Molla Halil Siirdî'nin kırâatlere yaklaşımı

Molla Halil Siirdî, 18.yüzyılın son çeyreğiyle 19. yüzyılın ilk yarısında yaşamış son dönem Osmanlı âlimlerinden biridir. O, İslâmî ilimlerin birçoğunda olduğu gibi kırâat ilmiyle de yakından ilgilenmiş ve 1110 beyitlik manzum bir eser kaleme almıştır. Kaleme aldığı bu eserini yine bizzat kendisi şerh etmiştir. Ayrıca diğer alanlarda yazdığı eserlerinin bazılarında dolaylı olarak kırâatlere değinmiş ve yorumlarda bulunmuştur. Bizim bu çalışmamızın amacı, yazdığı eserler aracılığıyla onun kırâatlere yaklaşımını tespit etmek ve değerlendirmeye çalışmaktır. Kırâat alanında yazdığı eserlerin niteliklerini ortaya çıkarmak ve onların yazılmış diğer eserlere kıyasla ne durumda olduklarını tespit etmek de çalışmamızın amaçları arasında yer almaktadır. Söz konusu amacımıza ulaşmak için çalışmamızda Molla Halil'in sadece kırâat yönü üzerinde durduk. Buna bağlı olarak çalışmamızı onun kırâat yönüyle ilgili bilgi edinmemizi sağlayacak kırâat, tefsir ve dilbilim konularında yazdığı eserleri incelemekle sınırlı tuttuk. Bu eserlerde onun ele aldığı kırâat konuları ve kelimelerini tespit edip onların diğer kırâat kaynaklarındaki durumlarıyla karşılaştırmaya çalıştık. Çalışmamız bir giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Molla Halil ve kırâat ilmi hakkında genel bilgilere yer verirken ikinci bölümde resm-i mushaf, üçüncü bölümde tecvîd ve kırâat usulleri, dördüncü bölümde ise resm-i mushaf-tefsir-dilbilim ilişkilerine yer verdik. Çalışmamızda Molla Halil'in detaylı bir şekilde ele alıp incelediği, bilinen bazı tecvîd konuları üzerinde fazla durmadık. Bunun yerine onun tecvîd ve kırâat konusunda ele aldığı ve özellikle farklı yaklaşımlar sergilediği usûl meselelerine ilgili bölümde detaylı bir şekilde yer verdik. Bütün bu araştırma ve incelemeler neticesinde Molla Halil Siirdî'nin kırâat konularını yetkin olduğu tefsir ve dilbilim ilimleri vasıtasıyla titizlikle ele aldığı ve bu şekilde alanda önde gelen ve eser yazan diğer âlimlerden farklı bir konum elde ettiği açık bir şekilde görülmüştür. Onu alanda farklı kılan diğer bir husus ise tecvîd, resm-i mushaf ve kırâat konularını manzum olarak bir arada hacimli bir eserde detaylı bir şekilde ele almış ve kendisinin bizzat eserini şerh etmiş olmasıdır.