Kur'an-ı Kerim'de hikaye anlatımını incelemek / bir model olarak Yusuf Suresi (Anlamsal çalışma)

Bu araştırma Kuran'da geçtiği şekliyle metin ve anlatım yönüyle Yusuf kıssasını incelemeyi hedeflemektedir. Yusuf kıssası hikâyenin ana konusuyla bağlantılı birçok olaydan oluşur. Olay, karakter, zaman ve mekân gibi unsurlara dayanan kıssanın anlatı yapısının incelenmesi de araştırmanın bir diğer hedefidir. Kur'an'ın bütün kıssalarında olduğu gibi Yusuf kıssasının da konu ve malzeme, tarihi gerçeklerden oluşur. Kıssa bu yönüyle edebî hikayelerden farklıdır. Yusuf kıssasının Kur'ân'daki bir surenin tamamını kapsamış olması, bu kıssanın önemini göstermektedir. Araştırmada bir dizi olay ve hikâyenin anlatı yapısına göre kıssa tahlil edilirken ve dinleyicilerin kalplerini etkileyecek şekilde bu unsurların yaratıcı bir halde kıssaya katılması ortaya konurken betimleyici analitik yöntem kullanılmıştır. Araştırmada şu sonuçlara ulaşılmıştır: Bu hikâye yakışıklı oluşu ile kıssada gerçekleşen, sonunda krize dönüşecek olan olayları tetikleyen bir ana karaktere, Hz. Yusuf'un karakterine dayanmaktadır. Psikososyal boyut ise Hz. Yusuf'un babası ve hikâyenin ana kahramanı hakkında büyük bir imtihana dönüşecek olan kardeşlerinden gördüğü haset ve kıskançlık ilişkisinde ortaya çıkar. Kıssa, okuyucuyu doğrudan olaylarının gelişimine dahil eden dramatik, parlak bir başlangıca dayanır. Olaylar Hz. Yusuf'un bir rüya görmesi ile başlar. Sonra kardeşleri ve Aziz'in eşi ile olan imtihanı, hapis, hapisten kurtuluş ve hükümran olma ile devam eder. Kıssa Hz. Yusuf'un ailesi ile buluşması ve rüyayı te'vil etmesiyle biter. Tüm bunlar yoğun, doğru bir anlatımda, keyifli bir teatral diyalogda ve sahneler arasında yumuşak bir geçişte zikredilir. Böylece sebep ve sonuç birbirine bağlanır ve hikâye tamamlanana kadar olayların, zamanın ve mekânın işlevi artar. Çalışmanın vardığı netice şu şekilde ifade edilebilir: Hiçbir beşerî anlatı ilahi anlatıdan üstün değildir. Kur'ân'ın icazı hikâye anlatımı da kapsamaktadır. Anahtar Kelimeler: Kur'ân Kıssaları, Anlatım, Hz. Yusuf, Şahıslar, Olaylar, Zaman, Mekân.