Kamu kuruluşlarında entegre raporlama ve Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi uygulaması

Kurumsal raporlama sistemi içerisinde entegre raporlama kuruluşların uzun vadeli stratejilerini, iş modellerini ve risk yönetimi yaklaşımlarını ortaya koydukları yeni nesil bir raporlama türüdür. Bütüncül (entegre) düşünce yaklaşımının bir çıktısı olarak entegre raporlama kuruluşların değer olgusu üzerindeki hikayelerini paydaş gruplarına aktarmada önemli bir iletişim aracı olmuştur. Üniversiteler ise; ileri düzey düşünme yerleridir. Üniversitelerde bütüncül düşüncenin tutarlı, geniş kapsamlı bir söylem ve paydaş grupları arasında katılım yaratma potansiyelinin ortaya çıkarılmasında entegre raporlamanın kullanılması diğer sektörlere de öncülük edebilir. Bu çalışmanın amacı üniversite entegre raporlarında kilit paydaşların, öncelikli konuların ve ilgili Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin (SKH) tespit edilmesi ve entegre raporlamanın üniversitelerde uygulanabilirliğinin açıklanmasıdır. Bu doğrultuda üniversite kilit paydaşlarının belirlenmesi amacıyla uzman görüşü kapsamında 10 yönetim kurulu üyesine AHP (Analytic Hierarchy Process) anketi ve TOPSIS (Technique for Order of Preference by Similarity to Ideal Solution) anketi yapılmıştır. Öncelikli konuların ve ilişkili SKH'lerin belirlenmesi amacıyla da belirlenen üniversite kilit paydaşlarından oluşan 320 katılımcıya online anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Son olarak araştırma sonuçları ile bağlantılı olarak bir devlet üniversitesi entegre rapor uygulaması gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonucunda; entegre raporlamada kilit paydaşların belirlenmesinde ve paydaşların önceliklendirilmesinde AHP ve TOPSIS yöntemlerinin uygulanması kolay yöntemler olduğu, üniversitelerin kilit paydaş tespitini paydaş analizi seviyesinden paydaş katılımı düzeyine yöneltmeleri gerektiği, paydaşların önceliklendirilmesinde birden fazla kriterin dikkate alınması gerektiği sonuçları tespit edilmiştir. Hazırlanan üniversite entegre raporu sonucunda ise; entegre raporlamanın üniversitelere bilgiler arası bağlantı ile strateji geliştirmede, paydaş katılımını ön plana çıkartmada, üniversitenin katkıda bulunduğu SKH'lerini belirlemede ve bunlara ilişkin strateji geliştirmede, risk türlerini ayrıştırmada ve sürdürülebilir bir risk yönetim politikasının belirlenmesi gibi konularda katkıda bulunduğu belirlenmiştir. Yine faaliyetlerinin, paydaşlarının ve sermayelerinin çeşitliliği göz önünde bulundurulduğunda üniversitelerin benzersiz iş modeli tasarımlarının ön plana çıkarılarak nasıl katma değer yarattıklarını belirlemede ya da nerede değer erozyonuna uğradıklarını tespit etmede entegre raporlamanın önemli bir yönetsel araç olarak kullanılabileceği düşünülmektedir. Son olarak Türkiye'deki mevcut raporlama düzenine yönelik getirilen mevzuat ve yönetmelik değişiklikleri ile üniversite raporlarının yenilikleri takip ettiği ve hali hazırda entegre raporlamaya elverişli bilgileri ürettikleri tespit edilmiştir. Ancak birden fazla raporlama türünün kullanılması ve her raporda yinelenen bilgi setlerinin açıklanmasının üniversitelere önemli bir külfet getirebileceği ve raporlama düzenlerini hantallaştıracağı tespit edilmiştir. Dünya'da standart düzenleyicilerinin faaliyetleri değerlendirildiğinde entegre raporlamanın yakın gelecekte zorunlu bir raporlama türü olarak yer bulacağı düşünülmektedir. Bu doğrultuda da üniversitelerde gerekli düzenlemelerin yapılarak tek ve bağlantılı bilgi setlerinin açıklanmasına izin verecek entegre raporların kullanımına şimdiden geçmeleri önerilmektedir.