükseldikçe çevre bilincinin arttığı söylenebilir.9.Öğrencilerin çevresel tutumlarının ailelerin gelir durumuna göre incelenmesinde, orta gelire sahip aile çocuklarının çevresel tutum puanları alt gelirli ailelerin çocuklarına göre yüksek bulunmuştur. Orta gelir düzeyindekilerin çevresel bilinçlerinin yüksek olduğu görülmektedir.10.İnsani değerler ölçeği ile çevresel tutum ölçeği arasındaki ilişkileri belirlemek üzere yapılan Pearson korelasyon analizi sonucunda puanlar arasındaki ilişkiler istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlıdır. İnsani değerler yükseldikçe çevresel duyarlık da yükselmektedir.Anahtar Sözcükler: İnsani Değer, Ahlak, Çevre Bilinci