Öğrencilerin problemli internet kullanımı ve siber zorbalık davranışlarına ilişkin görüşleri

Bu araştırmanın amacı Bolu ilinde meslek liselerinde öğrenim gören öğrencilerin problemli internet kullanımı ve siber zorbalık davranışlarına ilişkin görüşlerinin belirlenmesidir. Araştırma betimsel bir yönteme sahip olup, katılımcılarını 10. ve 12. sınıfta okuyan 563 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler Bolu'da var olan Mimar İzzet Baysal Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi, Merkez Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi, Behiye Baysal Ticaret Meslek Lisesi, Bolu Ticaret Meslek Lisesi ve Zübeyde Hanım Kız Teknik ve Meslek Liselerinden toplanmıştır. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Problemli İnternet Kullanımı Ölçeği" ve "Siber Zorbalık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde betimsel istatistikler, t-testi, tek yönlü varyans Analizi (ANOVA), Tukey HSD testi ve çoklu doğrusal regresyon analiz teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin problemli internet kullanım düzeyleri "oldukça uygun", ancak siber zorbalık tutumları "bazen" seçeneğinde yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin problemli internet kullanımı alt boyutları olan sosyal fayda/rahatlık ve internetin olumsuz sonuçlarında "oldukça uygun", aşırı kullanımda ise "biraz uygun" seçeneğinde yoğunlaştıkları saptanmıştır. Cinsiyete göre meslek lisesi öğrencilerinin problemli internet kullanımı ile siber zorbalık düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılaşma saptanmıştır. Erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre siber zorbalık tutumları ile problemli internet kullanım düzeylerinin yüksek olduğu görülmüştür. Yaşa göre ise anlamlı bir farklılaşma olmadığı belirlenmiştir. Problemli internet kullanımının alt boyutlarıyla birlikte (aşırı kullanım, sosyal fayda/rahatlık, internetin olumsuz sonuçları) internette geçirilen süreye göre istatistiksel olarak anlamlı farklılaştığı görülmüştür. 0-3 saat internet kullanan öğrencilerin 3-6 saat ve 6 saatten fazla internet kullanan öğrencilere göre problemli internet kullanımı ve alt boyutlarına göre anlamlı derecede yüksek olduğu bulunmuştur. 3-6 saat internet kullanan öğrencilerle 6 saatten fazla internet kullanan öğrenciler arasında ise anlamlı farklılaşma olmadığı tespit edilmiştir. Siber zorbalık tutumunun internette geçirdiği süreye göre istatistiksel olarak anlamlı farklılaştığı görülmüştür. 0-3 saat internet kullanan öğrencilerin siber zorbalık düzeyleri 3-6 saat internet kullanan öğrenciler ile 6 saatten fazla internet kullanan öğrencilerden anlamlı derecede düşük olduğu, 3-6 saat internet kullanan öğrencilerle 6 saatten fazla internet kullanan öğrencilerin siber zorbalık düzeyinde anlamlı farklılaşma olmadığı saptanmıştır. Regresyon analizi sonucuna göre, internette geçirilen süre ve problemli internet kullanımının, siber zorbalık üzerinde %13,8' lık varyans açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır.