Okul öncesi eğitim kurumlarının yapısal ve işlevsel kalite özelliklerinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, okul öncesi eğitim kurumlarının yapısal ve işlevsel kalite özelliklerinin incelenmesidir. Araştırma tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2017-2018 eğitim ve öğretim yılında İstanbul ilinin Ataşehir, Üsküdar. Kadıköy ve Ümraniye ilçelerindeki, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı 10 bağımsız anaokulu, 10 anasınıfi ve 10 özel anaokulu olmak üzere, amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen toplam 30 okul öncesi sınıfı oluşturmuştur. Araştırmada, kurumların kalite düzeyini belirlemek için Okul Öncesi Eğitim Ortamını Değerlendirme Ölçeği (ECERS) kullanılmıştır. ECERS ölçeği araştırmacı tarafından, 2017-2018 eğitim – öğretim yılı Nisan, Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarında, belirlenen sınıflarda 5-6 saat süren sınıf gözlemleri yapılarak uygulanmış ve sınıfların kalite düzeyine yönelik veriler elde edilmiştir. Okul öncesi eğitim kurumlarının ölçekten aldıkları puan ortalamaları incelendiğinde 30 okuldan 7 okulun (%23,3) 1 ve 3 arası "yetersiz" puan aldığı; 19 okulun (%63,3) "az yeterli" puan aldığı, 4 okulun (%13,3) 5 ve 7 arası "iyi" puan aldığı görülmektedir. Bu puanlar dikkate alındığında çalışma grubu içerisindeki kurumların %76,7 sinin kalite için kabul edilebilir en alt düzeyi tutturdukları da sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, ECERS ölçeğinden aldıkları puanlar ile kurum türleri arasında mobilya ve araçlar ve sosyal gelişim alt kategorilerinde anlamlı bir farklılık olmadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Ancak; kişisel bakım rutinleri, dil ve kavram deneyimleri, büyük ve küçük kas gelişimi etkinlikleri, yaratıcı etkinlikler, yetişkin ihtiyaçları alt kategorilerinde ve ECERS'ten alınan toplam puanda kurum türleri arasında özel anaokulları lehine anlamlı bir farklılaşma olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca; okul öncesi kurumlarının kurum türü üzerinde fark yaratan kalite puanları Mann Whitney U testi ile incelendiğinde tamamında en avantajlı kurum türü özel anaokulları iken, en dezavantajlı kurum türü ise anasınıflarıdır.