İlkokul Türkçe ders kitaplarında yer alan görsel ve dilsel metinlerin çocuğa görelik ilkeleri bağlamında incelenmesi

Bu araştırmanın amacı ilkokul Türkçe ders kitaplarında yer alan görsel ve dilsel metinleri çocuğa görelik niteliklerine göre incelemektir. Bu yönüyle bu çalışmada tarama modeli kullanılmış, veriler doküman incelemesi yoluyla elde edilmiştir. Doküman incelemeleri, ilkokul Türkçe 1 ders kitabında yer alan 12 görsel ve dilsel metnin incelemesi ile elde edilmiştir. Daha açık bir anlatımla, her dilsel ve görsel metin, "konu, ileti(ana düşünce), izlek(tema), karakter, dil ve anlatım, görsel metin özellikleri, öğretme ve belletme, korku ve kaygı, öğüt ve emir, cinsiyet ayrımcılığı, ideolojik söylemler, geleneksel değerler, yaptırımcı yargılar ve kurallar, tozpembe bir dünya, tek ve değişmez doğrular, abartılmış merak ve aşırı duygusal öğeler ile şiddete" yönelik özellikler bağlamında sözcük, söz grubu ve tümce düzeyinde kodlanmıştır. Belirlenen bu kodlar içerik özellikleri ve evrensel ilkeler doğrultusunda içerik analizi yoluyla kategorileştirilmiştir. Böylelikle inceleme konusu olan dilsel ve görsel metinlerde bulunan içerik özellikleri ve evrensel ilkeler belirlenmiştir. Sonuç olarak; incelenen ders kitabında bulunan görsel ve dilsel metinlerin çocuğa göre olmadığı ortaya çıkartılmıştır.