IMF'nin öteki yüzü: Türkiye ile ilişkileri üzerine eleştirel bir analiz

IMF, az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelere yönelik olarak uzun dönemli mali kaynak sağlamaktadır. Bu kaynakların amacı; kapalı ekonomileri rekabete açıp liberalizasyon sürecine sokarken beraberinde mali istikrarı da sağlamaktır. Özellikle 1980 sonrası dönemde tüm dünyayı etkisi altına alan küreselleşme süreci ile IMF'nin görev, rol ve sorumlulukları daha da arttı.Türkiye, IMF'ye üye olduğu 1947 yılından beri ekonomisinin genel yapısında oluşan dengesizlikleri gidermeyi amaçlayan istikrar programları uygulamaktadır. Türkiye'yi istikrar programı uygulamaya yönelten temel nedenler; kronik enflasyon, ödemeler dengesi darboğazı ve finans piyasalarında yaşanan ciddi boyuttaki dengesizliklerdir. 1980 yılına kadar çeşitli çerçeve anlaşmaları imzalayan Türkiye, 24 Ocak 1980 kararları ile ithal ikameci politikaları terk ederek dünya ekonomisi ile entegre olmaya çalıştı. Türkiye, bu dönüşüm sürecinde birçok gelişmekte olan ülke gibi IMF'den kaynak talebinde bulundu. Türkiye'nin dış kaynağa olan gereksinimi IMF ile olan ilişkilerine süreklilik kazandırdı. Bu ilişkiler sonucu; Türkiye 5 Nisan 1994 ve 21 Şubat 2001 tarihlerinde ekonomik krizlere girdi. IMF'nin ülkenin ekonomik uygulamaları sonucu, uygulanan istikrar programları incelenecektir. 1990'lı yıllarda küreselleşmenin etkisi ile meydana gelen Meksika ve Güneydoğu Asya Krizlerinde Türkiye de etkilendi. 2000'li yıllarda IMF politikalarında meydana gelen değişmeler ve arz ettiği önem nedeniyle özellikle mevcut siyasal iktidar ile birlikte 2000 yılı sonrası döneme ağırlık verilmeye özen gösterilerek, IMF politikaları eleştirel bir bakış açısıyla analiz edildi.Anahtar Kelimeler: IMF, Bretton Woods, 24 Ocak Kararları, Kriz ve İstikrar Programları