Öğretmen adaylarının sosyal bilgiler öğretiminde müze kullanımına ilişkin görüşlerinin incelenmesi

Günümüzde okul, eğitim-öğretim için kullanılan tek kurum olma özelliğini yitirmiştir. Uygulamada olan ilköğretim programına göre, öğretim tek başına ne sınıf ortamında yapılır ne de başlıca kaynağı okul kitaplarıdır. Sosyal Bilgilerin ise temel amacı bireyi topluma hazırlamaktır. Bu nedenle gerçek kaynakların sınıf dışında olduğu düşünüldüğünde öğrencileri sadece sınıf içinde tutmak, bu amacın gerçekleşmesinde yeterli olmayacaktır. Bu bağlamda temel işlevlerinden biri eğitim olan müzeler, Sosyal Bilgiler dersinde de eğitim-öğretim amaçlı kullanılmalıdır. Bu çalışmanın ana amacı, Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının Sosyal Bilgiler öğretiminde müze kullanımına ilişkin görüşlerinin belirlenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu, Abant İzzet Baysal Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Anabilim Dalının 3. ve 4. sınıflarında öğrenim gören 39'u erkek 36'sı kız olmak üzere toplamda 75 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen çalışmada, veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen görüşme formu kullanılırken verilerin analizinde ise betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda Sosyal Bilgiler öğretmen adayları müze kavramlarına ilişkin olarak; tarihi eser, tarih, kültür, kalıntı, sanat, geçmiş, tarihi mekan, kültürel miras, somut bilgiler, coğrafya , sınıf dışı etkinlikler şeklinde görüş bildirmişlerdir. Öğretmen adayları müzelerde işlenecek konuların öğrenciye sağlayacağı yararlara en fazla, öğrenilenlerin kalıcılığına ve soyut bilgilerin somutlaştırılmasına katkı sağladığı yönünde görüşlerini ifade etmişlerdir. Katılımcı öğretmen adayları müze eğitimini gerekli görmekle birlikte müzelerimizin eğitime uygun olmadığı görüşünü bildirmişlerdir. Ayrıca adayların büyük çoğunluğu müze ve tarihi mekanların kullanımı dersinin kendilerine kazandırdıkları veya kazandıracaklarına ilişkin olarak; müze hakkında teorik bilgi edinme, müze öncesi, müze gezi esnasında ve sonrasında yapılması gerekenleri öğrenme şeklinde ifade etmişlerdir. Adaylar çoğunlukla dersin teorik olarak işlendiği, uygulama kısmının göz ardı edildiği görüşünü belirtmişlerdir. Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının staj yaptıkları okullarda müze eğitimine yönelik uygulamaların olmadığı, yapılanların ise müze gezilerinden ibaret olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının büyük çoğunluğu müze gezileri planlamada kendilerini yeterli görmekle birlikte, uygulama safhasında kendilerini yetersiz gördükleri sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada ayrıca elde edilen bulgular neticesinde, müze ve tarihi mekanların kullanımı dersinin uygulamalı olarak verilmesi, öğretmen adaylarına bu konuda gereken bilgi, beceri, değerlerin kazandırılması ve müzelerin eğitimde etkin kullanılmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Müze, Müze eğitimi, Öğretmen adayı