Karaciğer nakli yapılan hastalarda maliyet ve yatış sürelerini etkileyen faktörlerin araştırılması

Karaciğer nakli son dönem karaciğer hastalıklarında sağkalım oranlarına etki eden tek tedavi seçeneğidir. Ancak bu seçeneğin gerçekleştirilebilmesi deneyimli bir ekiple beraber, yeterli mali kaynakların varlığına da bağlıdır. Çalışmalarda karaciğer nakli adaylarına ait yaş, cinsiyet, etiyoloji, MELD skoru, CHILD skoru, UNOS skoru, nakil öncesi DM ve portal ven trombozu ( PVT) varlığı, önceki operasyon öyküsü gibi değişkenlerin maliyetlerle ilişkisine bakılmışken, grefte ait olarak ta donör yaşı, donör cinsiyeti, soğuk iskemi zamanı, canlı ya da kadaverik donasyon, donörde ek hastalıkların varlığı gibi değişkenlerin maliyetlerle ilişkisine bakılmıştır. Bu çalışmada karaciğer naklinin maliyetini ve ilgili değişkenlerle bağlantısı inceledik.Bu çalışmaya toplam 279 hasta alındı. Hastaların bilgileri hastane kayıtlarından retrospektif olarak elde edildi. Hastalara ait maliyetler nakil için hastaneye yatıştan taburcu olana kadar ki dönemi içermekteydi. Merkezimizde yapılan bir karaciğer naklinin maliyeti ortalama olarak 30.823 dolar olarak saptandı. Yıllara göre ortalama maliyetlerin değişkenliği incelendiğinde 2008 yılında ortalama maliyetin diğer tüm yıllardan anlamlı olarak daha fazla olduğu ve bu yıla kadar maliyetlerin giderek artarken bu yıldan sonra düşüşe geçtiği görüldü. Alıcıların MELD skorları ile maliyet ilişkisi incelendiğinde MELD skoru 15'in altında olanlarla 15'in üstünde olanlar arasında anlamlı fark olacak şekilde (p=0.02) MELD skoru 15'in üstünde olanlarda maliyetler daha yüksekti. UNOS grupları arasında anlamlı maliyet farkı yokken CHILD grupları arasında CHILD B olan hastaların ortalama maliyetleri CHILD C olanlara göre anlamlı derecede daha düşüktü (p= 0.01). Etyoloji grupları ile maliyetler arası ilişki incelendiğinde etyoloji grupları arasında anlamlı fark olmamakla beraber en yüksek maliyetlerin HBV ve % 75'inde HBV'nin pozitif olduğu HCC hastalarında olduğu görüldü. Alıcılarda ilgili yaş, cinsiyet ve BMI grupları arasında maliyetler bakımından anlamlı fark saptanmadı. Nakil öncesi alıcıda DM ya da PVT olması ile ya da nakil sonrası antibiyotik kullanılması ile de maliyetler anlamlı olarak değişmemiştir.Yine alıcıda nakil öncesi kreatitin değerleri ile maliyetlerin pozitif yönde ve anlamlı derecede ilişkili olduğu gösterildi (p= 0.01). Aynı anlamlı ilişki donör yaşı ve maliyetler arasında gösterilemezken canlıdan yapılan nakillerin kadaverik nakillere göre anlamlı derecede daha yüksek maliyete sahip olduğu gösterildi (p= 0.01)